Podłogi z drewna egzotycznego


Drewno egzotyczne szturmem wchodzi do polskich domów – zapanowała moda na posadzkę z innego kontynentu. Ulegając jej, uważajmy, by nie stać się jej ofiarą. Nie każde drewno egzotyczne nadaje się na podłogę w domu czy na tarasie.


Sklepy oferują aż kilkadziesiąt gatunków drewna egzotycznego o bogatej kolorystyce – od różu, poprzez rozmaite żółcie, po oliwkę, pomarańcz, brąz i czerń. Zanim wybierzemy drewno, powinniśmy przede wszystkim sprawdzić, czy jest ono wystarczająco twarde i w jakim stopniu zmieniają się jego wymiary, gdy wilgotność rośnie lub maleje. Jeżeli kupujemy drewno na taras, musimy dodatkowo ustalić, czy jest ono odporne na grzyby.

Egzotyczne kontra krajowe

Wśród egzotycznych gatunków drewna są takie, które mają lepsze parametry techniczne od krajowych. W mniejszym stopniu reagują one na zmiany wilgotności – są bardziej stabilne (na przykład doussie, tek, merbau, iroko). Przy zmianie wilgotności drewna o 1% ich średni skurcz wynosi mniej więcej 0,23% (iroko), 0,22% (merbau), 0,21% (tek), 0,16 (doussie), podczas gdy dla krajowego drewna – 0,26% (dąb) lub nawet 0,29% (buk).
Wiele egzotycznych gatunków ma drzewo twardsze niż gatunki krajowe, doussie, merbau, ipe, bangkirai czy massaranduba są pod tym względem lepsze od dębu. Gatunki o podobnej stabilności co dąb to acajou bosse i jatoba; o porównywalnej twardości – tek i iroko.
Są jednak także takie egzotyczne gatunki drewna, które mają gorsze parametry od wielu rodzimych. Drewno zebrano ma mniejszą stabilność niż dąb czy jesion (porównywalną z bukiem). Mniej twarde od dębu, buku czy jesionu są na przykład meranti i goiabao.
Niektóre gatunki drewna egzotycznego, na przykład bangkirai, itauba czy massaranduba, gwałtownie reagują na zmiany wilgotności i temperatury, dlatego nie są zalecane do wnętrz, chyba że jako deski, między którymi szczelina o szerokości od 3 do 10 mm wypełniona jest elastomerem. Gdy drewno zwiększa swoje wymiary, staje się on wypukły, a gdy deska się kurczy – rozciąga się. 


Z czego można zrobić posadzkę

Z litego drewna. Z małych lub dużych elementów, które nadają się na:
- tradycyjną mozaikę o grubości 8 mm;
- mozaikę przemysłową o grubości od 14 do 22 mm (nazywaną też parkietem przemysłowym);
- parkiet lamelowy (elementy o długości do 50 cm i grubości od 10 do 14 mm, bez piórawpustu);
- deskę parkietową (o grubości elementów od 15 do 32 mm i długości od 30 cm do 1,4 m, z piórem-wpustem);
- dyle podłogowe o grubości elementów od 15 do 22 mm i długości najczęściej od 80 cm do 4 m;
- drewniany bruk, w którym kapilary biegną pionowo (o grubości od 18 do 22 mm); z egzotycznych gatunków drewna można sprowadzić je jedynie na zamówienie.

Z naturalnych paneli. Z desek dwu- lub trójwarstwowych, których tylko wierzchnia warstwa o grubości od 3 do 4 mm jest z drewna egzotycznego. Spodnie warstwy są wykonane z drewna niższej klasy, na przykład krajowego iglastego. Dzięki krzyżowemu ułożeniu warstw minimalizowany jest skurcz drewnianych elementów i nie powstają szczeliny – dlatego panele poleca się na ogrzewane podłogi. Wierzchnia warstwa paneli już w fabryce jest olejowana lub lakierowana (pięć-siedem warstw lakieru). Mogą być one układane bez kleju jako podłoga pływająca.

Jakie drewno na taras

Deski tarasowe przeznaczone do stosowania na zewnątrz są wykonane z drewna o bardzo dużej trwałości. Są one wykorzystywane nie tylko na tarasach, ale również do obudowy obrzeży basenów i oczek wodnych. Deski mają grubość od 19 do 45 mm i długość od 2,4 do 5 m. Są wykańczane antypoślizgowo – ryflowane (płytko lub głęboko).

Sekrety dobrego ułożenia

Kiedy się układa posadzkę z drewna egzotycznego, trzeba przygotować podkład, przestrzegając takich samych zasad jak przed ułożeniem gatunków krajowych (więcej na ten temat w artykule

Klejenie. Przyklejać do podłoża można małe i duże elementy drewniane – począwszy od mozaiki i parkietu lamelowego, skończywszy na dylach podłogowych. Podłoga z paneli również może, choć nie musi, być przyklejana. Do małych elementów drewnianych o długości do 400 mm i do większych desek parkietowych zaleca się kleje dyspersyjne, rozpuszczalnikowe. Do dyli podłogowych należy stosować kleje dwuskładnikowe poliuretanowe lub poliuretanowo-epoksydowe. Jedynie do tak zwanych tłustych gatunków drewna egzotycznego (na przykład iroko, tek, ipe, merbau, doussie) powinno się zawsze używać dwuskładnikowych klejów poliuretanowych.

Szlifowanie. Trudności mogą sprawiać twarde gatunki drewna, które zawierają złogi minerałów (doussie, bambus, ipe) powodujące szybkie tępienie się narzędzi i materiałów ściernych. Jeśli drewno ma usłojenie styczne, należy zrezygnować ze szlifowania maszyną bębnową, ponieważ pofalowana struktura włókien oznacza nierównomierną twardość drewna i na powierzchni deszczułek mogą powstawać nierówności. W takim wypadku powinna zostać użyta maszyna tarczowa i jako pierwszy papier ścierny o grubości 60. Szlifowanie gatunków twardych należy kończyć papierem o grubości 100 (miękkich – 120).
Decydując się na położenie któregoś z twardych lub średnio twardych gatunków, problemy ze szlifowaniem można zminimalizować przez wybór drewna o usłojeniu promienistym, a nie stycznym.

Układanie posadzki na tarasie. Wilgotność drewna egzotycznego, które chcemy położyć na zewnątrz, powinna wynosić od 25 do 30%. Garbniki zawarte w drewnie mogą plamić podłoże, dlatego tarasy układane nie na gruncie, ale na cementowych podkładach należy zabezpieczyć gruntem odcinającym. Tarasowe deski antypoślizgowe muszą być montowane na legarach o ciężarze właściwym podobnym do ciężaru deski (nie mniejszym niż 850 kg/m³, czyli na przykład z drewna bangkirai lub bubinga). Montując deski, należy zachować między nimi odstęp od 5 do 10 mm.

Zabezpieczanie po ułożeniu. Twarde gatunki drewna, które zawierają olejki eteryczne, nie muszą być zabezpieczane (bangkirai, badi, massaranduba, cumaru, itauba). Olejki powodują samoistną impregnację.
Jeśli jednak zrezygnujemy z zabezpieczenia, wraz z upływem czasu dojdzie do patynowania wierzchniej warstwy drewna – powstanie srebrnoszara powłoka. Nie wpływa ona na proces starzenia się drewna ani nie obniża jego parametrów technicznych.
Drewno egzotyczne wewnątrz domu można lakierować lub olejować, a na zewnątrz zabezpieczać olejem przeznaczonym do zewnętrznych konstrukcji drewnianych. Najlepiej, gdy olejowanie jest przeprowadzane na gorąco, wtedy olej wnika około 5 mm w głąb drewna.
Woskowanie nie jest zalecane do drewna egzotycznego, ponieważ przy kontakcie z wodą mogą powstawać białe plamy.
Przed lakierowaniem powinien zostać położony specjalny podkład neutralizujący olejki eteryczne. Następnie na drewno egzotyczne można nanosić każdy lakier.
Są jednak gatunki (na przykład ipe) zawierające inhibitory bardzo spowalniające działanie utwardzaczy zawartych w lakierach. Chcąc polakierować takie drewno, należy najpierw użyć podkładu odcinającego do tak zwanych trudnych gatunków drewna, a potem zastosować lakier zalecany przez producenta do konkretnego gatunku.

Jak pielęgnować

Podłoga olejowana. Początkowo warstwę pielęgnacyjnego środka woskowo-olejowego należy nakładać raz w tygodniu. Po czterech-pięciu zabiegach zakrywających pory drewna można zacząć używać środków dyspersyjnych i stosować je raz na dwa tygodnie. Zawsze przed nałożeniem warstwy pielęgnacyjnej podłoga musi być zmyta mydłem olejowym.

Podłoga lakierowana. Powinna być pielęgnowana środkami zawierającymi woski oferowane przez producentów chemii do lakierowania. Nie należy używać popularnych środków, które zawierają silikon.

Taras. Trzeba go regularnie odkurzać lub zamiatać, aby usunąć piasek i liście. Gdy deski są silnie zabrudzone, muszą zostać umyte ciepłą wodą za pomocą myjki ciśnieniowej. W zimie śnieg powinien być usuwany tak często, żeby nie dopuścić do powstania oblodzonej warstwy. Jeżeli już do tego dojdzie, nie można stosować soli ani środków chemicznych, jedynie piasek.
Jeśli taras był olejowany, po zimie trzeba ponownie zaimpregnować go olejem.

Jak dobrać gatunek drewna (Marek Komorowski, mistrz parkieciarz, rzeczoznawca)

Do łazienki – najlepiej wybierać gatunki o małym skurczu, bogate w naturalne oleje chroniące przed wilgocią – takie, które nie odbarwiają się pod wpływem wody. Doskonale sprawdzą się tu tek i iroko.
Do kuchni – oprócz gatunków zalecanych do łazieniek można też stosować inne – nieco mniej odporne na działanie wilgoci, takie jak jatoba, badi.
Do holu – należy wybierać gatunki nie tylko stabilne, ale także twarde, na przykład  merbau, doussie, bambus, ipe (lapacho).
Do sypialni – nie trzeba koniecznie decydować się na twarde gatunki drewna, takie jak ipe i grapia, można położyć guatambu lub tauari.
Na podłogi z ogrzewaniem podłogowym – powinno się wybierać gatunki, które w małym stopniu zmieniają swoje wymiary pod wpływem zmiany temperatury i wilgotności (są stabilne – mają niski współczynnik skurczu) i powoli osiągają równowagę higroskopijną, na przykład merbau, iroko, doussie, tek. Można też stosować panele warstwowe, wtedy gatunek wierzchniej warstwy drewna nie ma wielkiego znaczenia.
Na taras lub brzeg oczka wodnego – należy stosować gatunki o bardzo wysokiej trwałości – twarde i odporne na grzyby, na przykład bangkirai, massarandubę, cumaru czy itaubę.

Olej czy lakier

Przed podjęciem decyzji, czy chcemy mieć podłogę lakierowaną, czy olejowaną, należy koniecznie zobaczyć, jak wygląda wybrany przez nas gatunek drewna zabezpieczony w jeden i drugi sposób. Różnice są z reguły większe niż w przypadku gatunków krajowych, na przykład drewno zabezpieczone lakierem wodnym może mieć kolor żółty, a olejem – ciemnobrązowy.
Kiedy drewno może wywołać alergię?

Pył drzewny powstający podczas obróbki wielu gatunków drewna egzotycznego może działać drażniąco na układ oddechowy i wywoływać alergie skórne – tak jest między innymi w przypadku teku, doussie, badi czy ipe.
Dlatego podczas szlifowania należy sprawdzić, czy system odpylania funkcjonuje prawidłowo. Posadzki z tych gatunków nie wywołują jednak alergii, uważa się nawet, że posadzka z ipe ma korzystny wpływ na organizm człowieka, ponieważ drewno to zawiera antyutleniacze niszczące wolne rodniki i grzyby (lepiej go więc nie lakierować, lecz olejować).

UWAGA! Najtańsza posadzka z drewna egzotycznego – mozaika merbau 8 x 480 x 480 mm kosztuje 51 zł/m². Najdroższa posadzka z drewna egzotycznego – deska parkietowa wenge 16 x 120 x (700-1400) mm – kosztuje 417 zł/m².

UWAGA! Najtańszy materiał z drewna egzotycznego na taras to deska jednostronnie ryflowana massaranduba (21 x 120 mm) – 80 zł/m². Najdroższy – deska jednostronnie głęboko ryflowana bangkirai (45 x 145 mm) – 268 zł/m².

Wybierając drewno egzotyczne, pamiętaj o tym, że:

- Na posadzki w domu najlepiej nadają się: doussie, merbau, tek, iroko, ipe, tauari, jatoba, bambus.
- Do układania wewnątrz domu nie poleca się: bangkirai, cumaru, itauby, kosipo, massaranduby, tatajuby. Gatunki te gwałtownie reagują na zmiany wilgotności i temperatury (jeśli mają być ułożone w domu, należy wybrać deski, a szczeliny pomiędzy wypełnić elastomerem).
- Na tarasy najlepiej nadają się: bangkirai, cumaru, itauba, massaranduba, tatajuba. Nieodpowiednie są wszystkie miękkie i nieodporne na grzyby gatunki drewna.
- Lepsze parametry od krajowego drewna mają: doussie, merbau, iroko, tek.
- Podłogę w domu można olejować i lakierować, a na tarasie olejować lub zostawić niezabezpieczoną.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty