Ceramiczna ściana jednowarstwowa


W wielu krajach domy w technologii jednowarstwowej buduje się od ponad 25 lat. Przykładowo udział domów ze ścianami jednowarstwowymi wśród wszystkich jednorodzinnych wynosi: w Niemczech około 50%, na Słowacji 55%, a w Czechach aż 65%. W Austrii banki udzielają kredytów na szczególnie korzystnych warunkach osobom zainteresowanym budową domu w technologii jednowarstwowej, ponieważ budynki te okazały się trwalsze niż inne rozwiązania.
Wyjątkowo „przyjazną” właściwością ścian jednowarstwowych, poczynając od grubości 38 cm, jest to, że nie wymagają one ocieplenia. Dzięki specjalnie zaprojektowanemu kształtowi i układowi drążeń pustaków oraz poryzacji materiału ceramicznego współczynnik przenikania ciepła U jest zbliżony do wymagań dla ścian z dodatkowym ociepleniem.
Dla ściany jednowarstwowej grubości 44 cm, na zaprawie termoizolacyjnej, wynosi on 0,31 W/(m²·K). Oczywiście jeszcze korzystniejszy jest dla ścian 50-centymetrowych (0,29 W/(m²·K)).

1. Jakie argumenty przemawiają za wyborem ściany jednowarstwowej?
Masywne ściany z ceramiki charakteryzuje duża skuteczność cieplna, czyli zdolność do akumulowania i utrzymywania ciepła przez przegrodę. Dzięki temu temperatura panująca w domu jest bardziej stabilna.
Na przykład podczas przerw w ogrzewaniu zimą pomieszczenia nie wychłodzą się szybko.

  - Koszty. Wymurowanie jednej warstwy ściany jest tańsze niż kilku warstw. Zużywa się mniej materiałów, nie jest potrzebne docieplanie, a budowa trwa krócej ze względu na nieskomplikowaną konstrukcję ściany. Pustaki łączone na wpust i wypust (inaczej: na pióro i wpust) nie wymagają zaprawy w spoinie pionowej, co daje oszczędność rzędu 50% zaprawy – na przykład dla ściany jednowarstwowej grubości 44 cm wystarczy 30 l na 1 m² muru, a nie 46 l, jak w przypadku ściany grubości 29 cm wykonanej z tradycyjnych pustaków Max 220.
- Izolacyjność termiczna. Ściany jednowarstwowe są ciepłe, spełniają wymagania stawiane im pod względem izolacyjności termicznej. Zależnie od ich grubości współczynnik U dla muru na zaprawie termoizolacyjnej wynosi od 0,29 do 0,35 W/(m²·K).
- Trwałość. Ściany ceramiczne mają największą trwałość spośród wszystkich ścian. Zależy ona jedynie od materiału ceramicznego, a nie od stosowanych przy docieplaniu dodatkowych warstw i akcesoriów.
- Akumulacja ciepła. Odczuwa się dzięki temu przyjemny chłód latem i mniejsze wahania temperatury zimą, a więc w pomieszczeniach panuje dość stabilny mikroklimat. Właściwości materiału ceramicznego, a przede wszystkim jego gęstość objętościowa („masywność”) i struktura, sprzyjają gromadzeniu ciepła. Na przykład masa 1 m² ściany z pustaków Porotherm 44 P+W murowanych na zaprawę termoizolacyjną wynosi około 350 kg, czyli o 60 kg więcej niż ściana zbudowana z pustaków Max 220.
- Paroprzepuszczalność – czyli „oddychanie” ścian. Ceramiczne pustaki poryzowane mają zdolność wchłaniania pary wodnej z powietrza wewnątrz pomieszczeń i oddawania jej, gdy powietrze jest zbyt suche, co zapobiega zawilgoceniu ścian, a więc i możliwości pojawienia się pleśni lub grzybów. Oczywiście w budynku musi działać wentylacja grawitacyjna lub mechaniczna – konieczna zawsze, bez względu na to, z jakiego materiału zbudowano ściany.
- Niewystępowanie kondensacji wilgoci w ścianie. Ponieważ ceramika umożliwia łatwe przenikanie pary wodnej (zdolność dyfuzji), para wodna nie zatrzymuje się wewnątrz ściany. Ściana utrzymuje założoną izolacyjność termiczną, pozostaje ciepła i sucha. Trzeba jednak dopilnować już na etapie projektowania, aby warstwy ściany zewnętrznej (uwzględniając wykończenie) miały opór dyfuzyjny malejący od wewnątrz do zewnątrz. Wtedy para wodna może swobodnie przenikać przez mur (patrz też pytanie 9).

2. Co daje poryzacja i jak wpływa na wytrzymałość pustaków?


Poryzacja poprawia parametry cieplne pustaków przy zachowaniu ich wytrzymałości i trwałości

Poryzacja polega na uzyskaniu wypełnionych powietrzem pustek (porów) w wyrobie ceramicznym. Jest to możliwe dzięki dodaniu do gliny drobnych trocin ulegających spaleniu podczas wypalania cegieł, wskutek czego powstają po nich mikropory. Dzięki temu ceramika poryzowana jest „cieplejsza” od zwykłej, a wytrzymałość na ściskanie ma taką samą. Wytrzymałość muru z pustaków poryzowanych nie jest mniejsza niż zbudowanego ze zwykłych. Pustaki poryzowane (podobnie jak tradycyjne) produkuje się w klasach 10 i 15 (to znaczy o znormalizowanej wytrzymałości na ściskanie odpowiednio 10 i 15 MPa).

3. Kiedy warto dostosować projekt do technologii jednowarstwowej i na co trzeba zwrócić szczególną uwagę?


Projekt budowlany domu warto dostosować do technologii budowy. Wymiary okna powinny być wielokrotnością modułów projektowych. Zastosowanie systemowych belek nadprożowych ułatwi pracę i pozwoli uniknąć przypadkowych błędów.

Najlepiej zaprojektować dom w konkretnym systemie, co ułatwi jego budowę (nie trzeba docinać pustaków, wszystkie elementy pasują do siebie). Na przykład w systemie Porotherm moduł projektowy wynosi 25 cm w pionie i 12,5 cm w poziomie. W związku z tym wymiary – dotyczące wysokości kondygnacji (z uwzględnieniem stropu), wysokości osadzenia okien, rozmiary otworów okiennych czy szerokości filarków międzyokiennych – muszą stanowić wielokrotność modułu projektowego. W przypadku stropu gęstożebrowego moduł pionowy uzyskuje się, sumując wysokość pustaka (19 cm) z grubością poduszki zaprawy pod belką (2 cm) i warstwy nadbetonu (4 cm).
Jeżeli grubość stropu jest inna niż 25 cm, to należy na odpowiedni wymiar docinać pustaki przeznaczone do obmurowania wieńca.
Elementami niezbędnymi do budowy są pustaki narożnikowe i połówkowe. Pierwsze służą do prawidłowego wyprowadzenia narożnika ściany, czyli uzyskania odpowiedniego przewiązania murarskiego (przesunięcie spoin pionowych w kolejnych warstwach). Ich wymiary są tak zaprojektowane, aby spoina pionowa kolejnej warstwy wypadała dokładnie w połowie następnej. Pustaki połówkowe podobnie jak narożnikowe pozwalają uzyskać prawidłowe przewiązanie murarskie we wznoszonej ścianie. Stosuje się je wszędzie tam, gdzie występują krawędzie otworów okiennych i drzwiowych, oraz jako elementy początkowe narożnika ściany grubości 50 cm.

4. Na jaką zaprawę można murować ceramiczną ścianę jednowarstwową i jakie są tego konsekwencje?



Murowanie na zaprawę termoizolacyjną jest nieco droższe niż na zwykłą, ale się opłaca. Cieplejsza ściana to mniejsze wydatki na ogrzewanie w przyszłości.

Na zaprawę termoizolacyjną lub zwykłą cementowo-wapienną grubości 8-15 mm. Zalecana jest zaprawa termoizolacyjna, dzięki której można uzyskać przegrodę praktycznie jednorodną pod względem termicznym.
- Koszty. Mur z zaprawą termoizolacyjną jest około 10% droższy od wykonanego na zwykłej zaprawie cementowo-wapiennej, ale ma lepsze parametry cieplne.
- Parametry cieplne. Stosowanie zaprawy termoizolacyjnej polepsza te parametry (U jest mniejsze, czyli ściana jest cieplejsza). Na przykład dla ściany z pustaków Porotherm 44 P+W na zaprawie termoizolacyjnej współczynnik U = 0,31 W/(m²·K), na zaprawie zwykłej natomiast U = 0,36 W/(m²·K). W przypadku docinania pustaków, gdy trzeba wykonać spoinę pionową, wypełnianie jej zaprawą termoizolacyjną nie pogarsza parametrów cieplnych ani wytrzymałościowych muru.
- Wytrzymałość. Normową wytrzymałość muru na ściskanie, wykonanego na zaprawie termoizolacyjnej, należy pomniejszyć o 20% w stosunku do muru na zaprawie zwykłej. Jednak ściany z pustaków ceramicznych mają na tyle dużą wytrzymałość, że nawet po uwzględnieniu jej 20-procentowego zmniejszenia można z nich budować kilka kondygnacji. Ostateczną decyzję zawsze jednak podejmuje projektant, zwłaszcza gdy są przewidywane nietypowe rozwiązania konstrukcyjne (dotyczące na przykład stropu czy dachu).
- Czas. Murowanie trwa tyle samo przy użyciu zaprawy zwykłej i termoizolacyjnej.
- Stopień trudności. Zaprawę termoizolacyjną nakłada się łatwo. Nie wymaga to od wykonawcy dodatkowych narzędzi ani umiejętności. Drobna niedokładność pracy murarza (na przykład nałożenie zbyt cienkiej lub zbyt grubej warstwy zaprawy) nie spowoduje powstania mostków termicznych. Można też tą zaprawą wypełnić niewielkie ubytki w uszkodzonych pustakach, nie ryzykując zmniejszenia wytrzymałości muru.

5. Jak zrobić bruzdę w ścianie?

Bruzd, niestety, nie da się uniknąć. Najlepiej wypełnić je zaprawą termoizolacyjną.

Bruzdy w ścianie jednowarstwowej wykonuje się tak jak w każdej ścianie murowanej – najlepiej za pomocą bruzdownicy lub, po wykonaniu nacięć pilarką kątową, młotkiem i przecinakiem. Jeżeli bruzd nie uwzględniono w obliczeniach konstrukcyjnych, to dla ścian grubości powyżej 30 cm dopuszcza się bruzdy pionowe przechodzące przez całą wysokość kondygnacji – głębokości do 3 cm i szerokości do 20 cm. Gdy bruzda nie sięga wyżej niż na jedną trzecią wysokości ściany ponad stropem, dopuszcza się jej głębokość do 8 cm i szerokość do 12 cm. Zalecenia te dotyczą bruzd wykonywanych w gotowym murze. W przypadku bruzd poziomych i ukośnych pomijanych w obliczeniach, dla ściany grubości powyżej 30 cm ich maksymalna głębokość nie powinna być większa niż 2 cm lub – gdy bruzda jest krótsza niż 1,25 m – nie może to być więcej niż 3 cm. (Więcej o zasadach robienia bruzd napiszemy w jednym z najbliższych numerów).

6. Czy połączenie na wpust i wypust (bez zaprawy w pionie) nie pogarsza parametrów cieplnych ściany?


Brak spoiny pionowej przy murowaniu ściany ułatwia i przyspiesza pracę murarzowi, ale wymaga dokładności.

Połączenie takie powstaje po dostawieniu do siebie pustaków ze specjalnie ukształtowanymi powierzchniami bocznymi (wpust i wypust).
Po obustronnym otynkowaniu jest ono ciepłym rozwiązaniem spoiny (powietrze jest skutecznym izolatorem), a ponadto tańszym – w porównaniu z wypełnianiem spoiny zaprawą. Staranność wykonania połączenia ma tu duże znaczenie.

7. Jaka powinna być ściana fundamentowa?
Istotne znaczenie dla projektanta i wykonawcy ma związek szerokości tej ściany z dopuszczalnym nadwieszeniem ściany parteru (jedno- lub obustronnym).
Bez wykonywania obliczeń konstrukcyjnych można przyjąć, że całkowite nadwieszenie ściany jednowarstwowej nie powinno przekraczać 20% jej szerokości, a więc przy grubości muru 44 cm szerokość ściany fundamentowej nie powinna być mniejsza niż 35 cm. Po przeprowadzeniu obliczeń całkowite nadwieszenie ściany może wynieść nawet 30%, czyli 13 cm. Ściana fundamentowa powinna być ocieplona. Na ogół stosuje się poziomą izolację termiczną podłogi i pionowe ocieplenie od zewnątrz. Pionową izolację termiczną ściany fundamentowej można też ułożyć od środka.

Oparcie ściany



8. Jak wykończyć cokół?
Ścianę fundamentową wyrównuje się, nakładając pierwszą warstwę zaprawy murarskiej

Ścianę fundamentową powinno się wyprowadzać co najmniej 30 cm nad ziemię – ze względu na możliwość stałego zawilgacania przez deszcz. Jeżeli pustaki ceramiczne układa się od poziomu terenu, trzeba wykonać w strefie cokołowej zabezpieczenie, na przykład z tynku cokołowego lub płytek elewacyjnych. Gdy zabezpieczenia nie przewidziano, lepsze będzie wykonanie cokołu wyższego niż 30 cm nad ziemią. Nadwieszenie ściany nad cokołem wystarczy od spodu otynkować. Można zastosować do tego celu listwę tynkarską narożnikową, ale nie jest to konieczne.

9. Jakie są optymalne wykończenia (tynki, farby), które pozwalają zachować paroprzepuszczalność?

Do wykończenia zewnętrznego najlepsze są tynki mineralne dostępne powszechnie na rynku, na przykład Baumit MVR Uni, Baumit MPA 35, Baumit Bayosan LL 66, Maxit Serpo 134,  Maxit Serpo 222, Quick Mix M24. Mają one niski współczynnik oporu dyfuzyjnego. Nie powinno się stosować tynków nieprzepuszczalnych – akrylowych, ponieważ będą stanowić barierę hamującą przepływ pary wodnej przez mur. Do wewnątrz odpowiednie są tynki mineralne, na przykład Porotherm Universal, Baumit MPI 25, lub gipsowe, np. Baumit MG1 Plus, Quick Mix MP1, Knauf MP75L, Rigips Rimat 2000. Zaleca się farby paroprzepuszczalne – lateksowe – oraz emulsje akrylowe. Ścianę można także wykończyć z obu stron tradycyjnym tynkiem cementowo-wapiennym.

10. Jak wykonać nadproże?
Można stosować nadproża żelbetowe ocieplane (robione na budowie lub prefabrykowane), ale najlepiej skorzystać z systemowych, ponieważ nie będzie kłopotów z dopasowaniem do pozostałych elementów systemu.
Maksymalna długość systemowych belek nadprożowych wynosi 3,25 m, co umożliwia przekrycie otworu w świetle do 2,75 m. W przypadku większych otworów trzeba stosować nadproża żelbetowe monolityczne.
Belki należy na pustakach opierać na warstwie zaprawy cementowej grubości 12 mm.
Jeśli korzysta się z zalecanych belek nadprożowych, nie jest potrzebne wyrównywanie wysokości nadproża z przyległymi elementami ściennymi. Na przykład belki Porotherm są oferowane w trzech odmianach asortymentowych: 23,8; 11,5 i 14,5. Pierwsze z nich mają wysokość 23,8 cm, szerokość 7 cm, długość od 1 do 3,25 m, ze stopniowaniem co 25 cm. Są one elementami nośnymi niewymagającymi nadmurowania, a ich liczba zależy od grubości muru.
Obie pozostałe odmiany mają wysokość 7,1 cm, a szerokość odpowiednio 11,5 i 14,5 cm, długość od 75 cm do 3 m, ze stopniowaniem co 25 cm. Trzeba je nadmurować cegłą pełną w celu osiągnięcia potrzebnej nośności.
Wszystkie nadproża w jednowarstwowej ścianie ceramicznej wymagają ocieplenia, czyli umieszczenia w nich wkładki z materiału termoizolacyjnego.
Warto zwrócić uwagę na prawidłowe umieszczenie okna blisko połowy grubości ściany, co minimalizuje mostek cieplny w miejscu jego zamontowania.
Podczas wykonywania nadproża trzeba pamiętać, aby oprzeć je na poduszce z zaprawy cementowej, a nie z termoizolacyjnej. Nie wolno też zapomieć o umieszczeniu docieplenia między zestawem nadproży.

Nadproże



11. Jak powinien być oparty strop gęstożebrowy?
Belki stropowe należy opierać na warstwie zaprawy cementowej M10 grubości minimum 20 mm. Zalecana długość oparcia belek wynosi 12,5 cm. Wieniec należy ocieplić i wykończyć pustakiem ceramicznym grubości 8 lub 11,5 cm.
Trzeba też przestrzegać szczegółowych zaleceń producentów stropów gęstożebrowych dotyczących sposobu montażu.

Oparcie stropu



12. Które miejsca sprawiają kłopot budującym, jak je obrobić, żeby nie powstały mostki termiczne?
Pustaki na krawędziach ściany szczytowej trzeba dokładnie przyciąć.

- Płyta balkonowa. Najtrudniejsze jest jej połączenie ze stropem, przysparzające problemów bez względu na wybraną technologię budowy. Aby uniknąć mostka termicznego w miejscu połączenia płyty balkonowej ze stropem, można zastosować specjalny łącznik z wkładką termoizolacyjną.
- Murłata. Newralgicznym miejscem jest styk dachu ze ścianą. Wieniec i murłatę trzeba ocieplić, a ścianę doprowadzić do połaci dachowej, wykańczając ją pustakami ceramicznymi niewielkiej grubości.
- Ściana szczytowa przy dachu dwuspadowym. Docięty pustak można obrobić zaprawą termoizolacyjną. Ewentualne wzmocnienia żelbetowe należy od zewnątrz ocieplić i obmurować pustakami ceramicznymi podobnie jak wieniec żelbetowy.
- Łączenie ścian zewnętrznych z wewnętrznymi. Można to zrobić, wpuszczając w co drugiej warstwie pustak ściany wewnętrznej na głębokość 10-15 cm w ścianę zewnętrzną. Ważne, aby w miejscu połączenia zastosować wkładkę termiczną. Na stykach ścian nośnych z nienośnymi należy stosować systemy mocowań, na przykład łączniki do murów.

Płyta balkonowa



Oparcie murłaty


Połączenie ściany zewnętrznej i wewnętrznej

1. Pierwsza warstwa.

2. Druga warstwa.

PO TYM POZNASZ FACHOWĄ EKIPĘ
- Moczy pustaki przed murowaniem. Pustaki ceramiczne należy koniecznie polać wodą, aby wyeliminować nadmierne odciąganie wody zarobowej z zaprawy murarskiej. Woda jest niezbędna do prawidłowego związania chemicznego zaprawy.
- Murując, wsuwa pustaki od góry. Jest to konieczne, aby uniknąć rolowania zaprawy pomiędzy nimi.
- Tnie pustaki piłą typu aligator lub tarczową stołową. Używanie tych narzędzi pozwala na łatwe i dokładne docięcie na żądany wymiar.
- Do zaprawy termoizolacyjnej dozuje wodę, ściśle przestrzegając zaleceń producenta. Zbyt duża ilość wody spowoduje nadmierne uplastycznienie zaprawy, co utrudni prace murarskie, ponadto zwiększy się zużycie i zmniejszy wytrzymałość zaprawy.
- Skrupulatnie przestrzega czasu mieszania. Gdy będzie on zbyt długi, kruszywo lekkie (na przykład perlit) ulegnie rozdrobnieniu i pogorszą się parametry cieplne wyrobu.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty