Niezbędne w centralnym ogrzewaniu.


W ogrzewaniu wodnym, najpopularniejszym wśród systemów centralnego ogrzewania, ciepło jest rozprowadzane za pośrednictwem krążącej w instalacji gorącej wody, a następnie przekazywane do pomieszczeń przez grzejniki. Ich rodzaj, wygląd, jakość i, oczywiście, cena są dla przyszłych użytkowników bardzo ważne.
Wyposażenie instalacji centralnego ogrzewania w grzejniki stalowe płytowe to tylko jedna z możliwości, choć – trzeba przyznać – wybierana najchętniej. W sprzedaży są także grzejniki o innej konstrukcji, z innych materiałów i różniące się sposobem wymiany ciepła.

Żeliwne członowe
Można jeszcze kupić znane wszystkim dobrze grzejniki żeliwne dostępne w trzech rozmiarach: 0 – o wysokości 390 mm, 1 – o wysokości 590 lub 595 mm, i 4 – o wysokości 1090 lub 1095 mm. Są ciężkie (jeden człon grzejnika bez wody waży od 9 (nr 1) do 17 kg (nr 4)) i mają chropowatą powierzchnię, ale dzięki właściwościom żeliwa doskonale akumulują ciepło i są odporne na korozję. Ze względu na trwałość i małe opory przepływu wody są nadal chętnie stosowane w instalacjach grawitacyjnych. Wkrótce jednak w swej dotychczasowej starej formie znikną całkowicie z rynku. Nowoczesne grzejniki żeliwne oprócz tego, że jak dawniej są skręcane z elementów, w niczym nie przypominają poprzedników z minionej epoki. Mają ciekawy kształt i niezwykłą dla tego rodzaju materiału gładkość powierzchni. Stosunkowo mała pojemność wodna zapewnia doskonałą dynamikę pracy układu ogrzewania. Dobrze współpracują z kotłami kondensacyjnymi. Można je wieszać na ścianach lub ustawiać na specjalnych stojakach przy ścianach. Ich trwałość jest największa ze wszystkich dostępnych na rynku rodzajów grzejników. Żebra można malować, co umożliwia dopasowanie grzejnika do charakteru wnętrza. Niestety, są dość drogie, gdyż ich produkcja nie jest ani prosta, ani tania.

Aluminiowe członowe
Są zbudowane – podobnie jak żeliwne – z elementów, tyle że odlanych ze stopu. Z zewnątrz są zabezpieczone przed korozją warstwą lakieru. W odróżnieniu od tradycyjnych żeliwnych mają niezwykle gładką, łatwą do utrzymania w czystości powierzchnię, a dzięki niewielkiej masie właściwej aluminium są też od nich znacznie lżejsze, a więc łatwe do transportowania i niesprawiające kłopotów przy zawieszaniu, nawet na ścianach o lekkiej konstrukcji. Ich wadą są widoczne boczne podłączenie oraz niebezpieczeństwo powstania ogniw korozji w miejscu połączenia z innymi metalami, zwłaszcza z miedzią. Standardowo produkowane są grzejniki składające się z dziesięciu elementów o rozstawie osi od 350 do 800 mm, ale można zamówić także egzemplarze o znacznie większym rozstawie. Elementy są ze sobą skręcane, więc podobnie jak w grzejnikach członowych żeliwnych można zmienić ich liczbę, jeśli jest taka potrzeba. Aluminium jest dość miękkie i wykonane z niego grzejniki są bardzo delikatne, podatne na uszkodzenia w trakcie montażu i podczas eksploatacji. Nawet niezbyt mocne uderzenie może spowodować wgniecenie powierzchni lub odpryśnięcie lakieru. Grzejniki aluminiowe można montować w instalacjach grzewczych zamkniętych lub otwartych, nisko- lub wysokotemperaturowych. Temperatura wody w instalacji nie może być wyższa niż 95°C. W miejscach połączeń grzejników z mosiężną armaturą trzeba stosować specjalne teflonowe przekładki zapobiegające korozji na styku dwóch metali. Aluminium jest dobrym przewodnikiem ciepła, dzięki czemu grzejniki szybko reagują na sygnały z układu regulacyjnego.

Stalowe członowe
Wyglądem przypominają żeliwne, może z wyjątkiem gładkiej, łatwej do utrzymania w czystości powierzchni zewnętrznej. Są zgrzewane z wytłaczanych fragmentów blachy i łączone zwykle w zestawy po pięć-dziesięć elementów. Cechują je, podobnie jak żeliwne, małe opory przepływu wody, więc mogą być montowane zamiast nich w tradycyjnych, grawitacyjnych instalacjach centralnego ogrzewania.

Konwektory
Są zbudowane inaczej niż pozostałe grzejniki. Wymiana ciepła między wodą a powietrzem odbywa się przez specjalnie skonstruowany wymiennik, najczęściej z rur miedzianych z gęsto nałożonymi aluminiowymi lamelami, umieszczony w dolnej części obudowy grzejnika. Większość ciepła jest przekazywana przez konwekcję. Aby konwektor miał dobrą wydajność, należy mu zapewnić wyższe parametry pracy niż w przypadku innych grzejników. W pomieszczeniu ogrzewanym przez konwektory może wystąpić niekorzystny rozkład temperatury. Pod sufitem gromadzi się ciepłe powietrze, a przy podłodze jest znacznie chłodniej niż w pomieszczeniach ogrzewanych przez grzejniki płytowe.

Stalowe płytowe
To obecnie najpopularniejsze grzejniki. Dzięki materiałowi, z jakiego są wykonane, i specjalnej budowie są znacznie lżejsze od żeliwnych. Wewnętrznemu ożebrowaniu zawdzięczają większą moc cieplną, a specjalnej armaturze (tak zwanemu zespołowi zintegrowanemu) możliwość podłączenia do instalacji w sposób niewidoczny z zewnątrz.
Konstrukcja stalowych grzejników płytowych oferowanych na polskim rynku przez kilkanaście polskich i zagranicznych firm jest oparta na podobnej zasadzie. Dwie wytłoczone w specjalnych prasach płyty stalowe są zgrzewane w taki sposób, że tworzą kanał do przepływu wody grzewczej. Króćce przyłączeniowe umożliwiają połączenie grzejników z instalacją centralnego ogrzewania i przepływ wody w utworzonych kanałach, podczas którego następuje jej wychłodzenie i powrót do instalacji. Odpowiednie łączenie płyt pozwala tworzyć grzejniki także o dwóch lub nawet trzech płytach. Każda z nich może mieć dodatkowo żebra konwekcyjne zwiększające powierzchnię wymiany ciepła. Grzejniki z ożebrowaniem konwekcyjnym mają moc blisko 60% większą niż nieożebrowane, ale te z kolei są mniej narażone na osadzanie się kurzu. Dlatego częściej instaluje się je w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach higienicznych. Aby jednoznacznie określić typ grzejnika, wprowadzono oznaczenie liczbowe stosowane przez większość producentów. Dla grzejnika jednopłytowego bez żeber konwekcyjnych jest to liczba 10, z żebrami – 11. W ten sposób wiadomo, że grzejnik z oznaczeniem 21 ma dwie płyty, ale tylko jedna z nich ma żebra konwekcyjne, a typ 33 to grzejnik zbudowany z trzech płyt, z których każda ma dodatkowe żebra. Grzejniki typu 11 i inne dwu- lub trzypłytowe mają dodatkowe obudowy boczne i kratkę górną stanowiącą ich eleganckie wykończenie. Standardowo grzejniki są malowane na kolor biały RAL 9010 (czasem biały RAL 9019), ale można zamówić grzejnik w innym kolorze, zwykle dowolnym z palety RAL. Za taką ekstrawagancję trzeba dodatkowo zapłacić i zazwyczaj realizacja takiego nietypowego zamówienia wymaga kilkutygodniowego oczekiwania. Dawna zła sława grzejników płytowych związana z korozją ich powierzchni wynikała najczęściej ze złego lakierowania. Technologia została jednak bardzo udoskonalona i produkowanych obecnie grzejników ten problem praktycznie nie dotyczy. Znajdujące się w sprzedaży grzejniki powinny mieć deklarację zgodności z Polską Normą PN-EN 442 lub deklarację zgodności z aprobatą techniczną, która została wystawiona przed wejściem w życie normy PN-EN 442. Grzejniki są zazwyczaj sprzedawane z kompletem zawiesi kątowych lub szynowych oraz kołków rozporowych i śrub przystosowanym do mocowania w ścianach ceramicznych. Do ścian z innego materiału (na przykład betonu komórkowego) lub wykończonych płytami gipsowo-kartonowymi trzeba osobno dokupić odpowiednie zawieszenia.
Sposób podłączenia do instalacji. Grzejnik płytowy może być zaopatrzony w cztery króćce przyłączeniowe umożliwiające połączenie go z instalacją z lewej lub prawej strony. Łączy się go za pomocą specjalnej armatury albo bezpośrednio do pionów. Taki model grzejnika jest nazywany przez producentów Kompakt, Klasik lub C (na przykład Purmo C). Nazwa Integra, Purmo VK lub Ventil jest używana do określenia grzejników wyposażonych w fabrycznie wbudowany specjalny zespół przyłączeniowy z wmontowaną wkładką zaworową, która współpracując z głowicą termostatyczną zamontowaną na grzejniku, reguluje przepływ wody przez grzejnik. Standardowo montuje się taki zespół po prawej stronie, ale większość producentów na specjalne zamówienie dostarcza grzejniki z zespołem przyłączeniowym po lewej stronie. Niektórzy (na przykład Korado) oferują również grzejniki płytowe z podłączeniem na środku i z wkładką regulacyjną lub bez niej. Grzejniki z zespołem zintegrowanym są gotowe do przyłączenia przewodów od dołu (do instalacji rozprowadzonej pod podłogą) lub – po zastosowaniu odpowiednich kształtek – do rur ukrytych w ścianie. Dzięki takiemu rozwiązaniu instalacja rozprowadzająca wodę do grzejników jest niewidoczna w pomieszczeniu. O wyborze sposobu zasilania decydują: sposób rozprowadzenia instalacji, względy estetyczne i finansowe. Do instalacji centralnego ogrzewania rozprowadzonej w podłodze zwykle montuje się grzejniki zasilane od dołu, do prowadzonych tradycyjnie (w ścianach lub po wierzchu) przeważnie zasilane z boku.
Rodzaj instalacji. Grzejniki stalowe płytowe są przeznaczone do wodnych instalacji centralnego ogrzewania wyposażonych w pompę obiegową. Do grawitacyjnych, ze względu na znaczne opory przepływu, lepiej wybrać inne (na przykład członowe). Instalacje powinny być zamknięte – wyposażone w przeponowe naczynia wzbiorcze. W instalacjach otwartych, gdzie woda ma stały kontakt z powietrzem, żywotność grzejników płytowych może się znacznie skrócić. Z tego samego powodu nie powinno się bez poważnego powodu opróżniać instalacji z wody. Częste uzupełnianie jej ubytków (w instalacjach zamkniętych nie powinny być większe niż 5% zładu) świeżą, bogatą w tlen wodą może także być przyczyną wzmożonej korozji grzejników. Ze względu na niebezpieczeństwo korozji lepiej zrezygnować również z instalowania grzejników płytowych w łazienkach i innych pomieszczeniach o dużej wilgotności, chociaż przy obecnym sposobie zabezpieczania ich powierzchni jest to znacznie mniej niebezpieczne niż dawniej. Instalacje wyposażone w grzejniki płytowe mogą być wykonane ze stali, z miedzi lub tworzywa sztucznego, ale z barierą antydyfuzyjną ograniczającą przenikanie tlenu do wody instalacyjnej.

Grzejnik dobrze dobrany do instalacji
Nie znając parametrów instalacji, nie bierzmy się do kupowania grzejników. Na początek ciśnienie robocze. W domach jednorodzinnych, w których instalacje centralnego ogrzewania są zasilane przez nowoczesne kotły gazowe fabrycznie wyposażone w zawór bezpieczeństwa, ciśnienie nie przekracza 2,5 lub 3 barów (0,25 albo 03 MPa). Nie ma zatem potrzeby, aby grzejniki musiały wytrzymać wyższe ciśnienie. Ważniejsza jest więc temperatura obliczeniowa wody grzejnej. Kiedyś parametry wody w instalacji były narzucone odpowiednimi przepisami, teraz projektant może przyjąć takie, jakie uważa za najlepsze dla projektowanej instalacji. Instalacje z grzejnikami żeliwnymi zasilano kiedyś wodą o parametrach 95/70°C, a później 90/70°C. Piszę o tym nie dlatego, żeby pokazać historię parametrów wody grzejnej, ale po to, by nie podchodzić automatycznie do wymiany starych grzejników. Jeżeli mamy zamiar wymienić grzejniki, najpierw ustalmy, dla jakich parametrów wody była zaprojektowana instalacja (trzeba określić obliczeniową moc cieplną), a dopiero wtedy spróbujmy przeliczyć moc starych grzejników na nowe parametry. Oczywiście najlepszym rozwiązaniem byłoby zlecenie przygotowania nowego projektu, ale decyduje się na to niewielu inwestorów. Powszechnie uważa się, że skoro instalacja dobrze grzała, to po wymianie grzejników nie ma prawa pracować źle. Niestety ma. Dlaczego? Dlatego że w zależności od temperatury zasilenia i temperatury powrotu (wychłodzenie wody w grzejniku) grzejniki będą miały inną moc cieplną. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na tak zwaną katalogowa moc grzejników. Producenci podają ją w swoich katalogach (w odniesieniu do 1 m² grzejnika) dla parametrów 70/55/20°C i 55/45/20°C, a czasem również 90/70/20°C i 75/65/20°C (temperatura zasilania/temperatura powrotu/temperatura w pomieszczeniu). Problemy zaczynają się wtedy, gdy chcemy wymienić stare grzejniki, na przykład pracujące dotychczas w instalacji o parametrach 90/70/20°C, na nowe dobrane dla temperatury 75/65/20°C. Już samo porównanie średniej temperatury wody w grzejniku (70 zamiast 80°C) wskazuje, że jego moc będzie się różnić. Jeżeli wybierze się zbyt duże grzejniki, można to potem skorygować obniżeniem temperatury pracy kotła. Gorzej, gdy grzejniki będą zbyt małe: na przykład ich moc zostanie dobrana dla parametrów 90/70°C, a zamontowany w instalacji kocioł kondensacyjny będzie przygotowywał wodę grzejną o parametrach 55/45°C. Wtedy może się zdarzyć, że w czasie mrozu instalacja nie będzie w stanie zapewnić w pomieszczeniach wymaganej temperatury. Często wymienia się stare grzejniki żeliwne na stalowe płytowe. W starych instalacjach z lat 70. dobierano je do instalacji centralnego ogrzewania o parametrach 90/70°C. Jeden człon (żeberko) grzejnika żeliwnego nr 1 ma powierzchnię grzejną około 0,25 m² i moc cieplną 110 kcal/h (130 W). W przypadku grzejnika nr 4 jest to odpowiednio 0,48 m² i 200 kcal/h (230 W). Jeśli nie dysponuje się innymi obliczeniami, można dobierać nowe grzejniki, przyjmując podane wartości mocy cieplnej. W katalogu trzeba odszukać grzejniki o podanej mocy, ale z uwzględnieniem nowych parametrów pracy instalacji. Nie popełni się wtedy zbyt dużego błędu.

Dla każdego coś...
Nie ma grzejników idealnych do każdej instalacji czy każdego domu. Ważne, aby wybierając je, pamiętać o pewnych ograniczeniach w ich zastosowaniu. Ten, kto ma zamiar zainstalować kocioł kondensacyjny, w żadnym wypadku nie powinien się decydować na konwektory, bo osiągają podaną moc cieplną przy temperaturze wyższej niż temperatura pracy kotła kondensacyjnego (kondensacja pary wodnej w spalinach następuje przy temperaturze niższej niż 42°C). Jeżeli chce się być w zgodzie z polskimi przepisami, nie należy łączyć grzejników aluminiowych z instalacją miedzianą (ze względu na zagrożenie korozją elektrochemiczną), mimo że u naszych zachodnich sąsiadów jest to dopuszczalne pod pewnymi warunkami i nie słychać, aby ktoś narzekał. O możliwości instalowania produkowanych przez siebie grzejników aluminiowych w wykonanych z miedzi instalacjach zapewniają też niektórzy producenci. Domieszki krzemu, miedzi, żelaza czy niklu do stopów aluminium, z którego produkuje się dzisiaj grzejniki „aluminiowe”, sprawiają bowiem, że ich trwałość i walory użytkowe są znacznie lepsze niż dawniej. Grzejniki składające się z elementów (członów) można powiększać lub zmniejszać w miarę potrzeby. Nie da się tego, niestety, zrobić z konwektorami czy grzejnikami płytowymi. Te ostatnie mogą być za to wyposażone w podłączenia zintegrowane z zaworem regulacyjnym, co umożliwia zamontowanie ich w instalacji w estetyczny, nierzucający się w oczy sposób, niemożliwy w przypadku grzejników członowych. Jeśli chodzi o wygląd grzejników, decyzja zależy od indywidualnego odczucia każdego inwestora. Ktoś, kto lubi grzejniki płaskie, przytulone do ściany, na pewno nie zdecyduje się na członowe czy konwektorowe, lecz wybierze płytowe. Możliwości jest bardzo dużo, o czym można się przekonać, odwiedzając dowolną hurtownię instalacyjną.

Uwaga! W nowych instalacjach należy stosować jednorodne grzejniki, ze względu na łatwość regulacji całej instalacji. W modernizowanych, obok żeliwnych, można na przykład zamontować stalowe płytowe. Ich charakterystyka jest inna, ale to nie wyklucza wspólnej pracy. Lepiej unikać montowania grzejników aluminiowych z innymi.

Dobrze podłączone
Usytuowanie grzejników ma duże znaczenie dla zużycia energii cieplnej. Złe może je niepotrzebnie zwiększyć. Zawsze, kiedy to możliwe, grzejniki montuje się pod oknami, bo w ten sposób ogrzane powietrze ma szansę dobrze się wymieszać z powietrzem w pomieszczeniu.



Wysokość grzejnika
Produkuje się grzejniki o różnej wysokości, co umożliwia dość precyzyjne dopasowanie ich wymiarów do miejsca, w którym mają być zamontowane.
Im mniej promieniowania, tym więcej konwekcji
Wymiana ciepła między grzejnikiem a otoczeniem może się odbywać przez konwekcję (powietrze ogrzewa się od grzejnika i roznosi ciepło po pomieszczeniu) i promieniowanie (wymiana następuje bezpośrednio między grzejnikiem a ogrzewanym ciałem). Nigdy nie mamy do czynienia z samą konwekcją (unoszeniem) lub samym promieniowaniem. Każde ciało, w tym również grzejnik, wymienia ciepło na oba sposoby, a czasem, gdy ciała się stykają, dochodzi jeszcze przewodzenie. W zależności od konstrukcji grzejnika i temperatury zasilania stosunek konwekcji do promieniowania się zmienia. W uproszczeniu można przyjąć, że im temperatura jest wyższa, tym większy jest udział konwekcji w całkowitej wymianie ciepła. W miarę obniżania się temperatury rośnie udział promieniowania. Grzejniki płytowe z ożebrowaniem konwekcyjnym, członowe oraz konwektory to grzejniki konwekcyjne, ponieważ ponad połowę ciepła oddają na drodze konwekcji. Konwektory to szczególny rodzaj grzejników konwekcyjnych, które niemal całe ciepło oddają w ten sposób.

Głębokość grzejnika
Najmniejszą głębokość mają grzejniki płytowe, jednak pod warunkiem że składają się z nie więcej niż dwóch płyt.

Płyta czołowa
Może być profilowana (wtedy jest na niej widoczny przebieg pionowych i poziomych kanałów wodnych) albo gładka.

Sposób podłączenia
Do instalacji prowadzonych w podłodze zwykle montuje się grzejniki płytowe zasilane od dołu,
do prowadzonych w ścianach lub po wierzchu – zasilane z boku.

Oznaczenia grzejników płytowychGrzejniki płytowe są oznaczone dwucyfrowym symbolem. Pierwsza cyfra odpowiada liczbie płyt, z których jest on zbudowany, druga – liczbie ożebrowań. Niekiedy producent w oznaczeniu dodatkowo umieszcza literę, na przykład K – Kompakt, I – Integral, C – Purmo C. Literą V są zazwyczaj oznaczone grzejniki z wbudowanym przewodem przyłączeniowym i zaworem regulacyjnym, które można podłączyć od dołu. Oprócz symbolu podawane są również wymiary grzejnika w milimetrach w kolejności: wysokość i długość.

Przykład:

C11/600/1000
oznacza grzejnik z serii C, jednopłytowy, z pojedynczym ożebrowaniem, o wysokości 60 cm i długości 100 cm.
22KV/400/600 to oznaczenie grzejnika z serii K, dwupłytowego, z podwójnym ożebrowaniem, z możliwością podłączenia od dołu (ze zintegrowanym zaworem regulacyjnym), o wysokości 40 cm i długości 60 cm.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty