Folia dachowa czy sztywne poszycie?


Aby dach rzeczywiście chronił dom, nie wystarczy solidne pokrycie. Przed jego położeniem trzeba przygotować dobry podkład nazywany wstępnym kryciem lub poszyciem dachu. Można to zrobić na dwa sposoby: tradycyjnie - pełne deskowanie z papą, lub idąc z duchem czasu - z folii dachowej. Każdy wybór ma jednak konsekwencje.
Folia

można ją stosować tylko na dachach spadzistych o kącie nachylenia nie mniejszym niż 10-20°; nie nadaje się na dachy płaskie;
- nie nadaje się pod takie rodzaje pokryć, jak: papa wierzchniego krycia, dachówki bitumiczne, blachy płaskie;
- nie obciąża konstrukcji dachu;
- jest wrażliwa na promieniowanie UV, dlatego na dachu nie można pozostawić jej bez pokrycia
na dłużej niż miesiąc;
- dostateczną szczelność poszycia uzyska się dopiero po sklejeniu pasów folii na zakładach taśmą dwustronną;
- wymaga więcej uwagi podczas robót dekarskich – nie można na niej stawać ani odkładać na nią narzędzi;
- jest tańsza niż sztywne poszycie;
- jej trwałość nie jest jeszcze dobrze znana, gdyż jest na rynku zaledwie od 20 lat – folie nowej generacji mają trwałość obliczoną na podstawie testów laboratoryjnych na 50 lat;
- podczas remontu dachu i wymiany pokrycia trzeba wymienić ją na nową.
 
- można je stosować na dachach o różnych kształtach: płaskim, spadzistym, prostym i skomplikowanym;
- nadaje się pod każdy materiał pokryciowy;
- choć obciąża konstrukcję dachu, dodatkowo ją usztywnia;
- trzeba je zabezpieczyć papą lub folią wstępnego krycia o takim przeznaczeniu;
- jeśli na pełne deskowanie położy się papę, można pozostawić je na dłużej bez pokrycia;
- jest sztywne, co daje mu dużą odporność na obciążenie
- jest wygodne w czasie robót dekarskich – można po nim chodzić;
- jest droższe niż folia, głównie ze względu na rosnące ceny drewna;
- jest trwałym i sprawdzonym sposobem wstępnego krycia;
- podczas remontu i wymiany pokrycia można je zostawić, ewentualnie wymienić pojedyncze deski; wymienić trzeba będzie pewnie papę i folię, bo będą miały zbyt dużo nieszczelności po starym ruszcie.

ABC wstępnego krycia
Tylko z pozoru wybór rodzaju wstępnego krycia jest łatwy – do dyspozycji są bowiem sztywne poszycie i folia. Każde z tych rozwiązań ma jednak wiele wariantów.

Folia wstępnego krycia
Można ją stosować prawie pod wszystkie pokrycia dachowe. Jest elementem dachu, który spełnia funkcję izolacyjną – chroni konstrukcję i ocieplenie dachu przed nawiewanym pod pokrycie śniegiem i deszczem, nie dopuszcza, aby woda i wilgoć wdarły się w głąb dachu. Przepuszcza jednak parę wodną, dzięki czemu pozwala też dachowi oddychać – ale w jakim stopniu jest to możliwe, zależy od jej rodzaju. Nie usztywnia dachu i nie przenosi ciężaru materiału pokryciowego – do tego służy ruszt.
Folie dachowe:
- Folie wysokoparoprzepuszczalne przypominają wyglądem papier lub tkaninę. Mają strukturę włókniny, dzięki czemu dobrze przepuszczają parę wodną. Przez taką folię para wodna może się łatwo wydostać na zewnątrz i nie gromadzi się w warstwie ocieplenia. Ponieważ nie hamuje przepływu pary wodnej, można ją układać bezpośrednio na ociepleniu.
- Folie niskoparoprzepuszczalne mają charakterystyczną budowę warstwową – zawsze są warstwami wzmocnione siatką tworzywową (z polietylenu lub polipropylenu). Folia nie może się stykać z ociepleniem, zatrzymuje bowiem parę wodną, która mogłaby je zawilgocić. Między nimi powinno się zostawić kilkucentymetrową szczelinę, która umożliwi wydostawanie się pary.

Sztywne poszycie
Jest elementem usztywniającym konstrukcję dachu. Poszycie układa się z desek lub płyt drewnopochodnych, a następnie pokrywa je papą lub folią. Musi być na tyle sztywne i wytrzymałe, aby bez nadmiernego uginania się znieść nie tylko ciężar własny i ułożonego na nim pokrycia, ale także osób je układających. Pełni też funkcję ochronną, osłaniając znajdujące się pod nim warstwy dachu przed zawilgoceniem i zamakaniem.

Deski i płyty:
- Na deskowanie wykorzystuje się drewno sosnowe, świerkowe i jodłowe. Najczęściej wybór pada na powszechnie dostępne i stosunkowo tanie drewno sosnowe i świerkowe, które daje gwarancję, że poszycie będzie wytrzymałe, a dzięki dużej zawartości żywicy również trwałe i odporne na zmienne warunki atmo­sferyczne. Poszycie z drewna jodłowego jest nie tylko droższe, ale także mniej wytrzymałe i odporne na wilgoć. Sporadycznie stosuje się drewno topolowe dopuszczane przez polskie normy jako materiał konstrukcyjny – jest ono jednak miękkie, lekkie, dość łupliwe i mniej wytrzymałe niż drewno drzew iglastych. Deski przeznaczone na sztywne poszycie należy zabezpieczyć impregnatami podnoszącymi ich odporność na korozję biologiczną (grzyby, pleśń i owady) oraz ogień. Można kupić drewno już zaimpregnowane lub wykonać impregnację we własnym zakresie, najlepiej przed ułożeniem desek na dachu.
- Deski powinny mieć szerokość 12-15 cm i grubość 24-25 cm. Układa się je prostopadle do krokwi. Najlepiej, gdy mają wpusty i wypusty – wtedy płaszczyzna poszycia jest sztywna i równa. Ma to znaczenie szczególnie przy układaniu miękkich materiałów pokryciowych, na przykład gontów bitumicznych, które na nierównościach szybko ulegają zniszczeniu. Pod pokrycia montowane na ruszcie deski można układać na styk lub z odstępami 2-5 cm. Ażurowe poszycie pozwala na swobodną cyrkulację powietrza pod pokryciem.
- Płyty wypierają tradycyjne deski, ponieważ są od nich trwalsze i bardziej wytrzymałe. Dzięki specjalnym łącznikom lub wyprofilowanym wpustom i wypustom łatwiej się je mocuje, a także lepiej usztywniają konstrukcję dachu. Na poszycie dachu stosuje się wyłącznie płyty wodoodporne, szczególnie poleca się płyty OSB. Naprzemienne ułożenie wiórów w kolejnych warstwach płyt nadaje im dużą wytrzymałość i elastyczność. Płyty OSB mają lepszą paroprzepuszczalność niż deski, więc lepiej wentylują dach.
- Płyty układa się dłuższym bokiem prostopadle do krokwi. Kolejne rzędy powinny być przesunięte względem siebie o połowę długości płyty, a między nimi należy zostawić przerwy szerokości do 5 mm po to, aby w płytach odkształcających się pod wpływem wilgoci nie powstawały dodatkowe naprężenia. Poszczególne płyty w rzędzie powinny być połączone na styk, co zapobiega tak zwanemu klawiszowaniu – nierównomiernemu odkształcaniu się poszycia. Ma to znaczenie, gdy podczas układania pokrycia wykonawcy chodzą po dachu.

Papa i folia:
Tradycyjnie używanym materiałem izolującym jest papa podkładowa. Jest ona trochę cieńsza od papy wierzchniego krycia – zwykle ma grubość 3-5 mm. Układa się ją na czystym, równym i suchym podłożu. Dlatego, szczególnie pod pokrycia wymagające równego podłoża, należy nakleić na stykach płaszczyzn paski papy szerokości około 10 cm, które wyrównają podłoże.
- Papę rozwija się równolegle do okapu, zaczynając od dolnej części połaci. Między rzędami robi się mniej więcej 10-centymetrowy zakład. Zakłady należy uszczelnić lepikiem asfaltowym lub kitem bitumicznym.
- W nowoczesnych rozwiązaniach papę zastępuje się specjalną folią – jest ona cieńsza i lżejsza. Jest wysokoparoprzepuszczalna, dlatego sztywne poszycie nie stanowi wtedy tak dużej bariery dla pary wodnej – zwłaszcza gdy deski nie są ułożone szczelnie.

Dobra ochrona
Zadaniem warstwy wstępnego krycia jest zabezpieczenie termoizolacji i elementów konstrukcyjnych dachu przed wodą deszczową i wywiewaniem ciepła z dachu.

Deszcz niestraszny
- Najlepszą ochroną jest sztywne poszycie pokryte papą. Jej główny komponent – masa bitumiczna – stanowi barierę przeciwwilgociową. Takie rozwiązanie jest polecane zwłaszcza na dachy o spadku określanym przez producenta wybranego pokrycia jako minimalny. Zaleca się je w strefach o trudnych warunkach klimatycznych, czyli o podwyższonej sile wiatrów lub ilości opadów.
- Folia rozpięta na krokwiach także chroni konstrukcję dachu przed wodą deszczową. Ważne jest jednak zachowanie reżimów wykonawczych. Deszczówka, która dostanie się pod pokrycie, powinna spłynąć po folii wprost do rynien, nie zawilgacając konstrukcji dachu i warstwy ocieplenia. Sprostają temu folie o wysokiej wodoszczelności. Często lepsze są pod tym względem folie niskoparoprzepuszczalne.
Swobodna wędrówka pary wodnej
- Sztywne poszycie pokryte papą jest tak szczelne, że nie wydostanie się przez nie para wodna. Można poprawić sytuację, stosując zamiast papy folię, a także rozsuwając deski. Wykorzystanie płyt OSB zamiast desek ułatwi przepływ pary. Jednak może się ona swobodnie wydostać z dachu jedynie wtedy, gdy między ociepleniem a sztywnym poszyciem pozostawi się drożną szczelinę wentylacyjną – 3-4 cm. Jej wykonanie ułatwi żyłka lub drut miedziany rozpięty między krokwiami.
- Najłatwiej para przedostaje się przez folię wysokoparoprzepuszczalną. Dzięki temu można ją układać bezpośrednio na ociepleniu. Mniejsza ilość pary może się przedostać przez folię niskoparoprzepuszczalną. Aby para wydostająca się z wnętrza domu nie wykraplała się na jej powierzchni, konieczne jest pozostawienie pod nią szczeliny wentylacyjnej, w której powietrze wysuszy skropliny i ochroni wełnę mineralną przed wilgocią.

Ochrona przed ucieczką ciepła
- Folia wysokoparoprzepuszczalna jest dobrą ochroną. Przylega do termo­izolacji i stanowi barierę dla powietrza, które krążąc pod pokryciem, nie wydmuchuje z niej ciepła.
- Pod folią niskoparoprzepuszczalną i pod sztywnym poszyciem pozostawia się szczeliny, w których krąży powietrze. Niestety, usuwa ono nie tylko wilgoć, ułatwia również wydostawanie się ciepła.
Zdarza się, że w dachach ze sztywnym poszyciem dekarze zalecają osłonięcie termoizolacji od góry dodatkową warstwą wiatroizolacji. Pomaga to zatrzymać ciepło, ale zwiększa koszty wykonania dachu.
Słońce i mróz nieszkodliwe
- Zarówno deskom, jak i papie nie szkodzą promienie UV. Dlatego sztywne poszycie pokryte papą może pozostać nieosłonięte nawet przez długi czas i nie straci swej wytrzymałości.
- Folie dachowe są wrażliwe na promieniowanie UV, dlatego nie mogą być narażone na działanie słońca dłużej niż miesiąc. Większość folii po upływie dwóch tygodni od położenia na więźbie pod wpływem promieniowania UV traci elastyczność.
W przypadku folii modyfikowanych dodatkami stabilizującymi wydłuża się ten czas do trzech-czterech, a nawet około sześciu miesięcy. Jest to dodatkowy atut, bo pozwala nie tylko dłużej pozostawić nieosłoniętą folię na dachu, ale także wydłuża trwałość wstępnego krycia, do którego przez ewentualne prześwity lub uszkodzenia pokrycia dociera słońce.

Ochrona poddasza

Rodzaj poszycia wpływa na sposób wykończenia skosów poddasza.


Folia ułożona bezpośrednio na krokwiach, choć stanowi dostateczną ochronę przed czynnikami atmosferycznymi, nie usztywnia konstrukcji dachu. Pod wpływem silnych wiatrów więźba pracuje, dlatego nie można bezpośrednio do niej przymocować okładzin wykańczających skosy. Mogłoby to prowadzić do powstawania pęknięć na połączeniach płyt suchego tynku.
Nie należy się jednak obawiać – są systemy umożliwiające elastyczne połączenia płyt, tak zwane systemy na wieszakach.

Sztywne poszycie usztywnia więźbę. Stabilna i sztywna konstrukcja mniej się odkształca, co chroni przed pęknięciami okładzin na skosach.

Pod jakie pokrycie
Większość pokryć na dachach spadzistych układa się na ruszcie z łat i kontrłat, dlatego można pod nie stosować zarówno sztywne poszycie z papą podkładową, jak i folię.



Kształt dachu

Pod jakim kątem
- Jeśli kąt nachylenia połaci dachu jest mniejszy niż 10-20Ëš, nie ma wyboru – trzeba układać sztywne poszycie pokryte papą. W tym wypadku najważniejsza jest szczelność poszycia, a to rozwiązanie zapewnia ją najlepiej.
- Z dachu o większym spadku szybciej spływa deszcz i zsuwa się śnieg. Nie ma groźby, że łatwo przedostaną się pod pokrycie – tu można stosować oba rodzaje poszycia.

Proste i skomplikowane
- Do dachów o prostej formie łatwiej jest dostosować rodzaj poszycia. Jeśli zdecydujemy się na sztywne poszycie, będzie to rozwiązanie bardziej ekonomiczne niż na dachu o skomplikowanej formie. Mniej przycinania to lżejsza praca i mniej odpadów desek oraz papy. Chętnie też wykorzystuje się folie niskoparoprzepuszczalne, bo zazwyczaj są tańsze od wysokoparoprzepuszczalnych, a łatwo zapewnić dobrą wentylację połaci.
- W dachach o skomplikowanym kształcie, w których jest wiele lukarn i załamań, stosuje się najczęściej folię wysokoparoprzepuszczalną. Załamania utrudniają przepływ powietrza przez szczeliny wentylacyjne.
Sztywne poszycie jest bardziej pracochłonne i trudniejsze do wykonania. Większe są też straty materiału, gdy jest wiele miejsc wymagających docinania, a odkąd drewno znacznie podrożało, znaczenie ma każdy zaoszczędzony kawałek.

Sekrety dobrego wykonania
O szczelności i trwałości dachu decydują nie tylko materiały, ale także właściwe wykonanie poszycia.

Poprawne rozwiązania
Każdy dach musi być odpowiednio wentylowany – od tego zależy jego trwałość. Sposób wentylacji musi być dostosowany zarówno do rodzaju materiałów wykorzystanych do wstępnego krycia, jak również do funkcji, jaką pełni poddasze. Na nieużytkowym poddaszu ocieplenie najczęściej jest układane na stropie, wtedy między nim a warstwą wstępnego krycia tworzy się naturalna przestrzeń wentylująca i ocieplenie, i konstrukcję dachu. Oczywiście na poddaszu musi być zapewniony swobodny przepływ powietrza. Jeśli ma być wykorzystywane do celów mieszkalnych, izolacja termiczna musi być umieszczona w połaciach dachowych. Od budowy dachu i wykorzystanych materiałów zależy wówczas, czy wentylację zapewni jedna, czy dwie szczeliny. W konstrukcjach, w których wstępne krycie stanowi deskowanie pokryte papą lub folia o niskiej paroprzepuszczalności, a pokrycie jest układane na ruszcie, konieczne są dwie szczeliny – jedna między ociepleniem a wstępnym kryciem, druga między wstępnym kryciem a pokryciem. Dużo łatwiej jest wentylować dach, w którym na krokwiach zamocowano folię o wysokiej paroprzepuszczalności – tu wystarczy tylko jedna szczelina nad folią.

Z placu budowy na dach
Na sztywne poszycie potrzeba więcej materiałów, powinno się zatem przewidzieć na nie miejsce i odpowiednio je przygotować. Drewno jest nieodporne na działanie wilgoci, dlatego deski należy składować w zadaszonych wiatach, układając je w stosach do wysokości 1,5 m. Deski muszą leżeć na podkładach, aby nie stykały się z ziemią. Płyty OSB powinno się składować w zamkniętym magazynie – układane wielowarstwowo na podkładach, do wysokości 2 m.
Rolki papy ustawia się pionowo, najlepiej na paletach, w miejscu zacienionym i zabezpieczonym przed opadami atmosferycznymi. Używane do klejenia lepiki smołowe i asfaltowe należy układać podobnie jak papę na paletach lub podestach i zapewnić im osłonę przed opadami i słońcem. Pojemniki muszą być ustawione otworami do góry. Folia musi być składowana w rolkach na płask, w jednej warstwie.

Jak duża szczelina

Wielkość przekroju otworów wentylacyjnych musi stanowić:
- w okapie i na połaci – co najmniej 0,2% powierzchni połaci, jednak nie mniej niż 200 cm² na 1 metr szerokości połaci,
- na kalenicy i na szczytach – 0,05% powierzchni jednej połaci.

Liczy się czas i pieniądz

Mimo że tradycyjne sztywne poszycie z papą jest zazwyczaj sporo droższym rozwiązaniem niż jego młodsza konkurentka folia dachowa, wciąż ma wielu zwolenników wśród inwestorów i dekarzy.

Na krótko i na dłużej
- Sztywne poszycie z papą w przeciwieństwie do folii można zostawić na zimę – dzięki temu łatwiej podzielić budowę na etapy. To ważne dla tych, którzy nie mają od razu pieniędzy na wykończenie całego domu. Jeśli papa ma być dłużej nieprzykryta właś­ciwym materiałem pokryciowym, należy zastosować papę wierzchniego krycia.
- Folie dachowe są wrażliwe na promieniowanie UV, dlatego nie mogą być narażone na działanie słońca dłużej niż miesiąc. Nie należy dopuścić także, by zalegał na nich śnieg – pod jego wpływem folia mogłaby się zdeformować.

Koszty

- Najtańszym rozwiązaniem jest folia niskoparoprzepuszczalna. Metr kwadratowy nie kosztuje więcej niż 6,40 zł.
- Droższa od niej, lecz w wielu wypadkach bezpieczniejsza w zastosowaniu, jest folia wysoko­paroprzepuszczalna. Co prawda jej przeciętny koszt to 5-6 zł/m², ale są też takie, za które trzeba zapłacić 15 zł/m² lub nawet więcej. Te najdroższe są zwykle bardziej wytrzymałe, mają samoprzylepne boki i samowulkanizują się na gwoździach. Folia, która nadaje się do ułożenia na deskowaniu, kosztuje od 5 zł/m².
- Zaimpregnowane deski z drewna drzew iglastych kosztują około 950 zł/m³, czyli za metr kwadratowy poszycia z desek grubości 2,5 cm zapłacimy około 24 zł. Te nieimpregnowane kosztują około 12 zł, ale do ich ceny powinno się doliczyć impregnat, który zabezpieczy je przed pleśnią i ogniem. Papa podkładowa kosztuje tyle co folia – około 6 zł, jednak papa wierzchniego krycia jest już blisko trzykrotnie droższa – trzeba za nią zapłacić około 20 zł/m².
- Ułożenie folii bądź papy na deskowaniu to najtańsze prace dekarskie – prawie 2,30 zł/m² dachu. Ponad dwa razy tyle trzeba zapłacić za układanie drewna – przybicie rusztu to około 5,50 zł, a desek sztywnego poszycia – ponad 6 zł/m².
Zatem za ułożenie sztywnego poszycia wraz z izolacją i rusztem należy zapłacić blisko 14 zł/m². Pokrycie konstrukcji folią i rusztem jest mniej pracochłonne i prawie o połowę tańsze - 7,5 zł/m² dachu.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty