Dwa kotły w jednej kotłowni - jak to dobrze zrobić


Dwa kotły w jednym domu to sytuacja ostatnio często spotykana. Jeden - gazowy - ma zapewnić komfort wynikający z tego, że nie trzeba go obsługiwać, drugi - na węgiel lub drewno - instaluje się, aby obniżyć koszty ogrzewania. Włączenie ich do jednej instalacji jest możliwe, ale przy zachowaniu pewnych warunków. Jak zatem powinna wyglądać kotłownia z dwoma kotłami?

Jeśli kocioł gazowy (lub olejowy) ma współpracować z kotłem na paliwa stałe, to przede wszystkim trzeba rozwiązać problem zabezpieczenia instalacji grzewczej przed nadmiernym wzrostem ciśnienia wody. Jak wiadomo, wszystkie kotły na paliwa stałe muszą pracować w instalacjach systemu otwartego, a więc zabezpieczonych otwartym naczyniem wzbiorczym. Nie są one przystosowane do pracy z wysokim ciśnieniem i dlatego ich przestrzeń wodna musi być połączona z atmosferą – tylko wtedy wzrost objętości wody na skutek jej podgrzania nie powoduje zwiększenia parcia na ścianki kotła. Nadwyżka wody odpływa do kanalizacji przez przelew w naczyniu wzbiorczym. Inaczej jest w przypadku nowoczesnych kotłów gazowych. Są one wyposażone w urządzenia sterujące, które działają prawidłowo tylko wtedy, gdy w instalacji panuje odpowiednio wysokie ciśnienie. W związku z tym muszą pracować w instalacji zamkniętej, w której woda znajduje się pod ciśnieniem odpowiednio wyższym od atmosferycznego. Zabezpieczeniem takiej instalacji jest zamknięte, ciśnieniowe naczynie rozszerzalnościowe. W przypadku nowoczesnych kotłów gazowych małej mocy takie naczynie znajduje się w obudowie kotła.
Jedynym uznanym za bezpieczne rozwiązaniem umożliwiającym włączenie do jednej instalacji kotła gazowego i kotła na paliwa stałe jest układ z wymiennikiem ciepła dzielącym instalację na dwa obiegi: otwarty i zamknięty. Jak wykonać taki układ, pokażemy na zdjęciach.

Kotłownia na paliwa stałe

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pomieszczenia kotłowni i składu paliwa powinny spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej kotłowni wbudowanych na paliwo stałe (PN-87/B-02411).
Kotłownia musi spełniać nieco inne wymagania w zależności od tego, czy jej moc jest mniejsza, czy większa od 25 kW.
Pomieszczenie. W obydwu przypadkach zaleca się usytuowanie kotła centralnie w stosunku do ogrzewanych pomieszczeń, na ich poziomie lub w piwnicy. Skład paliwa powinien być umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu bezpośrednio przy kotłowni, ale jeśli kocioł ma moc do 25 kW, paliwo można składować w tym samym pomieszczeniu, w którym stoi kocioł, na przykład w skrzyniach lub pojemnikach. Najlepiej byłoby, aby powierzchnia składu była na tyle duża, żeby zmieścić w nim zapas paliwa na cały sezon grzewczy.
Podłoga w kotłowni w zasadzie powinna być zrobiona z materiałów niepalnych, ale jeśli moc kotła nie przekracza 25 kW, nie jest to konieczne. Jednak wokół kotła, w odległości co najmniej 0,6 m, trzeba ją obić stalową blachą grubości co najmniej 0,7 mm. Bezpośrednio pod kotłem – niezależnie od tego, jaką ma on moc – podłoga musi być zrobiona z materiałów niepalnych.
Jeśli kocioł znajduje się w pomieszczeniu nad inną kondygnacją użytkową, podłoga i ściany do wysokości 10 cm, a także progi drzwiowe o wysokości 4 cm oraz wszystkie przejścia rur przez podłogę i ściany do wysokości 10 cm, powinny być wodoszczelne.
W kotłowni musi być oświetlenie, przynajmniej sztuczne, a jeśli kocioł ma moc przekraczającą 25 kW – także naturalne. Powierzchnia okien nie może być mniejsza niż 1/15 powierzchni podłogi kotłowni i co najmniej połowa z nich musi być otwierana.
Wielkość kotłowni powinna umożliwiać swobodną obsługę i konserwację kotła. Musi być zapewniony dostęp do wszystkich jego części, a odległość przodu kotła od przegrody (ściany) nie powinna być mniejsza niż 1 m w kotłowni o mocy do 25 kW lub 2 m – w kotłowniach o większej mocy. Jednocześnie powinna być co najmniej o 0,5 m większa od głębokości kotła. Dodatkowo wymagana jest minimalna odległość boku kotła od ściany – 1 m – i minimalna wysokość pomieszczenia – 2,5 m.
Wentylacja. W kotłowni powinien się znajdować niezamykany otwór nawiewny o powierzchni co najmniej 200 cm² oraz kanał wywiewny o przekroju minimum 14 x 14 cm z otworem wlotowym pod sufitem pomieszczenia. Przekrój otworu musi być równy przekrojowi komina, przy czym chodzi tu o przekrój wolny, czyli o powierzchnię samych otworów w kratce wentylacyjnej, którą zwykle osłania się wlot do kanału. Kratki i przewody wentylacyjne w kotłowni nie mogą mieć żadnych urządzeń do ich zamykania.
Powyższe wymagania dotyczą kotłowni o mocy mniejszej niż 25 kW. W przypadku kotłowni z kotłami o większej mocy wymiary otworu nie mogą być mniejsze niż 20 x 20 cm i jednocześnie jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 50% powierzchni przekroju komina.
Otwór nawiewny musi mieć wolny przekrój równy przekrojowi kanału i powinien się znajdować za kotłem, nie wyżej niż metr nad podłogą. Przewód doprowadzający powietrze należy wyposażyć w przesłonę umożliwiającą regulację jego strumienia, jednak nie może ona zmniejszać przekroju przewodu więcej niż do 1/5.
Przewód wywiewny powinien mieć przekrój nie mniejszy niż 25% powierzchni przekroju komina. Pozostałe wymagania są takie same, jak dla kotłowni mniejszej mocy.
Bez względu na moc kotłowni (kotła) przewody wentylacyjne powinny być z materiału niepalnego. Niedopuszczalne jest także stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej w kotłowni z kominem o ciągu grawitacyjnym.
Kanalizacja. Jeśli w budynku jest instalacja kanalizacyjna, to w kotłowni powinien się znajdować podłączony do niej wpust podłogowy. Gdy nie da się podłączyć wpustu do kanalizacji, trzeba wybudować (zainstalować) studzienkę i pompę ręczną z wężem gumowym do wypompowywania wody.
W kotłowni o mocy większej niż 25 kW musi dodatkowo być zlew i zawór czerpalny ze złączką do węża, przeznaczony do napełniania kotła wodą, a przed zaworem czerpalnym – zawór zwrotny. W podłodze powinna być wykonana studzienka umożliwiająca schładzanie i odprowadzanie wody. Jej pojemność musi być równa pojemności wodnej kotła, ale nie większa niż 2 m³.

Kotłownia gazowa

Pomieszczenie. Kotły gazowe o mocy do 30 kW mogą być umieszczone na dowolnej kondygnacji budynku, w pomieszczeniach nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi (wyjątek stanowią urządzenia zasilane gazem cięższym od powietrza, a więc płynnym, ze zbiornika lub z butli, które dodatkowo nie mogą być instalowane w pomieszczeniach zagłębionych poniżej poziomu terenu).
Kocioł z całą pewnością nie może się znaleźć w sypialni, a jeśli ma otwartą komorę spalania, także na klatce schodowej lub w garażu. Możliwe jest za to zainstalowanie kotła w kuchni, pralni, przedpokoju, warsztacie czy pomieszczeniu gospodarczym.
Kotły o mocy większej niż 30 kW muszą być zainstalowane w wydzielonym pomieszczeniu.
Wysokość pomieszczenia z kotłem gazowym nie powinna być mniejsza niż 2,2 m, chociaż w budynkach już istniejących dopuszczalne jest instalowanie kotłów w pomieszczeniach technicznych o wysokości 1,9 m.
Wentylacja. W pomieszczeniu z kotłem powinien się znajdować niezamykany otwór nawiewny o powierzchni co najmniej 200 cm². Jego dolna krawędź nie może znajdować się wyżej niż 30 cm nad podłogą. Powietrze może być doprowadzane przez ten otwór z zewnątrz lub z sąsiednich pomieszczeń wyposażonych w nawiewną wentylację naturalną. W kotłowni z kotłem na gaz cięższy od powietrza otwór nawiewny musi być umieszczony na poziomie posadzki, a dolna powierzchnia kanału nawiewnego powinna mieć spadek w kierunku otworu zewnętrznego.
W pomieszczeniu z kotłem konieczny jest także niezamykany otwór wentylacji wywiewnej o powierzchni co najmniej 200 cm², umieszczony możliwie blisko stropu.
Podłoga i ściana bezpośrednio pod kotłem nie mogą być z materiałów palnych, chyba że w odległości minimum 0,5 m od krawędzi kotła pokryje się je materiałem niepalnym.
Kotły pobierające powietrze do spalania z pomieszczeń, w których się znajdują, nie mogą być instalowane w pomieszczeniach o kubaturze mniejszej niż 8 m³, natomiast te, które pobierają je bezpośrednio z zewnątrz (czyli mające zamkniętą komorę spalania) – w mniejszych niż 6,5 m³.
Przewody gazowe. Wykonuje się je z rur stalowych bez szwu lub przewodowych ze szwem, łączonych przez spawanie albo łącznikami gwintowanymi, z żeliwa białego lub z rur twardych z miedzi (tylko wewnątrz budynku) o grubości ścianki nie mniejszej niż 1 mm. Urządzenia gazowe należy połączyć z przewodami na stałe.

Instalacje z rur miedzianych

Nowoczesne instalacje centralnego ogrzewania robi się zwykle z tworzywa lub miedzi (dziś rzadko używa się rur stalowych). Również w instalacjach z tworzywa odcinki rur znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie kotła powinny być z materiału odpornego na wyższą temperaturę – ze stali lub z miedzi.
W instalacji z rur miedzianych (czyli takiej jak prezentowana na zdjęciach) muszą się znaleźć filtry mechaniczne zatrzymujące zanieczyszczenia w formie cząstek stałych. Zapobiegną one niszczeniu powstającej samoczynnie warstwy tlenku miedzi stanowiącej ochronę rur przed korozją.
Podczas koniecznego w czasie montażu obcinania rur miedzianych ich krawędzie zostają zawalcowane do wnętrza. To zawalcowanie musi być usunięte za pomocą tak zwanego gratowania, w przeciwnym razie wewnątrz rur powstaną znaczne przewężenia będące przyczyną hałaśliwej pracy instalacji oraz – co gorsze – wypłukiwania ochronnej warstwy tlenku miedzi na skutek zawirowań strumienia wody. W zakamarkach tworzących się pod zawiniętą krawędzią rur mogą także powstawać strefy, w których woda się nie porusza, a to sprzyja rozwojowi bakterii. W instalacji wody użytkowej jest to zjawisko niebezpieczne.
Przyczyną przyspieszonej korozji rur miedzianych może być także stosowanie rur o zbyt małej średnicy. Wówczas woda porusza się ze zbyt dużą prędkością, a to może powodować niszczenie ochronnej warstwy tlenku miedzi. Jest to także niekorzystne dla pompy obiegowej, która jest wtedy nadmiernie obciążona, oraz dla palnika kotła, który się częściej włącza i wyłącza.
Na zmniejszenie trwałości rur miedzianych o średnicy poniżej 28 mm wpływa lutowanie ich tak zwanym lutem twardym. Wysoka temperatura palnika towarzysząca wykonywaniu takich połączeń powoduje zmiany struktury metalu i sprawia, że jest on mniej odporny na działanie tlenu, którego szczególnie dużo znajduje się w wodzie pitnej.

Popularne posty z tego bloga

Drewniany balkon

Niemcy. Własny dom w Unii

Jak zrobić .Czapka kominowa.