Zanim kupisz dachówki. Pokrycia ceramiczne w pytaniach i odpowiedziach


Dachówki ceramiczne to świetny materiał na dach, ale jest on jednym z najdroższych. Ponieważ tak duży wydatek powinien być dobrze przemyślany, odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące tego pokrycia.


 Jakie rodzaje dachówek na jakie dachy?
Rodzajów dachówek jest wiele i trzeba odpowiednio dobrać któryś z nich do naszego dachu. Ogólna zasada jest taka, że dachówkami nie powinno się kryć połaci o nachyleniu mniejszym niż 10° i większym niż 90°. Co więcej, układanie ich na dachach o nachyleniu połaci­ mniejszym niż 20° i większym niż 45° wymaga spełnienia dodatkowych warunków dotyczących mocowania. Przy mniejszym nachyleniu potrzebna jest szczelna izolacja z papy na sztywnym poszyciu z desek, przy większym jest konieczne mocowanie każdej dachówki klamrami lub wkrętami. Zanim kupimy dachówki, musimy też mieć pewność, że konstrukcja naszego dachu przeniesie takie obciążenie. Jest to ważne szczególnie w przypadku dachów zakwalifikowanych do remontu. Gdy więźba jest za słaba, może się okazać, że nie da się na niej ułożyć podwójnej warstwy dachówek typu karpiówka (tak zwane krycie w koronkę), dachówek mnich-miszka lub w ogóle trzeba będzie się rozejrzeć za lżejszym materiałem pokryciowym. Dachówki powinniśmy też dobierać do kształtu dachu. Lepiej zrezygnować z wielkoformatowych dachówek zakładkowych, gdy dach ma skomplikowany kształt. Łatwiej i taniej będzie wykończyć go małymi dachówkami płaskimi, na przykład karpiówką.

Kiedy nie będą pasować do domu?
Świetnie pasują do budynków o tradycyjnej architekturze. Trudniej je dobrać do domów o bardzo nowoczesnej bryle, ale oczywiście jest to możliwe. Z myślą o takich domach są produkowane płaskie dachówki zakładkowe o prostokątnym kształcie w szerokiej gamie kolorystycznej. Dachówki pasują do wszystkich rodzajów elewacji, najbardziej zaś do tynkowanych lub drewnianych bądź wykończonych drewnem. Ładnie komponują się z elementami wykonanymi z kamienia oraz z cegłą klinkierową lub płytkami imitującymi takie cegły. Dachówki będą się mniej korzystnie prezentować na dachach o niewielkim nachyleniu połaci, gdyż będą mało widoczne. Najlepiej wyeksponowane będą na dachu, którego połacie mają nachylenie około 45°. 

Które są najtrudniejsze do ułożenia?
Dachówkami mnich-mniszka zachwycają się wszyscy miłośnicy pięknych dachów. Są one jednak największą zmorą dekarzy. Ponieważ układa się je mozolnie i trzeba samodzielnie wykonywać wiele elementów dodatkowych (na przykład kominki wentylacyjne), które w przypadku innych dachówek można kupić u producenta. Do montażu takiego pokrycia powinno się więc zatrudniać najlepszych fachowców, którzy zetknęli się z tymi dachówkami i wykończyli nimi przynajmniej kilka dachów. Dość trudne jest też ułożenie dachówek karpiówek w koronkę. Wymaga to precyzyjnego rozmieszczenia łat dachowych. Trudne jest również ułożenie zwykłych dachówek zakładkowych na dachu o skomplikowanym kształcie – który ma wole oczka, wieżyczki, mnóstwo narożników i koszy.

Które dachówki wymagają mocowania mechanicznego?
Typowe dachówki w środkowych częściach połaci układa się zazwyczaj bez mocowania. Oparte na drewnianych łatach nośnych utrzymują się na miejscu pod własnym ciężarem. Tylko w niektórych miejscach trzeba je zamocować mechanicznie. Przytwierdza się je specjalnymi klamrami, gwoździami lub przykręca. Mocuje się w ten sposób dachówki przy krawędziach dachu oraz wzdłuż okapów, kalenic, koszy, wokół okien dachowych bądź kominów. Poza tym każdą dachówkę zakładkową trzeba mocować, jeśli nachylenie połaci przekracza 60°. Gdy nachylenie mieści się w przedziale 40-60°, wówczas mocuje się co trzecią lub co piątą dachówkę. Mocowania wymagają też dachówki mnich-mniszka, i to bez względu na kąt nachylenia dachu.



Kiedy trzeba je układać na sztywnym poszyciu?
Izolacja przeciwwilgociowa dachu jest konieczna na wypadek, gdyby pokrycie straciło szczelność. Wówczas woda deszczowa nie zaleje nam poddasza. Aby uniknąć zalania, robi się tak zwane wstępne krycie. Tradycyjnie wykonuje się w tym celu na krokwiach sztywne poszycie z impregnowanych desek. Na poszyciu układa się papę. Dopiero na tak przygotowanych połaciach można robić konstrukcję nośną pod dachówki, z drewnianych kontrłat i łat. Sztywne poszycie powinno się robić zawsze, gdy zamierzamy ułożyć dachówki, a nachylenie połaci jest mniejsze niż 20°. W pozostałych przypadkach możemy wybrać takie rozwiązanie lub zastosować folię wstępnego krycia. Jest to specjalna membrana o tak zmyślnej budowie, że zatrzymuje wodę, a jednocześnie umożliwia przepływ pary wodnej. Dzięki niej poddasze ma możliwość oddychania. Folię mocuje się do krokwi, a następnie robi się konstrukcję z kontrłat i łat.


Jakimi kryć wole oczko?
Wole oczko to lukarna o półkolistym kształcie. Jest chyba najtrudniejszym do wykończenia elementem dachu. Na półkolistej połaci lukarny połamały już sobie zęby całe zastępy dekarzy. Lukarna powinna być zaprojektowana z uwzględnieniem odpowiednich proporcji dla danego typu dachówki. Najłatwiej kryć ją karpiówką, robiąc wzór typu łuska. Wygodnym sposobem na pokrycie wolego oczka jest zastosowanie tak zwanego klina dachowego. Klin to zestaw 17 specjalnych dachówek zakładkowych, układanych w 10 rzędach. Tworzą one powierzchnię o kształcie stożka. Dachówki te układa się we właściwej kolejności na środku lukarny i domontowuje do nich po lewej i po prawej stronie dachówki zwykłe.

Jakie zabezpieczenia przeciwśnieżne można na nich montować?
Zsuwający się z dachu śnieg może zerwać rynny i zniszczyć przedmioty znajdujące się na dole. Dlatego trzeba zainstalować na połaciach elementy, które będą hamować lub rozbijać sunącą czapę śnieżną. Najczęściej są to drabinki­ przeciwśnieżne wykonane z różnych materiałów. Należy je mocować do specjalnych dachówek podtrzymujących lub do wsporników mocowanych do łat znajdujących się pod dachówkami. Zazwyczaj montuje się jeden rząd takich drabinek w pobliżu okapu (tuż nad linią przebiegu murłaty). Gdy dach jest stromy, mogą być potrzebne dwa rzędy. Zamiast płotków można zastosować drewniane bale umieszczone w specjalnych dachówkach z półokrągłymi uchwytami. Bale można na wiosnę zdjąć z dachu i założyć ponownie zimą. Nie wpływają więc na wygląd połaci.

Czym się różnią dachówki naturalne od angobowanych?

Dachówki naturalne
w trakcie produkcji nie są poddawane barwieniu. Swój ceglasty kolor zawdzięczają związkom żelaza zawartym w glinie. Kolory i odcienie dachówek naturalnych zależą więc od tego, z którego złoża wydobyto surowiec. Nawet w obrębie jednej partii dachówki­ naturalne mogą się nieco różnić barwą. Ułożone z nich pokrycie może więc być niejednolite pod względem kolorystycznym. Różnice te są jednak dosyć subtelne, a takie nieco pstrokate dachy mają swoich zwolenników. Przebarwienia z czasem mogą się zwiększać. Ich przyczyną bywają często szyszki, igły i liście zalegające na dachu.
Dachówki angobowane przed wypalaniem pokrywa się rozcieńczoną gliną z dodatkiem barwników. Uzyskuje się w ten sposób dachówki o różnej barwie, które na dodatek mają mniejszą nasiąkliwość od naturalnych. Angoba może też być bezbarwna i pełnić jedynie funkcję ochronną. W sprzedaży oprócz zwykłych dachówek angobowanych są też dachówki z angobą­ kwarcową lub szlachetną. Ich powierzchnia jest bardziej błyszcząca i szczelniejsza.
Oprócz dachówek naturalnych i angobowanych produkuje się również dachówki glazurowane (szkliwione). Po wypaleniu zwykłe dachówki są powlekane kolorowym lub bezbarwnym szkliwem i ponownie umieszczane w piecu. Po wyjęciu ich powierzchnia jest błyszcząca i może mieć niemal dowolną barwę. Nasiąkliwość takich dachówek jest prawie zerowa, gdyż szkliwo szczelnie zatyka ich pory. W porównaniu z innymi dachówkami są najłatwiejsze w czyszczeniu. Nieliczni producenci oferują również dachówki z barwionej gliny (tak zwane barwienie w masie). Ich zaletą jest to, że w przeciwieństwie do dachówek barwionych powierzchniowo­ w wypadku zarysowania lub ukruszenia uszkodzone miejsce nie rzuca się w oczy. Po przycięciu dachówki jej krawędź ma na całej powierzchni jednolity odcień. Dachówki barwione­ w masie także mogą być szkliwione lub angobowane.


Jak je konserwować?
Dachówki ceramiczne właściwie nie wymagają żadnych zabiegów konserwacyjnych. Czasem można je przemyć wodą. Dachówki naturalne, bez angoby lub szkliwa, można zaimpregnować, aby zmniejszyć ich chłonność. Mniej się będą brudzić. W okolicy o dużym zanieczyszczeniu powietrza lepiej wybierać do krycia dachu dachówki angobowane lub szkliwione, na których w mniejszym stopniu będzie się osadzał brud.

Czy można zapobiec porastaniu ich powierzchni glonami i porostami?
Należy to od miejsca, w którym będzie stać dom. Dachówki ceramiczne są podatne na porastanie glonami niewiele bardziej niż inne pokrycia. Ceramika, zwłaszcza naturalna, ma dość porowatą strukturę, a to ułatwia glonom zakotwiczenie.­ Szczególnie często zielenieją dachy domów stojących blisko lasów, w miejscach zacienionych i niezbyt przewiewnych. Tam glony mogą się pojawić nawet na gładkich szybach, a co dopiero na pokryciu. Zielony nalot usuwa się z dachówek specjalnymi środkami chemicznymi. Można też zaimpregnować pokrycie preparatem zmniejszającym jego chłonność i utrudniającym porastanie. Najmniej narażone na zielenienie są dachówki szkliwione i angobowane. Najłatwiej też usuwać z nich wszelkie zanieczyszczenia. Ciekawym sposobem na pleśnie i porosty, choć mało u nas rozpowszechnionym, są paski lub druty z miedzi bądź cynku. Montuje się je tuż przy kalenicy dachu, na każdej z jego połaci. Deszcz powoduje uwalnianie się tlenków miedzi lub cynku. Woda rozprowadza je po całym dachu. Zabezpieczają one pokrycie przed porastaniem mchami i porostami. Metoda ta może być jednak stosowana wyłącznie jako zabieg profilaktyczny. Nie oczyści się w ten sposób dachu już porośniętego. Rozwiązanie takie ma jednak pewną wadę – tlenki mogą spowodować zacieki na połaciach.

Jak się zachowają podczas huraganu?
Jak pokazują ostatnie doświadczenia, wakacyjne wichury, huragany i trąby powietrzne najmniej zaszkodziły dachom krytym dachówkami. Podwiewane dachówki zachowywały się bowiem jak klawisze. Unosiły się i opadały. Jeśli spadały, to tylko z niedużych fragmentów połaci. Łatwo więc było je później umieścić z powrotem na miejscu. Pokrycia ułożone z elementów o dużym­ formacie, połączonych wzajemnie zostały zniszczone w znacznie większym stopniu. Duże arkusze zadziałały bowiem jak żagle. Wiatr nie dość, że zrywał je w całości z połaci, to jeszcze niszczył więźbę.

Czy wymagają mocniejszej więźby?
O ile pokrycie z blachy waży 8-10 kg/m², to pokrycie z dachówek ceramicznych 45-48 kg/m². Więźba musi więc mieć wystarczającą nośność, aby je utrzymać. Więźby projektowane są przez konstruktorów najczęściej nieco na wyrost i mają przeważnie takie przekroje, że bez trudu przeniosą bardzo duże obciążenia. Jeśli jednak konstrukcja jest pierwotnie przeznaczona pod lekkie pokrycie (blachodachówki, gonty bitumiczne), lepiej zwrócić się do konstruktora, żeby ocenił, czy więźba utrzyma bezpiecznie dachówki.

Jak powstaje pokrycie
Bez względu na to, jak duży i skomplikowany jest dach, kolejność poszczególnych prac podczas układania pokrycia z dachówek ceramicznych jest zawsze taka sama:

- układanie na konstrukcji dachowej folii wstępnego krycia lub budowa sztywnego poszycia i izolowanie go papą lub odpowiednią folią;
- rozmierzanie rozstawu łat, na których będą się opierać dachówki;
- nabijanie kontrłat i łat stanowiących pośrednią konstrukcję nośną pod pokrycie z dachówek;
- montaż pierwszej partii obróbek blacharskich – tych, które będą częściowo schowane pod pokryciem;
- montaż okien i włazów dachowych oraz ich uszczelnianie;
- układanie dachówek, w tym montaż dachówek specjalnego przeznaczenia – wentylacyjnych, antenowych itp.;
- uszczelnianie komina;
- wykańczanie kalenicy i narożników dachowych ceramicznymi gąsiorami;
- montaż akcesoriów dachowych.


- Co sprawdzić przed zakupem?
Przede wszystkim musimy zwrócić uwagę na to:
- jaki jest minimalny stopień nachylenia połaci dachowych dla danego typu dachówki. Najlepiej jest dopasować dachówkę do takiego nachylenia, jakie zakłada projekt naszego domu. Wszelkie odstępstwa będą bowiem wymagać dokonania zmian w budowie więźby dachowej;
- jaki jest ciężar 1 m² ułożonego z nich pokrycia i jak ma się on do nośności zaprojektowanej więźby. Zbyt ciężkie pokrycie może spowodować jej uszkodzenie;
- jaka jest cena oraz zużycie dachówek na 1 m² dachu (tak zwana efektywna powierzchnia krycia). Na tej podstawie można wstępnie wyliczyć realny­ koszt pokrycia dachowego. Pamiętać trzeba jednak o tym, by zamówić dachówki z zapasem minimum 10-procentowym. Część dachówek trzeba będzie przyciąć na wymiar i ta dodatkowa liczba pozwoli uzupełnić powstałe w ten sposób straty. Koniecznie też należy sprawdzić,­ ile u danego­ producenta kosztują wszelkie dachówki systemowe. Są one bowiem drogie i podnoszą cenę pokrycia.
Potrzebną liczbę dachówek zwykłych i systemowych najlepiej obliczy dekarz lub doświadczony sprzedawca. Trzeba im jednak dostarczyć dokładny projekt więźby. Można też skorzystać z programów komputerowych dostępnych na stronach internetowych niektórych producentów. Pozwolą one wybrać kolor pokrycia (na przykład www.roben.com.pl/wzornictwo/index.html). Warto jednak wziąć pod uwagę nie tylko to, czy dachówka pasuje do naszego domu, ale – o ile to możliwe – dostosować ją też kolorystycznie do pokryć na sąsiednich domach. Nawet najpiękniejszy dom będzie wyglądał nieatrakcyjnie, wyróżniając się zbytnio na tle sąsiedztwa.

Uwaga! Trzeba unikać okazyjnego kupowania dachówek zalegających w magazynach, a wycofanych już z produkcji. Mogą one mieć kuszącą cenę, ale w razie uszkodzenia będzie kłopot ze znalezieniem takich samych na podmianę.


Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty