Pytania o podkłady podłogowe


Równa, gładka jak stół posadzka zależy nie tylko od właściwego doboru materiału wykończeniowego i jego starannego ułożenia. Ważne jest również to, co pod spodem, czyli wylewka. Jak ją ułożyć, z czego, jak naprawić? Oto odpowiedzi na te i inne pytania. 

Jakie są rodzaje podkładów podłogowych układanych na mokro?

Podkład podłogowy – popularnie nazywany wylewką, szlichtą lub jastrychem – to warstwa podłogi układana bezpośrednio pod posadzką. Musi być idealnie równa i wytrzymała – wymagają tego nowoczesne materiały posadzkowe: panele podłogowe, parkiety i wykładziny, a nawet płytki ceramiczne. Wytrzymałość podkładów na ściskanie powinna wynosić w pomieszczeniach mieszkalnych 12, a w garażu 20 MPa. Na mokro układa się podkłady cementowe i anhydrytowe (gipsowe). Każdy z nich to mieszanka składników w odpowiednich proporcjach, którą rozrabia się wodą. Tradycyjne podkłady cementowe przygotowuje się na na placu budowy z cementu, piasku i wody. To rozwiązanie najtańsze, ale czaso- i pracochłonne. Mają konsystencję gęstoplastyczną lub półsuchą. Przygotowuje się je wtedy i transportuje do pomieszczenia miksokretem. Podkłady półsuche dzięki mniejszej zawartości wody mają większą wytrzymałość niż zaprawy tradycyjne, a ze względu na mniejszy skurcz są mniej narażone na pęknięcia. Do podkładów przygotowywanych na budowie mogą być dodawane środki przyspieszające wiązanie, uplastyczniające lub uszczelniające. Podkłady cementowe mogą być również zamawiane w betoniarni, a stamtąd dostarczane na plac budowy, co znacznie skraca czas robót. Jest też gwarancją tego, że podkład będzie miał właściwe parametry. Podkłady z gotowych zapraw (sprzedawanych w workach) mogą mieć konsystencję gęstoplastyczną, półsuchą lub półpłynną. Te ostatnie to wylewki samopoziomujące, które rozlewają się po podłożu, tworząc samopoziomujący się podkład. Ilość wody, jaką należy dodać do zaprawy, określa producent i zaleceń tych należy ściśle przestrzegać. Fabrycznie przygotowane zaprawy zawierają różne dodatki, na przykład przyspieszające wiązanie, plastyfikujące, oraz domieszki włókien szklanych i polipropylenowych, które zapobiegają pękaniu podkładu, czyli pełnią funkcję zbrojenia. Zastosowanie wyrobów gotowych jest korzystniejsze, bo ich właściwości są sprawdzone i powtarzalne – nie wchodzą w grę różnice mogące powstać na skutek niedokładnego doboru proporcji.

Rodzaje podkładów

Grubość i zbrojenie podkładu zależą od materiału, z którego jest wykonany, oraz od sposobu połączenia z podłożem. Wyróżniamy podkłady: zespolone z podłożem, układane na warstwie oddzielającej (poślizgowej) oraz pływające.
 
Czym się różnią podkłady anhydrytowe od cementowych?
Podkłady anhydrytowe to po prostu podkłady produkowane z gipsu, a właściwie jego odmiany zwanej anhydrytem. Można je stosować pod wszystkie typy okładzin podłogowych, ale tylko w pomieszczeniach suchych, bo nie są odporne na wilgoć. Nie nadają się do stosowania w kuchniach, łazienkach oraz na zewnątrz, na przykład na tarasach. Są za to elastyczne – nie pękają i nie kruszą się pod wpływem zmian temperatury, dlatego można je stosować na podłogach z ogrzewaniem podłogowym. Nie trzeba ich zbroić, nie potrzebują też tak gęstej sieci dylatacji jak wylewki cementowe (w pomieszczeniach do 50 m² i przekątnej poniżej 10 m wystarczą dylatacje obwodowe). Można z nich układać podkłady pływające na ociepleniu, zespolne z podłożem i na folii. Ich grubość wynosi od 0,5 do 7 cm. Po rozrobieniu wodą mają płynną konsystencję, więc łatwo się je układa, co przyspiesza pracę. Wszystkie podkłady gipsowe mają właściwości samopoziomujące, a ich powierzchnia jest gładka i dobrze wypoziomowana. Orientacyjna wytrzymałość jastrychów anhydrytowych na ściskanie wynosi 20 MPa, tradycyjnych podkładów cementowych – około 25 MPa, a półsuchych – około 35 MPa.

Jaka grubość i jakie zbrojenie podkładu?
Podkłady cementowe układane na ociepleniu lub izolacji akustycznej mają grubość 3,5-4 cm, ale wymagają zbrojenia. Zbroi się je siatką metalową 10 x 10 lub 15 x 15 cm z drutu średnicy 3-4 mm. Siatkę układa się na listwach dystansowych lub podkładkach dystansowych w połowie grubości podkładu. Podkład bez zbrojenia powinien mieć grubość co najmniej 7-8 cm. Podkłady cementowe układane bezpośrednio na betonowej warstwie konstrukcyjnej nie wymagają zbrojenia, a ich minimalna grubość to wtedy 2-2,5 cm. Te układane na tak zwanych trudnych podłożach (popękanych, zwietrzałych) oddziela się folią – wtedy ich grubość należy zwiększyć do co najmniej 3,5 cm. Powyższe zasady dotyczą tradycyjnych podkładów cementowych (robionych na budowie lub w betoniarni). Decydując się na gotową mieszankę, trzeba przestrzegać zaleceń producenta. Większość wylewek samopoziomujących może mieć niewielką grubość na przykład 2-10, 5-30 mm. Są też podkłady przeznaczone do układania grubszych warstw – powyżej 60 mm (anhydrytowe i niektóre cementowe). Jeśli zawierają zbrojenie rozproszone, nie wymagają dodatkowego zbrojenia. Nie muszą go też mieć jastrychy anhydrytowe. Stosując zaprawę gotową, nie wolno prze-kraczać określonej przez producenta minimalnej i maksymalnej grubości wylewki. Oprócz tego na grubość podkładu wpływają czynniki dodatkowe – musi na przykład przykryć przewody albo całą instalację grzewczą ogrzewania podłogowego. W przypadku ogrzewania wodnego jego grubość może wynosić aż 6,5 cm. Zawsze trzeba pamiętać o zachowaniu minimalnej grubości podkładu – mierzy się ją od najbardziej wystającego elementu, który ma przykryć wylewka. Ustalając poziom podkładu, należy to zrobić od razu dla całej kondygnacji, uwzględniając różnice grubości posadzek w pomieszczeniach. Warto tak zaplanować grubości wylewek, aby posadzki były na jednym poziomie (by uniknąć progów między pomieszczeniami). Wyznaczanie poziomu zaczynamy od pomieszczenia, w którym podkład będzie najgrubszy – zwykle jest to to z ogrzewaniem podłogowym. Tradycyjnie w pomieszczeniach takich jak kuchnia i łazienka poziom posadzki ustala się o centymetr niżej niż w pozostałych – zabezpiecza to pozostałe pomieszczenia przed zalaniem wodą, która ewentualnie mogłaby wyciec z urządzeń. Ale wtedy musimy się pogodzić z istnieniem progów.


Jak przygotować podłoże?
Przed rozpoczęciem układania wylewek trzeba ocenić stan podłoża. Betonowe powinno być starannie odkurzone, gdyż nieusunięte zanieczyszczenia mogą wypłynąć na powierzchnię wylewki. Wszystkie zanieczyszczenia, zabrudzenia, tłuste plamy oleju, warstwy zwietrzałe i słabo przylegające należy usunąć. Większe pęknięcia i ubytki podłoża można zaszpachlować, a podłoża słabe i pylące pomalować emulsją gruntującą. Zmniejsza ona chłonność podłoża, dzięki czemu zapobiega zbyt szybkiemu oddawaniu do niego wody z wylewki oraz wzmacnia je, poprawiając przyczepność wylewanej masy. Gruntowanie nie jest konieczne, gdy na podłożu ma być ułożona izolacja z folii, nie trzeba też wtedy usuwać z niego farby. Przy stosowaniu jastrychu gipsowego nie wolno zapomnieć o zabezpieczeniu antykorozyjnym elementów stalowych. Jeśli układamy wylewkę na wartwie materiału ociepleniowego, trzeba zadbać o równe i dokładne rozłożenie na podłożu wszystkich warstw. Na nierównym podłożu sztywne płyty mogą się powyginać i spowodować pękanie wylewki. Jeżeli wartwa nośna podłogi na gruncie lub strop nie zostały wykonane starannie, należy je wyrównać. Większe pęknięcia i ubytki podłoża trzeba wypełnić zaprawą cementową, a całość wyrównać i dodatkowo wzmocnić szlichtą betonową grubości około 3 cm. Jako warstwę wyrównawczą pod sztywne płyty można też zastosować podsypkę z suchego piasku. Na wyrównanej warstwie nośnej podłogi na gruncie układamy ocieplenie z płyt styropianowych, wełny mineralnej lub polistyrenu ekstrudowanego (minimum 8 cm). Na stropie stosujemy izolację akustyczną ze styropianu elastycznego 33/30 mm lub wełny grubości 3-4 cm. Płyty układa się ściśle (bez szpar), w jednej lub dwóch warstwach, z przesunięciem krawędzi. Płyty z wełny należy zabezpieczyć szczelną i wywiniętą na ściany folią polietylenową grubości minimum 0,1 mm. Jeśli podkład ma konsystencję półpłynną, folię układamy również na płytach styropianowych, żeby ograniczyć możliwość wypływania i penetrowania wylewki w głąb połączeń między płytami.

Jak robić dylatacje?
Ściany i inne pionowe elementy konstrukcyjne (słupy, schody) powinny być oddzielone od przyszłej posadzki tak zwaną dylatacją obwodową z taśmy polietylenowej lub pasków styropianu gubości 1 cm. Dzięki temu podkład nie będzie narażony na odkształcenia wynikające z pracy innych elementów budynku, a dźwięki ze stropu nie będą przenoszone na ściany. Oprócz dylatacji obwodowych robi się dylatacje pośrednie, które chronią przed pęknięciami spowodowanymi skurczem wysychającego podkładu. Ich prawidłowe wykonanie zależy od kształtu i wielkości posadzki. Gdy jej powierzchnia ma kształt prostokąta o bokach poniżej 6 m i jest mniejsza niż 30 m², wystarczą dylatacje obwodowe – wokół ścian. Już przy 30 m² zalecane jest wykonanie dodatkowej dylatacji przez środek pomieszczenia. Szerokość szczelin dylatacyjnych powinna wynosić od 4 do 12 mm. Jeżeli podłoga nie nie jest czworobokiem i ma bardziej skomplikowany kształt, oprócz dylatacji obwodowych należy zrobić dylatacje na przedłużeniu zewnętrznych ścian. Jeśli któraś z wydzielonych takimi dylatacjami płaszczyzn będzie miała więcej niż 30 m², trzeba będzie jeszcze przeciąć ją przez środek dodatkową dylatacją. W długich korytarzach szczeliny dylatacyjne należy robić w odległościach równych 2-2,5-krotności szerokości korytarza. Poza tym dylatacje powinno się wykonywać w miejscach zmiany grubości i rodzaju podkładu, łączenia różnych posadzek, przy fundamentach urządzeń i na styku z dylatacjami innych konstrukcji. Nacięcie dylatacyjne ma głębokość 1/2-1/3 grubości podkładu. Przerwy dylatacyjne wewnątrz domu mogą pozostać niewypełnione, ale na zewnątrz trzeba je wypełnić materiałem wodoszczelnym (na przykład silikonem), aby nie zbierała się tam woda, która mogłaby uszkodzić posadzkę. Szczeliny dylatacyjne powinny się pokrywać z fugą okładziny ceramicznej lub kamiennej, a w podkładach zbrojonych nie przecinać zbrojenia. Do wypełnienia dylatacji można też stosować gotowe profile dylatacyjne.


Co najpierw: tynki czy wylewki?
Zarówno mokre tynki, jak i wylewki potrzebują tak zwanych przerw technologicznych, czyli czasu, żeby mogły wyschnąć i właściwie związać. Najpierw wylewki – to rozwiązanie zalecane wtedy, gdy planowane jest układanie tynków gipsowych oraz suchych tynków, czyli płyt gipsowo-kartonowych. Jego zaleta to uniknięcie podciągania wody z wylewek przez tynki gipsowe lub płyty gipsowo-kartonowe. Najpierw tynki – taką kolejność przyjmuje się, jeśli pod wylewką ma się znaleźć instalacja ogrzewania podłogowego, a także jeżeli wylewki mają być z jastrychu anhydrytowego lub zastąpione tak zwanym suchym jastrychem z płyt gipsowo-kartonowych. Zalety tego rozwiązania to uniemożliwienie wchłania przez wylewki wilgoci z tynku, szybszy czas schnięcia wylewek oraz uniknięcie zabrudzenia wylewek drobinami tynku.

Kiedy podkłady można układać ręcznie, a kiedy warto mechanicznie?

W domu jednorodzinnym powierzchnie podłóg nie są duże, dlatego podkłady podłogowe zwykle układa się ręcznie, po kolei w każdym pomieszczeniu. Pompę warto zastosować wtedy, gdy podkład ma być ułożony od razu na powierzchni około 200 m². Czas robót można skrócić, zamawiając w betoniarni gotową mieszankę cementową lub betonową. Pracę można jeszcze przyspieszyć, gdy do przygotowywania podkładów układanych na mokro zostanie zastosowane urządzenie o nazwie miksokret. To agregat mieszający zaprawę wyposażony w podajnik, który dostarcza ją w dowolne miejsce w budynku (mieszanka jest tłoczona rurą). Tak układany podkład zaciera się ręcznie lub mechanicznym urządzeniem zwanym helikopterem. Miksokreta wynajmuje się wraz z obsługą.


Jak pielęgnować podkład po ułożeniu?
Podczas wiązania podkład nie powinien być narażony na bezpośrednie nasłonecznienie i zbyt wysoką temperaturę. Mogłoby to spowodować jego zbyt szybkie wysychanie i pękanie. Wysychająca za szybko warstwa wierzchnia będzie utrudniać odparowanie wody z głębszych warstw, a to może być przyczyną rozwarstwienia podkładu. W czasie schnięcia podkładu trzeba wietrzyć (wentylować) pomieszczenia, ale unikać przeciągów. Temperatura nie powinna spadać poniżej 5°C. Tradycyjny podkład cementowy przez siedem dni od położenia powinien być wilgotny. Można go przykryć folią lub po prostu zwilżać wodą. Po tym czasie można rozpocząć wietrzenie. Po czterech-sześciu tygodniach podkład powinien wyschnąć. Gdy osiągnie wilgotność 3%, będzie można na nim układać posadzki drewniane. Jastrychy anhydrytowe i wszystkie zaprawy samopoziomujące po ułożeniu trzeba odpowietrzyć. Po wylaniu masy przesuwa się po niej kolczasty wałek, aby usunąć pęcherzyki powietrza, które powstały w podczas mieszania zaprawy. Wspomaga to efekt poziomowania i ujednorodnia wylewkę. Czas, po jakim można przystąpić do układania posadzki, podaje producent. Zależy to od grubości wylewki, warunków dojrzewania i rodzaju okładziny. Może wynosić od kilku godzin (cienkie szybkowiążące zaprawy samopoziomujące) do trzech-czterech tygodni (grube jastrychy gipsowe). Najbardziej suchego podłoża wymaga parkiet, najmniej wymagające są płytki ceramiczne.

Jaki podkład na ogrzewaniu podłogowym?
W przypadku ogrzewania podłogowego konieczne jest stosowanie zapraw o zwiększonej elastyczności. W wylewce występują duże naprężenia spowodowane różnicami temperatury podczas pracy instalacji grzewczej. Jastrychy anhydrytowe mają wystarczającą elastyczność, a do gotowych mieszanek cementowych producenci dodają specjalne włókna i plastyfikatory. Można też stosować półsuche podkłady betonowe z mikso-kreta. Całkowita grubość wylewki cementowej to około 6,5 cm (wymagana grubość nad rurami to 45 mm). W wypadku stosowania jastrychów anhydrytowych wylewka może być cieńsza –  4,5-5 cm (jastrych musi przykryć rury grzewcze przynajmniej 25-milimetrową warstwą). Przed wylaniem jastrychu instalacja powinna zostać napełniona wodą i trwale zamocowana (aby rury nie wypłynęły na powierzchnię). Jastrychy gipsowe można wylewać dwuetapowo – pierwszą warstwę do poziomu rur, a drugą docelową. Stopniowe ogrzewanie wylewki (co 5°C na dobę) rozpoczyna się najwcześniej po siedmiu dniach od ułożenia jastrychu gipsowego lub 21 dniach w przypadku podkładu cementowego. Dylatacje w podłogach z ogrzewaniem podłogowym powinny przebiegać przez wszystkie warstwy – od izolacji cieplnej do warstwy wykończeniowej włącznie. Dylatację brzegową układa się wzdłuż wszystkich ścian i słupów. Jako dylatacje pośrednie stosuje się specjalne taśmy dylatacyjne, które wyznaczają sekcje ogrzewania podłogowego i dzielą podłogę na mniejsze pola. Unika się prowadzenia rur przez te szczeliny, a jeśli jest to konieczne (w drzwiach), przewody układa się w rurach osłonowych. Inaczej przesuwające się płyty podkładu mogłyby je uszkodzić.

Co to są podkłady suche i w jakich sytuacjach się je stosuje?
Są to płyty gipsowo-włóknowe lub włókno-cementowe. Te pierwsze są produkowane z gipsu i z włókien celulozowych sprasowanych pod ciśnieniem. Mają stabilne wymiary, są wytrzymałe, ognioodporne i dobrze izolują akustycznie. Płyty włókno-cementowe powstają z cementu portlandzkiego, włókien drzewnych oraz domieszek. Są odporne na działanie wilgoci oraz pleśni, a także ogień. Nadają się do stosowania w tak zwanych pomieszczeniach mokrych, czyli kuchni, pralni i łazience. Kupić można również płyty warstwowe, zespolone z izolacją termiczną lub akustyczną. Suche podkłady są zazwyczaj najlepszym rozwiązaniem podczas remontu domu lub adaptacji poddasza, choć można je układać także w nowych domach. Przede wszystkim ich ciężar jest zdecydowanie mniejszy niż tradycyjnych wylewek, dlatego nie obciążają stropów. Nadają się do układa-nia na stropach drewnianych, bo nie zawierają wody i nie powodują ich zawilgocenia. W przypadku remontu (najczęściej dotyczy domów już zamieszkanych) niebagatelną rolę odgrywa również czas wyłączenia poszczególnych pomieszczeń z użytkowania. Posadzkę na podkładach suchych można układać już po 24 godzinach.


Jak naprawić stary podkład przed ułożeniem na nim nowej posadzki?

Jeśli podłoże jest mocne, a na jego powierzchni nie ma pęknięć, do jego wyrównania przed ułożeniem, na przykład, płytek ceramicznych można zastosować uniwersalną zaprawę samopoziomującą. Jednak gdy podłoże pyli (co oznacza, że nie jest wytrzymałe) i jest popękane, zamiast tradycyjnej wylewki lepiej zastosować zaprawę do wzmacniania słabych podłoży. Można je również wzmocnić siatką z włókna szklanego. Taką siatkę układa się na zagruntowanym podłożu, do którego mocuje się ją gwoździkami lub zszywkami. Pasy siatki trzeba łączyć na 10-centymetrowy zakład. W przypadku bardzo niestabilnych lub zanieczyszczonych podłoży cementowych nową wylewkę odizolowuje się od starych warstw folią polietylenową lub z PCW.

Do czego służy podkład renowacyjny i jak go prawidłowo ułożyć?
To podkład, którym można pokryć starą podłogę bez konieczności zrywania istniejącej posadzki i ułożyć na nim nową posadzkę. Przed jego wylaniem trzeba jednak odpowiednio przygotować podłoże, czyli ułożyć taśmę dylatacyjną z pianki poli-uretanowej, która będzie oddzielać go od ściany. Dzięki temu podkład będzie mógł pracować (czyli swobodnie się odkształcać) i nie będzie pękał. Ponadto trzeba też pokryć starą posadzkę preparatem gruntującym przygotowanym w proporcjach podanych przez producenta. Po zagruntowaniu powierzchnię należy jak najszybciej posypać suchą zaprawą lub piaskiem, dzięki czemu podkład będzie się lepiej trzymał. Po mniej więcej trzech godzinach od zagruntowania całą powierzchnię podłogi trzeba odkurzyć i ułożyć na niej siatkę z włókna szklanego. Dopiero na niej układa się podkład renowacyjny, a prace należy zacząć od części w narożu położonym najdalej od wejścia. W remontowanych domach trzeba pamiętać o tym, że grubość nowego podkładu może w istotny sposób podnieść poziom podłóg. Może się to stać przyczyną takich niedogodności jak konieczność skracania drzwi, by zmieściły się ościeżnicach.

W jaki sposób przygotować wylewki podczas adaptacji strychu?
Najpierw trzeba sprawdzić, czy istniejący strop jest wystarczająco wytrzymały (przyjmowane w obliczeniach statycznych obciążenie użytkowe strychu wynosi tylko 50 kg/m², a pomieszczeń mieszkalnych 150 kg/m², czyli trzykrotnie więcej) i czy zniesie dodatkowe obciążenie. Należy przy tym uwzględnić ciężar warstw izolacyjnych, wyrównawczych i wykończeniowych. Wykonanie obliczeń trzeba więc powierzyć konstruktorowi. Jeśli strop jest żelbetowy, raczej nie ma przeciwwskazań, by ułożyć na nim wylewki mokre. Zwykle ma duży zapas nośności, więc wystarczy ułożyć na nim izolację przeciwwilgociową z papy asfaltowej lub folii budowlanej, izolację dźwiękową z wełny lub styropianu akustycznego, a na niej – wylewkę betonową grubości 3,5-4 cm zbrojoną siatką z cienkich prętów stalowych (o 3-6 mm w rozstawie co 10-15 cm). Gdy strop nie zniesie zbyt wielu dodatkowych kilogramów (wylewka opisana powyżej waży 112 kg/m²), można na nim ułożyć bardzo lekką podłogę na legarach albo zastosować suchy jastrych. Zazwyczaj adaptacje poddaszy na cele mieszkalne dotyczą pomieszczeń o stropach drewnianych, a tu ułożenie wylewek mokrych nie jest zalecane. Wtedy należy skorzystać z podkładów suchych.


Jak naprawić pękniętą wylewkę?
Pęknięcia na wylewce mogą być tak zwanymi rysami skurczowymi, które powstały na skutek niewłaściwej pielęgnacji świeżego betonu. Mogą się również pojawić w wyniku osiadania źle zagęszczonego podłoża oraz nieprawidłowego ułożenia płyt izolacyjnych pod wylewką. Jednak długie rysy są prawdopodobnie spowodowane brakiem odpowiednich dylatacji. Naprawa pęknięć na posadzce polega na ich poszerzeniu szlifierką kątową i wypełnieniu powstałej szczeliny kitem trwale plastycznym, na przykład szpachlówką epoksydową. Dodatkowe wzmocnienie zapewni kilka nacięć w poprzek rysy zazbrojonych cienkimi prętami. Tak wykonana dylatacja powinna mieć szerokość około 1 cm i głębokość minimum 2 cm. Jeśli rysy nie są zbyt równe i przebiegają po skosie, należy wykuć pas o odpowiedniej szerokości, na przykład 20-40 cm. Następnie miejsce to dokładnie oczyścić, obficie polać wodą i pokryć zaprawą. Tym razem nie wolno zapomnieć o dylatacjach i naciąć podkład w odpowiednich miejscach

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty