Drewniany balkon


Kiedyś dobudowanie balkonu do istniejącego budynku było czymś oczywistym. Powstawały one z bardzo wdzięcznego materiału – drewna. Dziś takie balkony rzadko można zobaczyć w starych dzielnicach miast, może więc nadeszła pora, by wskrzesić zapomnianą sztukę ich budowania. Dzięki niej można bowiem zrealizować w już istniejącym budynku marzenie o balkonie.Przedstawiamy kilka przykładów, jak to zrobić. Najprostszym sposobem wykonania drewnianego balkonu jest oparcie go z jednej strony na konstrukcji budynku, a z drugiej – na podciągu opartym na słupach. Taki balkon może być całkiem pokaźny. Jego głębokość może wynosić nawet 6,5 m. Oczywiście przy takich rozmiarach balkonu (a raczej tarasu) legary muszą mieć odpowiednio duży przekrój poprzeczny i być rozmieszczone dość gęsto. Długość balkonu jest praktycznie nieograniczona, może on nawet okalać cały budynek, choć wtedy zasługuje raczej na miano galeryjki.
Zazwyczaj jednak balkony nie są aż tak duże – ich głębokość nie przekracza 3 m. W domach nowo budowanych miejsce mocowania belki przyściennej lub wieszaków, dzięki którym balkon połączy się trwale ze ścianą, najlepiej przewidzieć już na etapie projektowania domu. W trakcie wznoszenia ściany umieści się w niej odpowiednie elementy służące do ich przymocowania (pręty gwintowane, stalowe marki lub wsporniki).
W istniejącym już blisko ściany – podobnie jak podpiera się podciąg na przeciwległym końcu balkonu. domu mocowanie­ belki przyściennej do ściany bywa czasem zbyt kłopotliwe lub wręcz niemożliwe. W takim wypadku belkę podpiera się słupami, które stoją bardzo

Budowa balkonuNa konstrukcję drewnianego balkonu składają się legary, poszycie i podparcie. Niezbędnymi elementami są również barierki, a uzupełniającymi - obróbki blacharskie, hydroizolacja, nawierzchnia i orynnowanie oraz stężenia.


Konstrukcja i mocowanie
By nie doszło do katastrofy budowlanej w sytuacji ekstremalnej, konstrukcja swobodnie podpartych balkonów musi spełniać wygórowane wymagania wytrzymałościowe. Do projektanta należy decyzja, czy konstrukcja ma wytrzymać obciążenie liczną grupą osób, czy też tylko pojedynczych ludzi. Różnica w przewidywanym obciążeniu może być nawet dwukrotna. Projektant ustala wymiary legarów, ich przekrój poprzeczny oraz rozstaw (odległości pomiędzy sąsiednimi legarami).
Istotny jest także sposób oparcia legarów na ścianie budynku. Rozwiązania techniczne muszą być dostosowane do rodzaju ściany – inaczej konstruuje się połączenie dla ścian murowanych, inaczej dla drewnianych. Obciążenia z balkonu muszą zostać przeniesione na konstrukcję ściany, dlatego wykluczone­ jest opieranie legarów na osłonowej warstwie ściany trójwarstwowej lub na poszyciu ściany szkieletowej. Najłatwiej jest umocować legary do jednowarstwowej ściany murowanej (lub z bali). Opiera się je wtedy na drewnianej lub stalowej belce przyściennej mocowanej poziomo do ściany lub na stalowych wieszakach (oddzielnych dla każdego legara). Zdecydowanie należy unikać wpuszczania drewnianych legarów w mur, gdyż powoduje to ich zawilgocenie i sprzyja gniciu, co może nastąpić już po kilku latach. W ścianach dwu- i trójwarstwowych legary się opiera podobnie, jednakże belka przyścienna lub wieszaki muszą być mocowane do ściany nośnej. Miejsca przejścia legarów przez izolację termiczną oraz ścianę elewacyjną muszą być zabezpieczone przed wnikaniem wody opadowej (nie należy mylić tego z całkowitym uszczelnieniem). Najczęściej wymaga to zastosowania odpowiedniej obróbki blacharskiej. Przeciwległe końce legarów opiera się zazwyczaj na drewnianym podciągu wspartym na słupach. Jest lekko cofnięty w stronę ściany budynku. Jego położenie zależy od: wielkości balkonu, obciążenia legarów oraz sposobu zagospodarowania przestrzeni pod balkonem.

Oparcie legarów na ścianie


1. Na belce przyściennej.

2. Za pośrednictwem belki.

3. Na stalowych wieszakach.

Balkon a ściana
1. Ściana bez ocieplenia.

2. Ściana z ociepleniem.


Najłatwiej w domu szkieletowym


 






Do istniejącej ściany o konstrukcji szkieletowej legary mocuje się za pośrednictwem belki przyściennej. Można ją przytwierdzić do słupków ściennych przez poszycie ściany.

Oparcie podciągu na słupie - 6 rozwiązań

1. Typowe podparcie.

2. Podciąg zawieszony na słupie.

3. Wzmocnienie podciągu pojedyńczym zastrzałem.

4. wzmocnienie podciągu podwójnym zastrzałem.

5. Połączenie na wręby.

6. Połączenie elementów różnej grubości.

Poszycie
Stabilność nawierzchni balkonu zapewnia najlepiej pełne poszycie z płyt drewnopochodnych lub deskowanie diagonalne (ukośne do legarów). Poszycie współpracuje z legarami przy przenoszeniu obciążeń użytkowych z powierzchni balkonu (co może być istotne w przypadku dużych balkonów). Musi ono być zabezpieczone przed opadami warstwą hydroizolacji i odpowiednimi obróbkami blacharskimi. Konieczne jest także zamontowanie nawierzchni zabezpieczającej izolację przed uszkodzeniami mechanicznymi, które są nie do uniknięcia podczas użytkowania balkonu. Pełne poszycie powinno być wykonane ze spadkiem (1,5-3%) umożliwiającym swobodny spływ wody po hydroizolacji. Najprostszym sposobem osiągnięcia tego jest nachylenie legarów. Można również przed mocowaniem poszycia przybić do legarów łaty drewniane o zmiennej wysokości lub zainstalować legary o zmiennej wysokości.
W szczególnym przypadku poszycie może być jedyną warstwą podłogową balkonu. Wtedy wykonuje się je z heblowanych i impregnowanych desek grubości co najmniej 32 mm (grubość zależy od przewidywanego obciążenia i rozstawu legarów). Deski muszą być ułożone ażurowo, z 5-10-milimetrowymi odstępami, nie nadają się więc do tego deski podłogowe łączone na pióro i wpust. Do legarów przybija się je gwoździami (najlepiej pierścieniowymi) lub przykręca wkrętami (bezpośrednio lub za pośrednictwem specjalnych łączników). Ten ostatni sposób umożliwia kilkakrotną renowację podłogi przez cyklinowanie, a także użycie desek ryflowanych.
Swobodny przepływ wody i powietrza przez konstrukcję drewnianą wydatnie zwiększa jej żywotność. Jest to również najtańsze z możliwych rozwiązań – nie wymaga hydroizolacji, odrębnej nawierzchni, większości obróbek ani rynien. Jednak nie jest polecane na balkon, który jest ulokowany nad tarasem.Funkcję stężeń konstrukcyjnych mogą pełnić również skratowania pomiędzy legarami, ściągi stalowe biegnące pod legarami lub zastrzały podpierające podciąg. Żadne dodatkowe elementy usztywniające nie są potrzebne, gdy konstrukcja balkonu ustawiona jest we wklęsłym narożniku budynku. O konieczności zastosowania stężeń, ich rodzaju i rozmieszczeniu lub rezygnacji z nich zawsze decyduje projektant.

Mocowanie poszycia

1. Za pomocą łączników metalowych.

2. Za pomocą drewnianych dystansów.

Rodzaje stężeń
1.Stabilny balkon drewniany.

2. Skratowania między legarami.

3. Rozpórki między legarami.

4. Ściągi stalowe.

Odprowadzenie wody
1. Do rynny.

2. Obróbka boczna.

3.Osłona legara bocznego.

Obróbki

Balkon drewniany jest narażony na niszczące działanie czynników atmosferycznych, wymaga więc starannego zabezpieczenia. W zamokniętym drewnie szybciej rozwijają się bakterie, grzyby i pleśnie, prowadząc do korozji biologicznej. Wilgoć i woda wnikają w drewno kilkakrotnie głębiej przez powierzchnie prostopadłe do włókien (zazwyczaj końce belek) niż przez powierzchnie równoległe (boczne). Dlatego wszystkie końce drewnianych elementów konstrukcji balkonu powinny zostać szczególnie starannie zaimpregnowane, i to jeszcze przed zamontowaniem belki w konstrukcji (na przykład końce legarów oparte na wieszakach ściennych lub belce przyściennej). Dodatkową ochroną końców belek przed wilgocią są obróbki blacharskie lub inne elementy osłaniające. Można je także wykorzystywać w miejscach, gdzie odparowanie wilgoci jest utrudnione.
Gdy balkon ma pełne poszycie, bezpośrednio na nim układa się hydroizolację (najczęściej jest to papa termozgrzewalna), a wszystkie krawędzie balkonu­ wykańcza obróbkami. Ich zadaniem jest odprowadzenie wody z warstwy hydroizolacyjnej poza balkon – najczęściej do rynny. Rynny nie są elementem niezbędnym – nie potrzebują ich balkony małe, o powierzchni 3-4 m², oraz te z poszyciem ażurowym.

Obróbki przy ścianie

1. Obróbka przy ścianie jednowarstwowej.

2. Obróbka przy ścianie dwuwarstwowej.

Zabezpieczenie legarów przed wilgocią
1. Końce legarów osłania deska czołowa.

2. Końce legarów osłaniają nakładki z blachy.

Odcięcie od wody


Nawierzchnia
Zwykle nawierzchnię drewnianego balkonu wykonuje się z desek układanych na łatach zamocowanych do poszycia (tak samo jak w poszyciu ażurowym). Łaty najlepiej rozmieścić w odległościach zgodnych z rozstawem legarów. Jeśli jednak poszycie zostało odpowiednio przygotowane, projektant może zaproponować inny rozstaw łat. Ich mocowanie wymaga, niestety, przebicia warstwy hydroizolacji łącznikami, dlatego też należy układać je na warstwie lepiku lub uszczelniacza. Aby zminimalizować ryzyko gnicia łat, można unieść je 1-2 cm ponad warstwę hydroizolacji, używając do tego celu kątowników. To rozwiązanie zapewnia­ przewietrzanie nawierzchni oraz pozwala na kompensację nachylenia poszycia, czego wynikiem jest pozioma podłoga balkonu. To jedyny przypadek, gdy nawierzchnia balkonu może być pozioma, a zarazem prawidłowo odprowadzać wodę opadową.
Balkony drewniane nie muszą mieć nawierzchni drewnianej. Równie dobrze na warstwie hydroizolacji można ułożyć zbrojoną gładź cementową (grubości 4-5 cm), a następnie zabezpieczyć ją izolacją podpłytkową i wykończyć terakotą tak jak tradycyjny balkon żelbetowy. Jest tylko jeden warunek – już na etapie projektowania trzeba przewidzieć dodatkowe obciążenie związane z ciężarem tych warstw (około 180 kg/m²). Uszczelnienia przyścienne wykonuje się tak samo jak w typowych balkonach.
Pomysłowym rozwiązaniem jest zastosowanie balkonowych kształtek z żywic poliestrowych zbrojonych włóknem szklanym. Spełniają one jednocześnie trzy funkcje: zastępują hydroizolację, obróbki blacharskie oraz nawierzchnię. Stosuje się je zazwyczaj w przypadku balkonów o niewielkich rozmiarach. Poszycie pod taką nawierzchnią może być wykonane­ ażurowo. Niezaprzeczalną zaletą tego rozwiązania jest szczelność nawierzchni. Zastosowanie kształtek żywicznych nie wyklucza jednak możliwości ułożenia na nich nawierzchni innego typu (na przykład płytek), ale wymaga to starannego zaplanowania ze względu na to, że żywice poliestrowe ulegają znacznym odkształceniom termicznym.

Nawierzchnia z terakoty
Balustrada

Jeżeli balkon umieszcza się we wklęsłym narożniku, tak że balustradę można zamocować do dwóch ścian budynku, zazwyczaj wystarcza to, by bezpiecznie przeniosła działające na nią obciążenia poziome. Mocowanie słupków do konstrukcji balkonu jest wyłącznie podparciem i nie musi przenosić znacznego momentu zginającego.
Trzeba pamiętać, że zamiana drewnianej balustrady na stalową nie rozwiąże tego problemu, gdyż największą rolę odgrywa obciążenie łączników mocujących słupki do konstrukcji balkonu. Siły są tam naprawdę duże. Choć łączniki (najczęściej śruby) poradzą sobie z nimi bez trudu, to jednak dla drewnianych elementów konstrukcji są one niebagatelne.
Najkorzystniejsze jest mocowanie słupków balustrady do deski czołowej i do legarów skrajnych. Mocowanie słupków do czoła konstrukcji balkonu wpływa na ewentualne przenikanie wilgoci wzdłuż łączników mocujących. Gdy słupki mocuje się do poszycia, konieczne jest zastosowanie stopek stalowych o znacznych rozmiarach lub innego solidnego oparcia – na przykład kątownika stalowego. Najczęściej stosowanym sposobem mocowania słupków w balkonach z poszyciem ażurowym jest przykręcenie ich śrubami zarówno do deski czołowej, jak i do legara. Niestety, takie mocowanie nie sprawdza się w przypadku poszycia pełnego ze względu na nieuniknione wnikanie wilgoci w miejscu przebicia hydroizolacji.

Mocowanie balustrady
Słupek mocowany do pełnego poszycia oddalony od krawędzi(po lewej) i słupek mocowany do pełnego poszycia na krawędzi (po prawej).

Słupki na balkonie z ażurowym poszyciem.
Balustrady
Formy architektoniczne balustrad są różnorodne, podobnie jak materuiały z których wykonuje się je wykonuje: drewno, płyty drewnopochodne, stal, stal nierdzewna, aluminium, szkło bezpieczne, szkło zbrojone i wiele innych.







Podobne posty