Jak wybierać panele podłogowe


Posadzki panelowe zawdzięczają swój sukces nieskomplikowanemu montażowi, estetyce wykończonych nimi podłóg oraz łatwości demontażu nieniszczącego warstwy podkładu podłogowego, a czasem także samych paneli, które nadają się do powtórnego ułożenia w innym pomieszczeniu.

Na rynku są różne rodzaje paneli – ich wierzchnia warstwa może być z naturalnego drewna, korka albo laminatu imitującego kamień, terakotę, drewno lub przedstawiającego fantazyjne wzory. Panele różnią się jednak nie tylko rodzajem warstwy wierzchniej, ale także sposobem jej wykończenia i materiałami, z których zrobiono pozostałe warstwy. Przez to różnią się odpornością na ścieranie, zarysowania, zaplamienia oraz wilgoć. Tylko niektóre można układać w pomieszczeniach narażonych na intensywną eksploatację albo na wilgoć. Dlatego wybierając panele, nie można kierować się jedynie ich wyglądem, ale należy przede wszystkim ustalić, jakie są ich cechy i przeznaczenie.

Wymiary i kształty

Panele mają najczęściej kształt prostokąta o długości 80-260 cm, szerokości 15-40 cm i grubość 7-25 mm. Możemy spotkać też panele inne niż prostokątne – na przykład romby, z których układa się posadzkę imitującą terakotę lub mozaikę parkietową o wzorze rombowym. Niektóre wzory paneli mogą być uzupełniane elementami dodatkowymi w formie listew lub paneli dekoracyjnych o mniejszych od standardowych wymiarach. Urozmaicają one powierzchnię posadzki poprzez wprowadzenie innego koloru lub wzoru.

Kryteria wyboru

Dokonując wyboru, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim odporność paneli na uszkodzenia – czyli odporność na ścieranie warstwy laminatu lub lakieru – albo twardość drewna warstwy licowej. Producenci paneli zawsze określają rodzaj pomieszczeń, w których można je stosować – mieszkalne, użytku publicznego albo przemysłowe. Oprócz tego przypisują panelom różną intensywność użytkowania. W przypadku paneli przeznaczonych do pomieszczeń mieszkalnych może być ona umiarkowana – oznaczona symbolem 21, średnia – 22 – albo wysoka – 23. Natomiast panele do pomieszczeń użyteczności publicznej – często układane także w domach jednorodzinnych – są określane czterema wartościami intensywności użytkowania: umiarkowaną – 31, średnią – 32, wysoką – 33 – i bardzo wysoką – 34. Im wyższa wartość określająca intensywność użytkowania, tym większa odporność paneli na uszkodzenia. W domach jednorodzinnych w pomieszczeniach o małym obciążeniu ruchem, na przykład w sypialniach, w zupełności wystarczają panele klasy AC3. W korytarzach i kuchniach, czyli pomieszczeniach intensywnie eksploatowanych, powinno się jednak zastosować panele wyższych klas.
Dla paneli drewnianych podstawowym kryterium wyznaczającym odporność na uszkodzenia jest twardość drewna mierzona skalą Brinella. Twardość jest oznaczona liczbą twardości Brinella (BHN). Im jest ona wyższa, tym twardsza jest podłoga.
Do miękkich gatunków jest zaliczane drewno drzew iglastych: sosny, świerka i jodły (1,5-1,8). Do średnio twardych zalicza się drewno modrzewia, brzozy, olchy i wiśni (2-3). Twarde gatunki to: wiąz, jawor, dąb, orzech, klon, jesion, grusza i grab (3-4). Do najtwardszych należy drewno egzotyczne: wenge, iroko, merbau, jatoba (powyżej 4).
Gatunki drewna miękkiego i średnio twardego nadają się na posadzki w pomieszczeniach, które nie są narażone na duże obciążenia i ruch, na przykład w sypialniach i pokojach dziennych. Twarde drewno stosuje się wszędzie tam, gdzie powierzchnie podłóg poddane są znacznym obciążeniom – w kuchniach, pokojach dzieci, korytarzach, na schodach.
Niewielka grupa paneli jest odporna na wilgoć i może być układana w pomieszczeniach szczególnie narażonych na jej działanie, na przykład w łazienkach. Rdzeń takich paneli jest wykonany ze wzmacnianej, impregnowanej i nasączonej środkami przeciw agresji biologicznej płyty HDF.
Impregnacja samych wpustów i wypustów paneli nie wpływa na możliwość ich zastosowania w łazienkach. To zabieg zabezpieczający jedynie przed przesiąkaniem przypadkowo rozlanej wody poprzez szczeliny w panelach montowanych bezklejowo (w montowanych na klej nie ma takiej potrzeby, bo szczelność zapewnia spoina klejowa).

Łatwy montaż

Wszystkie panele przeznaczone do montażu podłóg pływających mają na krawędziach rdzenia wyprofilowane wpusty i wypusty umożliwiające łączenie ich ze sobą. Dzięki temu po ułożeniu tworzą równą i płaską powierzchnię posadzki.
W tradycyjnych panelach wpusty i wypusty dodatkowo skleja się ze sobą. Coraz częściej jednak można spotkać panele do łączenia bezklejowego. Wpusty i wypusty są ukształtowane w taki sposób, że miejsce połączenia tworzy zaczep, który eliminuje potrzebę użycia kleju.
Posadzki z paneli są niezwykle łatwe do położenia. Można to zrobić bez pomocy fachowca – wystarczy wsuwać poziomo jeden panel w drugi albo ustawiać pod kątem do poprzedniego rzędu paneli i opuszczać na podłogę. Nawet jeżeli zdecydujemy się na zastosowanie kleju, wystarczy nałożyć go na całej górnej krawędzi wpustu, a nadmiar po położeniu paneli usunąć szmatką.

Trwałość i konserwacja

Wierzchnia warstwa paneli naturalnych może być lakierowana, olejowana lub winylowana.
Najbardziej trwała jest powłoka winylowa (PCW), która zabezpiecza przed działaniem wilgoci i tłuszczów. Jednak pokryte nią panele mają najmniej naturalny wygląd i są najmniej przyjemne w dotyku.
Powłoka olejowa jest bardziej dekoracyjna od lakierowej, ale też bardziej wymagająca, ponieważ wymaga regularnej konserwacji. Częstotliwość olejowania lub woskowania zależy od in-tensywności użytkowania podłogi. W korytarzu, kuchni i pokojach dzieci przeprowadza się ten zabieg trzy-cztery razy w roku, w sypialniach wystarcza jeden raz.
Lakier jest mniej wymagający, ale za to na jego powierzchni szybciej pojawiają się ślady zużycia w postaci drobnych zarysowań. Można temu częściowo zaradzić, stosując specjalne preparaty zabezpieczające z dodatkiem wosków.
Panele drewniane można poddawać renowacji polegającej na przeszlifowaniu papierem ściernym 240-320. Nie należy przy tym zdzierać lakieru, ale zmatowić go, zwiększając przyczepność jego warstwy renowacyjnej. Jeśli warstwa ta jest już zniszczona i są na niej zauważalne przetarcia (ubytki), trzeba przeszlifować panele maszynowo. Zaleca się używanie szlifierek tarczowych, płaszczyznowych, takich, którymi można w sposób kontrolowany zeszlifować z powierzchni desek tylko uszkodzony lakier.
Charakteryzują się one mniejszym naciskiem na powierzchnię.
Do mycia i konserwacji paneli laminowanych stosuje się płyny chroniące przed powierzchniowymi zadrapaniami i tworzące dodatkową warstwę antystatyczną i przeciwpoślizgową.
Zarówno panele drewniane, jak i laminowane zużywają się szybciej w miejscach o dużym nacisku. Pod nóżki mebli należy podkleić filcowe podkładki. Pod fotele na kółkach najlepiej kupić specjalną podkładkę z tworzywa sztucznego.

Zakupy
Najtańsze panele laminowane są odpowiednie dla osób, które chcą wykończyć dom lub mieszkanie „na razie”. Przez kilka lat spełnią one swoje zadanie funkcjonalne i estetyczne. Na cenę paneli drewnianych i laminowanych przekłada się jakość wykorzystanych materiałów i technologia produkcji. Szczególnie ważna, zwłaszcza w panelach łączonych na zaczep bez kleju, jest konstrukcja zamka i materiał warstwy konstrukcyjnej panelu, w jakim jest ona wyfrezowana.
Najlepsze są warstwy ze specjalnie uszlachetnianych, bardzo twardych płyt wiórowych HDF, sklejki lub z twardego gatunku drewna. Poza tym, przypatrując się krawędziom paneli lub ich grubości, od razu spostrzeżemy między nimi różnicę.
Warto też zaznaczyć, że panele drewniane z najwyższej półki cenowej są wykonane z drewna, które przez trzy-pięć lat było poddane procesowi naturalnego sezonowania. Ma ono wówczas najlepsze właściwości techniczne i użytkowe.
Panele kupujemy w paczkach zawierających 7-12 pojedynczych paneli (przeważnie 8). Powinniśmy obejrzeć, jak wyglądają panele. Nie mogą być wyoblone, wygięte lub zwichrowane. Powinny mieć równe i proste krawędzie bez śladów uszkodzeń, ubytków, odstających fragmentów i drzazg. Powłoka lakiernicza musi być równomierna, bez spękań, plam, pomarszczeń, zarysowań i zgrubień. Niedopuszczalne są odpryski na krawędziach. Panele powinny łatwo łączyć się ze sobą poprzez lekkie dociśnięcie. Szczelina na łączeniu nie może być większa niż 0,2 mm.

...w kwadraty.

Mogą też przypominać pokład okrętowy albo...

...deski.

Jak są zbudowane panele

 


Panele drewniane
Najczęściej są wykonane z trzech, rzadziej z dwóch warstw różnych gatunków drewna lub drewna i elementów drewnopochodnych trwale ze sobą połączonych. Lico wszystkich paneli drewnianych pokryte jest fabrycznie pięcioma-siedmioma warstwami lakieru utwardzanego promieniami UV, może być olejowane, a warstwa korka w niektórych panelach jest pokryta winylem (PCW).


Uwaga! Rdzeń i spód drewnianych paneli dwuwarstwowych są wykonane z płyty MDF lub HDF, a lico – z naturalnej okleiny drewnianej lub korka.


Panele laminowane
Zazwyczaj są zbudowane z trzech warstw z materiałów drewnopochodnych oraz tworzyw sztucznych. Zewnętrzną część laminatu tworzy kilkuwarstwowa powłoka utwardzanej żywicy melaminowej odpornej na uderzenia, ścieranie i zarysowania.


Uwaga! Na rynku znajdziemy grupę paneli, którą trudno jest zakwalifikować – ze względu na materiał rdzenia można je przypisać do grupy paneli drewnopochodnych, ale ich licowa warstwa jest już w pełni materiałem naturalnym. Panele te mają cztery-pięć warstw, przy czym co najmniej jedna z nich jest z korka. W tej grupie możemy wyróżnić panele z warstwą licową z naturalnych fornirów drewnianych powlekane lakierem, z warstwą licową z naturalnego korka zabezpieczoną lakierem lub powłoką PCW. Rdzeń tych paneli zwykle jest zrobiony z MDF lub HDF czasami połączonego z warstwą mielonego korka w celu zwiększenia izolacyjności akustycznej posadzki.


Na pierwszy rzut oka trudno jest odróżnić panele drewniane od...

...laminowanych z imitacją rysunku drewna – zwłaszcza wtedy, gdy paneli laminowanych nie zdradza powtarzalność wzoru.

Nie tylko panele drewniane, ale także...

...laminowane mogą mieć strukturę heblowanego drewna, a nawet ścięte krawędzie desek przypominające ręcznie robione podłogi.

Uwaga! Laminaty paneli wysokiej jakości i dużej trwałości mają zwykle wyższą odporność na ścieranie niż lakiery paneli drewnianych. Przede wszystkim ma to związek z brakiem możliwości renowacji podłóg laminowanych. Zniszczone posadzki tego typu nadają się jedynie do wymiany. Panele laminowane dobrej jakości są odporne nie tylko na zarysowania, ale również na zaplamienie i wysoką temperaturę. Poplamione gorącym tłuszczem czy niedopałkiem papierosa zmywa się bez problemu wodą z dodatkiem środka do mycia. Trzeba jednak uprzedzić, że te najlepsze nie są tanie, a ich cena jest równa cenie paneli drewnianych lub ją przewyższa.

TESTY, TESTY...

Trwałość i odporność na ścieranie paneli laminowanych są wyznaczane liczbą obrotów specjalnej tarczy do testów zwanych testami Tabera. Jest pięć klas ścieralności warstwy wierzchniej różniących się liczbą obrotów tarczy, po których zaczynają być widoczne zmiany warstwy zabezpieczającej. Klasy te mają oznaczenia od AC1 do AC5. Im wyższa klasa ścieralności, tym trwalsza warstwa wierzchnia. Twardość paneli drewnianych sprawdzana jest metodą Brinella. Polega ona na wciskaniu w drewno stalowej kulki o średnicy 10 mm za pomocą z góry ustalonej siły. Po odciążeniu mierzona jest średnica otrzymanego wcisku. Im mniejsza jest średnica lub głębokość wcisku przy danym obciążeniu, tym większa jest twardość drewna.
Panele laminowane mogą być układane w pomieszczeniach szczególnie narażonych na wilgoć, jeżeli ich płyta nośna jest specjalnie zabezpieczona przed pęcznieniem.


NA JAKIE PODŁOŻE

Posadzki panelowe można układać na wszystkich stosowanych w budownictwie podkładach podłogowych mineralnych i drewnianych. Podłożem pod panele może być więc jastrych cementowy, anhydrytowy, płyty wiórowe, paździerzowe, sklejka lub deski ułożone na ruszcie drewnianym (legarach). Dobrze jest je układać na warstwie izolacji akustycznej – na tak zwanej przekładce pełniącej też funkcję warstwy rozdzielającej i uniemożliwiającej przesuwanie się paneli. Są to: maty z pianki (polistyrenowej, polistyrenowej powleczonej folią aluminiową, polietylenowej, polietylenowej zgrzanej z folią korka technicznego), z warstwowej wzmocnionej tektury (bitumowanej z zatopioną warstwą granulatu korkowego lub kilkuwarstwowej połączonej z folią lub pianką polietylenową) albo płyt ze sprasowanych włókien drzewnych (na przykład z drewna liściastego – olchy, iglastego – świerka). Wszystkie te materiały niwelują niewielkie uszkodzenia podłoża. Jednak duże szczeliny, pęknięcia, ubytki materiału na znacznej powierzchni wymagają naprawy. W przeciwnym wypadku powierzchnia podłogi z paneli nie będzie równa, a w czasie obciążenia będzie się w tych miejscach uginać. Ostre krawędzie uszkodzeń podłoża spowodują także po pewnym czasie zniszczenie materiału podkładowego, szczególnie w miejscach silnie obciążonych ruchem.


CO POWINNO SIĘ ZNAJDOWAĆ NA OPAKOWANIU

Informacja z nazwą, adresem producenta, datą produkcji, określeniem wymiarów i zakresu stosowania. Niezbędna jest też informacja o aktualnej aprobacie technicznej ITB lub certyfikatach zgodności z normami oraz atest higieniczny PZH. Aprobata techniczna opisuje zgodność z normą: wyglądu zewnętrznego, kształtu i wymiarów, płaskości, zachowania kątów oraz cech po ułożeniu – równość nawierzchni, szczeliny między elementami, trwałość złączy zaczepowych dla paneli bezklejowych, odporność na zmienne warunki wilgotnościowe, na obciążenia punktowe, na uderzenie ciałem twardym, odporność na ścieranie, na wilgoć i na przenikanie wody przez złącza. Ocena higieniczna jest wymagana ze względu na bezpieczeństwo związane z emisją formaldehydów – ich zawartość nie może przekraczać 8 mg/100 g paneli, a ich emisja do pomieszczeń mieszkalnych (pomieszczenia kategorii A) nie może przekroczyć 50 mg/m²h.
Coraz większą popularnością cieszą się panele drewniane, których wierzchnia warstwa jest wykonana z egzotycznych gatunków drewna – na przykład (od lewej) wenge, jatoba lub sapella.



Panele nie tylko wyglądają jak terakota, mogą mieć też strukturę powierzchni przypominającą w dotyku natu ralne płytki.

Popularne posty z tego bloga

Drewniany balkon

Niemcy. Własny dom w Unii

Jak zrobić .Czapka kominowa.