Jak dobrać komin?


Każde urządzenie grzewcze wyposażone w palenisko musi być podłączone do komina, jednak nie każde do takiego samego. Gwarancją bezpieczeństwa i prawidłowej pracy instalacji jest jego odpowiednie dobranie, przede wszystkim do parametrów źródła ciepła oraz rodzaju paliwa.


O tym, jaki kocioł zainstalujemy w domu, powinniśmy zadecydować, zanim przystąpimy do budowy. Podobnie, gdy chcemy mieć kominek lub wstawić piec. Przed rozpoczęciem budowy powinniśmy wybrać dla nich miejsce, żeby później nie mieć kłopotów z brakiem komina (także wentylacyjnego) lub jego nieodpowiednimi wymiarami.

Uwaga! Do każdego kotła, kominka, pieca i gazowego podgrzewacza wody jest potrzebny osobny przewód kominowy. W pomieszczeniu, w którym takie urządzenie będzie pracować, musi się znajdować wlot do przewodu wentylacyjnego z kratką wywiewną.

Z czego komin?

Bardzo popularne są prefabrykowane kominy ceramiczne z ceramiki szlachetnej, szamotu lub kamionki. W pewnych sytuacjach jednak lepszym rozwiązaniem są tradycyjne kominy murowane z cegły pełnej. Nawet jeśli są stare i zniszczone, nierzadko można je naprawić i przystosować do współpracy z kotłami na paliwa płynne, montując w ich wnętrzu stalowe wkłady kominowe.
Gdy podczas budowy domu zapomniano o kominie lub pominięto go w wyniku świadomej decyzji projektanta, instaluje się też – zwykle na zewnątrz – dwuścienne systemowe kominy stalowe.

Komin musi zapewnić wystarczająco duży ciąg (podciśnienie w kominie). Minimalny ciąg kominowy niezbędny do prawidłowego działania kotła określa jego producent. Aby go uzyskać, trzeba dobrać odpowiednie wymiary przewodu dymowego lub spalinowego. Powinien to zrobić projektant instalacji c.o., ale żeby to zrobił dobrze, musi wiedzieć, z jakim urządzeniem grzewczym komin będzie współpracował. Dlatego najpierw trzeba wybrać urządzenia, a dopiero później budować do nich kominy, a nie odwrotnie.
Wysokość komina nie powinna być mniejsza niż 3 m, jeśli ma odprowadzać dym z pieca wolno stojącego (tak zwanej kozy), 4 m w przypadku pozostałych urządzeń grzewczych.
Dla kotłów gazowych o mocy do 35 kW minimalna wysokość komina wynosi 2 m. Na ogół nie stanowi ona problemu w domach piętrowych lub z poddaszem. W parterowych z płaskim dachem komin musi, niestety, wznosić się wysoko nad budynkiem.
Do obliczenia wymiarów poprzecznych komina służą wzory podane w polskich normach bądź specjalne diagramy. Przekrój komina ma bardzo duży wpływ na wielkość ciągu. Im jest większy, tym mniejszy ciąg, bowiem spaliny poruszają się wolniej i ulegają większemu ochłodzeniu.
Jeszcze gorzej, gdy wymiary są za małe, bo występują wtedy duże opory przepływu, co utrudnia albo wręcz uniemożliwia przepływ spalin.

1. Komin murowany

Do wykonania murowanych przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych używa się cegły pełnej ceramicznej klasy 15 lub 10 albo specjalnych betonowych bloczków o przekroju prostokątnym lub kołowym z wydrążonymi kanałami. Minimalne przekroje przewodów murowanych wynoszą 14 x 14 cm (14 cm to wymiar 1/2 cegły ze spoinami), a jeśli są zbudowane z elementów o przekroju kołowym, ich średnica nie powinna być mniejsza niż 15 cm. Wymiary przewodów dymowych lub spalinowych w kominach niższych niż 5 m trzeba zwiększyć do 14 x 20 cm lub średnicy 18 cm.
Przewody kominowe powinny być prowadzone w ścianach między ogrzewanymi pomieszczeniami, aby nie wychładzały się, bo prowadziłoby to do osłabienia ciągu kominowego. Powinno się dążyć do ich grupowania w taki sposób, aby jak najwięcej z nich znalazło się w jednym wspólnym kominie wyprowadzonym nad dach. Pozwala to zmniejszyć koszt budowy i poprawia warunki pracy komina, bo sąsiadujące ze sobą kanały dymowe lub spalinowe oraz wentylacyjne wzajemnie się ogrzewają.
Komin murowany powstaje równocześnie ze ścianami domu. Buduje się go podobnie, niezależnie od tego, czy mają się w nim znaleźć przewody dymowe, wentylacyjne, czy też jedne i drugie. Pod kominem trzeba wybudować fundament z cegły pełnej lub zbrojonego betonu. Fundament w każdym przypadku trzeba zaprojektować, ale zawsze powinien mieć wysokość przynajmniej 30 cm, a długość i szerokość taką, by z każdej strony komina wystawał przynajmniej 15 cm. Gdy komin stanowi fragment ściany zewnętrznej, spód jego fundamentu powinien być na równi ze spodem ław fundamentowych, aby znalazł się poniżej strefy przemarzania gruntu.
Murując kominy, trzeba zwrócić szczególną uwagę na ich szczelność. Aby wybudować dobry komin, powinno się przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim cegły należy układać na pełne spoiny, a do murowania używać takiej zaprawy jak do ścian nośnych domu, a więc cementowej lub cementowo-wapiennej. Bardzo ważne jest, aby wewnętrzna powierzchnia komina była gładka. Dlatego podczas budowy warto używać specjalnych szablonów.
Spoiny pionowe każdej warstwy cegieł muszą być przykryte pełnymi powierzchniami cegieł następnej warstwy. Cegły w ścianach stanowiących przegrody między przewodami trzeba przynajmniej jednym końcem osadzać w prostopadłych do nich ścianach zewnętrznych. Przegrody między przewodami spalinowymi i dymowymi powinny mieć grubość przynajmniej połowy cegły, czyli 12 cm. Między przewodami wentylacyjnymi mogą być o połowę węższe. Aby komin nie wychładzał się zbyt szybko, jego ściany zewnętrzne powinny mieć grubość co najmniej jednej cegły. Dobrze jest także zaizolować je od strony zewnętrznej, na przykład wełną mineralną grubości 6 cm.
Jeśli w jednym kominie ma się znaleźć kilka przewodów, to powinno się je ustawić w dwóch rzędach. W ten sposób powierzchnia ścian zewnętrznych komina będzie mniejsza, dzięki czemu mniejsze będą również straty ciepła. Komin jednorzędowy ma szerokość co najmniej 38 cm, dwurzędowy – 64 cm.
Komin zakańcza się tak zwaną czapką, którą robi się zwykle z betonu zbrojonego prętami metalowymi. Jej krawędzie powinny wystawać co najmniej 10 cm poza obrys komina. W czapce muszą się znaleźć tylko otwory na przewód dymowy lub spalinowy. Wyloty przewodów wentylacyjnych robi się po bokach komina, pod czapką, zwykle w dwóch bocznych, przeciwległych ścianach komina – na przestrzał. Taki sposób ich usytuowania zapobiega wtłaczaniu powietrza, gdy wiatr wieje w kierunku jednego z nich. Każdy z otworów wylotowych powinien mieć wymiary nie mniejsze od wymiarów przewodu.
Kominy murowane z cegły mają wielu zwolenników. Są tanie i nadają się doskonale do kotłów na paliwa stałe lub otwartych kominków. Mają dużą pojemność cieplną, dzięki czemu raz rozgrzane długo nie stygną. W związku z tym powstaje w nich silny ciąg, a to ułatwia rozpalenie ognia. Największe problemy z kominami murowanymi wynikają z tego, że przy ich budowie najłatwiej jest popełnić błąd.
Znacznie łatwiejszy jest montaż kominów prefabrykowanych. Wystarczy połączyć ze sobą gotowe kształtki, przestrzegając zaleceń producenta.

WKŁADY DO KOMINA

Jeżeli komin ma odprowadzać spaliny z kotła na paliwa płynne (gaz, olej), musi być odporny na działanie kwasu tworzącego się na skutek wykraplania się ze spalin pary wodnej. Mur z cegły w kontakcie z agresywnymi chemicznie substancjami szybko ulega zniszczeniu – pierwsze objawy to żółte plamy na ścianie kominowej. Dlatego przewody spalinowe muszą być zrobione ze stali kwasoodpornej albo kwasoodpornej ceramiki (kamionki). Z całą pewnością nie nadają się do tego zastosowania rury aluminiowe, które można wykorzystać jedynie jako przewody wentylacyjne (na przykład do podłączenia okapu kuchennego). Komin wymurowany z cegły nadaje się do współpracy z kotłami na paliwa płynne dopiero po umieszczeniu w jego wnętrzu wkładu – stalowego bądź kamionkowego. Można to zrobić, zamurowując wkład w trakcie murowania komina albo wsuwając go od góry, gdy komin jest już gotowy. Trzeba wtedy jedynie wykuć w ścianie kominowej otwór umożliwiający zamontowanie w dolnej części komina odstojnika kondensatu, wyczystki oraz trójnika do podłączenia kotła. Wysokość, na jakiej należy umieścić trójnik i wyczystkę, zależy od wielkości i rodzaju kotła. Obmurowując wkład kominowy, trzeba między jego ściankami a ścianą z cegieł pozostawić niewielką szczelinę umożliwiającą swobodne poruszanie się wkładu.

2. Komin z prefabrykatów

Kominy z prefabrykatów mogą być wolno stojące lub montowane do ścian wewnątrz albo na zewnątrz domu.
Składają się najczęściej z wewnętrznego wkładu z kamionki kwasoodpornej lub ceramiki szamotowej, obudowy z lekkiego betonu, a w przypadku kominów zewnętrznych także z warstwy izolacji umieszczanej wewnątrz obudowy. Wówczas w obudowie komina znajdują się też kanały umożliwiające przepływ powietrza wokół warstwy izolacji – niezbędny do jej osuszania.
Systemy kominowe mogą być przeznaczone tylko do odprowadzania spalin lub dymu albo być wyposażone w kanał spalinowy i kanały wentylacyjne ze specjalnych pustaków ceramicznych lub keramzytowych.
Są też dostępne systemy powietrzno-spalinowe do współpracy z kotłami z zamkniętą komorą spalania (turbo), także kondensacyjnymi.
Montaż komina systemowego polega na połączeniu ze sobą, zaprawą lub kitem kwasoodpornym, elementów wkładu wewnętrznego, a następnie zaizolowaniu go i obudowaniu systemowymi bloczkami keramzytobetonowymi.
Oprócz prostych rur ceramicznych w skład kompletnego komina wchodzą też: odstojnik kondensatu z odpływem skroplin, drzwiczki rewizyjne, trójnik do podłączenia kotła oraz czapka kominowa i daszek (tak zwany parasol).
Do budowy kanałów wentylacyjnych są produkowane jednootworowe kształtki z ceramiki lub silikatu, a także wielokanałowe z lekkiego betonu. Poszczególne elementy łączy się zaprawą cementowo-wapienną lub klejową.
Najważniejszą zaletą elementów prefabrykowanych są niewielkie wymiary zewnętrzne, dzięki którym komin zajmuje mniej miejsca.
Zbudowanie go zabiera także mniej czasu niż wymurowanie komina z cegieł, jest łatwiejsze i obarczone mniejszym ryzykiem popełnienia błędu choćby dlatego, że elementy prefabrykowane mają większe wymiary, a więc na kompletny komin potrzeba ich znacznie mniej.
Zdarza się, że komin murowany jest zaprojektowany jako fragment ściany nośnej i opierają się na nim belki stropowe. Wtedy zastąpienie go kominem prefabrykowanym może być problematyczne ze względu na kłopot z podparciem stropu.

WYMAGANIA DLA KOMINÓW

Takie informacje podawaliśmy już w Muratorze wielokrotnie. Wydaje się, że powinny być wszystkim doskonale znane, ale obserwacja nowo budowanych domów dowodzi, że wielu architektów, wykonawców lub inwestorów je ignoruje. Dlatego przypominamy jeszcze raz:
- przewody kominowe powinny być prowadzone pionowo. Dopuszcza się ich odchylenie od pionu, ale nie większe niż o 30° na odcinku nie dłuższym niż 2 m;
- efektywna wysokość komina, to znaczy wysokość mierzona od przerywacza ciągu do wylotu ponad dach, nie może być mniejsza niż 4 m;
- wyloty kominów powinny być wyprowadzone na odpowiednią wysokość ponad dach. Na dachach o kącie pochylenia połaci nie większym niż 12° albo większym niż 12°, ale pokrytych materiałem łatwo zapalnym – przynajmniej 60 cm powyżej kalenicy, a na dachach o nachyleniu połaci większym niż 12° i pokryciu niepalnym – co najmniej 30 cm nad powierzchnię dachu, ale jednocześnie przynajmniej 1 m (mierzony w poziomie) od tej powierzchni;
- jeśli komin znajduje się obok przeszkody, a odległość między nimi jest mniejsza niż 1,5 m, wylot komina musi się znaleźć co najmniej 30 cm nad górną krawędzią przeszkody. Gdy odległość komina od przeszkody wynosi od 1,5 do 3,0 m, wylot musi być usytuowany przynajmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody, a gdy od 3 do 10 m – co najmniej 30 cm ponad płaszczyzną poprowadzoną pod kątem 12° w dół od górnej krawędzi przeszkody.
Polskie przepisy wymagają, aby obudowa komina była zrobiona z materiału niepalnego o odporności pożarowej co najmniej 60 minut. Powierzchnia wewnętrzna przewodów powinna być gładka. Materiały, z których się je wykonuje, muszą zapewnić im szczelność i być dopuszczone do stosowania w budownictwie. Przekrój przewodu wylicza się w zależności od mocy i rodzaju kotła. Na całej długości przewodu nie mogą występować przewężenia.
Komin powinien być wyposażony w otwór wyczystny umieszczony poniżej podłączenia czopucha, ze szczelnym zamknięciem z niepalnego materiału. W kominach do kotłów o mocy do 30 kW można zrezygnować z drzwiczek rewizyjnych, jeśli możliwy jest wygodny dostęp do dna komina przez rozetę podłączeniową.
Na samym dole komina stalowego, w tak zwanej stopie, musi się znaleźć odstojnik kondensatu wyposażony w przewód do odprowadzenia skroplin.
Jeśli komin jest odchylony od pionu, w jego skośnych częściach muszą być zrobione otwory rewizyjne.

3. Komin stalowy

Kominy stalowe to nie tylko wkłady przeznaczone do montażu wewnątrz komina murowanego, lecz także całkowicie samodzielne konstrukcje. Stosuje się je przede wszystkim do odprowadzania spalin z kotłów gazowych i olejowych, również kondensacyjnych. Są też produkowane odmiany żaroodporne mogące współpracować z kotłami na paliwa stałe i kominkami.
O tym, do jakich palenisk się nadają poszczególne systemy, informują oznaczenia, które muszą być umieszczone na każdym elemencie.
Dwuścienne kominy stalowe są wykonywane z dwóch rur – wewnętrznej i zewnętrznej. Między nimi znajduje się warstwa izolacji termicznej grubości 3-5 cm. Rury wewnętrzne są produkowane ze stali szlachetnej odpornej na działanie kwasów. Zewnętrzne mogą być także ze stali szlachetnej albo z ocynkowanego aluminium.
Stal szlachetna jest chętnie stosowana przez architektów jako element wystroju nowoczesnych wnętrz bądź jako zewnętrzny detal. Taką właśnie funkcję mogą pełnić stalowe kominy, które pasują do nowoczesnej, surowej, minimalistycznej architektury.
Na ogół jednak komin stalowy jest wybierany nie ze względu na swoje walory dekoracyjne, ale ze względu na praktyczne zalety. Jest bowiem lekki i zdecydowanie najłatwiej wybudować go w gotowym domu. Jego montaż jest bardzo prosty. W systemach podciśnieniowych polega na wsunięciu jednej kształtki w drugą (kształtki mają uformowane kielichy, podobnie jak rury kanalizacyjne). Połączenia kominów wymagających większej szczelności (na przykład do kotłów z palnikami wentylatorowymi) są uzupełnione uszczelkami i skręcanymi obejmami.

Popularne posty z tego bloga

Drewniany balkon

Niemcy. Własny dom w Unii

Jak zrobić .Czapka kominowa.