Pędzlem po fasadzie


Parę wiaderek farby może przegnać szarzyznę elewacji oraz uchronić ściany przed niebezpieczeństwami, jakie szykuje pogoda. Zanim jednak taki cud nastąpi, trzeba wiedzieć, czym i jak pomalować dom.

Farby elewacyjne zaczynają nas interesować, gdy przychodzi czas na ostateczne wykończenie otynkowanej elewacji lub surowego muru. Myślimy o nich także przed remontem starej fasady. Pojawiają się wtedy najważniejsze pytania: jaki rodzaj farby wybrać, w jakim kolorze i ile będzie jej potrzeba. Powinniśmy też dowiedzieć się co nieco o cechach wpływających na jakość farby, aby nasz wybór był racjonalny. Później zostanie już tylko krótki, „fotelowy” kurs zasad malowania, przydatny nawet wtedy, gdy wynajmiemy do tego fachowców.

Co jest ważne w farbach
Mają nie tylko zdobić, ale również zapewnić elewacji ochronę. Murom szkodzą bowiem opady atmosferyczne, promieniowanie UV, różnice temperatury, pleśnie i glony oraz zanieczyszczenia chemiczne, których jest w atmosferze coraz więcej. Powinniśmy więc wybierać do malowania produkty o możliwie najlepszej jakości. Zwracajmy baczną uwagę na istotne właściwości farb, czyli na:
- zawartość spoiwa - są nim zazwyczaj żywice syntetyczne (akrylowe, silikonowe, winylowe), ale również cement, potasowe szkło wodne lub wapno. Im więcej spoiwa, tym farba ma lepszą jakość. Najtańsze farby mają go niewiele, w zamian dużo wypełniaczy, które zwiększają objętość farby, nie nadając jej żadnych nadzwyczajnych cech. Zawartość spoiwa trudno jest sprawdzić. Może nas o tym poinformować producent, jeśli wykaże dobrą wolę. W sprzedaży są natomiast farby, które już w nazwie zawierają informację o tym, że w ich składzie jest ponadprzeciętna ilość spoiwa. Kosztują zdecydowanie więcej od pozostałych;
wodoszczelność - powłoka z farby ma zabezpieczać ścianę przed nadmiarem wilgoci. Nie pełni jednak funkcji typowo izolacyjnej. Gdyby tak miało być, ściany malowałoby się lepikiem. Ważne natomiast, aby chłonność farby była niska, w przeciwnym razie elewacja będzie się bardziej brudzić. Wyjątkowo duże natężenie wilgoci na po­wierzchni ścian szybko doprowadzi do pęknięć, wysoleń i odpadania tynku. Poza tym na mokrych fasadach z przyjemnością rozwijają się glony oraz pleśnie. O tym, jaką chłonność ma farba, informuje współczynnik nasiąkliwości powierzchniowej [w]. Farby tworzące powłoki o niskiej nasiąkliwości mają współczynnik około 0,05 kg/m²h0,5. Im jest on niższy, tym powłoka bardziej odporna na wodę;
- odporność na promienie UV - słońce suszy elewację, ale jego promienie w nadmiarze mają dość szkodliwe działanie. Powodują między innymi blaknięcie kolorów. Mogą być także odpowiedzialne za pęknięcia i pęcherze na pomalowanej fasadzie. Odporność na promieniowanie UV zależy od rodzaju farby. Najodporniejsze są farby akrylowe, akrylowo-silikonowe, polikrzemianowe;
paroprzepuszczalność - dobrze, gdy farba umożliwia odprowadzanie pary wodnej, która przenika z wnętrza domu na zewnątrz lub wydostaje się ze środka muru. Producenci określają paroprzepuszczalność na kilka sposobów. Najczęściej podają, ile gramów wody przeniknie w ciągu doby przez powierzchnię 1 m². Im więcej, tym bardziej paroprzepuszczalna farba. 130g/m²/24 h – to wartość odpowiednia dla farby o wysokiej przepuszczalności pary wodnej. Często też podaje się współczynnik Sd. Im mniejsza jest jego wartość, tym wyższa paroprzepuszczalność (najlepsze pod tym względem farby osiągają Sd – 0,11-0,05 m). W opisach technicznych farby możemy znaleźć również współczynnik oporu dyfuzyjnego µ. Gdy jego wartość jest zbliżona do 1400-1500, to znak, że farba ma dużą paroprzepuszczalność;
odporność na szorowanie - elewacja wymaga czasami mycia. Często też ocieramy się o pomalowaną powierzchnię, na przykład wchodząc i wychodząc przez drzwi wejściowe. Sytuacje takie prowadzą do szybszego niszczenia powłoki. Im wyższa odporność farby na szorowanie, tym większa będzie jej trwałość. Odporność na szorowanie podawana jest w cyklach szorowania na sucho lub na mokro. Ich liczbę ustala się laboratoryjnie, poddając powło­kę z farby mocnemu szorowaniu, aż do całkowitego jej starcia. Im więc tych cykli więcej, tym lepiej. 5000 to całkiem dobry wynik;
wydajność - większość obecnie produkowanych farb ma podobną wydajność. Waha się ona między 5 a 12 l/m² dla jednej warstwy. Zmienia się zależnie od tego, jakie podłoże mamy do pomalowania. Więcej zużyjemy na podłoża chłonne o grubej fakturze, a mniej na gładkie;
czas schnięcia - podawany jest w godzinach (h). Zazwyczaj producenci podają dwie informacje na ten temat. Pierwsza dotyczy czasu, po którym można nakładać kolejną warstwę (od dwóch do pięciu godzin), a druga mówi, kiedy powłoka malarska osiągnie pełną wytrzymałość (zazwyczaj 24 h). Wszystkie informacje lub ich część możemy znaleźć na opakowaniu farby lub w jej karcie technicznej (dostępnej u sprzedawcy lub na stronie internetowej producenta). Możemy, ale nie zawsze znajdziemy. Wielu producentów skrzętnie bowiem ukrywa przed klientami najistotniejsze informacje, które pomogłyby w ocenie jakości ich produktu. Pozostaje więc opinia użytkowników, którą możemy poznać, na przykład śledząc budowlane fora internetowe.

Najlepsze dla fasad
W sprzedaży jest kilka rodzajów farb do ozdoby i ochrony elewacji. Różnią się właściwościami, dostępnością kolorów i oczywiście cenami. Znaczna większość z nich jest oferowana w formie gotowej do użycia. Najopłacalniej jest kupować farbę w dużych, 10-litrowych wiaderkach. Sprawdźmy, co czeka na nas na sklepowych półkach.

Farby winylowe – kiedyś bardzo popularne, dziś prawie całkiem wyparły je farby akrylowe. Zalicza się je do farb dyspersyjnych (emulsyjnych), których rozpuszczalnikiem jest woda. Są nasiąkliwe i jednocześnie stawiają duży opór parze wodnej. Mają ograniczoną odporność na substancje chemiczne zawarte w wodzie i powietrzu. Ich odporność na grzyby, glony, pleśnie oraz uszkodzenia mechaniczne też nie jest wysoka. Podczas wysychania wykazują dość duży skurcz. Jest to niebezpieczne zwłaszcza wtedy, gdy odnawiamy już kilkakrotnie malowaną powierzchnię. Farba może się bowiem wtedy złuszczyć. Cechuje je gorsza przyczepność do podłoża w porównaniu z innymi farbami organicznymi (silikonowymi, akrylowymi), a co za tym idzie – także mniejsza trwałość.
Kosztują: od 30 do 122 zł/10 l

Farby akrylowe – są najpopularniejsze spośród farb elewacyjnych. Ich głównym składnikiem jest organiczna żywica akrylowa. Mają niedużą nasiąkliwość, więc ich podatność na brudzenie jest dość niska. Ich paroprzepuszczalność nie jest zbyt duża. Tworzą elastyczne powłoki, głównie o powierzchni matowej. Nadają się na podłoża mineralne i organiczne, z wyjątkiem wapiennych oraz silikatowych. Mogą mieć bardzo intensywne, trwałe kolory. W sprzedaży dominują akrylowe farby dyspersyjne (emulsje), których rozpuszczalnikiem jest woda. Spotkać możemy również akrylowe farby rozpuszczalnikowe. Wodę zastępuje w nich rozpuszczalnik organiczny. Są polecane głównie do odnawiania starych elewacji. W sprzedaży są też tak zwane farby lateksowe. Tak zwane, gdyż raczej nie zawierają sztucznego kauczuku, czyli lateksu, a jedynie większą ilość żywicy akrylowej. Tworzą wyjątkowo szczelne, elastyczne powłoki odporne na szorowanie.
Kosztują: od 64 do 337 zł/10 l

Farby silikonowe (siloksanowe, silanowe, krzemoorganiczne) – są hydrofobowe, co oznacza, że woda deszczowa nie jest przez nie wchłaniana, tylko spływa, nie wnikając w głąb warstwy. Dzięki temu zwiększa się trwałość elewacji i zmniejsza tendencja do brudzenia. W przypadku farb silikonowych hydrofobowość nie oznacza, że nie są one paroprzepuszczalne. Dzięki mikroporowatej strukturze umożliwiają bowiem dyfuzję pary wodnej ze ścian, czyli – mówiąc potocznie – pozwalają murom oddychać. Cechuje je świetna przyczepność do podłoża. Zachowują także dużą odporność na promieniowanie UV, mróz, zmiany temperatury. Pomalowane nimi elewacje zyskują nieelektryzującą się powierzchnię, co ułatwia samooczyszczanie z kurzu. Tworzą mniej elastyczną powłokę niż farby akrylowe i są mniej odporne na szorowanie. Farby silikonowe mogą mieć wyjątkowo intensywne kolory, ale te najintensywniejsze mogą później płowieć. Niektórymi można malować już od temperatury powietrza 2°C. Są wodorozcieńczalne lub także rozpuszczalnikowe.
Kosztują: od 70 do 320 zł/10 l

Farby akrylowo-silikonowe – łączą zalety farb akrylowych i silikonowych. Są nieco mniej chłonne i nieco bardziej paroprzepuszczalne od akrylowych. W sprzedaży są też farby akrylowo-silikonowe rozpuszczalnikowe, bardzo odporne na szorowanie i samooczyszczające się. Można nimi malować, gdy słupek rtęci przekroczy 0°.
Kosztują: 110-230 zł/10 l

Farby wapienne – mają postać gotową do użycia lub są sprzedawane jako pasta, którą na budowie należy rozrobić z odpowiednią ilością wody i ewentualnie dodać pigmenty koloryzujące. Nie zawierają domieszek organicznych w postaci żywic. Mają bardzo dużą chłonność, a więc słabo chronią przed wodą deszczową. W efekcie ściany mogą szybko się zabrudzić. Tworzą natomiast powłokę o bardzo dużej paroprzepuszczalności i dzięki temu pozwalają murom „oddychać”. Wapno ma właściwości odkażające, więc zabezpiecza też elewacje przed pleśniami i grzybami. Najczęściej sięga się po nie, gdy trzeba odnowić zabytko­wą budowlę lub dom wykończony tynkiem wapiennym. Niestety, farby takie mają bardzo ograniczoną kolorystykę. Są barwione głównie na blade, pastelowe kolory.
Kosztują: 190-200 zł/10 l

Farby silikatowe (krzemianowe) – są znacznie bardziej odporne na wilgoć niż farby wapienne, a jednocześnie odznaczają się prawie identyczną paroprzepuszczalnością. Bardzo trwałe, odporne na szkodliwe działanie warunków atmosferycznych, niezbyt podatne na porastanie glonami i pleśniami. Wyjątkowo solidnie wiążą się z podłożem (w wyniku reakcji chemicznej). Z tego względu są jednak praktycznie nieusuwalne. Wyróżnia je dość duża odporność na brudzenie, którą zawdzięczają temu, że po naniesieniu nie elektryzują się. Nie można nimi jednak malować podłoży organicznych (na przykład wykończonych farbą bądź tynkiem akrylowym albo silikonowym). Mają dość ograniczoną gamę kolorystyczną, poza tym elewacje pokryte farbami silikatowymi o intensywnej barwie mogą w pierwszym roku nieco spłowieć. Podczas malowania nimi trzeba zabezpieczyć ręce i oczy. Mają bowiem odczyn alkaliczny, a więc są żrące.
Kosztują: od 150 do 170 zł/10 l

Farby polikrzemianowe (zolo-silikatowe) – to ulepszony rodzaj farb silikatowych powstały przez wzbogacenie ich żywicami silikonowymi. Łatwiej się je nanosi. Mają wyższą odporność na wodę i dużą paroprzepuszczalność. Można nimi malować suche, ale niewysezonowane tynki cementowe i cementowo-wapienne, czyli takie, które ułożono dopiero przed czterema-pięcioma dniami. W przeciwieństwie do farb silikatowych można nimi malować podłoża z farb lub tynków organicznych. Są również znacznie mniej żrące niż farby krzemianowe.
Kosztują: od 117 do 268 zł/10 l

Farby cementowe – to trzecie, obok wapiennych i silikatowych, farby mineralne oferowane przez naszych sprzedawców. Mają postać suchej mieszanki gotowej do użycia dopiero po rozrobieniu z odpowiednią ilością wody lub specjalnym płynnym preparatem dostarczanym przez producenta. Spoiwem takich farb jest biały cement portlandzki z dodatkiem polimerów.
Mogą być one barwione, ale tylko na stonowane, pastelowe kolory. Są paroprzepuszczalne, ale dosyć nasiąk­liwe. Woda zwiększa ich podatność na zabrudzenie. Po jakimś czasie na pomalowanej tak elewacji mogą zawitać brudne plamy i zacieki. Farby cementowe są tylko niewiele trwalsze od wapiennych. W budownictwie jednorodzinnym stosuje się je bardzo rzadko. Często nie ma ich w bezpośredniej sprzedaży i trzeba je zamawiać.
Kosztują: 50-70 zł/za 10 kg (są jednak i takie, które kosztują około 700 zł/10 kg)

Nie za dużo, nie za mało
Aby stwierdzić, ile wiaderek farby potrzebujemy, należy najpierw sprawdzić, jaką powierzchnię mają nasze elewacje. Na opakowaniu farby zawsze jest podana jej wydajność mówiąca, ile m² pomalujemy jednym litrem. Łatwo więc obliczyć potrzebną ilość. Pamiętajmy jednak, że malować będziemy zapewne dwukrotnie, a więc liczbę opakowań trzeba podwoić. Lepiej też kupić trochę więcej farby (mniej więcej 10-procentowa nadwyżka będzie wystarczająca), żeby mieć na wszelki wypadek zapas. Jeżeli takie obliczenia są dla nas zbyt skomplikowane, możemy skorzystać z kalkulatorów umieszczonych na stronach internetowych producentów farb. Gdy wpiszemy w nich powierzchnię ścian, same wyliczą potrzebną ilość konkretnej farby.

Elewacja nabiera kolorów
Producenci sprzedają farby białe oraz w kilku lub kilkunastu najpopularniejszych barwach. Prawie każdą z farb można także zamówić w kolorze wybranym z ogromnej palety oferowanej przez firmę. Jest to rozwiązanie droższe, ale i tak bardzo popularne. Dozowniki pigmentu i mieszalniki są w każdym szanującym się sklepie z farbami. Nie dajmy się jednak ponieść fantazji i pamiętajmy, że barwa na wzorniku kolorów wygląda zazwyczaj inaczej na dużej powierzchni ściany. Warto więc przed wizytą w sklepie wejść na stronę producenta i sprawdzić, czy jest tam program do wirtualnego malowania domów. Korzystając z niego, przekonamy się, jak wybrany kolor prezentuje się na elewacji i do jakiej barwy dachu pasuje. Jeśli usługa taka nie jest dostępna, można zainwestować w najmniejszą puszkę kolorowej farby i sprawdzić jej kolor, na przykład na dużym kawałku płyty g-k. Lepiej nie przesadzić z intensyw­nością barwy, bo dom wyróżnia się potem niekorzystnie na tle sąsiednich budynków i wcale nie wygląda ładnie.

Uwaga! Najlepsi producenci udzielają gwarancji na trwałość kolorów swoich farb.

DOBRE DO PODŁOŻA
- Tynki cementowo-wapienne, cementowe - farby winylowe, akrylowe, silikonowe, akrylowo-silikonowe, silikatowe, polikrzemianowe, cementowe i wapienne.
- Tynki silikatowe lub podłoża pomalowane farbami silikatowymi - farby silikatowe, polikrzemianowe, wapienne, cementowe, a po zagruntowaniu także akrylowe, winylowe, silikonowe lub akrylowo-silikonowe.
- Tynki wapienne, powierzchnie malowane farbami wapiennymi - farby silikatowe, polikrzemianowe, wapien­ne, cementowe, niektóre farby silikonowe mające wysokość zdolność przepuszczania dwutlenku węgla.
- Tynki organiczne, powierzchnie pomalowane farbami organicznymi - farby akrylowe, silikonowe, akrylowo-silikonowe, polikrzemianowe.
- Beton - farby akrylowe o dużej zawartości żywicy akrylowej, najlepiej tak zwane lateksowe, silikonowe i akrylowo-silikonowe, silikatowe, polikrzemianowe.
- Cegły ceramiczne - farby akrylowe, silikonowe, akrylowo-silikonowe, silikatowe, wapienne, cementowe.
- Cegły silikatowe - farby silikatowe, polikrzemianowe, cementowe.

FARBY INNE NIŻ WSZYSTKIE

Farby z nanocząsteczkami
– oprócz spoiwa, pigmentu i wypełniaczy są do nich dodane cząsteczki o wielkości milionowych części milimetra. Po pomalowaniu skupiają się one przy powierzchni ściany i tworzą mocną barierę. Od strony muru powłoka z farby pozostaje jednak elastyczna, dzięki czemu ryzyko, że kiedyś popęka, jest mniejsze. Warto odnotować i taką informację, że ściana nie straci swojej paroprzepuszczalnoći. Warstwa farby z nanocząsteczkami ma bowiem mikropory wystarczające aby wydostała się przez nie para wodna, ale zbyt małe, żeby zwiększyć przyczepność brudu. Dzięki swym właściwościom farby te są bardzo odporne na szorowanie, słońce, deszcz, zmiany temperatury i mróz. Mogą maskować rysy i drobne pęknięcia starych farb oraz tynków.

Farby biochronne – to farby akrylowe zawierające w swym składzie substancje niszczące grzyby. Są więc polecane do malowania domów stojących w miejscach, gdzie panuje wyższa niż gdzie indziej wilgoć, gdzie jest dużo cienia i mało przewiewu. Zastosowanie tego typu farb zmniejszy ryzyko zapaskudzenia fasad przez kolonie pleśni, które trudno jest usunąć. W sprzedaży są też podkładowe farby przeciwgrzybiczne do zabezpieczania murów przed ostatecznym malowaniem.

Farby o dużej odporności chemicznej – zawierają żywice typu Pliolite. Powinno się nimi malować fasady domów zlokalizowanych w pobliżu ośrodków przemysłowych, ale również tych stojących nad morzem. Mają ponadstandardową odporność na zanieczyszczone powietrze. Dzięki temu elewacje mniej się brudzą i dłużej zachowują trwałość. Są także odporniejsze na gazy, które po zetknięciu z wodą tworzą kwasy, oraz na sole.

Farby na spękane podłoża – są to gęste (tiksotropowe) farby polikrzemianowe, akrylowe lub akrylowo-silikonowe wzbogacone włóknami z tworzywa sztucznego. Nie są cudownym remedium na rozpadające się mury, ale mogą ukryć pod swoją warstwą rysy i pęknięcia nieprzekraczające 0,3-0,5 mm. Z powodzeniem można nimi malować mniej stabilne lub niejednorodne podłoża.

Akrylowe farby strukturalne – są produktem pośrednim między farbą a masą tynkarską. Są gęste i ziarniste. Umożliwiają uzyskanie elewacji o dekoracyjnej fakturze. Jej wygląd zależy od narzędzia, którego użyjemy (pędzel, wałek z długim włosiem, packa, szczotka), i od techniki nakładania. W sprzedaży są też specjalne granulaty strukturalne, które dodaje się na przykład do farb silikatowych, aby nadać powłoce malarskiej wygląd tynku

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty