Jak dobrać nawiewniki?


Poprawnie zaprojektowany system wentylacji musi zapewnić skuteczną wymianę powietrza w budynku. Jej intensywność oraz sposób, w jaki powietrze będzie przepływać przez wszystkie pomieszczenia, należy dostosować do rozwiązań architektonicznych i sposobu użytkowania domu oraz wymagań stawianych przez przepisy i normy.



Prawidłowa wymiana powietrza w budynku polega na doprowadzeniu świeżego powietrza zewnętrznego, zapewnieniu właściwego przepływu powietrza przez pomieszczenia i sprawnym usunięciu zanieczyszczonego powietrza na zewnątrz. O skuteczności działania wentylacji w dużym stopniu decyduje doprowadzenie odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego. Najczęstszym powodem niedomagań wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) oraz mechanicznej wywiewnej jest niewystarczający dopływ powietrza z zewnątrz. W efekcie intensywność wentylacji nie jest wystarczająca lub dochodzi do odwracania kierunku przepływu w kanałach wywiewnych.
Przepisy określają, jaka powinna być intensywność wentylacji w budynkach mieszkalnych. Ustalone są ilości powietrza (podawane w metrach sześciennych na godzinę), jakie należy usuwać z poszczególnych typów pomieszczeń (kuchni, łazienki, toalety, pomieszczeń gospodarczych oraz niektórych pokoi). Szczegółowe wartości podano w tabeli 1.
Jednocześnie przepisy określają też, że ilość powietrza doprowadzanego do mieszkania lub domu musi być równa ilości powietrza usuwanego, przy czym nie może być mniejsza niż 20 m³ na osobę w ciągu godziny. Zbyt mały dopływ powietrza zewnętrznego spowoduje zmniejszenie intensywności wentylacji lub zakłócenia w jej działaniu (odwrócenie ciągu w kanałach wentylacyjnych lub dymowych, zakłócenia w spalaniu gazu).
Należy więc pamiętać, że bilans powietrza nawiewanego i wywiewanego musi być wyrównany.
Planując doprowadzenie powietrza, oprócz ustalenia wielkości strumienia trzeba przewidzieć także sposób jego dostarczania. Zgodnie z zasadami prawidłowej wentylacji (a także wymaganiami stawianymi w normie) świeże powietrze zewnętrzne doprowadza się do wszystkich pokoi. Stąd powinno ono przepływać przez pozostałe pomieszczenia w kierunku kanałów wywiewnych znajdujących się w kuchni, łazienkach, WC i pomieszczeniach pomocniczych bez okien. Najskuteczniejszą metodą zapewnienia stałego dopływu powietrza wentylacyjnego w domach z wentylacją naturalną (grawitacyjną) lub mechaniczną wywiewną są nawiewniki montowane w oknach lub w ścianach zewnętrznych. Współczesne okna, nawet te wyposażone w okucia z tak zwanym rozszczelnieniem lub mikrowentylacją, są zbyt szczelne, aby zapewnić dopływ odpowiedniej ilości powietrza. Zaletą stosowania nawiewników – w porównaniu z niekontrolowanym doprowadzeniem powietrza przez nieszczelność w oknach i drzwiach zewnętrznych – jest możliwość nawiewu w określonym miejscu i o oczekiwanej intensywności.
Aby nawiewniki dobrze spełniały swoje zadanie, trzeba dobrać ich liczbę i ustalić rozmieszczenie.

Liczba nawiewników

Pierwszym krokiem do określenia liczby nawiewników jest obliczenie wielkości strumienia powietrza wentylacyjnego dla całego domu. W tym celu należy zsumować strumienie powietrza, które powinny być usuwane z pomieszczeń, w których znajdują się kanały wywiewne (zgodnie z wymaganiami podanymi w tabeli 1). Teraz można już wstępnie określić liczbę nawiewników, dzieląc wartość całkowitego strumienia powietrza przez wielkość strumienia, jaki może odprowadzić pojedynczy nawiewnik. Wynik zaokrągla się w górę. W ten sposób zostanie określona liczba nawiewników, które doprowadzą oczekiwaną ilość powietrza zewnętrznego.

Przykład:
- całkowity wymagany strumień powietrza – 150 m³/h (mieszkanie z kuchnią wyposażoną w kuchenkę gazową, łazienką i osobną toaletą);
- wydajność pojedynczego (przykładowego) nawiewnika – 30 m³/h;
- liczba potrzebnych nawiewników: 150 m³/h : 30 m³/h = 5.

Rozmieszczenie nawiewników

Ustala się po wstępnym określeniu ich liczby. Nawiewniki montuje się w pokojach i w kuchni z oknem. Nie zaleca się instalowania ich w łazienkach, ponieważ zimą mogą ulec zaszronieniu pod wpływem dużej wilgotności powietrza.
Dopływ powietrza do łazienki powinien być zapewniony pośrednio – z pokoi – przez szczelinę pod drzwiami łazienki lub specjalne otwory w ich dolnej części. Ważne jest, by powierzchnia szczeliny (otworów) nie była mniejsza niż 200 cm². Z tych samych powodów – czyli do umożliwienia swobodnego przepływu powietrza, gdy drzwi są zamknięte – szczeliny (z tym że mniejsze) powinny być także pod drzwiami pokoi.
W każdym pokoju bezwzględnie powinien zostać zainstalowany co najmniej jeden nawiewnik. W pokojach o niewielkiej kubaturze (czyli o typowej wysokości około 3 m i powierzchni do mniej więcej 20 m²) odpowiedni dopływ powietrza powinien zapewnić jeden nawiewnik. W większych, na przykład w salonie o typowej wysokości i powierzchni przekraczającej 20 m², najczęściej jest konieczne zainstalowanie dwóch nawiewników. Wydajność jednego jest zwykle zbyt mała, aby zapewnić oczekiwaną wymianę powietrza.

Koncepcja wentylowania kuchni

Po określeniu liczby nawiewników na podstawie wstępnych wyliczeń trzeba jeszcze rozważyć sposób wentylowania kuchni i zweryfikować tę liczbę.
Sposób doprowadzenia powietrza do kuchni zależy od jej wyposażenia. Jeżeli w kuchni jest okno, decyzja o montowaniu w niej nawiewnika zależy od tego, czy jest wyposażona w kuchenkę gazową, czy nie.
Gdy w kuchni znajdują się i kuchenka gazowa, i kocioł dwufunkcyjny, należy zapewnić możliwość dopływu znacznie większej ilości powietrza. Musi ona wystarczyć zarówno do wentylacji, jak i prawidłowego przebiegu procesu spalania w kotle.
W takim wypadku powietrze doprowadza się przez nawiewnik o stałym strumieniu powietrza nawiewanego. Możliwe jest także doprowadzenie powietrza pośrednio przez pozostałe pomieszczenia, ważne jednak, aby było go odpowiednio dużo.
Kuchnia z kuchenką elektryczną może być wentylowana w sposób naturalny lub mechaniczny, pod warunkiem doprowadzenia odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego. Można nie instalować nawiewnika, ale trzeba wtedy zapewnić pośredni dopływ powietrza przez nawiewniki instalowane w pokojach.

Wydajność nawiewników

Obliczając liczbę potrzebnych nawiewników na podstawie łącznego strumienia powietrza wentylacyjnego, należy dokładnie zapoznać się z parametrami elementów doprowadzających powietrze. Każdy producent powinien jasno określić, ile powietrza może doprowadzić nawiewnik. Zazwyczaj podaje się wydajność (maksymalny przepływ powietrza) przy pełnym otwarciu nawiewnika, przy różnicy ciśnienia wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia wynoszącej 10 Pa. Porównując nawiewniki, należy zwrócić uwagę na ten parametr. Jeżeli wydajność dwóch nawiewników została podana dla różnych warunków, ich parametrów nie da się łatwo porównać. Trzeba pamiętać, że im większa różnica ciśnienia, tym większa również może być wydajność nawiewnika. Gdyby więc porównywać nawiewniki w tych samych warunkach, czyli przy różnicy ciśnienia (10 Pa), może się okazać, że zestawienie wydajności wygląda zupełnie inaczej.
Wybierając nawiewniki, należy także sprawdzić, jaki minimalny strumień powietrza mogą doprowadzać. Dotyczy to nawiewników o regulowanej wielkości strumienia przepływającego powietrza.
Według polskiej normy z zakresu wentylacji wydajność nawiewnika powinna się mieścić w granicach 20-50 m³/h, jeśli ma być zastosowany w wentylacji naturalnej, i 15-30 m³/h, gdy jest przeznaczony do wentylacji mechanicznej wywiewnej. Norma określa także, że jeżeli element zmieniający wielkość przepływu powietrza w nawiewniku jest maksymalnie przymknięty, to strumień powietrza przy takim ustawieniu powinien wynosić 20-30% maksymalnej wydajności. Jest to wielkość porównywalna z infiltracją powietrza przez okno o współczynniku infiltracji:
a = 0,5-1,0 m³/(m·h·daPa2/3), a więc typowe.

Akustyka

Podczas montażu nawiewników w oknie lub ścianie należy się liczyć z pogorszeniem właściwości akustycznych przegrody, w której będzie on zainstalowany.
Otwór, którym powietrze jest doprowadzane do pomieszczenia, będzie powodował przenikanie hałasu z zewnątrz. Dlatego, jeżeli budynek jest usytuowany w sąsiedztwie ruchliwej ulicy lub innego źródła hałasu, warto wybrać nawiewniki o zwiększonej izolacyjności akustycznej – wyposażone w specjalną wkładkę tłumiącą. Dobrze izolujący nawiewnik nie powinien pogarszać właściwości akustycznych okna. Dla porównania, rozszczelnienie okna za pomocą okuć powoduje spadek izolacyjności o mniej więcej 5 dB.
Podczas wyboru nawiewnika o podwyższonej izolacyjności akustycznej należy także dokładnie sprawdzić jego wydajność. Nawiewnik musi mieć odpowiednią konstrukcję, aby wraz z zapewnieniem ochrony przed hałasem jego wydajność się nie zmniejszyła.
Poszukując odpowiedniego nawiewnika pośród tych o podwyższonej izolacyjności akustycznej, można się kierować dwoma kryteriami:
- porównywać wydajność kilku nawiewników o jednakowej izolacyjności akustycznej
lub
- porównywać izolacyjność akustyczną kilku nawiewników o jednakowej wydajności.

DO NATURALNEJ I MECHANICZNEJ WYWIEWNEJ

Nawiewniki są najwłaściwszym sposobem doprowadzenia świeżego powietrza z zewnątrz do domów z wentylacją naturalną lub mechaniczną wywiewną.
Z wentylacją naturalną mamy do czynienia, gdy powietrze jest usuwane z budynku dzięki różnicy gęstości (ciężaru) powietrza wewnątrz i na zewnątrz. Ogrzane powietrze wewnętrzne ulatuje na zewnątrz przez kanały wentylacyjne wywiewne. Świeże – zewnętrzne – dostaje się do budynku w sposób naturalny przez nieszczelności lub w sposób kontrolowany – przez nawiewniki.
W domach z wentylacją mechaniczną wywiewną zużyte powietrze wewnętrzne jest usuwane z budynku dzięki pracy wentylatora. Świeże, zewnętrzne, dostaje się do wewnątrz podobnie jak w domach z wentylacją grawitacyjną, w sposób naturalny – przez nieszczelności lub kontrolowany – przez nawiewniki. Jeśli montuje się wentylację mechaniczną, częściej jest ona nawiewno-wywiewna, a nierzadko jeszcze z rekuperatorem do odzysku ciepła z powietrza wywiewanego. W takiej sytuacji okna powinny być szczelne i nie stosuje się nawiewników.

NAWIEWNIK NAWIEWNIKOWI NIERÓWNY

Od tego, w jaki sposób jest zbudowany nawiewnik, wiele zależy. Przede wszystkim to, czy strumień doprowadzanego przez niego powietrza może być regulowany, czy też nie.
Nawiewniki o stałym przekroju (bez możliwości regulacji) doprowadzają do pomieszczenia taką ilość powietrza, jaka wynika z różnicy ciśnienia na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia, czyli zależną od warunków atmosferycznych. Niektóre z nich są wyposażone w przepustnicę, której przymknięcie radykalnie ogranicza przepływ powietrza przez nawiewnik.
Aby intensywność przepływu powietrza wentylacyjnego zależała od wielkości zapotrzebowania na nie, należy wybrać nawiewniki o przepływie regulowanym: ręcznie – za pomocą specjalnej przesłony, lub automatycznie – wraz ze zmianą różnicy ciśnienia wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia, wilgotności powietrza lub temperatury zewnętrznej.
Działanie nawiewników z regulacją automatyczną nie zależy od woli użytkownika. Zmiana przekroju szczeliny nawiewnej odbywa się w sposób płynny lub skokowo (na przykład w niektórych typach nawiewników sterowanych różnicą ciśnienia).
Nawiewniki sterowane różnicą ciśnienia utrzymują stały przepływ niezależnie od różnicy ciśnienia. Można je też ręcznie przymknąć.
Nawiewniki ze sterowaniem uzależnionym od wilgotności powietrza wewnątrz pomieszczenia (higrosterowane) są wyposażone w czujnik z taśmy poliamidowej, który otwiera przesłonę nawiewnika i zwiększa strumień powietrza dopływającego do pomieszczenia, gdy wilgotność wzrasta, oraz przymyka ją, gdy wilgotność spada poniżej określonego poziomu. Wielkość szczeliny zmienia się proporcjonalnie do zmiany wilgotności względnej w przedziale od 35 do 70%. Poniżej 35% wilgotności względnej szczelina w nawiewniku jest minimalna, powyżej 70% nawiewnik jest maksymalnie otwarty.
Dzięki nawiewnikom sterowanym poziomem wilgotności intensywność wymiany powietrza zwiększa się w pomieszczeniach, w których powstaje najwięcej wilgoci, na przykład nocą w sypialniach.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty