Czy będzie szybciej w sądach. Skarga na przewlekłość postępowania


Od kilku miesięcy obowiązuje ustawa, która pozwala wnieść skargę na sąd, który w sposób nieuzasadniony zwleka z zakończeniem postępowania. Stwierdzenie przewlekłości może mieć konsekwencje finansowe.
Przepisy Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają terminu, w jakim sąd ma rozpoznać sprawę. Często zależy to od samych stron (powoda i pozwanego), od ich zdyscyplinowania i sprawności przeprowadzania dowodów. Bywa, że sąd nie może zakończyć sprawy tylko dlatego, że strona lub jej pełnomocnik nie stawia się na rozprawie, lub dlatego, że strony powołują ciągle nowe dowody albo nie przedstawiają ich wcale.

Jak sąd może przyspieszyć postępowanie

Art. 6 kpc stanowi, że sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Sądy w szczególności mogą:
- wyznaczać stronom termin na przedstawienie dowodów pod rygorem ich pominięcia w dalszym postępowaniu;
- wyznaczać biegłym terminy na sporządzenie opinii;
- karać grzywną biegłych za nieusprawiedliwione opóźnienie w sporządzeniu opinii lub za nieusprawiedliwione niestawiennictwo;
- karać grzywną świadków za nieusprawiedliwione niestawiennictwo;
- żądać przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów stanowiących dowód w sprawie.
Niestety, sądy nie zawsze wykorzystują te możliwości, a czasem same zwlekają z podjęciem decyzji procesowych. Wtedy strony mogą złożyć skargę na przewlekłość postępowania.

Kto i co może skarżyć

Skargę na przewlekłość postępowania może wnieść strona (powód, pozwany, oskarżony, prokurator), której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu. Ustawa pozwala zaskarżyć przewlekłość postępowań przed sądami karnymi, cywilnymi i administracyjnymi. Może być też stosowana w sprawach egzekucyjnych.
Skargę można wnieść, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej, niż to jest konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej. Przykładowo z przewlekłością postępowania możemy mieć do czynienia wówczas, gdy sąd pomimo dostarczenia żądanych dokumentów nie podejmuje żadnych czynności procesowych albo nie reaguje, gdy biegły z nieuzasadnionych przyczyn opóźnia się z dostarczeniem opinii.
Ocena, czy postępowanie jest przewlekłe, należy do sądu rozpoznającego skargę. W szczególności ocenia on terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd lub komornika, uwzględniając charakter sprawy i stopień jej skomplikowania, a także charakter wydanych już w tej sprawie rozstrzygnięć (na przykład postanowień o dopuszczeniu dowodów lub innych kwestii procesowych). Nie bez znaczenia będzie też ocena zachowania stron, zwłaszcza tej, która złożyła skargę.

Jakie są skutki wniesienia skargi

Sąd właściwy do rozpoznania skargi zawiadamia o toczącym się postępowaniu skarb państwa reprezentowany przez prezesa tego sądu, którego działania dotyczy skarga. Jeżeli dotyczy ona postępowania prowadzonego przez komornika sądowego, sąd zawiadamia jego oraz prezesa tego sądu rejonowego, przy którym działa komornik. Skarb państwa oraz komornik mogą zgłosić udział w sprawie.
Sąd po rozpoznaniu skargi albo ją oddala jako niezasadną, albo uwzględnia i stwierdza, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość.
Na żądanie skarżącego sąd może zalecić sądowi, który dopuścił się przewlekłości, podjęcie odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie. Zalecenia te mogą jednak dotyczyć tylko kwestii procesowych, nie mogą natomiast wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. Można więc na przykład zobowiązać sąd do szybkiego wyznaczenia terminu kolejnej rozprawy, podjęcia postanowienia w przedmiocie dowodów czy do zdopingowania biegłych do przedstawienia opinii.
Odpis orzeczenia uwzględniającego skargę sąd doręcza prezesowi właściwego sądu, a w razie uwzględnienia skargi dotyczącej komornika – ministrowi sprawiedliwości.
Efektem uwzględnienia skargi może być nie tylko przyspieszenie postępowania sądowego, ale także ewentualne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, który dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa.
Jeśli pomimo uwzględnienia skargi postępowanie nadal będzie się nadmiernie przewlekało, strona może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, a w sprawie egzekucyjnej po upływie sześciu miesięcy od daty rozpoznania poprzedniej skargi.

Kiedy rekompensata finansowa

Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, sąd może na żądanie skarżącego przyznać mu od skarbu państwa lub komornika sumę pieniężną w wysokości do 10 000 zł. Kwota ta ma charakter rekompensaty za sam fakt nieuzasadnionego przewlekania postępowania, nie zależy od tego, czy spowodowało ono jakieś szkody, czy nie. Wypłaty przyznanej sumy dokonuje z własnych środków sąd, który dopuścił do przewlekłości postępowania.
Uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania otwiera też stronie możliwość dochodzenia w odrębnym postępowaniu naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od skarbu państwa albo solidarnie od skarbu państwa i komornika. Orzeczenie stwierdzające przewlekłość wiąże sąd w postępowaniu odszkodowawczym, strona ma więc ułatwione zadanie.
Nie oznacza to jednak, że ten, kto nie wniósł skargi na przewlekłość postępowania, nie ma prawa do odszkodowania. Otóż osoba taka też może na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego wytoczyć powództwo o naprawienie szkody wynikłej z przewlekłości po prawomocnym zakończeniu postępowania. Będzie jednak miała trudniejsze zadanie, gdyż będzie musiała nie tylko udowodnić istnienie szkody, ale także wykazać przewlekłość postępowania i jej związek z powstałą szkodą.

Podstawa prawna: ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843)

Uwaga! W postępowaniu cywilnym powód i pozwany są zobowiązani przedstawiać sądowi dowody na poparcie swoich twierdzeń. Sąd nie musi w tym zakresie wykazywać inicjatywy, może bowiem oprzeć swój werdykt wyłącznie na dowodach przez nich dostarczonych. Każdy, kto kieruje sprawę do sądu cywilnego, musi więc liczyć się z koniecznością udowodnienia swoich racji za pomocą dokumentów, zeznań świadków lub opinii biegłych. Sąd ma natomiast czuwać nad sprawnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, a następnie ocenić zebrany materiał dowodowy i wydać orzeczenie.

Gdzie złożyć skargę?
SKARGĘ SKŁADA SIĘ do sądu, przed którym toczy się postępowanie, ale właściwy do jej rozpoznania jest sąd nad nim nadrzędny:
- jeśli przewlekłości dopuszcza się sąd rejonowy, skargę będzie rozpoznawał sąd okręgowy;
- gdy skarga zarzuca przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym, rozpozna ją sąd apelacyjny;
- jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
Z kolei skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego lub innego dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego rozpoznaje sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja.
Jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub Naczelnym Sądem Administracyjnym – właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Po wniesieniu skargi sąd, w którym ją złożono, przedstawia ją niezwłocznie sądowi właściwemu (nadrzędnemu) wraz z aktami sprawy, której skarga dotyczy. Sąd ten powinien rozpoznać skargę w terminie dwóch miesięcy od daty jej złożenia.

Ile trzeba zapłacić?
SKARGA PODLEGA stałej opłacie w wysokości 100 zł. Gdy skargę wnosi kilka osób, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. W razie uwzględnienia skargi sąd z urzędu zwraca opłatę.

CO MUSI BYĆ ZAWARTE W SKARDZE?

- Oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, imię i nazwisko lub nazwa stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
- oznaczenie rodzaju pisma;
- żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy;
- przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie;
- podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
- wymienienie załączników.
W skardze można się też domagać, aby sąd przełożony zalecił sądowi rozpoznającemu sprawę podjęcie w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności. Oprócz tego można żądać zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej.
Jeśli skarga zawiera braki formalne, sąd odrzuci ją bez wzywania do uzupełnienia.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty