Fundamenty schodkowe


Nie zawsze dom można stabilnie posadowić na tradycyjnych płaskich ławach fundamentowych. Czasami konieczny jest ich trudniejszy wariant, na przykład ławy z uskokami, czyli schodkowe. Warto rozważyć różne rozwiązania, bo pochopny wybór może się okazać przykrą i kosztowną niespodzianką. To trudny teren pod zabudowę. Chcąc posadowić na niej dom, trzeba najpierw przeprowadzić wstępne obliczenia projektowe, a podczas prowadzenia prac zachowywać szczególną ostrożność. Na terenie płaskim projektuje się fundamenty, sprawdzając nośność gruntu pod nimi. Na skarpie przed przystąpieniem do obliczeń trzeba sprawdzić jej stateczność (równowagę). Zależy ona od rodzaju gruntu: bezpieczny kąt nachylenia dla piasków to 27-31°, a dla twardoplastycznej gliny pochodzenia lodowcowego – nawet 70°.
Jeżeli kąt nachylenia jest większy, istnieje ryzyko częściowego obsunięcia skarpy. Trzeba ją wtedy zabezpieczać murami oporowymi, palami lub kotwami umocowanymi w warstwie pod wyliczoną powierzchnią pośliz­gu. Fundamenty projektuje się dopiero po uzyskaniu pewności co do stabilności podłoża. Od początku powinno się je chronić przed wodą, przynajmniej za pomocą drenażu opaskowego. Tylko stateczna i zabezpieczona przed dopływem wody skarpa jest bezpieczna!
Fundamenty schodkowe to najczęściej spotykany sposób posadowienia domu na skarpie. Ogólne nachylenie ławy odpowiada wtedy naturalnemu spadkowi terenu, co jest korzystne pod względem konstrukcyjnym. Dodatkowo wykop w górnych partiach zbocza nie musi sięgać głęboko w grunt, co eliminuje kłopotliwe prace ziemne.
Innym rozwiązaniem może być całkowite podpiwniczenie budynku, czyli bryła domu wcięta w zbocze. W wyższej części skarpy, w głębokim wykopie znajduje się piwnica, w niższej można usytuować garaż. Takie rozwiązanie co prawda zachowuje płaski układ fundamentów, ale wymaga wykonania stropu nad piwnicą – jeżeli wcześniej nie było jej w planach, warto przeanalizować koszty. Na skarpie o dużym spadku, kiedy ława wymaga wysokich uskoków, strop zapewne okaże się tańszy. Przy małym nachyleniu, kiedy głębokości posadowienia fundamentów w najniższym i najwyższym miejscu różnią się poziomem nie więcej niż 1 m, dobudowywanie piwnicy raczej nie ma sensu.

Uwaga! Warto pamiętać, że dobór odpowiednich gatunków roślin i umiejętne zagospodarowanie skarpy zwiększa jej stateczność nawet o 30%! W jednym z najbliższych numerów napiszemy, jak to zrobić.

2. Słaby grunt

Zalegający nierównomierną warstwą pod projektowanym budynkiem utrudnia proces budowy, bo znacznie odkształca się pod obciążeniem. To może powodować nierównomierne osiadanie budynku, a co za tym idzie – pękanie ścian, a nawet ich „oddzielanie się”. Dlatego konieczne jest posadowienie na znajdującym się niżej gruncie nośnym. W tym celu wykonuje się badania geotechniczne, które pozwolą dokładnie określić ułożenie i miąższość nienośnej warstwy gruntu.


Fundamenty schodkowe to dobre i stosunkowo tanie rozwiązanie, jeżeli nienośne podłoże znajduje się tylko pod częścią budynku (lub pod całym, ale nierównomierną warstwą) i sięga nie głębiej niż 1,5-2 m. Wystarczy wtedy określić jego nachylenie i odpowiednio ustawić fundamenty w warstwie nośnej. Nie narusza się naturalnej struktury podłoża, a zachowuje ciągłość ław fundamentowych budynku.
Inne rozwiązanie to wymiana słabego gruntu na pospółkę, żwir lub gruby piasek. Układa się je zagęszczanymi warstwami po 30-50 cm, a po zakończeniu prac specjalista przy użyciu odpowiedniego sprzętu ocenia stopień zagęszczenia i nośność nowego gruntu. Wymiana taka jest bardzo kosztowna, choć ceny nie da się jednoznacznie określić, bo zmienia się w zależności od rodzaju i układu gruntu oraz warunków terenowych na działce. Warto wziąć ją pod uwagę, kiedy warstwa gruntów organicznych zalega na niewielkiej powierzchni i nie głębiej niż 1,5 m.
Czasami bardziej opłacalne niż fundamenty schodkowe mogą się okazać mikropale (piaskowe, z chudego betonu lub żelbetowe) albo niewymagające specjalistycznego sprzętu studnie. Dzieje się tak wtedy, kiedy z powodu słabej nośności podłoża ławy fundamentowe muszą być bardzo szerokie albo umieszczone głęboko – a z tym wiąże się trudny wykop, dozbrajanie ścian fundamentowych czy wręcz wznoszenie murów oporowych ze względu na parcie gruntu.
Najdogodniejsze rozwiązanie najczęściej podsuwa zatrudniony geotechnik.


3. Częściowe podpiwniczenie
Takie podpiwniczenie budynku przeznaczone do przechowywania przetworów czy wina wykonuje się najczęściej w domach o dużej powierzchni, których nie opłaca się podpiwniczać w całości. Najpierw trzeba wykonać badania geotechniczne określające wysokość wód gruntowych i dogodny sposób odwodnienia zagłębionej części. Następnie należy dobrać bezpieczny sposób posadowienia. Nie można po prostu podzielić budynku na dwie części o różnym poziomie podłogi – konieczne jest zachowanie ciągłości ław fundamentowych. Jej przerwanie powodowałoby różnicę osiadań i pęknięcia ścian. Nie wolno też ustawić ławy fundamentowej ukośnie – obciążenia muszą być przekazywane na grunt przez płaszczyznę poziomą.
Fundamenty schodkowe pozwalają na zachowanie ciągłości połączenia obu części budynku, a jednocześnie przez poziomy układ stopni równomiernie rozkładają obciążenia na grunt. Ponadto w piwnicy można je częściowo wykorzystać w aranżacji wnętrza.
Innym rozwiązaniem jest zaprojektowanie ściany oporowej, która będzie jednocześnie ścianą piwnicy. Ściana taka jest traktowana jak uskok ławy, tylko wyższy i odpowiednio dozbrojony. W zależności od wymiarów piwnicy koszt obu rozwiązań może być porównywalny. Choć uniknie się kłopotliwego wykopu z uskokami, jest to rozwiązanie znacznie trudniejsze pod względem wykonawczym, bo wymaga skomplikowanego deskowania, dużej liczby prętów zbrojeniowych i nadzoru uprawnionej osoby.
Jeżeli piwnica jest dość rozległa, warto rozważyć wykonanie jej pod całością budynku. Koszt większego stropu może się okazać niższy niż w przypadku wykonania ławy o krótkich, lecz wysokich uskokach.


4. Dobudowa do istniejącego budynku

Sprawia kłopot, kiedy w projektowanym budynku jest wymagany niższy poziom posadowienia. Zasada jest taka, że nowy budynek nie może mieć ław fundamentowych niżej niż istniejący. Zróżnicowanie mogłoby spowodować osuwanie się gruntu pod wyższym fundamentem i niszczenie konstrukcji opartej na nim ściany.
Fundamenty schodkowe to wygodny i bezpieczny sposób połączenia poziomów obu fundamentów. Nie narusza ich otoczenia i nie wymaga specjalnych zabezpieczeń.
Inne rozwiązanie to ułożenie całych ław fundamentowych niżej. Jednak wiąże się to z kosztownym zabezpieczaniem ściany sąsiedniego budynku i skarpy wykopu. Całą operację powinien nadzorować uprawniony inspektor. Takie zabezpieczenia są najczęściej pracochłonne, a im głębszy wykop – tym kosztowniejsze. 

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty