Narzędzia i sposoby wiercenia


Budujemy, remontujemy czy naprawiamy – bez wiercenia się nie obejdzie. W naszym warsztacie musi się więc pojawić wiertarka, wiertarko-wkrętarka lub młotowiertarka, a najlepiej wszystkie trzy. Ale to nie koniec. Trzeba jeszcze wiedzieć, w co je wyposażyć i jak ich użyć.



Trzy rodzaje elektronarzędzi przydadzą się nam do robienia dziur, i nie tylko do tego. Najpopularniejsze są wiertarki udarowe. Lekkie, wygodne i wszechstronne są wiertarko-wkrętarki. Młotowiertarki zaś to ciężki sprzęt przeznaczony do wiercenia otworów o dużej średnicy, i to nawet w bardzo twardych materiałach. Są mniej precyzyjne od wiertarek i wiertarko-wkrętarek, ale świetnie się sprawdzają w najcięższych warunkach.

Wiertarki udarowe
Są przeznaczone do wiercenia otworów w drewnie, metalu, tworzywach sztucznych. Udar, czyli połączenie obrotowego ruchu wiertła z ruchem posuwistym, umożliwia też wiercenie w betonie, ceramice budowlanej i w innych materiałach do murowania ścian. Wiertarką można też wkręcać i wykręcać śruby oraz wkręty. Używając dodatkowego osprzętu, można również szlifować, polerować, mieszać farby, kleje i zaprawy, frezować, usuwać rdzę. Wiertarki są często sprzedawane razem z wygodnymi walizkami do ich przechowywania, a producenci dokładają jeszcze dodatkowy uchwyt (często z zasobnikiem na wiertła) i ogranicznik głębokości wiercenia, czyli podłużny pręt z podziałką mocowany równolegle do wiertła i wyznaczający głębokość, na jaką będzie  się ono mogło zagłębić w materiale. W sprzedaży są wiertarki zasilane z sieci.­ Kabel zasilający ma standardowo długość 1,5-2 m, ale można też znaleźć takie z kablem 4-metrowym. W sprzedaży są również wiertarki bezudarowe – do profesjonalnych zastosowań, które udaru nie wymagają.

Sprawdź, zanim kupisz

- Jaką ma moc
– jest podawana w watach. Od niej zależy, jak dużej średnicy otwory będzie można wywiercić. Do niedużych otworów (średnicy 6-15 mm) wystarczą wiertarki o mocy 400-650 W. Do otworów o dużej średnicy (robionych na przykład za pomocą otwornic) będzie potrzebna wiertarka o mocy minimum 700 W. Co najmniej taka moc jest niezbędna także wówczas, gdy chcemy używać wiertarki do mieszania farb lub zapraw;
- jaka jest maksymalna średnica wiercenia – określa ona, jak duże otwory możemy wywiercić w danym materiale. Inna może być dla betonu, inna dla drewna, a jeszcze inna dla metalu. Trzeba pamiętać, że jest to wartość nominalna. Chcąc na przykład wiercić w metalu otwory średnicy 10 mm, lepiej kupić wiertarkę z maksymalną średnicą wiercenia w takim materiale równą 15 mm.

Uwaga! Kupując narzędzie, warto zwrócić uwagę na jego ciężar. Ciężki sprzęt nie jest wygodny, ale świadczy o tym, że do jego produkcji użyto solidnych, trwałych materiałów (silnik, przekładnia). Istotny jest też rodzaj uchwytu do wymiany osprzętu. Uchwyty kluczykowe są mocniejsze, jednak szybciej i prościej mocuje się wiertła w przypadku uchwytów bezkluczykowych (samozaciskowych). Nie ma też wówczas ryzyka, że zgubi się kluczyk i trzeba będzie kupować nowy.

Przydatne opcje
Wiadomo, że im więcej „bajerów”, tym droższe narzędzie. Wiele z nich ułatwia jednak pracę i czyni ją szybszą, a nawet bezpieczniejszą. Większość markowych wiertarek ma tak zwane sprzęgło bezpieczeństwa. Wyłącza ono urządzenie, gdy wiertło zaklinuje się w materiale. Wiertarki mogą mieć również gumowe nakładki na rękojeści, które tłumią drgania wytwarzane podczas pracy narzędzia. W sprzedaży są też takie, które­ mają w rękojeści małe poziomnice – umożliwiają one właściwe ustawienie narzędzia podczas pracy. Do niektórych wiertarek jest dołączana poziomnica laserowa. Przyczepia się ją do ściany i wyznacza nią punkty wiercenia. Jest wówczas pewność, że znajdą się one w jednej linii – na identycznym poziomie lub w jednakowym położeniu względem pionu.

Kilka zasad prawidłowego używania
- W płytkach ceramicznych bądź w metalu wiercimy na niższych obrotach. Podobnie w drewnie, zwłaszcza­ gdy chcemy je przewiercić­ na wylot. Uzyskamy wtedy mniej poszarpane krawędzie otworu;
- wiertarkę trzeba trzymać w taki sposób, by ramię było ustawione w osi wiercenia (równolegle do wiertła, prostopadle do rękojeści wiertarki);
- nie wolno używać wstecznego kierunku obrotów do wykręcania wierteł z materiału, ponieważ powoduje to ich uszkodzenie. Przeznaczony jest on tylko do wykręcania wkrętów i śrub;
- nie wolno zmieniać trybu pracy ani kierunku obrotów, gdy silnik wiertarki jest włączony;
- wstępna prędkość obrotowa powinna być dostosowana do średnicy otworu,­ który zamierzamy wywiercić. Im mniejsza średnica, tym większa prędkość na początku wiercenia;
- podczas pracy trzeba uważać, by nie zatykać otworów wentylacyjnych w obudowie wiertarki.

Młotowiertarki
Służą do wiercenia otworów­ głównie w twardym betonie. Za ich pomocą można również wykuwać otwory i bruzdy w ścianach i w stropach. Dobrze się sprawdzają także przy skuwaniu starych okładzin ściennych i posadzek. Młotowiertarki są zasilane z sieci lub z akumulatora. Kupując młotowiertarkę akumulatorową, wybierzmy tę z akumulatorem o dużej pojemności. Pamiętajmy też, że akumulatory litowo-jonowe działają długo i rozładowują się niemal nagle. Spadek mocy jest odczuwalny dopiero wtedy, gdy akumulator jest prawie rozładowany. Niklowo-kadmowe rozładowują się stopniowo. W sprzedaży są młotowiertarki tańsze (z udarem mechanicznym) oraz droższe (z udarem elektro-pneumatycznym). Te ostatnie poradzą sobie nawet z najtwardszym żelbetonem. Do młotowiertarek najczęściej są wykorzystywane wiertła typu SDS. Najpopularniejsze są wiertła systemu SDS PLUS. Mają one wyżłobione na trzpieniu cztery rowki, które zapewniają bardzo stabilne zamocowanie w uchwycie młotowiertarki. Istnieje też system SDS MAX z wiertłami większej średnicy – maksymalnie 18 mm. Ich trzpienie mają sześć rowków (trzy duże i trzy małe). Oprócz wierteł przydadzą się dłuta i szpicaki do wykuwania otworów i rozkruszania różnych materiałów. One także są dostosowane do systemu SDS PLUS lub SDS MAX. Chcąc użyć wierteł tradycyjnych, można się posłużyć specjalną przejściówką (adapterem). Nie można jednak wówczas włączać udaru, bo zniszczy się uchwyt i wiertło. Wszystkie młotowiertarki są sprzedawane z uchwytem dodatkowym i z ogranicznikiem głębokości wiercenia.

Sprawdź, zanim kupisz
- Jaki jest rodzaj udaru – młotowiertarki­ mają najczęściej udar elektro-pneumatyczny. Ma on znacznie większą siłę niż mechaniczny w wiertarkach. Niektóre mają udar pobijakowy będący modyfikacją udaru mechanicznego. Jest on słabszy od pneumatycznego;
- czy jest możliwość kucia – każdą młotowiertarką można wiercić, ale nie każda nadaje się do wykuwania otworów. Kucie w materiale umożliwia funkcja udaru bez obrotów;
- jaka jest maksymalna średnica wiercenia – informuje o tym, jak dużych wierteł można używać i jakiej średnicy otwory da się wykonać;
- jak wysoki jest moment obrotowy [Nm] – im wyższy, tym lepiej. Przy wysokim momencie obrotowym wiertło pokona większe opory, da się więc wiercić w twardszym materiale.

Przydatne opcje
W sklepach znajdziemy młotowiertarki­ z wbudowanym wskaźnikiem zużycia­ szczotek i przeciążenia silnika. Gdy szczotki (element silnika) zużyją się, trzeba je wymienić, a kiedy silnik jest przeciążony, urządzenie należy wyłączyć. W sprzedaży można znaleźć też młoty elektryczne, czyli urządzenia przeznaczone wyłącznie do kucia. Tak jak wiertarki mogą mieć minipoziomnicę ułatwiającą ustawienie wiertła prostopadle do materiału.

Kilka zasad prawidłowego używania
- Podczas wiercenia z udarem nie można dociskać młotowiertarki, tak jak się robi podczas wiercenia wiertarką.­ Można ją w ten sposób uszkodzić. Udar pneumatyczny sam wytwarza siłę potrzebną do przebicia się przez twardy materiał;
- nie wolno zmieniać trybu pracy ani kierunku obrotów, gdy silnik młotowiertarki jest włączony;
- kucie bardzo obciąża młotowiertarkę,­ zwłaszcza amatorską. Nie powinno być wykonywane zbyt często. Częstotliwość takiej pracy w porównaniu z wierceniem powinna wynosić maksimum 30%.

Wiertarko-wkrętarki
To narzędzia mniejsze od wiertarek i przeważnie akumulatorowe. Znakomicie nadają się do wkręcania i wykręcania śrub. Można też nimi wiercić, najczęściej w niezbyt twardych materiałach – drewnie, materiałach drewnopochodnych, metalu i tworzywach sztucznych. Do wiertarko-wkrętarek są potrzebne przede wszystkim bity, czyli końcówki do wkręcania wkrętów i śrub. Oprócz tego przyda się standardowy zestaw wierteł. W przypadku akumulatorowych nieodzowna będzie ładowarka. Często jest sprzedawana w zestawie z wiertarko-wkrętarką. Firmy przeważnie sprzedają to narzędzie z walizką, rękojeścią dodatkową i jednym lub dwoma bitami. Czasem w zestawie jest też drugi akumulator, który zastąpi­ rozładowany, gdy powędruje on do ładowarki.

Sprawdź, zanim kupisz
- Jaka jest pojemność akumulatora­ – między innymi od niej zależy, ile czasu będzie można używać wiertarko-wkrętarki, zanim rozładuje się akumulator. Wartość ta jest podawana w amperogodzinach (Ah). Wiertarko--wkrętarki mają pojemność akumulatorów od 1,3 do 2 Ah. Przy pojemności 1,3 Ah jedno ładowania akumulatora starcza na wkręcenie około 200 wkrętów. Najlepsze są akumulatory z elektronicznym sterowaniem (ładowania i oddawania energii w trakcie pracy);
- w jaki rodzaj ładowarki jest wyposażona – im szybsza, tym lepsza. Większość z nich ładuje akumulator około godziny. Produkowane są też i takie, które muszą mieć na to 18 godzin albo tylko 12 minut;
- jaka jest maksymalna średnica wiercenia – informuje, jak duże otwory da się wywiercić. Wiertarko-wkrętarkami można wywiercić w drewnie otwory o średnicy od około 20 do 30 mm, a w metalu – od około 10 do 16 mm;
- jak duży jest moment obrotowy – im wyższy, tym lepiej. Przy wysokim wiertło pokona większe opory. Wysoki moment obrotowy (około 50 Nm) jest ważny zwłaszcza w przypadku wiertarko-wkrętarek akumulatorowych.

Przydatne opcje
Oprócz tradycyjnych wiertarko-wkrętarek można w sklepach spotkać i takie, które są wzbogacone o funkcję udaru­ mechanicznego. Da się nimi wiercić w twardych materiałach (cegła, beton). Niektóre firmy oferują wiertarko-wkrętarki, których akumulator pasuje również do kilku innych narzędzi. Można więc kupić wiertarko-wkrętarkę z akumulatorem i dokupić na przykład latarkę i sprężarkę, ale już bez akumulatorów. W sprzedaży są też wkrętarki, czyli podobne elektronarzędzia, tylko nieprzystosowane do wiercenia. W sklepach można także znaleźć wiertarko-wkrętarki z dwoma szybkowymiennymi uchwytami. Jeden dostosowany jest do wiercenia, a drugi do wkręcania. Bardzo ułatwiają one pracę, gdy na przemian wierci się otwory i wkręca w nie wkręty. Niektóre z wiertarko-wkrętarek mają wskaźnik pojemności akumulatora. Pozwala on w każdej chwili skontrolować, na jak długo starczy energii. Mogą też mieć wbudowaną poziomnicę pozwalającą ustawić wiertło lub wkręt idealnie pod kątem 90° do powierzchni materiału oraz hamulec automatyczny szybko zwalniający obroty silnika po przerwaniu pracy.

Kilka zasad prawidłowego używania
- Trzeba starannie dobrać wstępną prędkość­ wiercenia lub wkręcania do twardości materiału. Im twardszy materiał, tym większa prędkość. W przeciwnym razie można uszkodzić wiertło, wkręt lub bit – zależy co ma mniejszą wytrzymałość;
- zanim akumulator niklowo-kadmowy podłączy się do ładowarki, powinien być niemal do końca wyładowany. Nie można ładować akumulatora na zapas, gdy jeszcze nadaje się do pracy. Tego problemu nie ma w przypadku akumulatorów litowo-jonowych.

Uwaga! Akumulator osiąga swoją nominalną pojemność dopiero po trzech-pięciu ładowaniach.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty