Deszczowe detale, czyli o potrzebie pozytywnego myślenia o rynnach


Orynnowanie ma wpływ na wygląd domu. Widoczne na elewacji rury spustowe to często niechciane detale, których projektant nie uwzględnił w wizualizacji projektu. Jeśli są dobrze zaprojektowane, nie zaskoczą inwestorów i nie zeszpecą domu.
Powiedzmy to sobie od razu: prosta bryła i dwuspadowy dach z prostą linią okapu gwarantują niekłopotliwe, tanie i ładne rozmieszczenie rynien i rur spustowych. Natomiast wszelkie przełamania dachu, wcięcie, uskok okapu, szczyt czy lukarna to formy, które wymuszą podział rynny i konieczność zastosowania dodatkowych rur spustowych.
Przełamania krawędzi dachu pojawiają się zwykle tam, gdzie projektant chciał upiększyć elewację. Trzeba jednak pamiętać o tym, że w miejscu, które ma być najładniejsze, oryginalne, pojawi się też najzupełniej zwyczajna rura spustowa „fi 12”. Projektant powinien zaproponować, jak ją estetycznie poprowadzić.

Trudne miejsca

Kłopoty z zaplanowaniem orynnowania tak, aby nie szpeciło, pojawiają się często przy zadaszeniach nad wejściem do domu. W tym miejscu rurę spustową trudno ukryć – pojawia się na słupku werandy (bywa tak samo gruba jak słupek), tuż przy oknie, w narożu... Czasem lepiej zastosować w tym miejscu inny rodzaj spustu – rzygacz lub łańcuch.
Dachy o skośnie prowadzonych odcinkach okapu przysparzają kłopotu architektom i niepotrzebnej pracy blacharzom. Tam, gdzie okap jest ukośny lub łukowy, nie można umieścić zwykłej rynny. Na odcinkach prostych rynna pojawia się, na kolejnym skosie znów znika. Każdy prosty odcinek musi się kończyć spustem (rurą spustową, rzygaczem lub łańcuchem) sprowadzającym wodę do ogrodu, studni lub kanalizacji.

Względy praktyczne

Rynny i rury spustowe mają swoje wymagania techniczne – kto je ignoruje, ten zbiera wodę. Rynny winny mieć spadek około 1,0%, który na kilkunastometrowym odcinku oznacza obniżenie rynny o 10 cm. Taka różnica poziomów jest widoczna.
Rynny nie powinny się załamywać między spustami więcej niż trzy razy. Urozmaicenia bryły wymagają więc dodatkowych rur spustowych. Pojawią się na pewno na wielobocznym występie czy ryzalicie. Im mniejsza jest taka bryła, tym gorzej to wygląda.
Ukrywanie rur spustowych w wewnętrznych załamaniach bryły nie jest najlepszym technicznie rozwiązaniem. Rury spustowe powinny bowiem chronić ścianę przed zamoczeniem i sprowadzać wodę jak najdalej od ścian fundamentowych i piwnicznych, chroniąc je przed zalewaniem. Umieszczenie ich w narożnikach między ścianami domu zwiększa prawdopodobieństwo zalania – także przez kanalizację deszczową, bo przykanalik zawsze może się zatkać lub rozszczelnić.
Przy rozmieszczaniu rur spustowych trzeba też pamiętać o tym, że woda nie może zalewać często uczęszczanych miejsc przy domu: przy schodach zewnętrznych, na drodze do garażu. Zimą ich oblodzenie może skończyć się wypadkiem.

Rura w dobrym miejscu
Dawniej rynny umieszczano przy węgłach, czyli zewnętrznych narożach. Takiej rynny właściwie nie dostrzegamy – nawet gdy kontrastuje kolorem ze ścianą – bo jest to jej naturalne usytuowanie. Jest ono również technicznie najlepsze. Nie ma kłopotu z wyprowadzeniem spływu z dala od ściany, nawet jeśli nie odprowadza się wody bezpośrednio do kanalizacji.
Rury spustowe często są sprowadzane po słupach. Najprościej mocować je na osi czołowej strony słupa. Czasem w masywnych słupach wykonuje się w tym celu bruzdy. Pochyłe odcinki sprowadzające wodę spod okapu do pionowego odcinka rury powinny być prostopadłe do okapu i – jeżeli jest to możliwe – jak najkrótsze.
Rynny i rury spustowe pojawiają się też przy tarasach, balkonach, na daszkach wykuszy i nad balkonami. Te miejsca są bardzo trudne technicznie ze względu na przemarzanie i przenikanie wody pod obróbki. Wymagają starannego opracowania i z reguły są bardzo widocznym szczegółem elewacji. Dlatego, zamiast je ignorować lub próbować ukryć, lepiej zawczasu wziąć pod uwagę ich miejsce w kompozycji elewacji.

Piękne rury

Bywa, że na ścianie garażu czy gospodarczej części domu orynnowanie jest najważniejszym detalem. Trzeba wówczas zadbać o jego kolor, powierzchnię. Tu także sprawdza się zasada, że im prościej, tym ładniej. Rura prosta, trwała i funkcjonalna, dobrana kolorem do dachu i podmurówki nawet na środku pustej ściany może nie przeszkadzać.
Najczęściej spotykamy rynny o przekroju okrągłym, ale od lat 30. upowszechniły się też profile prostokątne, a nawet bardziej skomplikowane – na przykład naśladujące gzyms.
Są miejsca decydujące o wyglądzie orynnowania. Najważniejsze jest zetknięcie rynny z rurą (wlew, lej). Może być wykonane jako proste przenikanie się dwóch walcowatych płaszczyzn, uformowane w lejek, blaszane prostokątne pudło, walec lub trójkątny graniastosłup. Niektórzy architekci lubią mu nadawać specjalny kształt. Istotne jest też miejsce wprowadzenia rynny do przykanalika w gruncie, koryta lub szczeliny odwadniającej. Jego staranne opracowanie i wykonanie jest istotne nie tylko ze względu na ochronę przed zalewaniem ściany. Bywa, że ten szczegół widzimy codziennie po kilka razy, jeśli znajduje się na przykład przy wejściu do domu lub na taras.

Dom bez rynny?
W dawnych chałupach nie stosowano rur spustowych. Rynny były zakończone nawisami odrzucającymi wodę daleko poza okap. Mogło nawet nie być rynien – jeśli dach był prosty, bez wklęsłych koszy, a okap szeroki, woda i tak spadała daleko od ścian, co chroniło je przed zalaniem. Piaszczysty grunt chłonął wodę, a brak utwardzonych powierzchni eliminował odpryskiwanie na cokoły. Spełniając te warunki, także dziś można projektować takie dachy bez rynien, trzeba tylko umieć odpowiednio ukształtować dach nad wejściem, by woda nie zalewała wchodzących. Nie ma wówczas zimą problemów z rynnami wyginanymi przez śnieg i lód.


Do zapamiętania
- Rynny powinny być prowadzone ze spadkiem 1,0%.
- Odcinek rynny między rurami spustowymi może mieć najwyżej trzy załamania.
- Rury spustowe najlepiej umieszczać przy zewnętrznych narożnikach budynku.
- Rury spustowe w narożnikach wewnętrznych to większe ryzyko zalania piwnic.
- Jedna rura spustowa odprowadzi wodę z 12 m prostego okapu.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty