Co pierwsze: tynk wewnętrzny czy wylewka


Tynki i wylewki potrzebują czasu oraz odpowiednich warunków, by wyschnąć. Wylewkę najlepiej ułożyć po tynkowaniu – w ten sposób unika się jej zabrudzenia. Ale czy zawsze można zachować taką kolejność prac?

Zanim rozpoczniemy prace wykończeniowe, ściany muszą wyschnąć; trwa to co najmniej dwa-trzy miesiące od wzniesienia murów. Najlepiej byłoby, gdyby tynki i wylewki układano dopiero po czterech-sześciu miesiącach, a w domu były zamontowane okna i drzwi.

Najpierw mokre tynki

Taka kolejność jest najkorzystniejsza, bo podczas tynkowania ścian nie trzeba się martwić o to, czy nie zabrudzimy gotowej wylewki na podłodze. Łatwiej też uzyskać równą krawędź styku tynku i wylewki.
Przed nałożeniem tynku trzeba ułożyć wszystkie instalacje, by uniknąć niepotrzebnego kucia w wykończonych ścianach.
Tynki muszą być wykonane odpowiednio wcześniej, jeśli wylewka będzie układana na instalacji ogrzewania podłogowego. Taką wylewkę robi się zawsze dopiero po otynkowaniu i wyschnięciu wszystkich ścian w pomieszczeniu.
Z jastrychu anhydrytowego lub gipsowego trudno będzie usunąć ewentualne zabrudzenia zaprawą tynkarską bez uszkodzenia jego powierzchni, dlatego powinno się najpierw otynkować ściany i sufity.
Tynki muszą być wykonane wcześniej również wtedy, gdy zamiast mokrej wylewki będzie układany suchy jastrych z płyt gipsowo-kartonowych (przeznaczonych do tego typu prac). W przeciwnym wypadku płyty będą chłonąć wilgoć ze schnących tynków. Zachowując taką kolejność prac, uniknie się zabrudzenia płyt zaprawą tynkarską.
Jak długo schną tynki. To ważne, by wiedzieć, na kiedy zaplanować wykonanie wylewki. Oprócz czasu schnięcia trzeba też wziąć pod uwagę czas wykonania tynków. Tynki można nakładać ręcznie lub maszynowo – ten drugi sposób na pewno jest mniej czaso- i pracochłonny.
Najszybciej wysychają tynki gipsowe: w sprzyjających warunkach (+20°C, najwyżej 65% wilgotności) milimetrowa warstwa wysycha w ciągu doby. Tynki grubości 10 mm mogą wyschnąć nawet już po 10-14 dniach. Ze względu na krótki czas schnięcia można je układać przez cały rok, ale lepiej, by w pomieszczeniu były już zamontowane okna, bo tynki gipsowe nie powinny schnąć w przeciągu. Zimą powinno też być zapewnione ogrzewanie, tak by temperatura przekraczała +5°C.
Tynki cementowo-wapienne schną dłużej, dlatego z układaniem wylewki trzeba poczekać co najmniej cztery tygodnie. Wilgoć z podkładu wykonanego wcześniej mogłaby opóźnić ten proces. Najlepiej zaplanować tę część robót na wiosnę lub lato, kiedy łatwiej zapewnić odpowiednią temperaturę podczas układania i wysychania oraz wietrzenie pomieszczeń – wtedy zwykle nie ma jeszcze zamontowanych okien.

Uwaga! Czas schnięcia wszystkich rodzajów tynków mokrych jest uzależniony od wielu czynników, głównie od: temperatury powietrza na zewnątrz i w pomieszczeniu, temperatury podłoża i nakładanej zaprawy tynkarskiej oraz od wilgotności powietrza i podłoża. Gdy jest ciepło i pada deszcz lub są mroźne dni i w powietrzu jest dużo wilgoci, może się wydłużyć nawet do kilku tygodni.
Tynk, zwłaszcza na suficie, lepiej układać przed wylewką, bo wykonując prace w odwrotnej kolejności, trudno byłoby uniknąć jej zabrudzenia. Świeżą zaprawę można szybko usunąć, ale zaschnięte resztki trzeba będzie skuwać lub szlifować.


Najpierw wylewka

Mokre tynki. Jeżeli zdecydujemy się zmienić kolejność prac, na przykład chcąc przyspieszyć prace wykończeniowe, to wyschniętą wylewkę warto starannie przykryć folią lub płytami pilśniowymi. Uchroni to przed zabrudzeniem wylewki zaprawą tynkarską. Tynkowanie można rozpocząć najwcześniej po: dwóch tygodniach – jeśli podkładem jest jastrych anhydrytowy lub gipsowy; trzech-czterech tygodniach – jeśli jest to wylewka cementowa.
Wykonanie wylewki jest też często zalecane przed nałożeniem tynku gipsowego, by uniknąć podciągania przez gips wody ze świeżej wylewki. Jeśli jednak starannie wykona się dylatacje przy ścianach, (najlepiej taśmą dylatacyjną z folią) oraz zapewni wietrzenie, to można bez obaw najpierw otynkować ściany.
Suche tynki. Wylewka zawsze powinna być ułożona wcześniej i całkowicie wyschnąć w pomieszczeniach, w których na ścianach będą montowane płyty gipsowo-kartonowe. Odwrócenie tej kolejności grozi zawilgoceniem płyt wilgocią ze schnących wylewek; kilka tygodni po ułożeniu płyty zaczną wysychać i wtedy mogą popękać. Nie można nawet składować płyt gipsowo-kartonowych w pomieszczeniu, w którym kilka dni wcześniej zrobiono wylewkę. Trudno jest także wykonywać tak starannie wylewkę, by nie ubrudzić zamontowanych płyt zaprawą. Na większość ułożonych wylewek można wejść po 12-24 godzinach, ale jej całkowite wyschnięcie potrwa dłużej – zwykle centymetrowa warstwa schnie tydzień, czyli trzeba poczekać trzy-cztery tygodnie, zanim zacznie się montować suche tynki.

Uwaga! Czasem płyty gipsowo-kartonowe układa się przed wylewką. Dotyczy to płyt zespolonych z warstwą izolacji z wełny lub ze styropianu, które mają poprawić izolację akustyczną ściany. Zamontowane płyty trzeba oddzielić od wylewki paskami styropianu, tak samo jak tynk tradycyjny.

Mokre tynki i wylewki – kiedy układać

Wszystkie prace mokre można wykonywać tylko wtedy, gdy temperatura zaprawy, podłoża i powietrza w pomieszczeniu nie spada poniżej +5°C (wylewki z ogrzewaniem podłogowym – powyżej +10°C) i nie przekracza +25°C (jastrych anhydrytowy do +20°C).

Uwaga! Nie wolno wykańczać świeżo wymurowanych lub przemarzniętych ścian i stropów. Nałożone tynki i wylewki tracą wówczas wytrzymałość i przyczepność, trudniej wysychają i będą pękać, łuszczyć się lub przebarwiać.

Za zimno. Lepiej rozpocząć układanie tynków i wylewek odpowiednio wcześnie, by zdążyły wyschnąć przed pierwszymi mrozami, dlatego rozpoczynanie tych prac późną jesienią jest dość ryzykowne.
Zaprawy tynkarskie zawierają dużo wody, dlatego wilgotne tynki w czasie mrozów mogą zamarznąć, a na wiosnę, gdy zaczną wysychać, popękają i odspoją się od podłoża. Jeśli zamierzamy wykonywać je zimą, to w domu powinny już być zamontowane okna, instalacja grzewcza i skuteczna wentylacja.
W domu bez ogrzewania trzeba koniecznie utrzymać temperaturę powyżej +5°C, na przykład wykorzystując nagrzewnice elektryczne (nie gazowe, bo te wydzielają parę wodną). Nie wolno ich ustawiać zbyt blisko tynków i podkładów (trzeba ogrzewać jedynie powietrze w wykańczanym domu); takie przyspieszanie schnięcia może spowodować ich pęknięcia i zarysowania. Należy też wietrzyć pomieszczenia, ale tak, by nie było przeciągów.
Za ciepło. Zbyt ciepłe powietrze i bezpośrednie nasłonecznienie nie sprzyjają świeżym tynkom i wylewkom. Wysychają one wtedy zbyt szybko i mogą pękać. Na przykład tynki gipsowe i jastrychy anhydrytowe powinno się układać w temperaturze nieprzekraczającej +20°C. Jeżeli jest cieplej, należy zamknąć okna, a niezabudowane otwory osłonić folią i wietrzyć. Na wysychających zbyt szybko w wyższej temperaturze mogą się pojawić rysy i pęknięcia.
Temperatura zaprawy. Zaprawy tynkarskie zawierają dużą ilość wody, która podczas mrozów może zamarznąć i uniemożliwić nakładanie tynku, dlatego również muszą mieć temperaturę powyżej +5°C. W czasie upału (już od +20°C) zaprawa szybciej wiąże i zbyt szybko traci zawartą w niej wodę.

Po wylewkach nakładanych maszynowo można chodzić nawet po kilku godzinach. Schną szybko: tydzień na centymetr grubości (w temperaturze 10-20°C i wilgotności powietrza 50-60%).

Pod płyty gipsowo-kartonowe przyklejane do ściany trzeba podłożyć podkładki grubości 10 mm, a pod sufitem pozostawić mniej więcej 5-milimetrową szczelinę. Ułatwi to wentylację płyt i przyspieszy wysychanie placków zaprawy.

Suche tynki i jastrychy – kiedy brakuje czasu

Jeśli na tynkowanie i układanie mokrych wylewek brakuje czasu, najwygodniej jest zastąpić te prace suchymi metodami – z płyt gipsowo-kartonowych (także gipsowo-włóknowych lub zespolonych – płyt gipsowo-kartonowych z warstwą wełny lub styropianu). Pozwoli to przyspieszyć wykończenie pomieszczeń i uniknąć oczekiwania na wyschnięcie tynku czy wylewki. Płyt gipsowo-kartonowych nie można przyklejać do sufitu, trzeba je przymocować do stelaża z profili aluminiowych, czyli zrobić sufit podwieszany. Jeżeli nie chcemy takiego rozwiązania, przed montowaniem suchych tynków i podkładów sufit trzeba koniecznie otynkować.
Suche tynki i podkłady można układać przez cały rok, lepiej jednak, jeśli są już zamontowane okna. Trzeba pamiętać, że płyty gipsowo-kartonowe nie lubią wilgoci, dlatego podczas montażu nie powinno się zostawiać otwartych okien w czasie opadów deszczu lub gdy powietrze jest bardzo wilgotne – jest parno, na przykład przed burzą.

JAK USUNĄĆ RESZTKI ZAPRAWY Z WYLEWKI
Jeśli już zaryzykujemy wykonanie tynków po ułożeniu podkładu, to chociaż osłonimy go folią, zwykle nie udaje się uniknąć zabrudzenia zaprawą tynkarską. Wówczas warto kierować się zasadą: im szybciej usuniemy resztki zaprawy, tym lepiej. Świeżą zaprawę cementowo-wapienną z wylewki cementowej wystarczy zmyć wodą, stwardniałą trzeba będzie usunąć mechanicznie, na przykład skuć lub zeszlifować. Z wylewki cementowej łatwiej usunąć zaprawę gipsową, bo ma od niej mniejszą wytrzymałość. Świeżą można usunąć szpachelką i resztki zmyć wodą, a już wyschniętą delikatnie skuć lub zeszlifować. Jeśli podkładem jest jastrych anhydrytowy, postępujemy tak samo, ale lepiej unikać wykonywania go przed tynkowaniem. Usunięcie resztek zaprawy bez uszkodzenia jego powierzchni będzie trudne.

ODDZIEL ŚCIANĘ OD PODŁOGI

Niezależnie od rodzaju tynku i podkładu zawsze trzeba zastosować dylatacje na całej grubości podłogi – od poziomu stropu do górnej powierzchni posadzki – przy ścianach, słupach lub rurach. Umożliwiają one pracę wszystkich jej warstw i oddzielają tynk nałożony na ściany od podkładu podłogi. Dzięki temu wyschnięty tynk nie podciąga wody bezpośrednio ze świeżej wylewki, lecz jedynie z powietrza. Dylatacje wykonuje się z cienkich pasków styropianu albo samoprzylepnych taśm dylatacyjnych z polietylenu lub pianki poliuretanowej z folią lub bez. Na kilka godzin przed ułożeniem dylatacji ściany mocno pylące powinny być zagruntowane do wysokości mniej więcej 7 cm.
W podłodze z ogrzewaniem podłogowym konieczne są dylatacje nie tylko w wylewce, lecz także w pozostałych warstwach podłogi. Robi się je przy ścianach oraz pomiędzy częścią podłogi ogrzewaną i nieogrzewaną.


Najprostszy sposób na dylatację to cienkie paski styropianu.

Najwygodniejsze do układania są gotowe dylatacje z rolki.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty