Domy z drewna – jak wybrać materiał i jak je zabezpieczać.


Bardzo podobają mi się domy z płazów i sam zamierzam taki wybudować. Nie wiem jednak, z jakiego drewna się je buduje i jak je później chronić i konserwować, aby były trwałe.
 Do najważniejszych zalet drewna jako budulca zaliczyć można: wszechstronność zastosowania, łatwą obróbkę, szlachetny wygląd, ciepło w dotyku, dużą trwałość w sprzyjających warunkach i wytwarzanie specyficznego mikroklimatu. Drewno ma jednak i wady. Są to: wymóg sezonowania lub suszenia, nieodwracalność obróbki, niejednorodność powodująca jego nieprzewidywalność, podatność na pękanie i wypaczanie, a także ograniczona odporność na szkodniki oraz pleśnie i grzyby, które powstają w wyniku zawilgocenia.

Gatunki drewna dobre do budowy

Ponieważ gatunki drewna różnią się nie tylko wyglądem, ale i właściwościami, pożądany jest dobór odpowiedniego gatunku na poszczególne elementy, zależnie od ich przeznaczenia i funkcji. W praktyce znaczenie ma także dostępność danego gatunku.
Na przykład na Podhalu do budowy domów najczęściej używa się świerku, czyli – gwarowo mówiąc – „smreka”. Chociaż niezbyt trwały, jest on łatwy i wdzięczny w obróbce, pod warunkiem że będzie pozyskany z gęstego górskiego lasu, najlepiej z północnego stoku. Tam zimy są długie, przyrosty niewielkie, dzięki czemu drzewo ma gęste, równe na całym obwodzie słoje. Umożliwia to bezpieczne wykonanie skomplikowanych zamków i elementów zdobniczych.
Znacznie rzadziej wykorzystywana jest jedla, czyli jodła, gdyż jest podatna na sinienie i często bywa „opucyta” (wada polegająca na wypadaniu rdzenia podczas obróbki). Ponadto wnętrze izby wykonanej z jedli ma ponoć niezbyt przyjemny zapach – jak to lapidarnie określają górale – „kacego g...”.
Bardzo szlachetnym budulcem jest mający ładne czerwone zabarwienie modrzew – gwarowo „świerk”, nie mylić ze „smrekiem” – trwały, stosunkowo twardy (przez co trudniejszy w obróbce) i żywiczny, ale niestety na Podhalu trudniej dostępny i droższy.
Zakup drewna to wyższa szkoła jazdy, dlatego radzę, aby dokonywać go przy udziale cieśli lub stolarza. Jedynie wykonawca dysponuje wiedzą pozwalającą na sprawdzenie, czy drewno jest pozbawione wad, i na dokonanie doboru asortymentu na konkretne elementy danego budynku.

 
Zainstalowanie piorunochronu jest nie tylko obowiązkowe, ale też racjonalnie uzasadnione.

Wysunięte okapy i odpowiednio ukształtowany dach skutecznie chronią dom przed wpływami atmosferycznymi.

Jak zabezpieczać drewno

Dla trwałości domu drewnianego najważniejsze jest jego odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie oraz właściwy dobór materiałów na poszczególne elementy.
To najskuteczniejszy sposób ochrony drewna przed wszystkimi zagrożeniami, podczas gdy jego chemiczne zabezpieczenie jest jedynie działaniem dodatkowym i ratunkowym. Skuteczność i trwałość tego typu działań jest bowiem dość mocno ograniczona.
Przed wpływami atmosferycznymi (zwłaszcza przed uciążliwymi promieniami słonecznymi mającymi negatywny wpływ na trwałość drewna) znacznie skuteczniej niż chemia ochroni odpowiednio ukształtowany dach, a także wysunięte okapy oraz podcienie osłaniające ściany zewnętrzne, drewniane podesty, schody, balkony i balustrady.
Jeżeli jednak nie możemy dostatecznie ochronić drewna tą metodą, musimy zastosować środki chemiczne – impregnaty lub preparaty powłokowe.
Impregnacja zazwyczaj nie jest wystarczająco wgłębna, a nie tworząc powłoki zabezpieczającej, ulega z czasem powierzchniowemu zwietrzeniu lub wypłukaniu. Wymaga zatem po pewnym czasie powtórzenia zabiegu. Impregnaty tworzące powłokę ochronną są na pierwszy rzut oka skuteczniejsze. Niestety, drewno pracuje, wygina się, pęka i nawet najszlachetniejsza powłoka ulega z czasem uszkodzeniu.
Z kolei w przypadku preparatów tworzących powłokę powstawanie w niej mikropęknięć lub innych uszkodzeń umożliwia wnikanie w głąb wilgoci, a ta – nie mogąc szybko odparować – czyni w drewnie lawinowo postępujące spustoszenia.
Stąd na Podhalu tak powszechne jest stosowanie naturalnego drewna oraz powtarzanie co jakiś czas jego szorowania przy użyciu ługu, szarego mydła lub nawet popiołu, a obecnie także zwykłych detergentów i wybielaczy. Jest to w końcu jedna z lepiej sprawdzonych metod zabezpieczenia gwarantująca ponadto zachowanie naturalnego jasnego koloru drewna. Dodatkowo pozwala ona drewnu oddychać i wydzielać swój naturalny zapach.
Ochroną przed zawilgocenieniem, które sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni, jest zapewnienie we wszystkich pomieszczeniach i przestrzeniach zamkniętych odpowiedniej wentylacji (nawiewnej i wywiewnej). Wymóg zapewnienia wentylacji dotyczy też przegród warstwowych, gdzie należy przewidzieć wentylowanie warstw mogących ulec zawilgoceniu oraz unikać możliwości skraplania się pary wodnej w bezpośrednim sąsiedztwie elementów drewnianych.
Przed szkodnikami drewno należy chronić poprzez unikanie wbudowywania w obiekt elementów zawierających te szkodniki w jakiejkolwiek postaci oraz poprzez ich zwalczanie i zapobieganie ich rozwojowi. Dlatego tak istotne jest staranne oczyszczenie drewna (okorowanie), obserwacja i selekcja poszczególnych elementów oraz usunięcie wszelkich odpadów powstałych z jego obróbki. W zwalczaniu szkodników i zapobieganiu ich rozwojowi niezastąpione są specjalistyczne, głęboko penetrujące preparaty. Ich skuteczność zależy jednak od możliwości bezpośredniego dotarcia preparatu do zarażonego drewna, co bywa trudne do zrealizowania. Dlatego ratunkiem może się okazać metoda gazowego zwalczania wymagająca jednak dość skomplikowanych zabiegów technicznych.
Przed ogniem najskuteczniej zabezpieczy drewniany dom zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych eliminujących to zagrożenie. Należą do nich między innymi: kominy o warstwowej budowie (z warstwą izolacji termicznej), wyeliminowanie otwartych palenisk, zastąpienie kuchni węglowej lub gazowej elektryczną, bardzo staranne wykonanie instalacji elektrycznej (najlepiej bezpuszkowej) z nowoczesnym systemem zabezpieczeń oraz zastosowanie instalacji odgromowej.
Dodatkowym zabezpieczeniem jest impregnacja bezbarwnymi preparatami wszystkich elementów drewnianych (także tych zakrytych) lub nawet zastosowanie w wybranych miejscach lakieru pęczniejącego. Ponieważ nie ma na rynku impregnatu ogniochronnego odpornego na wypłukanie, nie można skutecznie zabezpieczyć elementów bezpośrednio narażonych na wpływy czynników atmosferycznych (niezadaszonych).

Popularne posty z tego bloga

Drewniany balkon

Niemcy. Własny dom w Unii

Jak zrobić .Czapka kominowa.