Jaki kocioł na węgiel wybrać?


Węgiel jest chyba najpopularniejszym paliwem w Polsce. Ma wiele wad, ale jedną - jak widać bardzo ważną - zaletę: jest polski, a dzięki temu dostępny i tani. Równie dostępne i tanie są kotły na węgiel - w większości także polskie. Nic więc dziwnego, że ogrzewanie węglem powraca do łask.


Pod koniec ubiegłego wieku namawiano nas do wymiany szkodliwych dla środowiska kotłów opalanych węglem na nowoczesne i oczywiście ekologiczne kotły gazowe. Po kilkunastu latach okazało się jednak, że na ekologię jesteśmy za biedni – gaz jest zbyt drogi. Dziś znowu rośnie popularność kotłów na paliwo stałe, a do ich eksploatacji nie zniechęca nawet uciążliwa obsługa. O zanieczyszczeniu atmosfery chyba nikt nawet nie myśli. Najpopularniejszym paliwem stałym jest węgiel kamienny, ale dużym zainteresowaniem cieszy się także drewno – paliwo zdecydowanie bardziej ekologiczne. Kotłami na drewno i tak zwaną biomasę zajmiemy się w jednym z następnych numerów, w tym przyjrzymy się bliżej kotłom na węgiel. Ich oferta rynkowa jest bardzo bogata. Ze względu na stosunkowo prostą konstrukcję może je wyprodukować praktycznie każdy, kto ma dostęp do spawarki. Dzięki temu ceny takich urządzeń są stosunkowo niskie.
Kotły na węgiel mają różną konstrukcję w zależności od tego, jaki sortyment węgla ma być w nich spalany. Sortyment to inaczej wielkość ziaren, według których węgiel jest klasyfikowany. Oprócz paliwa zalecanego przez producenta, dla którego zostały określone parametry kotła (na przykład jego moc i sprawność), zwykle dopuszczalne jest spalanie w kotle innych paliw, między innymi drewna. Trzeba jednak sobie uzmysłowić, że kocioł opalany paliwem innym niż podstawowe najprawdopodobniej nie będzie pracował optymalnie, czyli jego moc i sprawność będą mniejsze od znamionowych.
Warto sprawdzić w instrukcji obsługi i warunkach gwarancji kotła, jakie paliwa dopuszcza do stosowania jego producent, aby uniknąć awarii i kłopotów z wyegzekwowaniem ewentualnej naprawy w ramach gwarancji.

Węgiel węglowi nierówny

Wartość energetyczna węgla, nazywana jego wartością opałową, jest różna. Zależy chociażby od kopalni, w której jest wydobywany, czy sortymentu (im mniejsze ziarna, tym mniejsza wartość opałowa). Warto więc zdać sobie sprawę z tego, że ilość węgla potrzebnego do ogrzania domu będzie zależała od jego jakości. Najpopularniejsze sortymenty węgla kamiennego przeznaczone do spalania w kotłach małej mocy to orzech, groszek i miał. Ostatnio modny stał się tak zwany eko-groszek – węgiel kamienny o wielkości ziaren od 5 do 25 mm, niskiej zawartości siarki (do 1%) i popiołu (do 10%), sprzedawany w workach foliowych pod różnymi nazwami handlowymi (około 600 zł za tonę). Niska zawartość siarki sprawia, że spaliny powstające podczas spalania eko-groszku zawierają mniej dwutlenku siarki. Oprócz korzyści dla środowiska wynika z tego także wydłużenie żywotności elementów kotła i komina, które korodują pod wpływem kwasów siarkowego i siarkawego powstających w wyniku reakcji siarki z parą wodną. Niska zawartość popiołu i wilgoci (dzięki przechowywaniu w foliowych workach) oznacza natomiast większą wydajność paliwa.
W zależności od sortymentu węgla, jakim należy palić w kotle, możemy mówić o kotłach:
- tradycyjnych na węgiel – przeznaczonych głównie do palenia w nich węglem z grupy sortymentów grubych;
- miałowych – do spalania miału węglowego;
- wyposażonych w podajnik paliwa, tak zwanych retortowych – przeznaczonych do spalania węgla sortymentu groszek.

Kotły stalowe i żeliwne

Tradycyjne kotły na węgiel typu orzech są najtańsze, bo ich budowa jest stosunkowo prosta.
Stalowe. Zwykle zbudowane są z zespawanych płyt i rur ze stali specjalnego gatunku, nazywanej kotłową. Wybierając kocioł stalowy, trzeba zwrócić uwagę na grubość blachy, z której są zrobione jego elementy. Zbyt cienka może się odkształcać, a przede wszystkim szybciej dojdzie do jej perforacji na skutek korozji. Praktyka pokazuje, że współczesne kotły stalowe korodują już po trzech-czterech latach użytkowania. W dużym stopniu przyczynia się do tego niewłaściwe użytkowanie: napełnianie instalacji nieuzdatnioną wodą i używanie opału złej jakości. Zewnętrzna obudowa kotła, czyli płaszcz, wykonana jest zwykle z lakierowanej blachy stalowej. Wnętrze kotła powinno być zaizolowane termicznie, aby kocioł nie ogrzewał kotłowni, tylko wodę w instalacji.
Kotły stalowe to najczęściej urządzenia z tak zwanym spalaniem dolnym o dwu- lub trójciągowym przepływie spalin. Drugi i trzeci ciąg stanowią poziome rurki, tak zwane płomieniówki, z zewnątrz omywane przez wodę wypełniającą kocioł. Gorące spaliny przepływające przez płomieniówki ogrzewają tę wodę. Obecność dodatkowych ciągów powoduje wydłużenie drogi spalin przez kocioł i wydłuża czas wymiany ciepła między nimi i ogrzewaną wodą. To oczywiście zwiększa efektywność wykorzystania ciepła powstającego ze spalania opału. Jednak aby spaliny mogły pokonać tak długą drogę przez wąskie, poziome rurki, konieczne jest mechaniczne wymuszenie ich przepływu. Dlatego kotły trójciągowe są wyposażone w wentylator wdmuchujący powietrze do paleniska i jednocześnie wypychający spaliny do komina.
Żeliwne. Kotły, których elementy są odlewane z żeliwa, są nieco droższe od stalowych. Są wprawdzie bardziej od nich odporne na korozję, ale ze względu na mniejszą wytrzymałość na zmiany temperatury zdarza się, że pękają. O ile zardzewiały element stalowy można stosunkowo łatwo naprawić przez wycięcie uszkodzonego fragmentu blachy i przyspawanie łaty, o tyle pęknięty element żeliwny trzeba w całości wymienić.
Kotły żeliwne mają konstrukcję członową, podobnie jak członowe grzejniki żeliwne. W razie awarii wymienia się jedynie uszkodzony człon, dzięki czemu naprawa jest tańsza. Zaletą kotłów żeliwnych, oprócz trwałości, są ich niewielkie – w stosunku do mocy cieplnej – wymiary.
Kotły żeliwne są przeznaczone do spalania tak zwanego paliwa krótkopłomiennego, czyli na przykład koksu, a po zamontowaniu dodatkowego palnika – także gazu lub oleju. Węgiel, a zwłaszcza drewno, nie są w nich spalane tak efektywnie jak w kotłach stalowych trójciągowych.

Kotły z wentylatorem

Wentylator może być zamontowany nie tylko w kotłach trójciągowych, ale także w takich o prostej konstrukcji, z tym że stanowi wtedy wyposażenie dodatkowe. Sterowany elektronicznie na podstawie sygnałów z czujników temperatury dostarcza więcej powietrza, gdy potrzebna jest większa ilość ciepła, a gdy temperatura wody w instalacji może być niższa, wdmuchuje go mniej, dzięki czemu paliwo spala się wolniej. W kotłach bez wentylatora wydajność jest regulowana przez miarkownik ciągu wyposażony w termostat. Miarkownik otwiera lub przymyka klapę zasłaniającą otwór, przez który wlatuje do kotła powietrze. Takie sterowanie nie wymaga zasilania energią elektryczną. To jego ważna zaleta. Wady to mniej stabilna praca kotła i niższa sprawność, bo odprowadzanych grawitacyjnie spalin nie można nadmiernie schłodzić, aby nie zmniejszać ciągu kominowego. W związku z tym część ciepła ulatuje przez komin, zamiast ogrzewać wodę w kotle.

Kotły miałowe

Są szczególną odmianą kotłów na węgiel. Miał to paliwo drobnoziarniste, które pali się trudniej niż węgiel w dużych kawałkach. Wynika to z utrudnionego przepływu powietrza wokół przylegających do siebie drobnych ziaren. Bez dopływu powietrza, a dokładniej tlenu, nie ma mowy o spalaniu. Dlatego kotły miałowe muszą być wyposażone w wentylator nadmuchowy i kanały doprowadzające powietrze w głąb masy opału – bez tego rozpalenie w kotle byłoby bardzo trudne.

Kotły z podajnikiem

Obsługa prostych kotłów na węgiel jest, niestety, uciążliwa. Jednorazowy załadunek paliwa wystarcza zaledwie na kilka godzin palenia, a gdy na dworze jest bardzo zimno, opał trzeba uzupełniać nawet co dwie godziny. To już kłopot nie tylko dla osób chcących wyjechać z domu na przykład na weekend, ale dla każdego użytkownika kotła, który nocą chciałby się po prostu wyspać. Dlatego coraz większą popularnością cieszą się kotły do spalania węgla o drobnych ziarnach, wyposażone w automatyczne podajniki paliwa. Najpopularniejsze są kotły retortowe – z podajnikiem ślimakowym i zasobnikiem paliwa, do którego wsypuje się zapas wystarczający nawet na kilka dni palenia. Kotły tego typu mają najwyższą spośród kotłów węglowych sprawność – z tej samej ilości spalonego w nich węgla uzyskuje się więcej ciepła niż z kotłów o prostej konstrukcji.
Lepsze spalanie to efekt technologii zastosowanej w kotłach retortowych. Paliwo i powietrze do spalania są w nich dozowane do paleniska w określonych proporcjach i w optymalnej ilości. Kotły takie są też uważane za ekologiczne. Ze spalanego w nich węgla pozostaje niewiele popiołu, a do atmosfery trafiają mniejsze ilości tlenku węgla, dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłów niż z kotłów tradycyjnych. Wynika to w dużej mierze z tego, że kotły retortowe są przystosowane do spalania wspomnianego eko-groszku, a więc paliwa o podwyższonej jakości.
Używanie gorszego węgla, o większej zawartości siarki i innych zanieczyszczeń, spowodowałoby oczywiście zwiększenie emisji trujących substancji, ale byłoby też przyczyną przyspieszonej korozji kotła. Mogłoby także doprowadzić do uszkodzenia paleniska na skutek gromadzenia się tam zanieczyszczeń.
Automatyczny podajnik paliwa jest napędzany silnikiem elektrycznym, a więc wymaga zasilania napięciem 220 V. To właśnie ze względu na ograniczone możliwości transportowania paliwa przez podajnik w kotłach retortowych pali się węglem o niewielkich rozmiarach ziarna. Zbyt duże kawałki węgla lub znajdujące się w nim zanieczyszczenia mogą zablokować podajnik i zatrzymać pracę kotła.
Węgiel jest dostarczany do paleniska retortowego od dołu. Spycha stamtąd popiół pozostający po spaleniu poprzedniej porcji paliwa. Jednocześnie do paleniska jest też doprowadzane powietrze – wdmuchuje je w określonej ilości wentylator. To kolejne urządzenie, które wymaga zasilania prądem elektrycznym.
Zarówno prędkość podawania paliwa, jak i intensywność nadmuchu są regulowane automatycznie. Układem steruje mikroprocesor, który może współpracować z czujnikami temperatury w pomieszczeniu (sterownik pokojowy) lub na zewnątrz budynku (regulator pogodowy). Jeśli zabraknie prądu, w palenisku kotła przez pewien czas utrzymuje się żar i instalacja grzewcza jest nadal zasilana, ale znajdująca się tam porcja węgla jest niewielka, więc nie można liczyć na to, że ciepła wystarczy na długo. Za to gdy wszystko działa, jak należy, na pewno każdy doceni łatwość obsługi kotła z automatycznym podajnikiem paliwa. To jego największa zaleta w porównaniu z kotłami tradycyjnymi. W zależności od wielkości zasobnika i oczywiście zapotrzebowania na ciepło, ilość węgla w zasobniku wystarcza na nieprzerwaną pracę kotła przez kilkanaście godzin w czasie dużego mrozu i nawet przez kilka dni w okresie przejściowym.
W zasobnik paliwa mogą być wyposażone także kotły miałowe. Jednak zamiast podajnika ślimakowego transportującego paliwo w sposób ciągły jest to zwykle podajnik tłokowy dostarczający do paleniska określoną porcję paliwa przy każdym ruchu tłoka.
Wybierając kocioł, warto zwrócić uwagę na dostęp do zasobnika. Trzeba bowiem pamiętać, że węgiel jest ciężki i manipulowanie wypełnionym nim wiadrem czy workiem będzie trudne. Zdarza się, że pokrywa zasobnika umieszczona jest bardzo wysoko – takich urządzeń powinny się wystrzegać zwłaszcza samotne kobiety i osoby starsze.

Dodatkowe palenisko

Użytkownicy kotłów na paliwa stałe przyzwyczajeni są do spalania w nich także różnego rodzaju odpadów powstających w gospodarstwie domowym. Dlatego producenci kotłów z automatycznym podajnikiem paliwa często wyposażają je w drugie, tradycyjne palenisko, do którego można ręcznie wrzucić opał o większych wymiarach.
Stanowczo jednak odradzamy pozbywania się w ten sposób plastikowych butelek, opon czy starych kaloszy. Pomijając już nawet troskę o zdrowie domowników i sąsiadów, trzeba wiedzieć, że może to doprowadzić do zniszczenia kotła, który nie jest przystosowany do kontaktu z substancjami powstającymi w wyniku spalania tworzyw sztucznych i może nie być odporny na towarzyszącą temu temperaturę.

Regulatory do kotłów na paliwa stałe

Umożliwiają sterowanie pracą pompy obiegowej, wentylatora nadmuchowego i podajnika paliwa oraz ustawienie temperatury wody zasilającej instalację. Wyposażone są w czujniki temperatury i mogą współpracować z termostatem pokojowym albo regulatorem pogodowym.


 Kotły, piece
SŁAWEX

PER-EKO

SPÓŁDZIELNIA METALOWO-ODLEWNICZA OGNIWO

ZAKŁAD KOTLARSKI ECO-BIEL

ZĘBIEC

SEKO

SPÓŁDZIELNIA METALOWO-ODLEWNICZA OGNIWO

METALTERES

METALTERES

ZĘBIEC

ZĘBIEC

CICHEWICZ KOTŁY C.O. KOTŁY- PIECE

ZAKŁAD PRODUKCYJNO-HANDLOWY STANISŁAW KRZACZEK

PER-EKO KOTŁY- PIECE

SIME KOTŁY- PIECE

ZĘBIEC KOTŁY- PIECE

SEKO KOTŁY- PIECE

SŁAWEX KOTŁY- PIECE

VIADRUS (KLIMOSZ) PHU KOTŁY- PIECE

SIME KOTŁY- PIECE

METALTERES KOTŁY- PIECE

VIADRUS (KLIMOSZ) PHU KOTŁY- PIECE

ŚLUSARSTWO-KOTLARSTWO WALENDOWSCY KOTŁY- PIECE

ZĘBIEC KOTŁY- PIECE

ZAKŁAD PRODUKCYJNO-HANDLOWY STANISŁAW KRZACZEK

RAKOCZY KOTŁY- PIECE

CICHEWICZ KOTŁY C.O. KOTŁY- PIECE

PER-EKO KOTŁY- PIECE


SEKOM-ŁUCKI KOTŁY- PIECE

KOTŁY- PIECE

PROTECH GIERAŁTOWICE KOTŁY- PIECE

LOGITERM ZAKŁAD URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH

CICHEWICZ KOTŁY C.O. KOTŁY- PIECE

KOSTRZEWA KOTŁY KOTŁY- PIECE

GIZEX KOTŁY KOTŁY- PIECE

MCI KOTŁY- PIECE

BUD-KOT PLESZEW KOTŁY- PIECE

CICHEWICZ KOTŁY C.O. KOTŁY- PIECE

ATMOS KOTŁY- PIECE

EKOMET KOTŁY- PIECE



KOTŁY- PIECE

SEKOM-ŁUCKI KOTŁY- PIECE

PER-EKO KOTŁY- PIECE

SPÓŁDZIELNIA METALOWO-ODLEWNICZA OGNIWO

GIZEX KOTŁY- PIECE

ELEKTROMET KOTŁY- PIECE

KOTLARZ KOTŁY- PIECE

KOTLARZ KOTŁY- PIECE

BUD-KOT PLESZEW KOTŁY- PIECE

BUD-KOT PLESZEW KOTŁY- PIECE

EKO-CAL KOTŁY- PIECE

ŚLUSARSTWO-KOTLARSTWO WALENDOWSCY KOTŁY- PIECE

PROTECH GIERAŁTOWICE KOTŁY- PIECE

ŚLUSARSTWO-KOTLARSTWO WALENDOWSCY

RAKOCZY KOTŁY- PIECE

METALTERES KOTŁY- PIECE

LOGITERM ZAKŁAD URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH

KLIMOSZ KOTŁY- PIECE

HEF KOTŁY- PIECE

ZĘBIEC KOTŁY- PIECE

ZAKŁAD ŚLUSARSKI GREŃ KOTŁY- PIECE

GIZEX KOTŁY- PIECE

PROTECH GIERAŁTOWICE KOTŁY- PIECE

HEF KOTŁY- PIECE

GALMET KOTŁY- PIECE

BUDMET KOTŁY- PIECE

EKOMET KOTŁY- PIECE

HKS LAZAR KOTŁY- PIECE

AKŁAD KOTLARSKO-ŚLUSARSKI RYSZARD WOJCIECHOWSKI

BUDMET KOTŁY- PIECE

CICHEWICZ KOTŁY C.O. KOTŁY- PIECE

METALTERES KOTŁY- PIECE

CENTRUM INSTALACJI KOTŁY- PIECE

KLIMOSZ KOTŁY- PIECE

MCI KOTŁY- PIECE

THERMOSTAHL AEBE KOTŁY- PIECE

KOSTRZEWA KOTŁY- PIECE

VERNER KOTŁY- PIECE


Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty