Jak zatrudnić ekipę budowlaną i poszczególnych pracowników


Zależnie od rodzaju i zakresu zleconych prac możemy zawierać różne umowy z osobami, które mają je wykonać.

W grę wchodzą takie umowy: o roboty budowlane, o dzieło, o świadczenie usług lub nawet o pracę. Wybór odpowiedniej zależy też od tego, czy zawieramy ją z przedsiębiorcą, czy osobą fizyczną, która nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej. Z umów zawartych z taką osobą wynikają dla inwestora różne obowiązki w zakresie ubezpieczenia, płacenia podatków i składek do ZUS-u.

Jaka umowa, gdy budujemy dom

Jeżeli jako inwestor chcemy zatrudnić wykonawcę do wybudowania całego domu, od fundamentów aż po wykonanie podłóg i białego montażu, powinniśmy zawrzeć z nim umowę o roboty budowlane. Jest to rodzaj umowy nazwanej, wyodrębnionej w Kodeksie cywilnym specjalnie obok przepisów regulujących umowę o dzieło, by podkreślić jej odmienność i szczególne przeznaczenie.
Jeśli jednak sami podejmujemy się zorganizowania całej inwestycji i chcemy zlecić poszczególne prace konkretnym osobom uczestniczącym w procesie budowlanym (kierownikowi budowy, inspektorowi nadzoru inwestorskiego, majstrom budowlanym, szeregowym wykonawcom wykopów, robót murarskich, osobom obsługującym sprzęt budowlany itp.), to wystarczy zawrzeć z nimi umowy o świadczenie usług lub umowy o dzieło. Ta druga jest korzystniejsza dla inwestora.

Jaka umowa, gdy remontujemy

Przepisy regulujące umowę o roboty budowlane stosuje się również w wypadku remontu budynku (art. 658 k.c.). Przy czym budynkiem jest, zgodnie z art. 3 pkt. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz mający fundamenty i dach. Będzie to zatem dom jednorodzinny czy dom stojący w zabudowie szeregowej, ale nie mieszkanie wydzielone w budynku wielolokalowym.
W wypadku kompleksowego remontu domu jednorodzinnego powinniśmy więc zawrzeć z jego wykonawcą umowę o roboty budowlane. Jeśli natomiast chcemy powierzyć wykonawcy prace remontowe w mieszkaniu, właściwa będzie umowa o świadczenie usług. Możliwe jest również zawarcie umowy o dzieło, w zależności od tego, czy chcemy, by remont wniósł coś nowego do naszego mieszkania (na przykład nowe ściany działowe, podesty), czy też chcemy jedynie odnowić mieszkanie. W pierwszym wypadku lepsza będzie umowa o dzieło, w drugim – wystarczy umowa o świadczenie usług.
Gdy zamierzamy zatrudnić osoby fizyczne do wykonania poszczególnych prac remontowych w domu, najkorzystniej jest dla nas (z punktu widzenia obowiązków podatkowych, ubezpieczeniowych, a także innych formalności) zawrzeć z nimi umowy o dzieło (nie zaś zlecenia/o świadczenie usług).

Jakie obowiązki wobec pracowników wynikają z umowy o roboty budowlane...

Jeśli zamierzamy zrealizować budowę domu od podstaw, zawierając cywilnoprawną umowę o roboty budowlane z wykonawcą, to sprawa najkorzystniejszego zatrudnienia osób wykonujących poszczególne prace na budowie będzie jego problemem. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której wykonawca nie byłby przedsiębiorcą, czyli przynajmniej osobą prowadzącą zarejestrowaną działalność gospodarczą. Zatem kwestie sposobu zatrudnienia pracowników, ich ubezpieczenia i płacenia podatków będą należeć do zakresu obowiązków wykonawcy jako dającego zatrudnienie.

...jakie z umowy-zlecenia

Jeśli zleceniobiorca jest przedsiębiorcą, to na inwestorze nie ciążą żadne obowiązki wobec ZUS-u czy z tytułu podatków; spoczywają one wyłącznie na przedsiębiorcy, który jest odpowiedzialny za ich należyte, samodzielne wypełnienie.
Gdy inwestor zawrze umowę-zlecenie z osobą niebędącą przedsiębiorcą, musi pamiętać, że:
- osoba zatrudniona na podstawie umowy-zlecenia nie ma żadnych roszczeń względem zlecającego (inwestora) wynikających z Kodeksu pracy;
- na inwestorze ciąży obowiązek zgłoszenia zatrudnionej osoby do ubezpieczenia rentowego, emerytalnego, wypadkowego oraz zdrowotnego (lub tylko zdrowotnego – jeśli ów zleceniobiorca podlega już pozostałym ubezpieczeniom na przykład z tytułu umowy o pracę z jakimś innym pracodawcą) oraz obowiązek obliczania i opłacania za nią co miesiąc składek. Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe zleceniobiorców po połowie finansują płatnik składek i ubezpieczony. Jeśli wykonuje on zlecenie poza siedzibą lub miejscem prowadzenia swojej działalności (a tak z reguły jest, gdy zlecenie dotyczy budowy domu dla inwestora będącego osobą fizyczną), nie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu. Jeżeli ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe, składkę finansuje w całości płatnik. Składkę na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorcy oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zleceniodawca. Natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne, czyli inwestor zgłasza zleceniobiorcę do tego ubezpieczenia tylko na jego wyraźne życzenie, a składkę w takiej sytuacji finansuje ubezpieczony;
- będzie musiał opłacać również składkę na fundusz pracy, jeśli wynagrodzenie z umowy-zlecenia objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych wyniesie co najmniej 899,10 zł. Stawka składki jest określana w ustawie budżetowej i obecnie wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek; obowiązek finansowania składki obciąża zleceniodawcę – rozlicza ją wraz ze składkami uiszczanymi ZUS-owi.
Obowiązki podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych nie obciążają inwestora, lecz zleceniobiorcę. Inwestor, który jest osobą fizyczną zlecającą wykonanie określonych prac (nie w ramach swojej działalności gospodarczej), nie jest zobowiązany do odprowadzania za zleceniobiorcę zaliczek na podatek dochodowy. Wypłaca zatem wynagrodzenie bez żadnych potrąceń, a obowiązek wpłaty zaliczki ciąży na samym zleceniobiorcy.

...jakie z umowy o dzieło

Gdy inwestor zawiera umowę o dzieło z osobą niebędącą przedsiębiorcą, musi wiedzieć, że:
- osoba zatrudniona na podstawie umowy o dzieło nie ma żadnych roszczeń względem zlecającego (inwestora) wynikających z Kodeksu pracy;
- umowa o dzieło nie jest samoistnym tytułem do ubezpieczeń społecznych, dlatego też jej zawarcie z daną osobą – niezależnie od okoliczności posiadania przez nią (lub nie) innych tytułów do ubezpieczeń społecznych – nie rodzi dla zamawiającego inwestora (w zakresie ubezpieczeń) żadnych obowiązków i skutków finansowych.
Obowiązki podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych nie obciążają inwestora, lecz wykonującego dzieło.
Jeśli umowę o dzieło inwestor zawiera z przedsiębiorcą, to nie ciążą na nim żadne obowiązki wobec ZUS-u czy z tytułu podatków.
Uwaga! Nie będzie umową-zleceniem ani umową o dzieło umowa, która wskazuje na bezpośrednie podporządkowanie zleceniobiorcy (wykonującego dzieło) zleceniodawcy, wskazuje miejsce jego pracy oraz godziny pracy. Jest to w istocie (mimo innej nazwy) umowa o pracę i może zostać zakwestionowana w razie kontroli na budowie dokonanej przez powiatowego inspektora pracy (art. 22 Kodeksu pracy). W takiej sytuacji może zostać wymierzona kara grzywny dla zatrudniającego (art. 281 Kodeksu pracy) do 5000 zł.

...a jakie z umowy o pracę

Na inwestorze-pracodawcy ciążą obowiązki:
- wynikające z Kodeksu pracy, między innymi: ukształtowania umowy o pracę nie mniej korzystnie niż przepisy prawa pracy, ustalenia regulaminu pracy, prowadzenia dokumentacji pracowniczej oraz akt osobowych pracowników, zawiadomienia na piśmie właściwego inspektora pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego o podjętej działalności, respektowania kodeksowych norm czasu pracy i przysługującego pracownikowi odpoczynku, wypłacania pracownikowi wynagrodzenia również w czasie jego niezdolności do pracy, liczne obowiązki w zakresie BHP, w tym przeszkolenia wstępnego pracownika przed dopuszczeniem go do pracy, poddawania pracownika wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem go do pracy, wydania pracownikowi świadectwa pracy po ustaniu stosunku pracy;
- obliczania i terminowego odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, który przysługuje od pracownika; stawka podatku wynika ze skali podatkowej i w zależności od wysokości wynagrodzenia pracownika wynosi 19, 30 lub 40% jego dochodu;
- obliczania, rozliczania i opłacania wszystkich składek na ubezpieczenie społeczne pracownika (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe). Składki te inwestor musi opłacać za okres od dnia nawiązania stosunku pracy z danym pracownikiem do dnia ustania tego stosunku. Ponadto inwestor-pracodawca ma obowiązek obliczania i uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na fundusz pracy. Jeśli inwestor zatrudnia więcej niż pięć osób, ma obowiązek dokonywania rozliczeń z ZUS-em poprzez teletransmisję danych w formie elektronicznej za pomocą aktualnego programu „Płatnik”.
W następnym numerze Muratora napiszemy o tym, jakie konsekwencje grożą inwestorowi, który zatrudnia wykonawców „na czarno”.

Jaka jest przewaga umowy o dzieło nad zleceniem?

Dla osoby zlecającej prace budowlane lub remontowe korzystniejsza jest umowa o dzieło niż o świadczenie usług.
Umowa o świadczenie usług jest bowiem jedynie umową starannego działania.
Oznacza to, że przyjmujący zlecenie wykonania usługi zobowiązuje się działać starannie, dążąc do wskazanego w umowie celu, ale nie zobowiązuje się tego celu osiągnąć.
Natomiast umowa o dzieło to umowa efektu (skutku) – wykonawca dzieła zobowiązuje się wykonać konkretne dzieło takiej jakości, jaką strony przewidziały w umowie.
Zamawiający ma prawo żądania usunięcia stwierdzonych wad dzieła, przy czym niespełnienie uzasadnionego żądania zamawiającego skutkuje określonymi sankcjami dla przyjmującego zamówienie.

DLA INWESTORA LEPSZA JEST JEDNA UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE Z WYKONAWCĄ NIŻ UMOWY O DZIEŁO Z POSZCZEGÓLNYMI PRACOWNIKAMI BUDOWY

- Zawierając umowę z jednym wykonawcą, który jest pracodawcą dla swojej ekipy i sam dobiera pracowników, nie musimy przejmować się kwestiami ich zatrudnienia. Odpowiedzialność za zgodne z prawem zatrudnienie tych osób i związane z tym obowiązki podatkowe i wobec ZUS-u spoczywają na wykonawcy. Również on odpowiada za działania i zaniechania zatrudnionych osób – powinno to zatem wpływać na zwiększenie staranności wykonawcy przy doborze profesjonalnej ekipy (art. 474 k.c.).
- Umowa o roboty budowlane, w przeciwieństwie do umowy o dzieło, musi być stwierdzona pismem dla celów dowodowych (art. 648 § 1 k.c.) – taka forma zwiększa bezpieczeństwo obrotu i dokumentuje obowiązki stron umowy, co jest istotne w razie ewentualnych sporów dotyczących wzajemnych zobowiązań.
- Integralną częścią umowy o roboty budowlane jest dokumentacja wymagana przez przepisy Prawa budowlanego (art. 648 § 2 k.c.). Są to takie dokumenty, jak: pozwolenie na budowę z załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych oraz w miarę potrzeb rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i książka obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu – także dziennik montażu. W razie sporu z wykonawcą kwestia należytego wykonywania obowiązków wynikających z umowy będzie musiała być ustalana z uwzględnieniem tych dokumentów – to powinno mobilizować wykonawcę do postępowania zgodnego z pozwoleniem na budowę i projektem oraz do rzetelnego wykonywania obowiązków wypełniania dziennika budowy.
- Niezależnie od treści umowy o roboty budowlane w razie wątpliwości można domniemywać, że wykonawca podjął się wszystkich robót objętych projektem stanowiącym część składową umowy (art. 649 k.c.) – odpowiednika takiego domniemania nie ma w przepisach regulujących umowę o dzieło.

Dlaczego lepiej nie zawierać umów o pracę?

Nałożyłoby to na nas obowiązki niewspółmierne do zakresu i czasu trwania wykonywanych robót. Ponadto osłabiłoby nasze roszczenia o wykonanie pracy uwieńczonej konkretnym efektem. Pracownikowi należy się bowiem wynagrodzenie za wykonywanie na rzecz pracodawcy określonego w umowie rodzaju pracy, przy czym istotny jest nie tyle efekt tej pracy (który może nas nawet ostatecznie nie zadowalać), ile sam fakt wykonywania pracy w oznaczonym miejscu i czasie.
W razie stwierdzenia wad wykonanego domu inwestor może ukarać pracownika za nienależyte wykonywanie obowiązków, rozwiązując z nim umowę o pracę bądź pociągając go do odpowiedzialności materialnej za wyrządzone szkody. Odpowiedzialność ta jest jednak mocno ograniczona i wymaga spełnienia wielu przesłanek, między innymi zawinionego zachowania pracownika, który wyrządził szkodę (art. 114-122 Kodeksu pracy).

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty