Zasady układania gontów bitumicznych.


Nie ma dla nich za trudnych kształtów. Łatwo i szybko można nimi pokryć nawet skomplikowane dachy. Są lekkie i wygodne w montażu, a w razie uszkodzenia łatwo je naprawić.

Jak w skrócie scharakteryzować gonty? To kawałki najlepszej jakościowo papy bitumicznej z rdzeniem z włókna szklanego, ozdobione z wierzchu kolorową posypką lub folią metalową, mające fabrycznie nadany kształt imitujący kilka naturalnych drewnianych gontów, płytek łupku lub płaskich dachówek. Arkusze takie mocuje się do dachu, na którym jest zrobione sztywne poszycie. Po ułożeniu połacie wyglądają, jakby zostały pokryte dachówką karpiówką, płaskimi gontami, łupkiem, płytkami tytanowo-cynkowymi lub miedzią. Pasują zarówno do domów o elewacji drewnianej, murowanej, jak i otynkowanej. Pokrycie to jest stosunkowo lekkie i nie obciąża zanadto konstrukcji dachu. Montaż jest prosty i nie wymaga skomplikowanych narzędzi. Gonty dorównują trwałością innym pokryciom, pod warunkiem że zostaną ułożone zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Aby pokrycie było kompletne

Żeby zrobić z gontów ładne pokrycie o dużej trwałości, należy zastosować różne elementy dodatkowe. Na szczęście wszystkie potrzebne akcesoria kupimy tam, gdzie gonty.


Papa podkładowa – przygotujemy z niej szczelną izolację wodochronną na sztywnym poszyciu. Nie wszyscy producenci wymagają stosowania takiego podkładu pod gonty

Pasy kalenicowo-okapowe i taśmy koszowe – są to arkusze lub pasy papy z posypką w kolorze gontów. Pasami kalenicowo-okapowymi zabezpiecza się krawędź okapu dachowego przed położeniem gontów i wykańcza kalenicę, jeśli nie są stosowane systemowe wywietrzniki kalenicowe niewymagające wykańczania. Taśmami koszowymi wykańcza się dno koszy dachowych. Bywają też wykorzystywane do zabezpieczania krawędzi bocznych (szczytowych) dachu lub uszczelniania połączenia komina z połacią.

Obróbki blacharskie – służą do wykańczania krawędzi połaci, okapów oraz styku połaci z kominami. Zazwyczaj dekarze wykonują je z blachy powlekanej



Wywietrzniki połaciowe, kalenicowe i kominki wentylacyjne – są z wytrzymałego tworzywa sztucznego. Dobiera się je do rodzaju gontów i kąta nachylenia połaci. Wywietrzniki odprowadzają powietrze cyrkulujące w szczelinie wentylacyjnej pod sztywnym poszyciem, kominki zaś stanowią estetyczne zakończenie pionów kanalizacyjnych lub wentylacyjnych

Klej do gontów – bitumiczna masa klejąca sprzedawana podobnie jak silikon budowlany w kartuszach i nanoszona podobnie jak on, przy użyciu ręcznej wyciskarki. Służy do podklejania gontów

Gwoździe – do mocowania gontów używamy gwoździ ocynkowanych długości 25 mm z szerokim łebkiem (tak zwanych papiaków). Na 100 m2 pokrycia potrzeba około 6 kg gwoździ

Stopery śnieżne – metalowe elementy,­ które montuje się pod gontami tak, żeby wystawały ponad powierzchnię pokrycia


Dach pod gont

Gonty można układać na dachach o kącie nachylenia połaci od 11 do 90°. Są lekkie – 1 m² takiego pokrycia waży od 7 do 11 kg. Nie obciążają więc zbytnio konstrukcji dachu i nie wymagają solidnej więźby. Znakomicie nadają się do zastępowania starego pokrycia na starej konstrukcji. Ponieważ łatwo dają się wyginać, można nimi wykończyć połacie o kształcie półkolistym – na przykład dachy lukarn typu wole oczko bądź stożkowe dachy wieżyczek. Gonty można układać bezpośrednio na starych pokryciach z papy bitumicznej, pod warunkiem że są one równe i dobrze trzymają się podłoża.

Do wyboru, do koloru

Gonty tradycyjne – pojedyncze arkusze mają wymiary 100 x 32-35 cm. Ich grubość to około 5 mm. Na 1 m² pokrycia potrzeba siedem-osiem arkuszy. Od wierzchniej strony mają fabrycznie naniesione pasy kleju. Dzięki temu poszczególne rzędy arkuszy zostaną wzajemnie sklejone i uszczelnione. Mogą się różnić nie tylko kształtem wycięć, ale też rodzajem posypki (mineralna, ceramiczna z naturalnego łupku) i jej barwą. Posypka zapewnia atrakcyjny wygląd, ale również zabezpiecza przed uszkodzeniami mechanicznymi i promieniowaniem UV.
Gonty powlekane metalem – najbardziej ekskluzywne rodzaje gontów nie są wykończone posypką, lecz powleczone cienką folią miedzianą lub tytanowo-cynkową. Po ułożeniu dają znakomity efekt – pokrycie wygląda jak wykonane z blachy miedzianej lub tytanowo-cynkowej. Niestety, gonty takie są wielokrotnie droższe od tradycyjnych.

Izolacja podłoża









Okap dachu

Krawędź okapu wymaga odpowiedniego zabezpieczenia. Po ułożeniu papy można tam zamocować obróbkę blacharską. Można też na papie podkładowej lub – jeśli jej nie przewidujemy – bezpośrednio na poszyciu zamocować pas taśmy koszowej albo papy tak, żeby wystawał poza okap na 1-1,5 cm. Dopiero gdy okap jest tak zabezpieczony, układa się pierwszy rząd gontów – ale nie w zwykły sposób, tylko do góry nogami, czyli tak, żeby wycięte wzory były skierowane do kalenicy. Zamiast tego można ułożyć pas papy z posypką w kolorze gontów o szerokości około 25 cm.



1) Wykończenie okapu i krawędźi dachu taśmą koszową






2) Zabezpieczenie okapu taśmą koszową



3) Zabezpieczenie okapu obróbką blacharską


Gonty można układać również na starych płaskich pokryciach, na przykład na dachach wykończonych papą lub blachą płaską



Przygotowanie podłoża

Nie może ono mieć żadnych nierówności. Jest to więc z reguły sztywne poszycie z impregnowanych desek o szerokości nieprzekraczającej 15 cm i grubości około 2,5 cm łączonych na wpust i wypust lub z wodoodpornych płyt OSB 3 grubości 19 mm łączonych w identyczny sposób. Można też zastosować płyty ze sklejki wodoodpornej grubości 12 mm. Rozstaw krokwi lub łat pod sklejkę­ powinien wynosić nie mniej niż 45 cm, natomiast płyty OSB powinny się opierać na co najmniej trzech krokwiach. Płyty i deski montuje się prostopadle do krokwi, pamiętając, by układać je na mijankę. Chodzi o to, aby krawędzie pionowe między elementami nie wypadały w jednej linii. Przed rozpoczęciem dalszych prac trzeba zainstalować rynny, a przynajmniej rozmieścić haki rynnowe. Niektórzy producenci gontów zalecają ułożyć na poszyciu podkład z papy. Jedni twierdzą, że jest on potrzebny zawsze, inni, że tylko na dachach o nachyleniu połaci mniejszym niż 18°. Aby nie stracić gwarancji na gonty, powinniśmy
się dostosować do zaleceń ich producenta. Podkład wykonuje się z papy modyfikowanej SBS grubości 1,5 lub 3 mm – termozgrzewalnej lub mocowanej do podłoża gwoździami. Gdy dach ma mały spadek, lepiej zastosować papę modyfikowaną APP. Pasy papy rozkłada się równolegle do okapu, zaczynając od jego strony i posuwając się w górę, ku kalenicy. Na połaciach o nachyleniu 15-20° papę układamy z zachowaniem zakładów – poziomych o szerokości 8 cm i pionowych – 15 cm. W przypadku dachów o nachyleniu 21-85° – odpowiednio 5 i 10 cm. Z całą pewnością papa nie będzie potrzebna, gdy dach ma połacie o nachyleniu 85-90°. Krawędzie boczne dachu zabezpiecza się ­albo przybijając tam pasy boczne szerokości 25-35 cm z taśmy koszowej, albo montując po ułożeniu gontów obróbkę blacharską.

Montaż arkuszy gontów

Przybijanie gontów
Rozmieszczenie gontów na połaci
Sposób ułożenia gontów na powieżchni stożkowej



Trzy możliwości wykończenia krawędzi połaci a) z zastosowaniemodpowiednio dociętych gontów

b) z zastosowaniem obróbki blacharskiej i listwy drewnianej

c) z zastosowaniem obróbki blacharskiej, bez listwy drewnianej


Układanie gontów

Najlepsza pora to okres od marca do listopada, chyba że pogoda spłata miłego figla i zimą zrobi powtórkę ze złotej polskiej jesieni. Temperatura powinna wynosić powyżej 5°C. Nie ma mowy o układaniu podczas deszczu. W trakcie robót nie powinno też silnie wiać. Najkorzystniejsza jest słoneczna pogoda. Słońce, nagrzewając gonty, przyspiesza ich samowulkanizację, czyli wzajemne sklejanie się i uszczelnianie. Układanie rozpoczynamy od okapu. Arkusze ustawiamy w jednym rzędzie tak, żeby stykały się krawędziami. Gonty z górnego rzędu powinny być przesunięte w stosunku do tych z niższego. Górny rząd musi zachodzić na dolny, tworząc zakład. Jego szerokość zależy od rodzaju gontów i kąta nachylenia połaci. Gonty mocujemy gwoździami z szerokim łebkiem (tak zwanymi papiakami). Powinny być odsunięte 2,5 cm od krawędzi gontu i przynajmniej 2,5 cm od zrobionych w nim wycięć. Liczba gwoździ zależy od typu gontów, zazwyczaj jest to około pięciu sztuk na arkusz. Gwoździe wbija się tak, żeby łebki nie zagłębiały się w gont. Gonty mają naniesione paski kleju.­ Pod wpływem wysokiej temperatury­ sklejają się, tworząc szczelne pokrycie. Zazwyczaj słońce bierze na siebie tę część pracy. Gdy jest pochmurno, robotnicy muszą gontom pomóc, nagrzewając je opalarkami lub nagrzewnicami. W niektórych miejscach gonty trzeba jednak dodatkowo podklejać. Służy do tego klej bitumiczny pakowany w kartusze, który wyciska się ręczną wyciskarką. Podkleja się zwłaszcza gonty na stromych dachach (powyżej 60°), w okolicach słynących z silnych wiatrów i w okresie niezbyt wysokich temperatur. Także przy okapach, krawędziach połaci, koszach i kalenicach. Klej nanosimy punktowo. Każdy placek powinien mieć średnicę zbliżoną do 2,5 cm.
Przy układaniu warto pamiętać i o tym, że:
- w czasie upału gonty powinno się dostarczać na dach małymi partiami;
- nie należy mieszać na dachu gontów z paczek o różnym oznaczeniu partii, mogą się bowiem różnić odcieniem;
- podczas układania najlepiej dobierać gonty na przemian z różnych paczek;
- w upalne dni lepiej nie chodzić po ułożonych gontach, żeby ich nie zdeformować.

Prawidłowa wentylacja

Jeśli pod dachem znajduje się poddasze użytkowe, trzeba zostawić między sztywnym poszyciem a izolacją z wełny przestrzeń wentylowaną wysokości 2-3 cm. Będzie nią przepływać powietrze i usuwać wilgoć oraz suszyć wełnę ze skroplin pary. Dzięki temu izolacja termiczna pozostanie sucha i drewniana konstrukcja dachu nie ulegnie zawilgoceniu. Powietrze musi jednak jakoś docierać do przestrzeni wentylowanej. Wlot umiejscawia się więc przy okapie dachu, między krokwiami. Powietrze wpada tam otworami wykonanymi w desce okapowej, deskach zamontowanych poprzecznie między krokwiami lub przez otwory w podbitce. Którędy wylatuje? Przez wywietrzniki kalenicowe albo połaciowe. W kalenicy może być pozostawiona szczelina między płaszczyznami sztywnego poszycia z dwóch zbiegających się połaci. Jeśli zamontuje się nad nią wywietrznik, powietrze znajdzie sobie tamtędy ujście. Wylot, zamiast przez kalenicę, może się odbywać przez wywietrzniki połaciowe – zamontowane wzdłuż kalenicy. Wywietrzniki takie poleca się też montować pod i nad wszelkimi przeszkodami zakłócającymi przepływ powietrza w szczelinie, na przykład pod i nad lukarnami, oknami dachowymi, kominami. Wywietrzniki dobiera się do rodzaju i koloru gontów. Zarówno wloty, jak i wyloty powietrza warto osłonić siatką o drobnych oczkach (najlepiej drucianą), aby do przestrzeni wentylowanej nie dostawały się ptaki, gryzonie lub owady.



1) Wentylacja dachu, gdy powietrze wydostaje się wywietrznikami połaciowymi





2)Wentylacja kalenicy przy zastosowaniu specjalnej membrany i maty




3) Chałupniczy sposób na wykonanie wylotu wentylacyjnego w kalenicy


Uwaga! Powierzchnia otworów wentylacyjnych na połaci o nachyleniu 15-25° powinna wynosić 33 cm² (16,5 cm² okap i 16,5 cm² kalenica), na dachu o nachyleniu 26-85° – 16 cm² na każdy 1 m² jego powierzchni (8 cm² okap i tyle samo kalenica)




Zanim zamontujemy wywietrznik, w sztywnym poszyciu wycinamy otwór, którym będzie uchodziło powietrze ze szczeliny wentylacyjnej


 Dolną część wywietrznika przybijamy do połaci, a wokół jego kołnierza nakładamy pas masy klejącej


 Po ułożeniu kolejnych rzędów gontów przykręcamy osłonkę wywietrznika. W zbliżony sposób montuje się kominki wentylacyjne stanowiące zakończenia pionów wentylacyjnych lub rur odpowietrzających system kanalizacyjny











Dobrą wentylację kalenicy zapewnia też mata z tworzywa sztucznego niewymagająca stosowania membrany ochronnej. Można przez nią przybijać gonty do sztywnego poszycia

Trzy sposoby wykończenia koszy

Kosze, czyli wewnętrzne narożniki u zbiegu dwóch połaci, można wykończyć na trzy sposoby.


1) Kosz otwarty




2) Kosz przeplatany




3) Kosz przycięty


Ile gontów na dach

Sposób określenia potrzebnej liczby gontów na dach jest prosty. Załóżmy, że dach ma 240 m² powierzchni, a jego połacie są nachylone pod kątem 32°. Jedna paczka gontów starcza na około 3 m² (wartość ta jest różna w zależności od rodzaju gontów i kąta nachylenia połaci). Po podzieleniu 240 przez 3, okazuje się, że do pokrycia tego dachu będzie potrzebne 80 paczek gontów.

Wykańczanie kalenic

Elementem zabudowy kalenicy mogą być wywietrzniki. Często jednak miejsce to trzeba wykończyć gontami dociętymi najpierw w odpowiedni sposób lub kawałkami pasa kalenicowego.





1) W kalenicy gonty układa się na zakład, zaczynając od przeciwnej strony niż ta, z której częściej wieje wiatr. Docięte arkusze przybija się. Gwoździe lub zszywki należy umieścić 2,5 cm od brzegu gontu, po obu stronach kalenicy

2) Sposoby wycięcia odpowiednich fragmentów arkuszy potrzebnych do wykończenia kalenicy

3a) Trzy etapy wykończenia zbiegu kalenicy i dwóch narożników dachowych

b

c

4a)Połączenie kalenicy lukarny z połacią

b


Gonty cieniowane sprawiają, że pokrycie wydaje się grubsze, niż jest w rzeczywistości

Dzięki szerokiej palecie kolorów i wzorów gonty łatwo dopasować do stylistyki każdego budynku 

2) Obróbki styków i ścian (a - otynkowanej, b - nieotynkowanej

1) Obróbka blacharska komina

Obróbki kominów

Wokół komina trzeba zrobić obróbkę blacharską. Ten stalowy kołnierz za kominem i po jego bokach musi być schowany pod gonty, a na dole wyprowadzony na powierzchnię pokrycia. Obróbka powinna się składać z dwóch niezależnych części. Kołnierz dolny trzeba przybić do sztywnego poszycia, opaskę – do komina. Niekiedy zamiast blaszanego kołnierza wokół komina nakleja­ się pas taśmy koszowej lub wygina na jego ścianki gonty (zaginając je wcześniej na gorąco, do kąta prostego­. Po przyklejeniu ich, od góry osłania się pasem obróbki zamocowanym do komina. W takim rozwiązaniu gonty powinny zachodzić na komin na wysokość 7-8 cm.

Konserwacja i naprawa

Gonty nie wymagają żadnych zabiegów konserwacyjnych. Ewentualne zanieczyszczenia usuwa się, używając miękkiej szczotki. Gonty, które się naderwały lub poluzowały, można podkleić.

Ile kosztują gonty i akcesoria

gonty tradycyjne: 25-70 zł/m²
gonty powlekane metalem: 953-1700 zł/m²
pas kalenicowy: 80-100 zł/paczka zawierająca 16 arkuszy długości 1 m
taśma koszowa: 228-260 zł/10 m
papa podkładowa: 5-13 zł/m²
wywietrzniki połaciowe: 21-90 zł/szt.
wywietrzniki kalenicowe: 34-71 zł/szt. (długości 0,5 m)
kominki wentylacyjne: 151-240 zł/szt.
gwoździe: 10-16 zł/kg
klej bitumiczny: 15-20 zł/kartusz 310 ml
stopery śnieżne: 3-77 zł/szt.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty