Ogrzewanie olejowe


To wygodny sposób zaopatrzenia w ciepło domów oddalonych od sieci gazowej. Chociaż tańszy od ogrzewania gazem płynnym, wciąż jest od niego mniej popularny.
Przez miliony lat z pozostałości roślinnych i zwierzęcych pod wpływem podwyższonej temperatury oraz przy częściowym udziale bakterii powstawała ropa naftowa.
Po wydobyciu w procesie rafinacji uzyskuje się z niej oleje lekkie, średnie i ciężkie. Lekkie w postaci benzyn wykorzystuje się do napędu silników samochodowych, ciężkie są używane jako materiał opałowy w przemyśle.
Do ogrzewania domów, jako olej opałowy lekki, i – tak jak benzyny – do napędu silników w samochodach służą oleje średnie.
Barwa oleju po rafinacji zależy od miejsca jego pochodzenia. Aby dało się rozróżnić gatunki oleju – a zwłaszcza olej napędowy, który jest droższy od opałowego – barwi się je sztucznie.
Wartość opałowa oleju opałowego wynosi 42-43 MJ/kg i jest tym większa, im wyższa jest zawartość wodoru w paliwie. Gęstość oleju (820-860 kg/m³) jest mniejsza od gęstości wody (996 kg/m³), co powoduje zbieranie się na dnie zbiornika z olejem pary wodnej wykroplonej z powietrza.

W czym olej opałowy jest lepszy od...

- gazu ziemnego? Podobnie jak gaz płynny przechowuje się go w zbiorniku, dlatego można z niego korzystać w gospodarstwach domowych położonych z dala od sieci gazowej. Zapas paliwa w zbiorniku zapewnia długotrwałą bezawaryjną pracę ogrzewania.
- paliw stałych? Jest od nich wygodniejszy w użyciu. Nowoczesne kotły olejowe są w pełni zautomatyzowane i bezobsługowe. Gwarantują całkowite spalanie i emitują czyste spaliny. Podczas spalania oleju nie powstają – jak przy spalaniu paliw stałych – wymagające składowania odpady.
- gazu płynnego i energii elektrycznej? Koszty ogrzewania domu olejem są niższe. Niestety, oleju nie da się – tak jak gazu płynnego, prądu czy gazu ziemnego – wykorzystać również do gotowania na kuchenkach.



Musi być zbiornik...

To, co z jednej strony jest zaletą ogrzewania olejowego, bo umożliwia zainstalowanie go w dowolnym rejonie kraju, z drugiej jest jego wadą. Wymaga bowiem wyłożenia niemałej kwoty na zakup dużej – najlepiej wystarczającej na cały sezon grzewczy – porcji paliwa. Konieczność jego przechowywania przez dłuższy czas stwarza też – w razie wycieku – zagrożenie pożarowe.
Średnia sprawność kotłów olejowych renomowanych producentów wynosi od 92 do 94,5%. Im jest niższa, tym większe są zużycie paliwa i koszty jego zakupu.
Jedno- lub dwupłaszczowy. Zbiorniki do magazynowania oleju opałowego wykonuje się najczęściej z polietylenu PE-HD albo z blachy stalowej jako jedno- lub dwupłaszczowe. Jednopłaszczowe, w celu zabezpieczenia otoczenia na wypadek wycieku oleju, trzeba umieszczać w wannie wychwytującej, dwupłaszczowe – lepiej chronione przed uszkodzeniem mechanicznym – można instalować bezpośrednio, bez dodatkowej obudowy (wanny).
I jedne, i drugie można łączyć w baterie dopasowane do kształtu pomieszczenia i wymaganej objętości paliwa. Zgodnie z przepisami w skład baterii muszą wchodzić zbiorniki tego samego rodzaju i wielkości.
Wyposażone w odpowiednią armaturę. Pojedyncze zbiorniki i baterie zbiorników w magazynach oleju opałowego muszą mieć przewody do napełniania, odpowietrzania i czerpania oleju. Zbiornik bezciśnieniowy musi być wyposażony w układ oddechowy zabezpieczający przed powstaniem w nim pod- i nadciśnienia. Przez zawór oddechowy do wnętrza zbiornika nie mogą się przedostawać woda deszczowa i ciała obce. Zawór powinien być również odporny na korozję i wyposażony w bezpiecznik przeciwogniowy. Na rurze między zbiornikiem a zaworem oddechowym nie można umieszczać żadnych zaworów odcinających.
Do kontroli poziomu oleju służy cieczowskaz. Nie stosuje się zaworów i kurków probierczych. W zbiornikach o małej pojemności i półprzezroczystych określa się go wzrokowo.
Zabezpieczony przed przenikaniem zapachu. Kupując zbiornik, warto spytać, czy jest zabezpieczony przed przenikaniem zapachu oleju (producenci stosują różne rodzaje takich zabezpieczeń). W przeciwnym razie trudno będzie uniknąć przedostawania się nieprzyjemnego zapachu oleju do pomieszczeń sąsiadujących z magazynem oleju.
Zabezpieczony przed elektrycznością statyczną. Przepisy wymagają, aby zbiorniki na olej opałowy były zaprojektowane w sposób zapobiegający gromadzeniu się ładunków elektrostatycznych lub je ograniczający. Dopuszczalne jest również wyposażenie zbiornika i przewodów z tworzywa sztucznego wchodzących w skład instalacji paliwowej w układ do ich odprowadzania. Przepisy mówią jednak bardzo ogólnie o potrzebie takiego zabezpieczenia i nie podają propozycji szczegółowych rozwiązań.
Zabezpieczony przed niekontrolowanym wyciekiem oleju. W zbiornikach dwupłaszczowych takim zabezpieczeniem jest wypełnienie cieczą pod ciśnieniem przestrzeni między zewnętrznym i wewnętrznym zbiornikiem. W razie powstania nieszczelności ciecz wycieka, odkrywa zanurzone elektrody i powoduje przerwanie obwodu elektrycznego oraz uruchomienie sygnalizacji alarmowej.
W pomieszczeniach ze zbiornikami jednopłaszczowymi umieszcza się sondy sygnalizujące nieszczelność. W obu wypadkach należy zapewnić możliwość zatrzymania wyciekającego oleju albo przez drugi płaszcz, albo przez wannę wychwytującą.
Zbiorniki o pojemności powyżej 2,5 m³ muszą być dodatkowo wyposażone w urządzenia sygnalizacji wycieku i zabezpieczone przed jego przenikaniem do wód gruntowych i powierzchniowych. Do sygnalizacji wycieku mogą być użyte tylko urządzenia dopuszczone przez Urząd Dozoru Technicznego.

...i instalacja olejowa

Przewody olejowe. Olej ze zbiornika jest dostarczany do palnika kotła przewodami olejowymi. Kiedy przez nie przepływa, powinien mieć temperaturę wyższą od tej, w której mętnieje i wydziela się z niego parafina (powyżej –10°C dla olejów lekkich i +45°C dla ciężkich). Parafina mogłaby zatkać przewody i uniemożliwić pracę kotła.
Aby utrzymać odpowiednią temperaturę oleju i zapobiec wydzielaniu się parafiny, pomieszczenie przeznaczone na magazyn oleju i pomieszczenia, przez które przebiega instalacja olejowa, powinny być ogrzewane. Zaleca się, aby temperatura nie spadała w nich poniżej 10°C. Nie należy umieszczać zbiorników w nieogrzewanych przybudówkach, a jeśli z jakichś powodów zdecydujemy się na takie rozwiązanie, zbiornik z olejem i przewody instalacji olejowej trzeba ogrzewać. Najczęściej wykorzystuje się do tego elektryczne kable grzewcze. To wygodny sposób, zwiększa on jednak koszt energii elektrycznej. Lepiej zatem wygospodarować miejsce na zbiornik w ogrzewanym pomieszczeniu.
Przewody olejowe powinny być jak najkrótsze i mieć jak najmniej kolan.
Przepływ oleju w instalacji zależy od rodzaju zastosowanego palnika i może się odbywać grawitacyjnie lub być wymuszony przez pompę. Warunkiem grawitacyjnego transportu oleju jest umieszczenie zbiornika powyżej palnika w kotle. To jednak nie gwarantuje prawidłowej pracy instalacji. Opory przepływu na drodze ze zbiornika do kotła mogą być na tyle duże, że ciśnienie oleju dopływającego do palnika będzie niewystarczające.
Dodatkową wadą układu grawitacyjnego jest jego duża czułość na zmiany temperatury oleju powodujące zmianę lepkości, a więc i zmianę oporów przepływu.
Pompa olejowa. Stosowane obecnie palniki wentylatorowe wymagają współpracy z pompą olejową. Pozwala ona uniknąć większości niekorzystnych zjawisk podczas transportu oleju. Pompa jest połączona ze zbiornikiem dwoma elastycznymi przewodami (ograniczają przenoszenie do instalacji drgań pracującej lub uruchamianej pompy): ssącym i przepływowym. Nie powinna się znajdować zbyt wysoko w stosunku do zwierciadła oleju w zbiorniku. Różnica wysokości nie może być większa niż 5 m. Po jej przekroczeniu w przewodzie ssącym występuje zjawisko kawitacji, a z oleju wydzielają się gazy, powodując nieprawidłową pracę palnika i niestabilną, objawiającą się drganiami mechanicznymi, pracę pompy.
Przewód przepływowy służy do zawracania do zbiornika oleju niewykorzystanego w palniku.
Filtr oleju. Jest bardzo ważnym elementem instalacji olejowej. Zabezpiecza dysze przed zatkaniem zanieczyszczeniami stałymi, które mogą się znaleźć w oleju. Wewnątrz filtra znajduje się siatka metalowa lub z tworzywa sztucznego, która wymaga okresowego oczyszczania z nagromadzonych zanieczyszczeń.
Odpowietrznik. Powinien być zamontowany za filtrem. Jego zadaniem jest całkowite odpowietrzenie instalacji przed palnikiem. Skutki występowania powietrza w instalacji są bowiem takie same jak skutki kawitacji – niewłaściwe funkcjonowanie palnika i drgania mechaniczne.

Gdzie umieścić zbiornik

Na zewnątrz domu. Ten sposób nie jest bardzo popularny, ale możliwy. Zbiornik można ustawić na ziemi, zachowując minimalną określoną w przepisach odległość od innych obiektów na działce. Trzeba wtedy zapewnić ogrzewanie oleju w zbiorniku i przewodach doprowadzających go do domu.
Podłoże pod zbiornik i fundament muszą być odizolowane od gruntu, aby chronić go przed skażeniem w razie wycieku oleju.
Jeśli chce się zakopać zbiornik pod ziemią, należy go umieścić w ukształtowanej w terenie i zaizolowanej niecce o pojemności większej niż on sam lub wybrać stalowy dwupłaszczowy. Odległość między zbiornikiem zakopanym w ziemi pod co najmniej półmetrową warstwą ziemi a innymi zabudowaniami nie powinna być mniejsza niż 3 m.
Zanim podejmie się decyzję o umieszczeniu zbiornika pod ziemią, trzeba sprawdzić poziom wód gruntowych i jeśli jest wysoki, raczej zrezygnować z tego pomysłu. Ciśnienie hydrostatyczne wywierane przez wody gruntowe na zbiornik, zwłaszcza pusty, może doprowadzić do „wyrzucenia” go z ziemi lub zgniecenia.
Wewnątrz domu. Ze względu na temperaturę zapłonu, która wynosi od 70 do 120°C, oleje opałowe wolno przechowywać wyłącznie w pomieszczeniach znajdujących się w piwnicy lub na najniższej nadziemnej kondygnacji budynku.
Ściany wewnętrzne i stropy w tych pomieszczeniach muszą mieć klasę odporności ogniowej EI120, a drzwi – EI60 (E – szczelność ogniowa w minutach, I – izolacja ogniowa w minutach). Jeśli olej będzie przechowywany w zbiorniku jednopłaszczowym, w całym magazynie oleju lub jego części trzeba zrobić wannę wychwytującą o pojemności jednego zbiornika.
Małe zbiorniki o pojemności do 1 m³ można ustawić w tym samym pomieszczeniu co kocioł. Trzeba jednak pamiętać o tym, że w otoczeniu zbiorników z tworzyw sztucznych temperatura nie powinna przekraczać 40°C. Dlatego zgodnie z przepisami wszystkie elementy o wysokiej temperaturze znajdujące się w magazynie oleju (a więc i kocioł) muszą być usytuowane w odległości co najmniej 1 m od zbiornika. W wysokiej temperaturze pogarszają się właściwości wytrzymałościowe tworzyw i może dojść do stopienia się zbiornika. W razie pożaru po przetopieniu płaszcza olej wypływa ze zbiornika i dodatkowo wzmaga pożar.
Ponadto między kotłem a zbiornikiem trzeba wymurować ściankę.
Ze względu na zagrożenie pożarem magazynu oleju nie wolno ogrzewać ani urządzeniem grzewczym gazowym, ani elektrycznym. Można stosować jedynie centralne ogrzewanie wodne.
Magazyn oleju opałowego musi mieć wentylację nawiewno-wywiewną zapewniającą od dwóch do czterech wymian powietrza na godzinę, okno lub urządzenie gaśnicze pianowe.


Kocioł olejowy – zwykle stojący

Większość kotłów olejowych to urządzenia stojące przeznaczone do montażu w wydzielonym pomieszczeniu. Niektóre z oferowanych na rynku kotłów o małej i średniej mocy są wyposażone we wbudowany lub wolno stojący podgrzewacz bądź zasobnik c.w.u. wraz z układem regulacyjnym.
Kotły o małej mocy są dostępne również w wersji wiszącej (także dwufunkcyjne, przeznaczone do zabudowy bezpośrednio w kuchni).
Niewiele jest na razie kotłów olejowych kondensacyjnych, choć coraz częściej producenci proponują i takie rozwiązania. Maksymalny dodatkowy odzysk energii w wyniku kondensacji w kotłach olejowych wynosi 6% i jest o blisko połowę mniejszy niż w gazowych. Aby skutecznie odzyskiwać ciepło ze skroplin, temperatura wody powrotnej w instalacjach grzewczych z kotłem kondensacyjnym olejowym powinna być niższa niż w instalacjach z kotłem gazowym. To skłania do stosowania większych grzejników, a więc zwiększa koszty inwestycyjne. Kotły kondensacyjne są natomiast polecane do współpracy z systemami ogrzewania podłogowego.
Kotły kondensacyjne, ale nie tylko one, mogą mieć zamkniętą komorę spalania. Są wtedy bezpieczniejsze dla użytkowników, bo dzięki odizolowaniu obiegu powietrza i spalin od pomieszczenia, w którym znajduje się kocioł, dodatkowo zapobiegają ryzyku zaczadzenia.
Na kotłach wprowadzanych do obrotu i ich opakowaniach znajdują się odpowiednie informacje w języku polskim określające rodzaj oleju opałowego i ograniczenia w użytkowaniu tych urządzeń.
Kotły dostępne w sprzedaży muszą mieć znak CE.

Jaki olej, taki palnik

Kotły olejowe mają podobną budowę do gazowych, ale inne palniki. W kotle gazowym palnik jest ustawiony fabrycznie, w olejowym musi mieć możliwość regulacji stosownie do zmieniających się parametrów paliwa (każda nowa porcja może się różnić od poprzedniej, zwłaszcza gdy zmienia się dostawca). Po wymianie palnika kocioł olejowy może być eksploatowany również jako gazowy. Produkowane są także palniki dwupaliwowe umożliwiające zmianę paliwa z olejowego na gazowe i odwrotnie, bez konieczności wymiany palnika. Ze względu na wysoką cenę są jednak rzadko stosowane w kotłach przeznaczonych do domów jednorodzinnych.
Palniki olejowe w kotłach grzewczych rozpylają olej opałowy lub umożliwiają jego odparowanie. Podczas tego procesu paliwo intensywnie miesza się z powietrzem i dopiero mieszanina oleju i powietrza jest spalana.
Warunkiem właściwej pracy palnika olejowego jest odpowiednia jakość oleju. Najważniejsza dla przebiegu procesu spalania jest lepkość kinematyczna. Aby uzyskać odpowiednią lepkość, olej opałowy trzeba podgrzać. W palniku olej jest podgrzewany przez elektryczny podgrzewacz oleju. Jest on zintegrowany z dyszą i ma zmienny przedział mocy. Podgrzewacz dopasowuje swoją moc elektryczną do chwilowego zapotrzebowania na ciepło, dzięki czemu minimalizuje ilość zużywanej energii. Po osiągnięciu przez paliwo ustalonej temperatury, na przykład 80°C, termostat daje sygnał do sterownika. Sterownik najpierw uruchamia wentylator, potem układ zapłonowy, a następnie otwiera zawór odcinający dopływ oleju. Wytworzona mieszanka olejowo-powietrzna zapala się, co sygnalizuje detektor płomienia.
Jeśli płomień zaniknie w czasie pracy palnika, natychmiast zostaje przerwany dopływ oleju. Urządzenie podejmuje próbę ponownego uruchomienia palnika i zapalenia mieszanki. Jeżeli jednak mieszanka się nie zapali w zaprogramowanym czasie, palnik zostaje zablokowany.
Po uruchomieniu i wyregulowaniu palnika elektronika sterująca pozwala na ustawienie minimalnej ilości zużycia oleju. W przypadku zmniejszenia przepływu oleju (na przykład o 10% z powodu zatkanej dyszy) na wyświetlaczu pojawi się sygnał o konieczności przeglądu serwisowego.
Aby uzyskać całkowite i energooszczędne spalanie, należy dokładnie dopasować palnik do kotła. W przeciwnym razie kocioł będzie miał niższą sprawność, a co za tym idzie – będzie zużywał więcej oleju do wytworzenia tej samej ilości ciepła.

Gdzie ustawić kocioł

Ze względu na rodzaj kotła (najczęściej jest stojący) zwykle umieszcza się go w piwnicy lub na parterze.
Podczas modernizacji starego domu. Gdy wymienia się kocioł na paliwo stałe na olejowy, można wykorzystać istniejącą kotłownię, a sąsiadujący z nią skład opału zamienić na magazyn oleju. Kupując zbiornik (zbiorniki), trzeba wtedy dokładnie sprawdzić, czy da się je wnieść przez drzwi, i wybrać taki (najmniejsze mają około 70 cm szerokości), który zmieści się w nich bez problemu. Potrzebną pojemność można uzyskać, łącząc kilka zbiorników w baterię.
W nowo budowanym domu najlepiej przewidzieć obok siebie pomieszczenia na kotłownię i magazyn oleju spełniające wszystkie niezbędne wymagania.
Wysokość pomieszczenia, w którym ma być ustawiony kocioł na olej opałowy, nie może być mniejsza niż 2,2 m. Jego kubatura nie powinna być mniejsza niż 8 m³.
Kotły olejowe o mocy do 30 kW mogą być – podobnie jak gazowe – instalowane w pomieszczeniach nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi, na przykład w kuchniach. Jeśli pomieszczenie z kotłem znajduje się nad inną kondygnacją, jego podłoga i ściany do wysokości 10 cm oraz progi w drzwiach o wysokości 4 cm powinny być wodoszczelne. Warunek wodoszczelności dotyczy również wszystkich przejść przewodów w podłodze oraz ścianach do wysokości 10 cm.
Ściany wewnętrzne i stropy wydzielające kotłownię muszą mieć klasę odporności ogniowej EI60, drzwi i inne zamknięcia – EI30.
Uwaga na hałas. Pracy palników olejowych towarzyszą, niestety, hałas i drgania – w nowoczesnych urządzeniach coraz mniejsze. Mimo to pomieszczenia, w których są zainstalowane kotły olejowe emitujące hałas i drgania, powinny być jak najbardziej oddalone od mieszkalnych, żeby praca kotła nie była uciążliwa dla mieszkańców.
Konieczna wentylacja. Właściwa wentylacja kotłowni i magazynu oleju gwarantuje prawidłowe działanie kotła. W kotłowni powinien być zapewniony nawiew powietrza przez kratkę nad podłogą i wywiew przez kratkę wywiewną (przy suficie) na kanale wywiewnym wyprowadzonym ponad dach.
Powierzchnia każdej z kratek nie może być mniejsza niż 200 cm². Nawiew powinien uwzględniać ilość powietrza zużywaną przez kocioł.
Komin. Ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego działania kotła. Temperatura spalin w kominie, nawet przy ciągłej pracy palnika z minimalną mocą, powinna się utrzymywać powyżej 160°C. W przeciwnym razie na jego ściankach będzie kondensowała para wodna. W celu regulacji pracy i uzyskania stabilnego ciągu w kominie zaleca się zamontowanie regulatora ciągu.
Ze względu na większą niż w innych paliwach zawartość siarki (w oleju opałowym jest jej około 0,3%) komin współpracujący z kotłem olejowym powinien być wykonany ze stali kwasoodpornej. To dlatego, że podczas spalania siarka utlenia się najczęściej do postaci SO2, a w niewielkiej części do SO3. Trójtlenek siarki jako gaz jest nieszkodliwy, jednak w wyniku schłodzenia w kominie wchodzi w reakcję z wodą, tworząc kwas siarkowy. Stary murowany komin współpracujący do tej pory z kotłem na paliwo stałe można przystosować do współpracy z kotłem olejowym, wprowadzając do jego wnętrza rurę (wkład kominowy) ze stali kwasoodpornej o odpowiednim przekroju.
Elementy łączące kocioł z kominem należy zaizolować cieplnie.
W przypadku kotła z zamkniętą komorą spalania o mocy nieprzekraczającej 21 kW można zrezygnować z komina na rzecz przewodu powietrzno-spalinowego wyprowadzonego przez zewnętrzną ścianę domu. Przewód musi być wyprowadzony co najmniej 2,5 m nad poziomem terenu.

Instalacja c.o.

Kotły olejowe mogą współpracować z instalacjami centralnego ogrzewania zarówno o wysokiej, jak i niskiej temperaturze zasilania. W instalacjach z tworzyw sztucznych niektórzy producenci kotłów zalecają wykonanie 1-2-metrowego odcinka za kotłem z rur metalowych. Rozwiązanie takie zabezpiecza instalację z tworzywa przed uszkodzeniem w przypadku wystąpienia krótkotrwałych przegrzewów wody wychodzącej z kotła. Wprawdzie kotły mają czujnik temperatury wody wychodzącej, który wyłącza zasilanie palnika w razie jej przekroczenia, jednak układ zabezpieczający ma pewną bezwładność.
W instalacjach z tworzywa sztucznego trzeba ograniczyć temperaturę wody wychodzącej z kotła do takiej, jaka jest wymagana przez producenta rur. Wyższa powoduje przyspieszenie starzenia się rur. Kotły mają zwykle możliwość regulacji maksymalnej temperatury wody wychodzącej. W razie jej braku należy zastosować zawór trójdrogowy mieszający wodę wychodzącą z kotła z wodą powracającą.

Automatyka sterująca instalacją

Jej zadaniem jest dostosowanie ilości ciepła wytwarzanego w kotle do chwilowego zapotrzebowania na nie przy jednoczesnym zapewnieniu jak najwyższej sprawności procesu spalania. Najprostszym, najtańszym i najczęściej stosowanym sposobem na to jest sterowanie pracą kotła zależnie od temperatury wody w obiegu grzewczym. Droższym rozwiązaniem jest regulator temperatury w pomieszczeniu reprezentatywnym wyposażony dodatkowo w zegar sterujący z programem dobowym lub tygodniowym. Najdroższa jest automatyka pogodowa, która oprócz pomiaru temperatury w pomieszczeniu uwzględnia zmiany temperatury na zewnątrz i na ich podstawie dobiera odpowiednią temperaturę wody grzewczej.
Zegar pozwala zaprogramować godziny normalnej pracy kotła i pracy ze zmniejszoną mocą. Programując niższą temperaturę w pomieszczeniach w określonych porach dnia (w przypadku zegara z programem dobowym) lub oddzielnie dla każdego dnia tygodnia (w zegarach z programem tygodniowym), powodujemy zmniejszenie mocy kotła w tym czasie, a tym samym zmniejszenie zużycia oleju.

Zabezpieczenie kotła od strony instalacji wodnej

Woda podgrzana w kotle zwiększa swoją objętość, przez co wzrasta ciśnienie w instalacji. Aby nie doszło do jej uszkodzenia, potrzebne jest naczynie wzbiorcze, które byłoby w stanie przejąć nadmiar wody w instalacji.
Niektórzy producenci wyposażają kotły w standardowej wielkości naczynia wzbiorcze i dołączają do instrukcji kotła nomogram przedstawiający zależność temperatury i pojemności zładu (całkowitej ilości wody w instalacji), przy których układ będzie działał prawidłowo. W razie przekroczenia wartości maksymalnych należy – niezależnie od naczynia w kotle – zamontować w instalacji dodatkowe naczynie wzbiorcze.
Oprócz naczynia wzbiorczego kotły mają zabezpieczenie w postaci zaworu bezpieczeństwa, który otwiera się, gdy ciśnienie w instalacji przekroczy ustawioną wartość. Dzięki temu w razie uszkodzenia naczynia wzbiorczego instalacja nie zostanie zniszczona. Po obniżeniu się ciśnienia zawór bezpieczeństwa ponownie się zamyka.

Zawór nadmiarowo-upustowy

Gdy instalacja jest wyposażona w zawory termostatyczne, powinna mieć również zawór nadmiarowo-upustowy. Zapewnia on stabilną pracę pompy obiegowej i stały przepływ przez kocioł przy zamykających się zaworach termostatycznych. Dodatkowo stabilizuje ciśnienie w pozostałych otwartych zaworach termostatycznych, dzięki czemu ich pracy nie towarzyszy szum związany z dławieniem zbyt wysokiego ciśnienia.
Jeśli zamkną się wszystkie zawory termostatyczne, zawór nadmiarowo-upustowy zapewni przepływ wody i nie dopuści do przegrzania wody stojącej w wymienniku.

Pompa obiegowa wody

Niektórzy producenci wyposażają kotły w pompę obiegową wymuszającą przepływ wody w instalacji. Z reguły ma ona kilka biegów w celu dopasowania wysokości podnoszenia do strat ciśnienia przy przepływie wody przez obieg grzewczy. Pompy te mają niewielką wysokość podnoszenia – od 0,5 do 5 m słupa wody – co wystarcza do pokonania strat ciśnienia w obiegu. Jeżeli pompa nie jest zamontowana w kotle, trzeba ją dokupić oddzielnie.

Instalacja z kotłem olejowym

Wygodnie jest zrobić ją w domu przynajmniej częściowo podpiwniczonym, w którym da się wygospodarować pomieszczenia na kotłownię i magazyn oleju.
SPRAWNY KOCIOŁ TO SPRAWNA INSTALACJA

Każdy kocioł potrzebuje okresowych przeglądów i konserwacji. Kotły olejowe są pod tym względem bardziej wymagające niż gazowe.

W normalnych warunkach kocioł zanieczyszczają produkty spalania (sadze i osady siarczanowe), które działają agresywnie na jego ściany, podwyższają temperaturę spalin i obniżają jego sprawność. Na niekorzyść kotłów olejowych dodatkowo działają zmieniające się wraz ze zmianą dostawcy parametry oleju. Dlatego zaleca się jego czyszczenie przynajmniej raz w roku przed rozpoczęciem sezonu grzewczego. Podczas przeglądu kotła olejowego należy sprawdzić:
- szczelność i drożność przewodów olejowych;
- napięcie zasilania kotła;
- połączenia elektryczne zasilania i sterowania;
- ustawienie urządzeń regulujących (na przykład termostatu, sterowników, itp.);
- prawidłowość pracy palnika i jego regulacji,
- czystość filtra paliwa;
- zapowietrzenie układu;
- czystość dysz palnika i wymiennika kotła;
- jakość spalin.

Naziemny zbiornik oleju

Zbiornik oleju można ustawić na ziemi, zachowując minimalną określoną w przepisach odległość od innych obiektów na działce.

Jak oszacować roczne zużycie oleju?

Orientacyjne zapotrzebowanie na olej do ogrzewania domu można określić na podstawie powierzchni domu i wskaźnika rocznego zużycia oleju lub na podstawie mocy zainstalowanego w nim kotła.
Na podstawie powierzchni domu objętość oleju oblicza się według wzoru:
V = A x B,
gdzie:
A – powierzchnia ogrzewana,
B – wskaźnik rocznego zużycia oleju, który w zależności od energooszczędności domu przyjmuje się:
- 30-35 dm³/m² – w starych, zimnych domach,
- 8-10 dm³/m² – w domach energooszczędnych.
Przykład:
Ilość oleju potrzebna do ogrzewania domu jednorodzinnego o powierzchni 150 m² wynosi:
- w starym domu V = 150 m² x (30-35 dm³/m²) = 4500-5250 dm³,
- w domu energooszczędnym V = 150 m² x (8-10 dm³/m²) = 1200-1500 dm³.
Na podstawie mocy kotła objętość oleju oblicza się według wzoru:
V = Q x 180 [dm³],
gdzie Q – moc kotła [kW].
Przykład:
Ilość oleju potrzebna do ogrzewania domu jednorodzinnego ogrzewanego kotłem o mocy 21 kW wynosi:
V = 21 x 180 = 3780 [dm³/rok].
Jeśli kocioł jest używany także do podgrzewania wody, należy tę ilość zwiększyć o 10-20%. Otrzymamy wtedy 4160-4540 dm³/rok.

POLICZ, ZANIM SIĘ ZDECYDUJESZ
Koszt instalacji ogrzewania olejowego zależy od wielu czynników.

Przede wszystkim od wielkości domu i jego izolacyjności cieplnej. W domach budowanych współcześnie, zgodnie z obowiązującą normą, zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania powinno być mniejsze niż 100 W/m², w bardzo dobrze ocieplonych spada nierzadko do około 60 W/m², w starych może być nawet dwukrotnie większe. Od wielkości zapotrzebowania na ciepło zależy wielkość (moc) kotła, a więc i jego cena. Na cenę kotła w znacznym stopniu wpływają także jego wyposażenie (decydujące o przyszłym komforcie korzystania z ogrzewania) i marka. Do tego dochodzi koszt instalacji zależny od jej rodzaju (grzejnikowa, podłogowa, mieszana), materiału, z jakiego jest wykonana, i ceny robocizny w różnych regionach kraju, a także oczywiście koszt zbiornika i instalacji zbiornikowej. W starym domu trzeba często zapłacić też za modernizację starego lub dobudowanie nowego komina.
Orientacyjny koszt ogrzewania olejowego w domu jednorodzinnym ogrzewanym za pomocą kotła o mocy 25 kW; olej magazynowany w zbiorniku o pojemności 2 m³.
Cena kotła w zależności od wyposażenia podstawowego, zastosowanej automatyki, producenta – 6000-14 000 zł.
Cena zbiornika (zależy od materiału, z jakiego jest zrobiony) – 500-2000 zł.
Montaż kotła i instalacji olejowej – 1000-2500 zł.
Serwis (zalecany raz w roku lub po napełnieniu zbiornika, ewentualna modernizacji komina w starym domu – 1000-2000 zł.
Cena zakupu 2 m³ oleju opałowego – około 4000 zł.
Szacunkowy łączny koszt – 13 000-25 000 zł.

Zbiornik oleju w kotłowni



Małe zbiorniki o pojemności do 1 m³ można ustawić w tym samym pomieszczeniu co kocioł, zachowując odpowiednie środki ostrożności.


DWUSTOPNIOWY LEPSZY NIŻ JEDNOSTOPNIOWY
Właściwie dobrany palnik gwarantuje trwałość i utrzymanie wysokiej sprawności energetycznej kotła oraz pozwala zminimalizować emisję zanieczyszczeń.

Palniki wentylatorowe mogą być jedno- lub dwustopniowe.
W kotłach z palnikami jednostopniowymi zmiana wydajności następuje przez włączenie lub wyłączenie palnika. Kotły z palnikami dwustopniowymi na pierwszym stopniu pracują z mniejszą mocą, na drugim – z nominalną. Palniki dwustopniowe zapewniają bardziej ekonomiczną pracę systemu grzewczego. Palniki olejowe (i jedno-, i dwustopniowe) są wyposażone w system zabezpieczeń kontrolujący pracę układu, a w razie nieprawidłowego działania wyłączający palnik i odcinający dopływ paliwa.

JAK DZIAŁAJĄ PALNIKI

Z ODPAROWANIEM
Olej zgromadzony w wanience odparowuje. Następnie para jest mieszana z powietrzem i spalana. Największą wadą tych palników jest ich duża czułość na zmiany ciągu kominowego.
W palnikach z odparowaniem przed spaleniem zachodzi zjawisko zakoksowywania dysz palnika, co w efekcie prowadzi do ich zatykania. Wtedy jest niezbędna pilna interwencja serwisu i oczyszczenie dysz.

INŻEKTOROWE
Olej dopływa pod niskim ciśnieniem (do 0,1 MPa), a powietrze tłoczone pod ciśnieniem zasysa go z dysz i rozpyla.
Ilość powietrza używanego do rozpylenia jest niewystarczająca do spalania, dlatego do palnika jest doprowadzane dodatkowe powietrze zapewniające prawidłowe spalanie.
Palniki inżektorowe są wykorzystywane do spalania cięższych olejów. Ich dysze się nie zatykają.

WENTYLATOROWE WYSOKOCIŚNIENIOWE
Olej dostarczany do dysz jest rozpylany pod ciśnieniem 0,7-2 MPa. Kropelki oleju odparowują pod wpływem temperatury.
Powietrze do spalania oleju jest zasysane przez wentylator z pomieszczenia kotłowni. To pozwala na dobre wymieszanie go z oparami oleju i minimalizuje wpływ zmian ciągu kominowego. Ten rodzaj palnika jest powszechnie stosowany w kotłach grzewczych na olej opałowy lekki.

Bezpieczne ogrzewanie olejem opałowym (Michał Witkowski, ekspert PZU)

Ogrzewanie olejem opałowym stwarza wprawdzie zagrożenie pożarowe, ale stosując się do podstawowych wskazań prewencyjnych, można je zminimalizować.

1. Najkorzystniej jest umieścić zbiornik z olejem w wydzielonym murowaną ścianą osobnym, niepołączonym z wnętrzami mieszkalnymi, pomieszczeniu wyposażonym w: obmurowanie  zabezpieczające przed rozpłynięciem się oleju do innych pomieszczeń, drzwi przeciwpożarowe, wentylację grawitacyjną oraz w szczelną oprawę oświetleniową z włącznikiem na zewnątrz pomieszczenia. Zbiornik można też umiejscowić pod ziemią; musi on być wówczas przykryty co najmniej 30-centymetrową warstwą ziemi i usytuowany w miejscu, w którym nie odbywa się ruch pojazdów.
2. Urządzenia i elementy instalacji muszą mieć atest dopuszczający do kontaktu z cieczą ropopochodną. Montaż instalacji winno się powierzyć specjaliście z serwisu producenta urządzeń.
3. Przewody z olejem przechodzące przez ściany muszą być zabezpieczone tuleją, a poprowadzone w gruncie – dodatkową rurą ochronną. Przewód do napełniania zbiornika musi mieć spadek w kierunku zbiornika, a jego nasada – osłonę ochronną.
4. Zbiornik z olejem opałowym musi być zabezpieczony przed niekontrolowanym wyciekiem paliwa w razie awarii; służą temu: zawór odcinający dopływ oleju do kotła, wskaźnik poziomu oleju, ogranicznik napełnienia i sygnalizator przecieków.
5. Stan pracującej instalacji należy na bieżąco kontrolować, a pierwszemu w sezonie grzewczym uruchomieniu kotła poświęcić szczególną uwagę.
6. W bezpośrednim sąsiedztwie kotłowni i pomieszczenia ze zbiornikiem oleju trzeba umieścić gaśnicę (proszkową lub śniegową).

CO W KOTLE OLEJOWYM

Elektrody zapłonowe. Przeskakująca między nimi iskra elektryczna zapala mieszankę powietrzno-olejową. Elektrody wymagają okresowego czyszczenia z odkładającego się nalotu.
Termostat kotłowy służy do włączania lub wyłączania palnika olejowego w zależności od temperatury wody w obiegu grzewczym.
Zawór odcinający dopływ oleju uniemożliwia wypływ oleju podczas braku płomienia. W przeciwnym razie olej zbierałby się na dnie kotła aż do momentu napełnienia komory spalania.
Detektor zaniku płomienia współpracuje z zaworem odcinającym dopływ oleju, podając sygnał w przypadku braku lub zaniku płomienia.
Wentylator doprowadza powietrze do zmieszania z rozpylanym przez dyszę olejem. Przyjmuje się, że do spalenia 1 kg oleju potrzeba 15 m³ powietrza.
Pompa olejowa. Ma regulator ciśnienia zainstalowany za nią, który odprowadza nadmiar oleju z powrotem do zbiornika oleju. Maksymalna wysokość ssania tych pomp wynosi 5 m.

TEMPERATURA SPALIN

Kocioł powinien być wyposażony w termometr kontrolujący temperaturę spalin, ponieważ im jest ona wyższa, tym większe są straty energii i mniejsza sprawność kotła.
Jeśli temperatura wzrasta w trakcie eksploatacji, to znaczy, że w wymienniku kotła odkładają się zanieczyszczenia.
Gdy temperatura spalin wzrośnie powyżej wartości maksymalnej, konieczne jest oczyszczenie zespołu grzewczego przez serwisanta. Zaleca się, aby temperatura spalin nie była niższa niż 160 i wyższa niż 220°C.
.



Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty