Jaki kominek


Budując dom, warto mieć świadomość tego, że komin powinien być dobrany do paleniska, a nie odwrotnie. Dlatego zanim przystąpi się do budowy komina, trzeba wiedzieć, z jakim kotłem czy kominkiem ma on współpracować.

Ze wszystkich kotłów, pieców i kominków (z wyjątkiem tych zasilanych prądem elektrycznym) trzeba odprowadzać produkty spalania. Do usuwania spalin powstających podczas spalania paliw płynnych i gazowych służą przewody spalinowe, do odprowadzania produktów spalania paliw stałych – które oprócz gazu zawierają także sadzę i pył – przewody dymowe. Podstawowym elementem instalacji odprowadzania spalin (dymu) jest komin.
Dzięki różnicy wysokości wlotu i wylotu oraz różnicy temperatury (wysoka na wlocie, niższa u wylotu) powstaje ciąg kominowy. Siła wyporu powoduje, że gorący gaz bez pomocy mechanicznych wyciągów jest usuwany poza budynek.

Nie za mały i nie za duży

Komin musi zapewnić wystarczająco duży ciąg i pod tym kątem należy go zaprojektować. Minimalny ciąg kominowy niezbędny do prawidłowego działania paleniska określa jego producent.
Wysokość komina w domu jednorodzinnym nie może być mniejsza niż określone w przepisach minimum. Z drugiej jednak strony – ze względów konstrukcyjnych i estetycznych – unika się budowania kominów zbyt wysokich, zachowując jedynie niezbędną wysokość ponad dachem zabezpieczającą przed zakłóceniem ciągu.
Przekrój przewodu oblicza się w zależności od mocy i rodzaju kotła. Służą do tego wzory podane w polskich normach bądź specjalne diagramy opracowane przez producentów kominów. Przekrój komina ma bardzo duży wpływ na wielkość ciągu. Im przekrój jest większy, tym ciąg jest mniejszy, bo spaliny poruszają się wtedy wolniej, przez co bardziej się schładzają.
Kiedy przekrój jest mały, temperatura spalin pozostaje wprawdzie wyższa, ale jednocześnie rośnie opór przepływu. Zbyt małe wymiary wewnętrzne komina mogą utrudnić albo wręcz zahamować przepływ spalin.

Jaki jeszcze powinien być komin
Niepalny. Komin musi być wykonany z materiałów niepalnych o odporności ogniowej co najmniej 60 minut.
Szczelny. Materiały, z których robi się elementy przewodów spalinowych (dymowych), muszą być dopuszczone do stosowania w budownictwie i gwarantować szczelność wykonanych z nich kominów. Szczelne przy ciśnieniu panującym podczas pracy paleniska muszą być także połączenia tych elementów.
Pionowy i gładki. Komin powinien być prowadzony pionowo i nie mieć przewężeń na całej długości. Jeśli koniecznie musi być odchylony od pionu, to o kąt nie większy niż 30° na odcinku nie dłuższym niż 2 m. Powierzchnia wewnętrzna przewodów powinna być gładka.

Komin z cegieł do otwartego kominka
Kominy murowane z cegieł wykorzystuje się dziś rzadko. Nadają się one do współpracy z otwartymi kominkami, piecami i kuchniami kaflowymi, a także prostymi kotłami na paliwa stałe.
Komin murowany musi być wybudowany od fundamentu aż do wylotu ponad dach, nie można go budować w odcinkach między stropami (płyta stropu nie może przecinać ścian komina).
Warunkiem prawidłowej pracy komina murowanego jest wysoka temperatura spalin (na przykład w kominkach otwartych około 400°C, w kotłach na paliwo stałe około 250°C), dzięki której nie następuje wykraplanie się pary wodnej ze spalin. Para wodna, łącząc się z sadzą, tworzy czarną cuchnącą maź. Może ona przeniknąć przez ścianki komina i – powodując powstanie na jego zewnętrznej powierzchni niedających się usunąć plam – zniszczyć go. Dlatego między innymi bardzo niebezpieczne dla murowanego komina jest palenie w kominkach niedostatecznie wysuszonym drewnem.
Często zdarza się, że do kominów murowanych podłącza się kominki z wkładem. Wielu producentów zaleca, by ze względu na niższą temperaturę spalin z kominków wyposażonych we wkład (zwłaszcza podczas palenia zredukowanego – z ograniczonym dopływem powietrza) komin murowany wyposażyć we wkład ze stali kwasoodpornej przeznaczony do urządzeń na paliwa stałe.

Do nowoczesnych urządzeń grzewczych

Takie systemy produkuje się z materiałów ceramicznych i ze stali. Zawierają one zestaw elementów (odcinków prostych, kształtek, wyczystek itp.) umożliwiających zbudowanie kompletnego komina, zarówno wewnętrznego do umieszczenia jako wkład w obudowie z cegieł lub bloczków betonowych, jak i samodzielnego, samonośnego komina wewnątrz lub na zewnątrz domu.
Kominy kamionkowe nadają się do wszystkich palenisk: gazowych, olejowych i na paliwa stałe. Są bardzo trwałe i odporne na wysoką temperaturę. Nagrzewają się wolniej, ale za to także wolno stygną. Do łączenia ich elementów używa się kwasoodpornego kitu bądź kleju, mogą być zatem stosowane także do kotłów kondensacyjnych. Z kamionki robi się wkłady do montowania we wnętrzu kominów murowanych (nowo wybudowanych albo starych, wymagających renowacji) lub całe systemy umożliwiające postawienie komina wewnątrz albo na zewnątrz domu. System składa się zwykle z wewnętrznej rury kamionkowej i zewnętrznych pustaków keramzytobetonowych. Wewnętrzna rura jest zaizolowana wełną mineralną. Aby pojawiająca się w kominie wilgoć nie osłabiła właściwości termoizolacyjnych wełny, w pustakach są kanały, którymi od dołu do góry przez całą wysokość komina przepływa powietrze osuszające warstwę izolacji.
Kominy stalowe stosuje się przede wszystkim do odprowadzania spalin z kotłów gazowych i olejowych, także kondensacyjnych. Produkowane są też odmiany mogące współpracować z kotłami na paliwa stałe i kominkami. O tym, do jakich palenisk nadają się poszczególne systemy, informują oznaczenia, które muszą być umieszczone na każdym z nich.
Przewody kominowe ze stali kwasoodpornej szybko się nagrzewają, dzięki czemu szybko powstaje w nich ciąg kominowy. Są często wykorzystywane podczas modernizacji kotłowni, kiedy kocioł na węgiel czy koks wymienia się na gazowy i trzeba do niego dostosować również komin. Wówczas do komina murowanego z cegły wsuwa się od góry odpowiedni wkład stalowy, zwykle sztywny; do kominów, które nie są proste na całej długości, można wsunąć także wkład elastyczny.
W systemach podciśnieniowych montaż polega na wsunięciu jednej kształtki w drugą (mają uformowane kielichy, podobnie jak rury kanalizacyjne). Połączenia kominów wymagających większej szczelności są uzupełnione uszczelkami i skręcanymi obejmami.

Oznaczenia kominów
Każdy element systemu kominowego powinien być trwale oznaczony przez producenta. Zgodnie z wymaganiami normy w oznaczeniu muszą się znaleźć określone informacje.
Numer normy. Zwykle jest to norma EN 1443. Zgodnie z nią wykonuje się elementy systemów kominowych.
Klasa temperaturowa. Informuje o tym, do jakiej nominalnej temperatury pracy jest przeznaczony system kominowy. Klasa T080 (najniższa) oznacza, że nominalna temperatura pracy komina nie powinna przekraczać 80°C oraz że podczas badań wytrzymuje on próbę w temperaturze 100°C. Klasa T600 (najwyższa) oznacza nominalną temperaturę pracy komina nie wyższą niż 600°C i badanie w temperaturze 700°C.
Klasa ciśnieniowa. W systemach kominowych na ogół panuje podciśnienie. Nie muszą być wówczas idealnie szczelne. Podciśnienie sprawia, że spaliny i tak nie wydostaną się z komina inaczej niż przez górny otwór. Klasa ciśnieniowa komina przeznaczonego do pracy przy podciśnieniu oznaczana jest jako N1 lub N2 (1 oznacza system bardziej szczelny, przeznaczony do pracy przy większym podciśnieniu, a 2 – mniej szczelny).
Jeśli do przewodu kominowego jest podłączony kocioł z palnikiem wentylatorowym, panuje w nim nadciśnienie. O ile przy podciśnieniu nieszczelności powodują zasysanie powietrza z otoczenia do komina, o tyle przy nadciśnieniu spaliny byłyby wypychane przez nie na zewnątrz, dlatego szczelność jest w tym wypadku szczególnie ważna. Klasy ciśnienia dla kominów nadciśnieniowych są oznaczane symbolami P1 i P2.
Klasa odporności na pożar sadzy. Przewody, w których na ściankach może odkładać się sadza, a więc przeznaczone do kotłów na paliwo stałe, muszą być odporne na temperaturę 1000°C. Zdarza się bowiem, że sadza w nieczyszczonym kominie zapala się i wówczas panuje w nim tak wysoka temperatura. Aby pożar się nie rozprzestrzenił, komin nie może ulec zniszczeniu pod wpływem takiej temperatury przez przynajmniej 30 minut. Elementy przewodów kominowych odporne na pożar sadzy są oznaczane literą S, natomiast kominy przeznaczone do kotłów na paliwa płynne, w których nie ma ryzyka zapalenia się sadzy, są oznaczane literą O – nie są one odporne na pożar.
Klasa odporności na działanie skroplin. W kominach odprowadzających spaliny z kotłów kondensacyjnych wykrapla się para wodna. Ma wówczas miejsce tak zwany mokry stan pracy komina. Kominy do pracy w stanie mokrym są wyposażone w elementy do odprowadzenia kondensatu i oznaczane literą W, a nadające się tylko do pracy w stanie suchym, bez możliwości odprowadzenia kondensatu – literą D.
Klasa odporności na korozję. Ryzyko pojawienia się wody w przewodzie spalinowym występuje także w przypadku kotłów niekondesacyjnych, na przykład na skutek schłodzenia spalin w kominie. Zdarza się to najczęściej przy spalaniu gazu – już w temperaturze spalin 55°C. Trudniej o to podczas spalania oleju (spaliny musiałyby mieć poniżej 50°C), a tym bardziej węgla (poniżej 40°C). Ponieważ woda w połączeniu ze związkami chemicznymi zawartymi w spalinach tworzy agresywne kwasy, przewody kominowe przeznaczone do kotłów kondensacyjnych muszą być szczególnie odporne na korozję i nie mogą nasiąkać wodą. Wyróżnia się trzy klasy odporności:
- 1 – do odprowadzania produktów spalania paliw gazowych;
- 2 – do odprowadzania produktów spalania oleju opałowego z zawartością siarki do 0,2% i drewna;
- 3 – do odprowadzania produktów spalania oleju opałowego z zawartością siarki powyżej 0,2%, stałych paliw mineralnych i torfu.
Opór cieplny. Opór cieplny przewodu spalinowego ma znaczenie, ponieważ naturalny ciąg maleje wraz ze spadkiem temperatury gazu uchodzącego kominem. Jeśli spaliny zostaną nadmiernie schłodzone, ciąg zaniknie.
Dlatego do palenisk, z których spaliny o niskiej temperaturze są usuwane siłami natury, trzeba dobrać komin o dobrej izolacyjności cieplnej, czyli o dużym oporze cieplnym. Informacja o nim jest podana na elementach systemu kominowego jako RXX, gdzie XX jest wartością oporu cieplnego wyrażoną w m²K/W i pomnożoną przez 100. Zatem R22 oznacza, że opór cieplny ścianek komina wynosi 0,22 m²K/W.
Minimalna odległość od materiałów palnych. Zewnętrzna powierzchnia komina w czasie pracy również się nagrzewa. W zależności od materiału, z którego jest wykonany komin, temperatura jego zewnętrznej powierzchni może być różna. Dlatego producenci kominów muszą informować o tym, jaka powinna być minimalna odległość zewnętrznej powierzchni komina od materiałów palnych, które mogą się zapalić już pod wpływem temperatury kilkudziesięciu stopni Celsjusza. W oznaczeniu komina odległość ta jest podawana w milimetrach, po literze C. Na przykład C50 oznacza, że komin musi być usytuowany przynajmniej 50 mm od materiałów palnych. Przedmiot znajdujący się w tej odległości od komina nagrzeje się od niego do temperatury nie wyższej niż 85°C.

Przykładowe oznaczenie elementu systemu kominowego może zatem wyglądać tak: EN 1443 T160 N1 O W 1 R22 C50, co oznacza, że spełnia on wymagania normy EN 1443, klasy temperaturowej T160, klasy ciśnieniowej N1, jest nieodporny na pożar sadzy (O), odpowiedni do pracy w stanie mokrym (W), odporny na działanie produktów spalania gazu (1), ma ścianki o oporze cieplnym 0,22 m²K/W, a materiały palne muszą być od niego odsunięte na odległość co najmniej 50 mm.

NIE MNIEJSZY NIŻ...
Minimalne wymiary przewodów kominowych, ich przekrój i wysokość, zostały określone w przepisach.
Przekrój przewodów łączących kocioł z kanałami spalinowymi, a także samych kanałów odprowadzających spaliny powinien być dostosowany do obciążenia cieplnego kotła (mocy kotła). Musi zatem spełniać wymagania producenta kotła. Najmniejszy przekrój murowanych kanałów spalinowych o ciągu naturalnym to 0,14 m. Jeśli przewód jest okrągły, jego średnica nie może być mniejsza niż 0,14 m.
Minimalna wysokość komina mierzona od paleniska do wylotu zależy od rodzaju paliwa, jakim jest zasilany kocioł, i wynosi odpowiednio:
- nie mniej niż 4 m – dla kotłów zasilanych gazem lub paliwem stałym;
- co najmniej 5 m – dla kotłów olejowych.

Bezpieczny komin

Kanały kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą je przed zakłóceniem ciągu. Powyższe wymaganie uważa się za spełnione, jeżeli wyloty kanałów są zlokalizowane według poniższych zasad określonych w Polskiej Normie dla kominów murowanych z cegły odprowadzających spaliny z urządzeń grzewczych o mocy do 45 kW.



BEZPIECZNIEJ BEZ KOMINA

W krajach Europy Zachodniej odchodzi się od stosowania urządzeń gazowych z otwartą komorą spalania (klasyfikowanych w europejskich normach jako urządzenia typu A i B).
Powszechnie stosuje się tam kotły gazowe, które nie pobierają powietrza do spalania z pomieszczenia, w którym się znajdują. Powietrze jest do nich doprowadzone specjalnym przewodem spoza budynku. Są to tak zwane urządzenia z zamkniętą komorą spalania klasyfikowane jako typ C. Dzięki całkowitemu odizolowaniu komory spalania od pomieszczenia została wyeliminowana możliwość zatrucia się przez użytkowników tlenkiem węgla, który powstaje podczas spalania paliwa przy niedostatecznej ilości tlenu.
Ponieważ kotły tego typu są zwykle wyposażone w wentylatory zasysające powietrze i jednocześnie wymuszające przepływ spalin, nie ma potrzeby budowania dla nich kominów. Szczelny przewód spalinowy działa jak rura wydechowa w samochodzie. Służy jedynie do odprowadzenia trującego gazu poza strefę przebywania ludzi – w praktyce zwykle ponad dach. Nie musi w nim – jak w zwykłym kominie – powstawać ciąg kominowy. Jeśli przewodem spalinowym są usuwane spaliny z kotła o niewielkiej mocy (do 21 kW), dopuszcza się nawet wyprowadzenie go przez ścianę domu.
Aby podnieść efektywność kotła i jednocześnie ułatwić montaż systemu, zaczęto stosować koncentryczne przewody powietrzno-spalinowe typu „rura w rurze”, którymi jednocześnie doprowadza się powietrze (rurą zewnętrzną) i odprowadza spaliny (rurą wewnętrzną). Dzięki temu niezbędne w procesie spalania powietrze zostaje wstępnie ogrzane przez spaliny. Badania wykazały, że przyczynia się to do zwiększenia sprawności kotła o kilka procent.

Wkład kominowy instalowany w starym kominie nie może mieć zbyt małej średnicy, bo grozi to problemami z ciągiem kominowym.
Ich skutkiem będzie wyłączanie kotła przez jego automatyczny system zabezpieczający, a w najgorszym razie nawet rozprzestrzenianie się spalin w pomieszczeniach.
Przed modernizacją kotłowni należy sprawdzić, czy do istniejącego komina uda się wsunąć wkład o odpowiednio dużej – dostosowanej do obciążenia cieplnego kotła – powierzchni przekroju. Jeśli nie, to od razu trzeba szukać innego rozwiązania.

Bezpieczny komin (Michał Witkowski, ekspert PZU)

Komin jest integralnie związany z urządzeniem wytwarzającym spaliny albo dym. Zapobiega gromadzeniu się w nim sadzy i ulatnianiu się spalin, chroniąc budynek przed pożarem. Właściwy jego dobór, umiejscowienie, instalacja i eksploatacja są gwarancją prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania całego systemu grzewczego.
1. Komin najlepiej dobrać już na etapie projektowania domu i wyboru kotła (dobrze, aby zrobił to doświadczony instalator). Musi on być przede wszystkim szczelny i odporny na wysoką temperaturę i pożar oraz wykonany w taki sposób i z takich materiałów, by w razie zapalenia się sadzy w kominie temperatura jego zewnętrznych ścianek nie była wyższa niż 160°C, a w wypadku pożaru ogień nie rozprzestrzeniał się za jego pośrednictwem przez co najmniej 50 min (polskie przepisy i normy szczegółowo określają, z jakich materiałów powinien być zbudowany).
2. Dobrze, aby komin był usytuowany po stronie zawietrznej budynku, a w odległości 10 m nie było drzew czy innych przeszkód. Nie będzie wtedy dochodzić do osłabienia ciągu na skutek zawirowań powietrza, a więc do cofania się spalin do pomieszczenia. Ważne też, aby wylot komina znajdował się w bezpiecznej odległości od materiałów palnych, na przykład drewnianych elementów konstrukcji dachu.
3. Gotowy komin musi odebrać mistrz kominiarski – sprawdzić, czy zainstalowano go zgodnie z przepisami i zaleceniami producenta, skontrolować jego stan techniczny i ważność aprobat technicznych.
4. Przewody kominowe trzeba czyścić (spalinowe – dwa razy, dymowe – cztery razy w roku) i kontrolować (przynajmniej raz w roku).
Jeżeli komin i cała instalacja grzewcza będą spełniać wymogi istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego, ze spokojem będziemy mogli patrzeć na dym unoszący się nad naszym domem.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty