Trochę ściana, trochę okno. Pustaki szklane


Gdy są częścią ściany zewnętrznej domu, spełniają funkcję okna, bo przez nie do wnętrz wnika światło dzienne. W nocy zdobią elewację, bo przepuszczają na zewnątrz blask ze środka budynku. Ale oknami do końca nie są, bo najczęściej łączy się je jak cegły - murując. To pustaki szklane, zwane też luksferami.

 
Szklane cegły przez wiele lat były wykorzystywane stosunkowo rzadko, kojarzyły się bowiem z brzydkimi przeszkleniami klatek schodowych w blokach z wielkiej płyty.
Te niechlubnie wspominane szklane ściany były budowane z luksferów (nazwa ta jest często błędnie używana w stosunku do pustaków szklanych), czyli pełnych kształtek szklanych, słabo przepuszczających światło, wykonanych ze szkła barwionego na niezbyt zachęcające kolory (przodowała niebieskawa zieleń) oraz charakteryzujących się małą izolacyjnością cieplną. Dziś prawdziwe luksfery praktycznie wyszły już z użycia, zastąpiły je pustaki szklane. Są zbudowane z dwóch zespolonych części, pomiędzy którymi znajduje się pustka powietrzna. Dzięki temu wyraźnie wzrosła ich izolacyjność cieplna – współczynnik przenikania ciepła U dla wykonanej z nich ściany wynosi 2,8-3 W/(m²·K). Straty ciepła nie są już więc tak duże jak w przypadku dawnych luksferów i dlatego wielu inwestorów decyduje się na ich wykorzystywanie w ścianach zewnętrznych. Są używane bardzo często jako doświetlenia garaży, obudowuje się nimi drzwi zewnętrzne, montuje się je także zamiast tradycyjnych okien, na przykład gdy odległość do sąsiedniej posesji uniemożliwia wstawienie zwykłych okien. Coraz popularniejsze staje się również używanie ich jako elementu dekoracyjnego na elewacji domu – szczególnie w projektach indywidualnych.
Oprócz walorów estetycznych pustaki mają też inne zalety. Bardzo dobrze chronią przed hałasem – lepiej niż zwykłe okno czy drzwi – ich wskaźnik izolacyjności akustycznej RA1 wynosi od 40 do 45 dB. Są wytrzymałe na ściskanie – choć zgodnie z normą mają wytrzymać obciążenie 1,5 MPa, wszystkie znoszą przynajmniej 6 MPa. Mają wysoką odporność na ogień – zanim ściana zacznie się mu poddawać, musi upłynąć aż 60 minut (dotyczy to ścianek wymurowanych z pustaków w sposób tradycyjny, z użyciem zaprawy). Są trudną do pokonania barierą dla włamywaczy – ich grube szkło jest odporne na uderzenia i uszkodzenia, a wewnętrzne zbrojenie to także ochrona antywłamaniowa. Są niewrażliwe na działanie wilgoci i wody oraz mrozoodporne. Oczywiście wszystkie te zalety mają wyłącznie pustaki nieuszkodzone, przeznaczone do zastosowań zewnętrznych.

Wklejanie w ścianę

Planując wykonanie przeszklenia pustaków szklanych w ścianach zewnętrznych, trzeba pamiętać o przestrzeganiu kilku zasad.
Takie przeszklenia, mimo że montowane w ścianach nośnych, same nie mogą przyjmować żadnych obciążeń. Dlatego nad otworem, w którym mają być osadzone, musi się znaleźć nadproże chroniące przed przeniesieniem na nie obciążeń ze ściany.
Montaż przeszklenia z pustaków szklanych (bez profilu, na zaprawę) zaczyna się od wymurowania cokołu z dylatacją z dwóch warstw papy bitumicznej (można również użyć specjalnej taśmy dylatacyjnej). To on, wraz z pasem górnym i pasami bocznymi, będzie stanowił ramę obwodową, która musi być zazbrojona i na całym obwodzie dylatowana. Zbrojenie to najczęściej dwa pręty średnicy 8 mm.
Na cokole układa się pierwszą warstwę pustaków, nakładając zaprawę na pustak i układając go w przygotowanej konstrukcji. Potem trzeba całość wypoziomować. Zbrojenie układa się w spoinach­ poziomych – dwa pojedyncze pręty– i w pionowych – pojedyncze pręty na przemian po zewnętrznej i wewnętrznej stronie konstrukcji. Dziennie powinno się wymurować nie więcej niż cztery warstwy pustaków – większa liczba oznacza niebezpieczeństwo ich nierównomiernego osiadania. Zbrojenia poziome i pionowe muszą być połączone drutem, a ich końce trzeba połączyć ze zbrojeniem ramy obwodowej. Miejsce łączenia ramy obwodowej z murem uszczelnia się materiałem elastycznym (na przykład pianką poliuretanową i silikonem), który­ zapobiega wnikaniu wilgoci w konstrukcję. Jeśli przeszklenie jest większe niż 3 x 3 m, to między nim a ścianą zew­nętrzną muszą się znaleźć żebra rozdzielcze (zbrojenie i zaprawa cementowa). Między przeszkleniem a ścianą trzeba pozostawić dylatację. Spoiny dylatacyjne i poślizgowe chronią przed skutkami działania obciążeń termicznych wynikających z tego, że każdy materiał reaguje inaczej na zmiany temperatury. Dylatacje muszą więc być wykonane bardzo starannie, nie wolno ich również przykrywać tynkiem z żadnej strony – ani wewnętrznej, ani zewnętrznej. Należy je jednak zabezpieczyć przed wilgocią, czyli pokryć uszczelnieniem, które jest trwale elastyczne, a także odporne na zwietrzenie, na przykład pianką – w taki sam sposób jak robimy to w przypadku okna.
Pracę można sobie ułatwić, najpierw wmurowując pustaki w profil U (również z zachowaniem w nim spoiny pośliz­gowej), który mocuje się do ściany za pomocą kotew. Kotwy w profilu mocuje się, wywiercając przez niego otwory na kołki lub pręty zbrojeniowe. Kotwienie profili następuje w momencie ustawiania pionu i poziomu przeszklenia z pustaków szklanych.
Wszystkie części metalowe, czyli zbrojenie i profile, muszą być wykonane ze stali nierdzewnej lub ocynkowanej.
Zbrojenie nie może dotykać pustaków łączonych zaprawą cementową (z cementu portlandzkiego) lub specjalną zaprawą do pustaków szklanych. Jak najszybciej po wybudowaniu ściany należy ją zaspoinować – po to, by użyta do tego celu zaprawa związała z murarską. Od zewnątrz trzeba jeszcze pokryć spoiny impregnatem. Do spoinowania doskonale się nadają elastyczne zaprawy do fugowania szerokich spoin (mrozo- i wodoodporne), które nie wymagają impregnowania.

Sięgnij po gotowca

Najprostsze i najszybsze jest zamontowanie gotowych okien z pustaków szklanych. Są one estetycznie wykonane, a ich wbudowanie w ścianę jest podobne do montażu okien. Okna z pustaków szklanych trafiają od producenta do klienta już wyczyszczone i zafugowane, gotowe do osadzenia w otworze okiennym. Tak przygotowane moduły montuje się na piankę montażową (przy ścianach, gdzie potrzebna jest ognioodporność w klasie E, można zastosować piankę ognioodporną) lub zaprawę. Odbywa się to o wiele szybciej niż przy zastosowaniu pozostałych metod. Dla porównania – moduł 3 x 10 pustaków (w pionie) montuje się mniej więcej godzinę, a w przypadku murowania tradycyjnym sposobem na krzyżyki lub używania któregoś systemu do montażu pustaków szklanych trwa to od trzech do pięciu dni.
Gotowy moduł jest spięty taśmami, po­między pustakami jest zatopione zbrojenie, czyli odpowiednie pręty, ale nie ma tam żadnych elementów plastikowych. W takim module można zamontować okienka wentylacyjne (wenty), które są idealnie wpasowane pomiędzy pustaki, z zachowaniem równych fug.

Jak okno, choć z pustaków
W ścianie jednowarstwowej przeszklenia z pustaków najlepiej zamontować w połowie jej grubości, na takiej głębokości, na jakiej są osadzone okna.
W ścianach dwuwarstwowych pustaki­ szklane montuje się na ścianie nośnej, jak najbliżej jej zewnętrznej krawędzi. Wykańcza się je tak jak typowe okna drewniane lub z PCW.
Gdy ściana jest trójwarstwowa, okno umieszcza się dokładnie w płaszczyźnie ocieplenia i mocuje do ściany nośnej kotwami. Można pokusić się o inne rozwiązanie (po przeliczeniu nośności przez konstruktora) – do lica ściany nośnej zamontować kątownik­ wysunięty na grubość ocieplenia, a na nim wybudować przeszklenie z pustaków szklanych. Górna krawędź kątownika jest powierzchnią nośną dla przeszklenia z pustaków. Również z boków i od góry przeszklenie obudowuje się kątownikami. O mostku termicznym nie ma mowy, ponieważ całą tę konstrukcję przykryje ocieplenie. Po wykonaniu obróbek przeszklenie wygląda tak, jakby było postawione na ociepleniu. 



Zaczerpnąć świeżego powietrza...
...pozwalają okienka wentylacyjne przeznaczone do montażu w ściankach z pustaków szklanych. Sprawiają, że przeszklenia te stają się nie tylko elementem dekoracyjnym, ale przede wszystkim pełnią funkcję typowego okna. Choć wenty (z białego PCW) są produkowane w USA, dostosowano je do wymiarów pustaków szklanych dostępnych na naszym rynku. Wenty mają więc rozmiary: 19 x 19 x 8 cm (odpowiednik jednego standardowego pustaka szklanego), 19 x 38,5 x 8 cm (1 x 2 pustaki szklane – okienko wentylacyjne pionowe), 38,5 x 19 x 8 cm (2 x 1 pustak szklany – okienko wentylacyjne poziome), 38,5 x 38,5 x 8 cm (2 x 2 pustaki szklane), 58 x 19 x 8 cm (3 x 1 pustak szklany). Ich skrzydło jest przeszklone dwiema szybami (przezroczystą i szronioną) i dodatkowo wyposażone w moskitierę.
Zastosowanie okien z pustaków szklanych w pomieszczeniach, takich jak: garaże, piwnice, budynki gospodarcze, łazienki itp., ma wiele zalet – przede wszystkim zwiększa bezpieczeństwo, gdyż mają one dużą odporność na uderzenia, natomiast samo okienko wentylacyjne jest na tyle małe, że nikt nie dostanie się przez nie do wnętrza. Nie trzeba więc dodatkowo montować krat, żaluzji czy innych zabezpieczeń. Okienka wentylacyjne mogą również być stosowane samodzielnie, bez pustaków szklanych.

Światło przefiltrowane
W zależności od koloru, faktury powierzchni oraz tego, czy pustak jest przejrzysty, czy matowy, przenika przez niego inna ilość światła. Producenci deklarują, że jest to od 70 do 80% – dla tych ze szkła przezroczystego – oraz od 50 do 70% – dla szkła barwionego (zależy to od intensywności koloru). Przez pustaki przezroczyste do pomieszczeń wpada światło ostre, natomiast przez kształtki matowe – miękko rozproszone. Pustaki z powierzchnią pokrytą wzorem utrudniają obserwowanie tego, co się dzieje we wnętrzu, ponieważ skutecznie rozmywają i zniekształcają kontury osób i przedmiotów.

Wzory, kolory, wymiary
Swoją popularność pustaki ceramiczne zawdzięczają przede wszystkim wielkiej rozmaitości wzorów i kolorów. Najprostsze są wykonane z tradycyjnego przezroczystego szkła z powierzchnią idealnie gładką lub ze wzorem. Można też kupić pustaki z powierzchnią matową, wytwarzane ze szkła barwionego w masie (te mają pastelowe odcienie), a także barwione powierzchniowo (kolory intensywne).
Wszystkie te cechy mogą być zestawiane ze sobą w różnych konfiguracjach, co sprawia, że w ofercie producentów dostępnych jest zazwyczaj kilkadziesiąt wzorów.
Stosowanie pustaków jest tym łatwiejsze, że oprócz tych o najpopularniejszych wymiarach 19 x 19 x 8 cm, można kupić pustaki połówkowe 19 x 9 x 8 cm, narożne (o bokach szerokości 19 i 8 cm) oraz bardzo duże – 30 x 30 x 8 cm.

Systemy pomocy
Montaż pustaków szklanych w ścianie zewnętrznej można sobie ułatwić, wykorzystując jeden z dostępnych na rynku systemów montażu: Binario, Lux-Prof, Steckfix oraz Quicktech.
Najpopularniejsze są bezzaprawowy Steckfix oraz przeznaczony do połączeń za pomocą zaprawy Binario. Steckfix można wykorzystywać do budowy świetlików oraz dużych powierzchni okiennych, a także przeszkleń klatek schodowych, balustrad balkonów i tarasów. Jego podstawą jest aluminiowa rama (przeznaczona do ścian zewnętrznych jest ocieplona), którą mocuje się do konstrukcji budowlanych za pomocą dybli – na tej samej zasadzie, na jakiej osadza się w murze ramy okienne. Pustaki mocuje się w ramie i łączy za pomocą klipsów Combi. Oprócz tego w skład systemu wchodzą profile wyrównawcze do korygowania wymiarów otworów, tak by odpowiadały one wielokrotności wymiarów pustaka szklanego. Fugi pomiędzy kształtkami szklanymi wypełnia się silikonem, który jest sprzedawany wraz z innymi elementami systemu. Na podobnej zasadzie działa system Quicktech składający się z listew obwodowych oraz profili poziomych i pionowych wykonanych z tworzywa sztucznego.
System Binario umożliwia budowanie ścian o dowolnej wielkości, prostych i prowadzonych na przykład po łuku dzięki zastosowaniu specjalnych profili zbrojeniowych. W jego skład wchodzą profile (łącznie ze specjalnymi – przeznaczonymi do umieszczania zbrojenia wewnątrz konstrukcji) i kształtki wykonane z uszlachetnionego PCW. Elementy z tworzywa zastępują tradycyjną fugę oraz są łatwe do utrzymania w czystości. Zaletą tego systemu jest szybkość montażu – zbudowanie ściany trwa połowę krócej niż murowanie tradycyjne. System minimalizuje ucieczkę ciepła przez konstrukcję zewnętrzną, izolując ramę betonową zespalającą pustaki. Lux-Prof to polski wynalazek działający na zasadzie podobnej do systemu Binario. Nie jest jednak systemem konstrukcyjnym, tylko ułatwiającym montaż. W jego skład wchodzą listwy obwodowe, które za pomocą kotew mocuje się do ściany, oraz pionowe i poziome łączniki. Elementy systemu wykonuje się z twardego PCW w kolorach: białym, brązowym lub popielatym.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty