Podać władzę do sądu


Nowe przepisy umożliwiają łatwiejsze dochodzenie należności za szkody wyrządzone przez osoby pełniące funkcje publiczne: posłów, sędziów, komorników, urzędników.

Z dniem 1 września 2004 r. wszedł w życie znowelizowany art. 417 Kodeksu cywilnego, który określa zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy sprawowaniu władzy publicznej. Obecnie są one dostosowane do wymagań art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.

Za jakie szkody?
W znowelizowanym przepisie uwzględniono to, że wina osoby pełniącej funkcje publiczne nie ma znaczenia dla odpowiedzialności, jaką ponosi skarb państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Warunkiem odpowiedzialności jest natomiast bezprawność działania lub zaniechania przy sprawowaniu władzy publicznej i powstanie szkody.
Oznacza to, że możemy żądać rekompensaty za szkody spowodowane:
- prawomocnym orzeczeniem sądowym lub ostateczną decyzją administracyjną – po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem;
- niewydaniem orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa – po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu, że to zaniechanie było niezgodne z prawem;
- aktem normatywnym – po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą;
- niewydaniem aktu normatywnego, który to obowiązek przewiduje prawo – niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody.

I jakie krzywdy?

Jeżeli przez zgodne z prawem sprawowanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia i zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności (a zwłaszcza jego niezdolność do pracy lub ciężkie położenie materialne) wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Jest to wyjątek od zasady bezprawności. Jeśli więc na przykład podczas akcji policji ścigającej sprawców napadu ranny zostanie przypadkowy przechodzień, będzie miał on prawo żądać pod opisanymi warunkami odszkodowania od skarbu państwa.

Jak dochodzić odszkodowania?

PROBLEM
w tym, że na razie nie ma przepisów regulujących tryb postępowania mającego stwierdzić niezgodność z prawem orzeczenia sądowego lub niewydania aktu normatywnego, chociaż trwają prace nad ich przygotowaniem. Dopóki więc nie zostaną uchwalone, możliwość dochodzenia odszkodowania za wydanie przez sąd niezgodnego z prawem orzeczenia jest tylko teoretyczna, zaś w przypadku zaniechań legislacyjnych nie wiadomo nawet, gdzie i do kogo kierować roszczenie.

INACZEJ natomiast wygląda kwestia stwierdzania niezgodności z prawem decyzji administracyjnych. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują dwa tryby postępowania: stwierdzenie nieważności decyzji i jej uchylenie po wznowieniu postępowania albo stwierdzenie w tych postępowaniach, że decyzja została wydana niezgodnie z prawem. Po takich orzeczeniach osoba poszkodowana może wystąpić do sądu cywilnego o odszkodowanie. Mają wtedy zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, natomiast nie obowiązują już w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosuje się je jedynie do sytuacji (szkód) powstałych przed 1 września 2004 r.

Czy odpowie sam urzędnik?

W Sejmie i mediach toczą się dyskusje nad koniecznością zwiększenia osobistej materialnej odpowiedzialności urzędników za wydawane decyzje. Niektórzy twierdzą, że już samo uchylenie decyzji przez sąd administracyjny, bez względu na przyczynę, powinno skutkować materialną odpowiedzialnością urzędnika. Wprowadzenie tak szerokiej i niedookreślonej odpowiedzialności urzędnika mogłoby jednak przyczynić się jedynie do blokady decyzyjnej w polskich urzędach.

KTO ZAPŁACI ODSZKODOWANIE?
Za wymienione szkody odpowiedzialność ponosi skarb państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna sprawująca władzę z mocy prawa. Jeśli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono na podstawie umowy jednostce samorządu terytorialnego lub innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecający. Jeśli na przykład urząd miasta zlecił pobór i odprowadzanie danin o charakterze publicznoprawnym (podatków, opłat parkingowych itp.) jakiejś spółce, a jej pracownicy sprzeniewierzyli pobrane pieniądze lub wyrządzili inne szkody – odszkodowania można żądać od urzędu miasta i tej spółki.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty