Dach na topie. Dachówki cementowe.


to, co jest lepsze: dachówka ceramiczna czy cementowa, jest jak dyskusja o wyższości świąt Bożego Narodzenia nad świętami Wielkiej Nocy. Dachówki cementowe w niczym nie ustępują swoim starszym ceramicznym krewniaczkom i tak jak one są chętnie układane na dachach.

Są krócej stosowane niż dachówki ceramiczne, ale dorównują im niemal we wszystkim. Ponieważ są bardzo podobne, decyzja, które wybrać, jest trudna. Ważniejsze niż parametry okazują się osobiste upodobania inwestorów – niektórzy nie wyobrażają sobie, że mogliby mieć beton nad głową. Częstym kryterium jest cena i koszt wykonania całego dachu. Dachówki cementowe wciąż jeszcze są tańsze od ceramicznych. Oprócz ceny ważny jest też kolor, a także kształt.

Nie z pieca, lecz z suszarni

Mieszanka na dachówki powstaje z cementu, kruszywa (wyselekcjonowany piasek kwarcowy), pigmentu nadającego barwę (najczęściej związki zawierające tlenki żelaza lub chromu) i wody.
Do produkcji używa się cementu szybkowiążącego o krótkim czasie wiązania i małej zawartości wapna. Wszystkie cechy dachówek – trwałość, mrozoodporność, nasiąkliwość – zależą od dokładnego dozowania i zagęszczania składników. Ważny jest zwłaszcza stosunek wody do cementu w masie betonowej ze względu na mrozoodporność dachówek i możliwość powstawania na ich powierzchni białych wykwitów wapiennych. Po uformowaniu dachówki są wstępnie malowane (na mokro) i suszone w specjalnych komorach. Następnie są ponownie malowane. Są też dachówki produkowane w technologii trójwarstwowej: pierwsza warstwa to beton o wysokiej wytrzymałości, druga – nasycona kolorem drobnoziarnista warstwa wypełniająca pory i wygładzająca górną powierzchnię dachówki (nie wchłania wody, dzięki czemu podnosi się mrozoodporność dachówek i odporność na warunki atmosferyczne, w tym zwaśne deszcze), trzecia – dwukrotnie nakładana powłoka akrylowa.

Kolor i ochrona
Dawniej dachówki cementowe były  szare. Teraz kolor zyskują dzięki dwóm procesom: barwieniu w masie i malowaniu po ukształtowaniu dachówek.
Barwienie w masie poprawia estetykę i trwałość koloru. Oznacza to, że jeśli podczas układania czy później podczas eksploatacji dachu zostanie zadrapana powierzchnia dachówki, miejsce to nie będzie się odróżniało kolorystycznie od reszty. Inaczej będzie z dachówką, którą podczas układania trzeba­ dociąć. Kolor na przekroju będzie znacznie jaśniejszy i będzie widać kruszywo. Dlatego dekarz powinien wszystkie docinane dachówki (na przykład wzdłuż kosza) pomalować farbami zaprawkowymi, które można kupić razem z dachówkami.
Dwukrotne malowanie nie tylko nadaje kolor, ale także zabezpiecza chropowatą powierzchnię dachówek przed zabrudzeniem. Stosuje się do tego najczęściej farby akrylowe. Każdy producent opracowuje je według własnych receptur. Powłoki mają właściwości hydrofobowe, co ułatwia spływanie z ich powierzchni wody, utrudnione jest też osadzanie się mchów i glonów. Ich wysoka odporność na promieniowanie UV zwiększa trwałość koloru. Powłoki przykrywają też ewentualne wykwity wapienne.
Dzięki malowaniu powierzchniowemu dachówki mogą być matowe lub z połyskiem (te cieszą się największą popularnością wśród klientów). Można wybrać dachówki malowane farbami akrylowo-polimerowymi, które nadają powierzchni większy połysk, dzięki czemu kolor jest intensywniejszy, lub malowane farbami z nabłyszczaczem dającym efekt mokrego dachu.
Najczęściej firmy mają w ofercie cztery, pięć kolorów standardowych (czerwony, brązowy, ceglasty, grafitowy). Inne, na przykład zielony czy niebieski, trzeba zamówić i są one o 30-45% droższe od kolorów standardowych.


Kształty i wymiary
Ze względów technologicznych do wyboru jest trochę mniej wzorów dachówek cementowych niż ceramicznych. Najpopularniejsze to podwójna esówka i podwójna rzymska. Oprócz tego w ofercie firm są też pojedyncze esówki, dachówki staroniemieckie czy płaskie dachówki w kształcie prostokątów. Dachówki cementowe są większe od ceramicznych. Mają zwykle 42 cm długości i 33 cm szerokości, dzięki czemu na 1 m² dachu wystarczy ich dziesięć. Są też dachówki mniejsze – 41 x 24 cm, tych potrzeba około 15.


Ciężkie znaczy dobre
Choć dachówki cementowe należą do pokryć ciężkich, są lżejsze od ceramicznych. 1 m² nie waży więcej niż 45 kg, podczas gdy ciężar 1 m² dachówek ceramicznych może dochodzić nawet do 75 kg.
Większy ciężar pokrycia wpływa na komfort użytkowania pomieszczeń znajdujących się bezpośrednio pod dachem. Nie odczuwa się w nich podwyższonej temperatury podczas upalnego lata ani nie słyszy odgłosów ulewnego deszczu.


Trwałe na lata
Trwałość dachówek cementowych ocenia się na 70-100 lat. Jest to możliwe dzięki temu, że są mrozoodporne i mają bardzo małą nasiąkliwość – zaledwie do 3% (dachówka ceramiczna 5%, a nawet 8%).


Uwaga! Na dach trzeba patrzeć jako na całość. To, że same dachówki mają trwałość około 100 lat, nie zagwarantuje nam, że nie będzie trzeba wcześniej przeprowadzić remontu. Może się bowiem okazać, że więźba nie przetrwała na przykład ze względu na poczynione oszczędności na krokwiach i ich przekrojach. Praktyczna trwałość pokrycia zależy od żywotności więźby dachowej.

Układanie bez niespodzianek
Pod różnym kątem. Zalecany kąt nachylenia połaci dachu dla dachówek cementowych to od 22 do 60°. Można je oczywiście układać także na dachach bardziej spadzistych i bardziej płaskich, ale pod pewnymi warunkami. Gdy będą stosowane na dachach o mniejszym kącie nachylenia (15-30°), pokrycie wymaga szczelnej warstwy wstępnego krycia (sztywne poszycie z desek lub płyt OSB z papą lub folią). Na bardzo stromych fragmentach dachu (ponad 75°) należy natomiast mocować każdą dachówkę, aby nie spadły pod własnym ciężarem lub podczas silnego wiatru.
Dodatkowe mocowanie. Dachówki utrzymują się na łatach dzięki wypro­filowanym na ich spodzie zaczepom. Kolejny rząd dachówek dociska poprzedni i osłania miejsca mocowania. Jednak niektóre dachówki niezależnie od kąta nachylenia połaci trzeba dodatkowo mocować. Są to dachówki:
- na krawędziach dachu, czyli przy kalenicy, okapie, grzbietach, koszach;
- w sąsiedztwie elementów wychodzących przez dach (kominy, okna);
- pełniące dodatkową funkcję, na przykład te pod stopień kominiarski czy wentylacyjne.
Dodatkowe mocowanie dachówek jest też uzależnione od lokalnych warunków klimatycznych (na przykład szczególnej uwagi będą wymagały pokrycia montowane w rejonach występowania silnych wiatrów). Mocuje się co piątą dachówkę przy kącie nachylenia 45-55°, co trzecią – przy kącie 56-75°.
Do mechanicznego mocowania gąsiorów można stosować wkręty odporne na rdzę lub specjalne klamry.
Na folii. To najczęściej stosowane rozwiązanie, które wypiera tradycyjne sztywne poszycie z desek lub płyt wodoodpornych z papą. Folię wstępnego krycia rozwija się wzdłuż okapu, tak aby jej dolna krawędź przykrywała pas obróbki blacharskiej. Do krokwi mocuje się ją zszywkami tapicerskimi w taki sposób, aby między krokwiami powstał lekki zwis (około 2 cm). W kalenicy trzeba pozostawić szczelinę wentylacyjną do wietrzenia połaci, dlatego folia powinna się kończyć 5-10 cm przed nią. Zamiast folii można stosować tradycyjne sztywne poszycie z desek lub płyt wodoodpornych z papą.
Łaty dobrze rozstawione. Dachówki układa się na ruszcie z kontrłat i łat. Rozstaw łat dobiera się do kąta nachylenia dachu, długości dachówki i długości połaci dachu. Każda firma podaje rozstaw dobrany do swoich dachówek i jest to od 31 do 34,5 cm (ogólna zasada jest taka, że im mniejszy kąt nachylenia, tym mniejszy rozstaw łat).
Przekrój łat zależy natomiast od rozstawu krokwi oraz od działających na łaty obciążeń. Każdorazowo powinno się uwzględniać warunki występujące na danym terenie mogące wpłynąć na wzrost obciążeń zewnętrznych, a tym samym na zwiększenie podanego przekroju łat. Dlatego ostateczną decyzję co do wielkości ich przekroju powinien podjąć projektant. Najczęściej wynosi on 25 x 30 mm, 30 x 50 mm, maksymalnie 40 x 60 mm. Najwyższa łata powinna się znajdować w odległości 3-4 cm od wierzchołka kalenicy.
Start od dołu. Układanie dachówek zaczyna się od prawej strony dolnej krawędzi dachu. Najczęściej najpierw układa się poziomy rząd przy okapie, a następnie dachówki wzdłuż prawej krawędzi dachu – posuwając się od okapu w stronę kalenicy.

Idziemy na zakupy
Z wyborem materiału pokryciowego wiąże się wiele decyzji. Oferta rynku jest bowiem bardzo duża. Jeśli zdecydujemy się na dachówki cementowe, czeka nas kolejny wybór – producenta. Warto zwracać uwagę nie tylko na wzory i kolory oferowanych dachówek, ale także na to:
- czy producent prowadzi doradztwo techniczne i serwis;
- czy dostępny jest cały system dachowy;
- jakie są terminy dostaw.
Obecnie większość firm na podstawie dostarczonego projektu dachu przygotowuje kosztorys konkretnego dachu zawierający ilość i ceny wszystkich użytych materiałów. Sprawdzając cenę dachówek, warto pamiętać, że choć standardowa dachówka cementowa ma szerokość 33 cm, to szerokość krycia będzie wynosiła 30 cm. Układa się je bowiem na zakładkę.
Dobra dachówka powinna mieć równą i gładką powierzchnię, poszczególne dachówki muszą przylegać do siebie – niedopuszczalne są zwichrowania. Przy opukiwaniu dobra dachówka wydaje czysty dźwięk. Nie da się oczywiście obejrzeć każdej dachówki choćby z tego względu, że na budowę są one dostarczane spaletowane i zafoliowane. Dlatego ważne jest też sprawdzenie przed zakupem, w jaki sposób i na jakich warunkach można reklamować uszkodzone lub wadliwe dachówki.
Większość producentów dachówek cementowych udziela na nie 30-letniej gwarancji. Jednak oprócz jej długości ważne jest, czego dotyczy i czy producent ją respektuje. Warto się też dowiedzieć, czy w przypadku dużej liczby niewykorzystanych dachówek będzie można je zwrócić i dostać pieniądze.
Warto też sprawdzić, czy dachówki mają deklarację zgodności z Polską Normą wydawaną przez producenta na jego odpowiedzialność lub certyfikat zgodności z Polską Normą wydawany przez autoryzowane laboratoria badawcze po wykonaniu serii badań.

Zawsze świeży
Konserwacja dachu pokrytego dachówkami cementowymi nie jest uciążliwa. Są one bardzo odporne na starzenie się. Dzięki powłokom, którymi są pokrywane, deszcz łatwiej spłukuje gromadzące się na dachu zanieczyszczenia. Spowolniony jest też rozwój mikroorganizmów. Aby usunąć zabrudzenia, dach można co trzy-cztery lata lata zmyć wodą pod ciśnieniem. W ten sposób powinny­ się też dać usunąć świeże naloty mchu i porosty (mogą się pojawić po pewnym czasie zwłaszcza na połaci od strony północnej). Jeśli nie uda się oczyścić dachu wodą, oznacza to, że wniknęły one już w wierzchnią powłokę i trzeba zastosować specjalnie do tego przeznaczone środki.

Uwaga! Zielone naloty nie wpływają na trwałość dachówek, bo najczęściej pojawiają się na podłożu organicznym, które osadziło się na dachówce, i nie wnikają w jej głąb. Kiedyś technologia produkcji dachówek nie była tak zaawansowana, powłoka farby nie była więc trwała, nie wiązała z dachówką tak dobrze jak teraz i dlatego po latach eksploatacji może schodzić. Stare dachówki można zatem odświeżyć poprzez malowanie specjalnie do tego przeznaczonymi farbami. Aby efekt był długotrwały, malowanie powinno być przeprowadzane w odpowiedniej temperaturze – 15-20°C. Ważne jest też, aby podczas schnięcia dachu słońce nie grzało zbyt mocno.

Kompletny dachDachówka podstawowa to nie wszystko. Aby dach stanowił całość, są potrzebne elementy uzupełniające. Niektóre z nich są w stałej ofercie, inne są robione na zamówienie.

Jak drożeje dach?
Przy wyborze konkretnej dachówki porównywanie ceny jednej sztuki, a nawet 1 m² materiału podstawowego,nie jest miarodajne. Na całkowity koszt dachu składa się bowiem również koszt elementów dodatkowych,takich jak gąsiory, dachówki brzegowe, kalenicowe, klamry montażowe, oraz to, ile ich potrzeba. Jest to istotne zwłaszcza przy dachu z wieloma skosami (koszami, grzbietami) i urozmaiceniami połaci typu lukarny.Do oszacowania kosztów przyjęliśmy cenę netto dachówek 27,45 zł/m². Porównaliśmy trzy dachy o takim samym spadku (40°), lecz różnym kształcie. Wszystkie domy mają powierzchnię 100 m². Z naszych obliczeń wynika, że pokryty dachówką cementową dach czterospadowy z oknami dachowymi kosztuje o 15% więcej niż dwuspadowy, a czterospadowy z lukarnami kosztuje aż o 54% więcej niż dwuspadowy.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty