Zatrzymać ciepło od góry. Docieplamy płaski dach


Ciepłe powietrze, unosząc się i nie napotkając oporu w postaci ciepłego dachu, ucieka z domu. Średnie straty ciepła przez stropodachy domów jednorodzinnych wynoszą 16%, ale mogą dochodzić nawet do 30%! Dlatego warto zainwestować w dach.

 .Wiele domów jednorodzinnych ma płaski dach. Są wśród nich budynki z wieloletnią historią sięgającą czasów przedwojennych, często zabytkowe. Nie brakuje też domów późniejszych. Wiele z nich powstawało w latach 70. i 80., kiedy szczególnie w miastach rozkwitało budownictwo jednorodzinne w zabudowie szeregowej, a pod miastami rosły domy o kształcie sześcianu, popularnie nazywane kostkami. Budynki te przysparzają właścicielom podobnych problemów: zastosowane kiedyś technologie obecnie nie spełniają już podstawowych normowych parametrów termicznych, a mocno wyeksploatowane lub uszkodzone warstwy hydroizolacji nie chronią przed przeciekami. W trudnych dla budownictwa czasach PRL nie przywiązywano specjalnej wagi ani do rodzaju stosowanych materiałów, ani do ich jakości i parametrów technicznych. O ich wyborze decydowała dostępność. Dlatego w starych konstrukcjach dachów i stropodachów jako termoizolację możemy znaleźć prawie wszystko: wełnę mineralną i szklaną (ponieważ nie było jeszcze wtedy twardych płyt dachowych wzmacniano je płytą pilśniową lub wypełniaczami bitumicznymi), styropian, żużel, gruz gazobetonowy, a także trociny, wypełnienia z naturalnego korka czy włókien szklanych (a nawet tłuczeń szklany z żarówek i opakowań szklanych i – co najgorsze – z azbestu). Stan izolacji termicznej jest zazwyczaj niezadowalający, a jej grubość znacznie odbiega od pierwotnie założonej. Gdy dodatkowo jest zawilgocona, jej parametry techniczne są jeszcze niższe.
Większość inwestorów wie, że aby poprawić komfort cieplny i zaoszczędzić na kosztach eksploatacji budynku, należy zmodernizować instalację grzewczą i ocieplić ściany.
Powszechnie stosowaną metodą docieplania ścian jest metoda lekka mokra, a coraz częściej lekka sucha. Standardem jest już też wymiana okien na nowoczesne, szczelniejsze, z wielokomorowymi profilami i szybami o niskim współczynniku przewodzenia ciepła. Niestety, rzadziej pamięta się o tym, że dom ma również przegrody poziome, o które należy zadbać równie starannie. Według obowiązujących obecnie przepisów dotyczących budownictwa jednorodzinnego maksymalna wartość współczynnika U dla wszystkich rodzajów stropów i stropodachów w budynkach ogrzewanych powyżej temperatury 16°C powinna wynosić 0,30 W/(m²·K). Warto tak zaplanować termomodernizację domu, aby osiągnąć taką albo jeszcze niższą wartość U (nawet 0,20 W/(m²·K)), ponieważ koszt samej termoizolacji w całej inwestycji stanowi nieznaczny ułamek całości nakładów finansowych, natomiast decyduje o końcowym efekcie w postaci oszczędności na ogrzewaniu.


Ułożoną na płytach OSB folię paroizolacyjną mocuje się zszywkami. Na nią nakłada się materiał ociepleniowy.

Usuwać – nie usuwać?
Jeśli nie planujemy całkowitej przebudowy dachu i jego zmiany na dach spadzisty, najlepiej pozostawić istniejące już warstwy stropodachu. Unikniemy dzięki temu dodatkowych kosztów związanych z demontażem, wywozem i utylizacją odpadów, a także zminimalizujemy ryzyko zalania domu w okresie między usunięciem starego a zrobieniem nowego stropodachu.
W takim wypadku planowany zakres prac i nakłady będą zależeć przede wszystkim od rodzaju stropodachu.

Uwaga! Usunięcie warstw jest konieczne, jeśli okaże się, że w stropodachu były stosowane materiały niebezpieczne dla zdrowia, na przykład azbest.


Podczas prac termomodernizacyjnych trzeba pamiętać, aby ocieplić nie tylko płaszczyznę stropodachu, ale także wszystkie elementy pionowe – zwłaszcza zakończenia ścian elewacyjnych.

Co wpływa na przebieg prac?

Wentylowany – niewentylowany. Najprostsze i najmniej kosztowne jest wykonanie termomodernizacji stropodachów wentylowanych. W przypadku niewentylowanych sytuacja jest bardziej złożona, bo dobrze przeprowadzona termomodernizacja wiąże się ze zrobieniem nowej hydroizolacji.
Stropodach wentylowany to taki, w którym między warstwami stropu nad ostatnią kondygnacją a połacią dachu jest pustka. Takie rozwiązanie można spotkać w domach z poddaszami nieużytkowymi (zwykle wysokość przestrzeni powietrznej waha się od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów i nie ma do niej dostępu), częściowo użytkowymi (z dostępem do przestrzeni, ale niewielkiej wysokości) oraz użytkowymi (strychy w części pełnowymiarowe pod względem wysokości, nadające się do adaptacji).
Przestrzeń jest wentylowana dzięki otworom rozmieszczonym po przeciwległych stronach stropodachu w najwyższym i w najniższym jego miejscu.
Stropodach niewentylowany to taki, w którym strop ostatniej kondygnacji jest równocześnie konstrukcją nośną dachu. W przypadku zastosowania materiałów pokryciowych będących barierą dla pary wodnej (szczelnych) należy zwentylować połać dachową. W tym celu pod hydroizolacją wbudowuje się kominki wentylacyjne.
Materiały konstrukcyjne i ich stan. Od rodzaju zastosowanych materiałów i ich przewidywanej nośności zależy sposób prowadzenia prac. Najczęściej spotykane są stropodachy z konstrukcją betonową lub ceramiczną (na przykład żelbetowe płyty zbrojone, płyty panwiowe i korytkowe, płyty Kleina, strop gęstożebrowy z pustakami DZ), a także z konstrukcją drewnianą (najczęściej stosowane w stropodachach wentylowanych).
Bardzo ważny jest też stan poszczególnych warstw: konstrukcji, ocieplenia, hydroizolacji (szczelność dachu, zawilgocenie warstw, elementów zabudowy dachu) oraz obróbek – kominów, obróbek blacharskich, odwodnienia.



Papę termozgrzewalną nagrzewa się palnikiem na gaz propan-butan lub agregatem wytwarzającym gorące powietrze i przykleja do drugiego pasa papy na zakład.

Docieplamy stropodach wentylowany

Jeżeli dach jest zimny, ale szczelny, wystarczy uzupełnić termoizolację stropu nad ostatnią kondygnacją. W przypadku dachów płaskich z poddaszem nieużytkowym, gdzie przestrzeń pomiędzy stropem a konstrukcją dachu jest bardzo mała, a dostęp do niej utrudniony lub wręcz niemożliwy, ułożenie klasycznych materiałów dociepleniowych w rolkach lub płytach jest niemożliwe. Stosuje się tam luźne materiały termoizolacyjne w postaci granulatów (z wełny, styropianu, perlitu) lub strzępek (z wełny lub celulozy). Materiały te są zwykle odpowiednio zabezpieczone przed gniciem pod wpływem wilgoci. Materiał termoizolacyjny transportuje się przewodami maszyny nasypowej, które wprowadza się do budynku otworami wentylacyjnymi ściennymi lub dachowymi. Gdy otwory te są za małe lub niedrożne, trzeba zrobić otwory w połaci dachowej. Należy pamiętać, aby po skończeniu zasypu wstawić w otwory na przykład kominki wentylacyjne lub zabudować je w formie otworu rewizyjnego (należy szczególnie starannie zrobić pionowe obróbki hydroizolacyjne nowego elementu).
W ten sposób otrzymujemy jednolitą bezspoinową izolację wypełniającą nawet najbardziej niedostępne miejsca, której nadajemy odpowiednią grubość (zwykle jest to 15-25 cm).
Nie ma również żadnych odpadów. Taka metoda docieplania jest łatwa, lecz wymaga zatrudnienia ekipy wyposażonej w specjalistyczny sprzęt do wdmuchiwania materiału.
Jeżeli poszycie dachu jest szczelne, a stan obróbek blacharskich i systemu odwodnienia zadowalający, docieplenie stropodachu można uznać za zakończone. Jeśli nie – należy ułożyć nową warstwę hydroizolacji.





Para wodna przenikająca z wnętrza domu do stropodachu wentylowanego jest odprowadzana na zewnątrz przez otwory wentylacyjne. Łączna powierzchnia otworów przewietrzających powinna wynosić co najmniej 1/1000 powierzchni połaci dachu.

Docieplamy stropodach niewentylowany

To inwestycja wymagająca poważniejszych nakładów. Zakres prac jest znacznie szerszy, bo obejmuje również wykonanie nowego pokrycia dachu.
Wybór technologii zależy głównie od technicznych rozwiązań dachu, rodzaju podłoża i jego nośności, a także od osobistych preferencji i wymagań inwestora. Gdy strop jest w dobrym stanie – nie ugina się i nie ma zarysowań – to najprawdopodobniej możemy go dodatkowo obciążać (najlepiej skonsultować to z konstruktorem). Obciążenia od nowych warstw nie są duże. Średnio dla ocieplenia grubości 15 cm masa nowych warstw będzie się wahać między 5 kg/m² (styropian FS 20 i hydroizoalacja z membrany dachowej PVC-P) a 30 kg/m² (twarda wełna mineralna dachowa i dwie warstwy papy termozgrzewalnej). Dzięki temu, że nie usuwamy starych warstw, można bezpiecznie i nieprzerwanie użytkować budynek bez ryzyka zalania w czasie zmiennych warunków pogodowych.
Trzeba jednak pamiętać o przygotowaniu starego stropodachu: jeśli był kryty papą, naciąć istniejące pęcherze, wyrównać powierzchnię i uzupełnić ubytki. W przypadku dużego zawilgocenia warstw lepiej zastosować membrany dachowe z tworzyw sztucznych (szczególnie PVC-P lub EVA), których paroprzepuszczalność pozwala na samoistne osuszanie się warstw w trakcie normalnego użytkowania budynku. Przed ich ułożeniem trzeba podziurawić powierzchnię starej papy, aby uwolnić wilgoć z warstw izolacji.


Stropodach niewentylowany może być odpowietrzany. W tym celu pod pokryciem (hydroizolacją) umieszcza się wywiewki systemowe (kominki wentylacyjne), przez które powietrze wraz z parą wodną będzie się wydostawać na zewnątrz.

Stropodach niewentylowany z odwodnieniem zewnętrznym. W przypadku dachu, z którego woda deszczowa jest odprowadzana na zewnątrz do rynien, możemy skorzystać z klasycznej metody termomodernizacji i układu warstw mocowanych mechanicznie. Metoda ta umożliwia dość swobodną pracę względem siebie warstw o różnych współczynnikach rozszerzalności termicznej bez powstawania dodatkowych naprężeń. Siły ssące wiatru są przenoszone na konstrukcję stropu przez pracujące teleskopowo łączniki.
Istniejące pokrycie dachowe (bitumiczne) możemy wykorzystać jako paroizolację dla nowych warstw, trzeba je tylko przygotować (wyrównać, ponacinać pęcherze i uszczelnić). Do ocieplania tego typu dachu można stosować styropian klasy nie niższej niż FS 20 (obecnie EPS 100 038 Dach/Podłoga) lub twardą wełnę mineralną dachową (wartości współczynnika U tych materiałów są zbliżone, a więc i ich grubość będzie podobna).
Stare poszycie dachu może zawierać lepiki smołowe, które rozpuszczają polistyren. Dlatego gdy będziemy docieplać styropianem, bezpieczniej zastosować warstwę oddzielającą, na przykład z folii PE grubości 0,2 mm układanej na zakład. Wywija się ją na wysokość termoizolacji.
Następnie układa się dwie warstwy materiału termoizolacyjnego na mijankę, tak aby uniknąć mostków termicznych (nie dotyczy to styropianów ekstrudowanych z wyprofilowanymi na krawędziach zamkami i płyt z wełny mineralnej przeznaczonych do układania w jednej warstwie).
Aby wykluczyć możliwie największą liczbę mostków termicznych w dachu, powinno się docieplić podstawy świetlików lub ścian szczytowych do wysokości mniej więcej 50 cm. Płyty styropianu – ze względu na swoją lekkość i skłonność do przemieszczenia się nawet pod wpływem lekkich podmuchów wiatru – należy domocowywać mechanicznie od razu po ułożeniu. Łączniki dobiera się ze względu na rodzaj podłoża nośnego (żelbet, drewno, blachy stalowe) i planowaną grubość ocieplenia. Warto skorzystać z doświadczenia wykonawcy i producentów tego typu zamocowań, którzy pomogą w doborze łączników, a często przy użyciu odpowiednich urządzeń testowych określą ich nośność w danym podłożu i dobiorą potrzebną ich liczbę.
Na warstwie termoizolacji układa się hydroizolację i starannie obrabia wszystkie pionowe elementy dachu. Najbardziej dostępne i najpowszechniej stosowane są papy termozgrzewalne modyfikowane (najlepsze są systemy dwuwarstwowe). Coraz większą popularność zyskują też jednowarstwowe powłokowe membrany dachowe z tworzyw sztucznych, między innymi z plastyfikowanego PCW, PIB czy EPDM. We wszystkich technologiach szczególnie ważne jest prawidłowe wykonanie obróbek kominów, ścianek ogniowych między sąsiednimi domami (tak się budowało według starych przepisów), szczytów, rur oraz elementów wentylacji itp. Wszystkie obróbki elementów pionowych dachu w technologiach elastycznych należy zrobić oddzielnie (z osobnych kształtek materiału hydroizolacyjnego, nigdy nie wolno wywijać materiału z połaci!).
Ze względu na możliwość zalegania śniegu i powstawania tak zwanych worków śnieżnych konieczne jest wykonywanie izolacji wszystkich elementów pionowych dachu do wysokości co najmniej 15-25 cm.
Przy dokładaniu nowej warstwy termoizolacji należy pamiętać o tym, żeby podnieść pas nadrynnowy i cały system rynnowy. Przy tej okazji warto sprawdzić, czy stare rynny (zazwyczaj blaszane) nadają się jeszcze do użytku, i ewentualnie wymienić je na nowocześniejsze niedrogie systemy z PCW lub, przy większej zasobności portfela, na długowieczne stalowe czy miedziane.
Dachy z attykami i z odwodnieniem wewnętrznym. W takim przypadku mamy więcej możliwości kształtowania powierzchni dachu. Możemy zastosować rozwiązanie z klasycznym układem warstw mocowanych mechanicznie lub – jeśli nośność stropodachu jest wystarczająco duża – wykonać dach balastowy o odwróconym układzie warstw (popularnie nazywany dachem odwróconym). Powierzchnię dachu dociąża się wtedy żwirem otoczakowym frakcji 16/32 mm. Ze względu na tę warstwę bardzo ważne jest sprawdzenie nośności stropu – należy bowiem uwzględnić dodatkowe obciążenia stałe 0,90 kN/m².
Dach odwrócony jest rozwiązaniem bardzo dobrym pod względem technicznym (warstwy są luźno ułożone, umieszczenie hydroizolacji pod termoizolacją zapewnia jej „pracę” w stabilnych warunkach i tym samym podnosi jej żywotność, zastosowane termoizolacje ze styropianów o podwyższonych parametrach termicznych i mechanicznych) i zalecanym w przypadkach, gdy ważną rolę odgrywa estetyka połaci, które mogą być widoczne (na przykład z innych budynków czy na terenach pagórkowatych). W ten sposób otrzymujemy również pokrycie niepalne i na dodatek takie, które może stanowić dodatkową powierzchnię użytkową. Zastosowanie na przykład membran dachowych z PVC-P (wystarczy jedna warstwa grubości 1,50 mm) jako hydroizolacji sprawia, że jest to również rozwiązanie ekonomiczne. Jako termoizolację w tego typu dachach należy stosować tylko specjalne rodzaje styropianów dużej twardości, przynajmniej FS 30 (obecnie EPS 100 036 Dach/Podłoga/Parking), i o podwyższonej odporności na wodę. Mają one na krawędziach zamki, więc układa się je w jednej warstwie. Ich parametry są zazwyczaj lepsze niż styropianów niższych klas, dlatego do osiągnięcia pożądanego efektu termicznego wystarczą płyty o mniejszej grubości. Również i tutaj, ze względu na eliminację mostków termicznych, powinno się ocieplić wszystkie elementy pionowe dachu do wysokości 30-50 cm, a w przypadku poziomych przepustów attykowych – zastąpić je koszami wpustowymi umieszczonymi w termoizolacji. Wykonanie dachu w tej technologii umożliwia jego swobodne kształtowanie. Poprzez dodanie warstw wegetacyjnych można go zazielenić lub przekształcić w powierzchnię użytkową, na przykład taras. Ważne jest też staranne zrobienie obróbek wszystkich elementów dachu. W celu zabezpieczenia powierzchni niejednokrotnie podniszczonych już murów zalecane jest wykonywanie pełnych obróbek attyk polegające na wywinięciu hydroizolacji na pełną wysokość muru i na płaszczyznę poziomą aż do zewnętrznej krawędzi dachu. Aby podnieść trwałość całego systemu, coraz częściej klasyczne obróbki blacharskie z blach ocynkowanych zastępuje się obróbkami z blach powlekanych, aluminiowych (a także cynkowych lub tytanowo-cynkowych, ale to już rozwiązania drogie). Można też skorzystać z gotowych, systemowych rozwiązań oferowanych przez producentów hydroizolacji.




Powierzchnię dachu odwróconego należy dociążyć żwirem. Chroni on przed bezpośrednim działaniem słońca. Na żwirze można ułożyć warstwę wegetacyjną i zazielenić dach.

PŁASKI, ALE NIE DO KOŃCA
Dachy płaskie to te, których kąt nachylenia jest mniejszy od 20% (11°). Liczba wyrażona w procentach określa stosunek wysokości połaci do jej podstawy, a w stopniach – kąt zawarty między nachyloną połacią a podstawą. Nie są więc zupełnie płaskie – lekkie nachylenie połaci jest niezbędne do odprowadzania z niej wody. Warstwę spadkową często formowano z warstwy żużlu lub keramzytobetonu. Może ją też tworzyć szlichta betonowa, beton lekki (styrobet, keramzytobeton), konstrukcja drewniana (płyty, sklejka, deski ułożone na legarach albo ułożone pod kątem płyty stropowe).
Dach z tak małym nachyleniem wymaga izolowania elastycznymi powłokami. Starsze powszechnie spotykane rozwiązania to wielowarstwowe hydroizolacje z pap bitumicznych, często na osnowie z tektury lub z wkładką z włókniny szklanej, wielokrotnie smarowane i naprawiane masami bitumicznymi na zimno lub gorąco. Nowsze rozwiązania to papy termozgrzewalne (najczęściej stosowane w systemach dwuwarstwowych) modyfikowane i na osnowach z włóknin szklanych lub poliestrowych oraz membrany dachowe z tworzyw sztucznych.



Katalog starych stropodachów
Aby ocenić, jaką grubość materiału termoizolacyjnego zastosować, trzeba znać parametry istniejącego stropodachu. Na kolejnych stronach prezentujemy 12 najpopularniejszych rozwiązań, które można spotkać w starych domach z płaskimi dachami. Do docieplania stropodachów najczęściej stosuje się twardą wełnę mineralną przeznaczoną specjalnie do dachów lub styropian klasy przynajmniej FS 20. Mają one podobną wartość współczynnika przewodności cieplnej λ, dlatego można przyjąć, że stosuje się takie same ich grubości (do obliczeń przyjęliśmy λ = 0,045 W/(m·K), im niższa wartość λ, tym lepiej). Przyjęliśmy też wariant dwóch warstw papy termozgrzewalnej z wkładką poliestrową o gramaturze min. 200 g/m² i grubości 4,2 mm każda (można stosować trzy lub zamiast niej – membrany dachowe).

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty