Jaki podatek od sprzedaży spadku?


Czy spadkobierca może sprzedać drugiemu spadkobiercy swoją część masy spadkowej – połowę odziedziczonej nieruchomości – zanim zostanie dokonany wpis w księdze wieczystej, że jest właścicielem nieruchomości (czyli jako właściciel nadal figuruje tam spadkodawca)? Jeśli nie, to jaki byłby koszt wpisu? Taka transakcja jest dopuszczalna. W prawie cywilnym nosi nazwę zbycia spadku. Na podstawie art. 1051 w zw. z art. 1052 § 1 Kodeksu cywilnego spadkobierca może zbyć spadek lub udział w spadku w całości lub w części. Jest to możliwe w każdym momencie, pod warunkiem że spadkobiercy nie dokonali jeszcze działu spadku. Dopóki więc masa spadkowa istnieje jako wyodrębniona masa majątkowa, dopóty zbycie takie jest traktowane jako sprzedaż spadku. To, że w jego skład wchodzi oznaczona nieruchomość, nie zmienia kwalifikacji prawnej dokonanej czynności cywilnoprawnej.
W razie zbycia części spadku należy w umowie określić przedmiot zbycia w celu ustalenia jego rozmiaru.
Z kolei nabycie spadku oznacza, że nabywca wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy, niezależnie od tego, czy zbycie spadku następuje w całości, czy w części. Jest uprawniony do podejmowania tych działań, które mógł podjąć spadkobierca. Może na przykład wystąpić z wnioskiem o dokonanie działu spadku. Ponosi także odpowiedzialność za długi spadkowe.
Z chwilą zawarcia umowy wszelkie korzyści i ciężary związane z przedmiotami należącymi do spadku przechodzą na nabywcę.
Sprzedaż spadku (udziału w spadku) jest objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1% wartości tego prawa majątkowego. Płacą go solidarnie obie strony transakcji, a obliczeniem i poborem zajmuje się notariusz.
Zbycie spadku oznacza także obowiązek zapłacenia podatku dochodowego. Jest to bowiem sprzedaż prawa majątkowego, a dochód z transakcji (praktycznie równy wartości spadku lub udziału w nim) dolicza się do dochodów z innych źródeł. Podatnikiem jest zbywca, on bowiem uzyskuje dochód z tego tytułu.
Notariusz sporządzi umowę sprzedaży spadku, nawet jeżeli nowy właściciel nie zostanie wpisany do księgi wieczystej. Należy mu jednak przedstawić prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz zaświadczenie wystawione przez naczelnika urzędu skarbowego, że nabycie spadku jest zwolnione od podatku lub że należny podatek od spadku został zapłacony przez spadkobiercę (zbywcę spadku) albo że prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego uległo przedawnieniu.
Jeżeli natomiast zbycie miałoby miejsce po dokonaniu działu spadku, byłaby to umowa sprzedaży udziału w nieruchomości. Wtedy zbywca nie płaciłby podatku dochodowego, ponieważ przychód ze sprzedaży nieruchomości lub udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku jest z niego zwolniony. Podatek od czynności cywilnoprawnych wyniósłby wówczas 2% wartości zbywanego udziału.
Wysokość opłaty sądowej od czynności z zakresu obrotu nieruchomościami jest uzależniona od wartości przedmiotu transakcji i stanowi część ułamkową całego wpisu stosunkowego. Cały wpis stosunkowy wynosi:
- dla wartości od 50 001 do 100 000 zł – 3600 zł plus 6% od nadwyżki ponad 50 000 zł;
- dla wartości powyżej 100 000 zł – 6600 zł plus 5% od nadwyżki ponad 100 000 zł, nie więcej jednak niż 100 000 zł.
Opłata sądowa wynosi:
- za wpis prawa własności nabytego na podstawie umowy sprzedaży, darowizny, zamiany, dożywocia – 1/5 wpisu stosunkowego;
- za wpis własności nabytej na podstawie dziedziczenia, działu, spadku albo zniesienia współwłasności, jeżeli prawa współwłaścicieli lub spadkobierców nie były wpisane do księgi wieczystej – 1/10 wpisu stosunkowego.
Opłata za wpisanie do księgi wieczystej spadkobiercy jako właściciela wyniesie zatem 1/10 wpisu stosunkowego i tyle samo należy zapłacić za wpisanie nabywcy spadku.
Na marginesie warto podkreślić, że spadkobiercy mogą też dokonać takiego działu spadku, w którym jeden ze spadkobierców obejmie całą nieruchomość, spłacając drugiego z nich. Notariusz pobierze wtedy 2% podatku od czynności cywilnoprawnych liczone od wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego nabytego przez jednego ze spadkobierców ponad wartość udziału we współwłasności lub w spadku.
Podobne posty