Jaki wybrać materiał, na płytę tarasu


Wybór materiału, którym wykończymy żelbetową płytę tarasu, to wypadkowa naszych preferencji i kwot, jakie możemy przeznaczyć na ten cel. Zanim wybierzemy, poznajmy wady i zalety różnych rozwiązań oraz tajniki wykonywania

Każdy materiał, z którego ma być zrobiona tarasowa posadzka, powinien spełniać trzy elementarne warunki: być mrozoodporny, odporny na ścieranie i antypoślizgowy.
Mrozoodporność to podstawowy warunek, aby materiał mógł być stosowany na zewnątrz. Informacja o tej cesze powinna się znajdować na opakowaniu każdego produktu. Najczęściej jest to śnieżynka (płatek śniegu), ale oznaczenia mogą być różne w zależności od producenta. Wyroby mrozoodporne charakteryzują się niewielką (najczęściej do 3%) nasiąkliwością, przy czym im jest ona mniejsza, tym lepiej (im mniej wnika w nie wody, w tym mniejszym stopniu jest ona w stanie uszkodzić nawierzchnię podczas wielokrotnego zamarzania i rozmarzania).
Odporność na ścieranie decyduje o tym, jak posadzka będzie wyglądała za kilka miesięcy albo lat. Nanoszony na nawierzchnie tarasowe piasek działa jak materiał ścierny, dlatego tarasowa posadzka powinna być wykonana z materiałów o jak najniższej ścieralności. Dla wyrobów z kamienia czy betonu ścieralność wyznaczana jest metodą Böhmego pokazującą utratę wysokości próbki. Wynik jest podawany w milimetrach i im jest niższy, tym lepiej. Materiały o małej ścieralności tracą 4-5 mm. Ścieralność wyrobów z ceramiki określają klasy. Na tarasy można stosować ceramikę oznaczoną co najmniej IV klasą ścieralności.
Antypoślizgowość gwarantuje bezpieczne korzystanie z tarasu. Dlatego wybierając materiał wykończeniowy, trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, aby nie był śliski. Należy więc kupować wyroby oznaczone jako antypoślizgowe lub takie, dla których jest podany parametr R (dla tarasów R9-R13 – im większa liczba, tym lepiej).
Specjalnego zabezpieczenia wymaga ściana tuż nad tarasem. Jest ona narażona na zawilgocenie od rozpryskującej się od tarasu wody. Dlatego też na wysokości nie mniejszej niż 15 cm (lepiej 20 cm) osłania się ją elementami należącymi do tej samej gamy produktów co posadzka, ale specjalnie do tego celu przygotowanymi – mającymi odpowiednio wyprofilowane krawędzie. Miejsce łączenia się nawierzchni i cokołu, podobnie jak dylatacje, należy wypełnić materiałem trwale elastycznym. Może to być na przykład sznur dylatacyjny przykryty fugą silikonową. Uszczelnienia wymaga też górne zakończenie cokołu. Można tam ułożyć masę akrylową, silikon lub kit trwale elastyczny.
Jeśli cokołu nie wykańcza się tym samym rodzajem materiału co nawierzchnię, należy go wykończyć obróbką blacharską.

DYLATACJE

Taras jako konstrukcja narażona na oddziaływanie zmiennej temperatury powinien mieć zapewnioną możliwość swobodnego odkształcania się.
Uwaga! Jedno z miejsc, w którym dylatacja jest konieczna, to połączenie tarasu ze ścianą budynku. Jej zadaniem jest niedopuszczenie do niekontrolowanego pęknięcia płyty żelbetowej w tym rejonie. Wykonuje się ją z 2-centymetrowej warstwy styropianu lub polietylenowej taśmy brzegowej grubości co najmniej 1 cm, którą układa się pionowo wzdłuż ściany jeszcze przed wykonaniem płyty. Jej wysokość powinna być tak dobrana, aby dylatowała zarówno płytę żelbetową, jak i warstwę spadkową.
Zdylatowania wymagają także wierzchnie warstwy tarasu. W tym celu wykonuje się szczeliny dylatacyjne szerokości około 15 mm, które powinny sięgać aż do warstwy poślizgowej i dzielić powierzchnię tarasu na kwadraty, ewentualnie prostokąty o proporcjach boków nie większych niż 1:2. Powinny być one rozmieszczone nie gęściej niż co 2 m i nie rzadziej niż co 5 m. Szczeliny wypełnia się materiałem trwale elastycznym. Może to być na przykład sznur dylatacyjny przykryty fugą silikonową.
Na rozmieszczenie dylatacji wpływa rodzaj nawierzchni – wielkość poszczególnych elementów i ich kolor. Gęściejszej siatki dylatacji wymagają ciemne nawierzchnie złożone z dużych płyt niż jasne z małych. Ciemne płyty bardziej się nagrzewają, a mniej fug to mniejsza szansa na zneutralizowanie zmian wymiarów płyt, do których dochodzi przy zmianach temperatury. Rozmieszczenie dylatacji zależy także od usytuowania tarasu względem stron świata. Najbardziej nagrzewa się taras od strony południowej i południowo-zachodniej. Na nim dylatacje najlepiej jest rozmieścić co 2 m.

NIEZBĘDNY SPADEK

Jeżeli żelbetowej płyty tarasu nie wykonano ze spadkiem, przed ułożeniem nawierzchni należy zrobić dodatkową warstwę spadkową z betonu, zaprawy lub z klinów ze styropianu. Spadek powinien wynosić od 1 nawet do 3% w zależności od nasiąkliwości materiałów wykończeniowych i nierówności ich powierzchni. Im większa nasiąkliwość i nierówności powierzchni, tym większy powinien być spadek. Oczywiście musi on mieć odpowiedni kierunek – od budynku na zewnątrz, a poziom posadzki znajdować się kilka centymetrów (najczęściej jest to około 5 cm) poniżej poziomu podłogi w domu.

1. Ceramika

To najpopularniejszy materiał stosowany do wykańczania tarasów. Bez względu na jego rodzaj – terakota, gres, klinkier – oferta producentów jest niezwykle bogata. Wyroby z ceramiki mają różnorodną kolorystykę, wymiary i wiele elementów wykończeniowych, na przykład płytki cokołowe, narożne czy okapowe pozwalające wykończyć krawędzie tarasu. Są także dostępne elementy dekoracyjne pozwalające na oryginalne aranżacje.
Terakota to płytki gliniane. Nie są jednorodne w całym swym przekroju. Tylko ich wierzchnia warstwa jest barwiona, a następnie szkliwiona. Jej też nadaje się gładką lub chropowatą fakturę. Na tarasach najlepiej sprawdza się terakota z matowym szkliwem lub mająca chropowatą powierzchnię. Nie każda jest jednak mrozoodporna, dlatego też należy sprawdzać, czy wybrana przez nas terakota jest dopuszczona do stosowania na zewnątrz. Terakotowe płytki z reguły mają wymiary od 10 x 10 cm do 60 x 60 cm i grubość 8-10 mm.
Gres powstaje z kaolinu, skaleni, piasku kwarcowego oraz barwników mineralnych. Jest znacznie twardszy od terakoty, odporniejszy na ściskanie i ma mniejszą nasiąkliwość. Może mieć grubość od 6 do 30 mm i wymiary od 15 x 15 cm do 130 x 180 cm, ale na tarasy nie stosuje się elementów większych niż 45 x 45 cm czy 30 x 60 cm.
Dostępny jest w sprzedaży jako gres szkliwiony oraz nieszkliwiony polerowany lub niepolerowany. Gres szkliwiony jest śliski, dlatego tylko ten, który ma zwiększoną antypoślizgowość, może być stosowany na tarasy. Gres nieszkliwiony, nazwany potocznie gresem technicznym, ze względu na proces produkcji i skład jest jeszcze twardszy, dzięki czemu jest bardziej odporny na ścieranie. Ma też bardzo małą nasiąkliwość, najczęściej poniżej 0,5%, a jednorodny przekrój płytek pozwala na utrzymanie jednakowego wyglądu płytek nawet przy intensywnym użytkowaniu przez długi czas (nawet wtedy, gdy będą się nieco ścierały). Gres polerowany jest śliski i raczej nie powinien być stosowany na tarasy.
Klinkier to płytki gliniane wypalane w wysokiej temperaturze. Idealnie nadają się na tarasy. Są twarde i bardzo odporne na ścieranie oraz mróz i wysoką temperaturę, a ich nasiąkliwość wynosi 0,5-0,7%. Najczęściej są koloru brązowego, rudego lub w zgaszonej czerwieni. Mogą być też szkliwione – wtedy gama kolorów jest znacznie większa. Faktura ich powierzchni może być gładka lub antypoślizgowa (oznaczona symbolem od R9 do R13).
Klinkierowe płytki mają najczęściej 24, 29 lub 31 cm długości, szerokość 11,5, 24, 29 lub 31 cm, a grubość od 10 do 16 mm.

2. Kamień

Doskonale współgra z otoczeniem tarasu, ponieważ jest naturalnym surowcem, który został tylko odpowiednio przycięty bez żadnych modyfikacji. Jednak nie każdy kamień nadaje się do zastosowania na tarasie. Najlepiej sprawdzają się płyty wykonane ze skał magmowych, na przykład granitu, bazaltu, sjenitu. Nieco słabsze są skały metamorficzne, na przykład łupki. Najsłabsze i wymagające najwięcej prac pielęgnacyjnych są skały osadowe: piaskowce, zbite wapienie, trawertyny, alabastry. Są one bardzo zróżnicowane pod względem wytrzymałości, ścieralności i nasiąkliwości – tylko nieliczne mogą być stosowane na tarasy. Dlatego tak ważny jest dobór odpowiednich płyt i ich systematyczna pielęgnacja.
Granit ze względu na niezbyt trudną obróbkę oraz łatwość szlifowania i polerowania jest kamieniem najczęściej stosowanym na tarasach. Charakteryzuje się mrozoodpornością, niewielką ścieralnością i nasiąkliwością. Może mieć zabarwienie jasno- lub ciemnoszare, pstre, jasno- lub ciemnoróżowe, czerwonawe lub żółtawe.

Uwaga! Granit jest odporny na działanie agresywnych środków chemicznych i nie wchłania tłuszczów.

Sjenit jest mniej rozpowszechniony niż granit (mniej złóż w kraju). Trudno się go tnie na płyty, ale dobrze szlifuje i poleruje, a płyty długo zachowują połysk. Ma małą ścieralność i niewielką nasiąkliwość, dzięki czemu jest mrozoodporny. Jest więc doskonałym materiałem na tarasy. Jednak nie wszędzie może być stosowany. To ciemnoszara lub prawie czarna skała z białymi, równomiernie rozłożonymi w niej plamkami skaleni. Ze względu na barwę wymaga częstszego dylatowania i z reguły nie jest polecany na bardzo nasłonecznione tarasy.
Marmur charakteryzuje się tym, że jest wyjątkowo podatny na obrabianie (także polerowanie). Jest, niestety, mniej odporny na warunki atmosferyczne niż granit czy sjenit, dlatego aby nie pozostawały na nim plamy czy przebarwienia podczas użytkowania musi być impregnowany.
Marmur, aby mógł być stosowany na zewnątrz, musi być mrozoodporny – o to trzeba zapytać w składzie kamieni naturalnych i dostać na to pisemną gwarancję.
Może mieć barwę jasnoperłową, śnieżnobiałą, niebieskoszarą, ciemnopopielatą lub szarozieloną z różowymi żyłkami i białymi smugami. Po zaimpregnowaniu kamień ma bardziej intensywny kolor, bardziej widoczne są też jego przebarwienia.
Piaskowiec łatwo poddaje się obróbce, jednak nie daje się polerować, lecz tylko szlifować. Można spotkać wiele odmian tej skały znacznie różniących się cechami. Dobierając materiał, należy się więc upewnić, czy dany rodzaj kamienia można układać na zewnątrz. W zależności od rodzaju piaskowca nasiąkliwość może się wahać od 1,2 do 7-9%. Należy pamiętać, że materiały stosowane na zewnątrz nie powinny mieć większej nasiąkliwości niż 3%.
Z reguły piaskowce charakteryzują się większą ścieralnością niż granit czy marmur. Dlatego lepiej, by piaskowiec był układany w miejscu, w którym nie będzie możliwości nanoszenia na niego piasku. Na przykład na tarasie, na który prowadzą schody lub do którego jest dostęp tylko z domu. Jednak nawet wtedy należy go pielęgnować – impregnując co roku.
Wapień występuje w dwóch odmianach: miękkiej – nazwanej lekką – i twardej – tak zwanej zbitej. Na tarasach może być stosowany tylko wapień twardy, który i tak ma większą ścieralność niż granit czy marmur. Ze względu na swoje właściwości (zwłaszcza na małą odporność na warunki atmosferyczne) lepiej, jeżeli będzie układany na przykład na tarasie zadaszonym, który nie jest narażony na nanoszenie piasku. Wymaga impregnacji. Płyty mogą mieć kolor brązowy z ciemniejszymi plamami, jasnobeżowy ze słabym żyłkowaniem, różowy lub szary z licznymi żyłkami kalcytu.


3. Beton stemplowany

Na płycie żelbetowej układa się warstwę specjalnego betonu, w którym odciska się zamawiany wzór posadzki. Dzięki pigmentom dodawanym do betonu posadzka może mieć dowolny kolor. W zależności od użytego szablonu i koloru imituje bruk kamienny, płyty piaskowca, kamień rzeczny, cegłę albo deski. Betonowa posadzka może mieć grubość 60 mm albo tylko 10-12 mm. Jeśli beton ma być układany na stropie, który musi być oddzielony od warstw wykończeniowych warstwą izolacyjno-poślizgową, grubość betonu stemplowanego nie powinna być mniejsza niż 60 mm.
Gdy płyta żelbetowa leży na gruncie, można zastosować 10-12-milimetrową warstwę wylewki cienkowarstwowej Baufloor. Taka wylewka wymaga stabilnego podłoża – nośnej płyty z betonu klasy minimum B25.

Uwaga! Ze względu na znaczne wgłębienia spoin posadzki spadek nie powinien być mniejszy niż 2%.

4. Płyty betonowe

Wykonywane są ze specjalnych mieszanek betonowych. Mogą imitować kamień ciosany (piaskowiec, granit, łupek), terakotę lub drewno. Efekt ten jest możliwy do osiągnięcia dzięki zastosowaniu odpowiednich wysokogatunkowych barwników i różnych form. Barwniki pozwalają uzyskać przebarwienia, a formy nadają płytom fakturę.
Płyty prostokątne przypominające kamień ciosany są często produkowane w kilku wymiarach, tak by można było z nich układać różne wzory posadzek. Ich grubość jest zróżnicowana – wynosi od 38 do 45 mm. Wynika to głównie z nierównej faktury materiału, jaki imituje. Najczęściej mają wymiary 60 x 60 cm, 60 x 45 cm, 60 x 30 cm i 30 x 30 cm. Oprócz prostokątów są produkowane elementy, z których można uzyskać koła o średnicy 60, 150, 240 lub 330 cm, owale lub inne nieregularne kształty.
Krawędzie i powierzchnie boczne są nieregularne, a pastelowe kolory zbliżone do barwy naturalnego kamienia. To wszystko sprawia, że doskonale nadają się na taras.
Płytki betonowe mogą imitować także terakotę. Faktura tych elementów jest tak przygotowywana, aby jak najwierniej odtwarzała na przykład ręcznie formowaną ceramikę. Są często nieco cieńsze od płyt imitujących kamień. Najczęściej mają grubość 30 mm. To kwadraty lub prostokąty różnej wielkości (45 x 30 cm, 30 x 30 cm, 30 x 15 cm lub 15 x 15 cm). Niektóre firmy oprócz wyrobów w ciepłych „ceramicznych” kolorach mają w swej ofercie elementy w kontrastowych do nich barwach (na przykład czarnej lub grafitowej). Wykorzystanie takich elementów urozmaica posadzkę.
Elementy imitujące drewno mają wyraźną fakturę słojów, z sękami i przebarwieniami. Niekiedy jest ona tak bardzo zbliżona wyglądem do prawdziwego drewna, że aż trudno uwierzyć, że to beton. Elementy grubości 48-53 mm to deski o długości 67,5 i 90 cm i szerokości 22,5 cm lub kwadraty 22,5 x 22,5 cm. Dobrze się komponują z zielenią oraz ze żwirem i z otoczakami.


5. Płyty z kruszywem

Innym typem produktów z betonu są płyty o wierzchniej warstwie wykończonej kruszywem. Układa się je tak jak płyty betonowe bez kruszywa.
Selekcjonowane otoczaki lub kompozycja kruszyw łamanych, głównie marmurów, granitu, bazaltu, najczęściej jest stosowana tylko do wykończenia górnej warstwy płyt. Płyty te nie wymagają renowacji. Szorstka powierzchnia gwarantuje, że posadzka z nich ułożona nawet po deszczu nie będzie śliska. Użyte kruszywo (zarówno jego wielkość, jak i kolor) ma decydujący wpływ na uzyskany efekt. Płyty z kruszywem do 2 mm mają grubość 4 mm, a z grubszym – 5 mm. Pozostałe wymiary to najczęściej 40 x 40 cm.
Płytki najczęściej mają proste ostre krawędzie, a z boku jest widoczna granica między warstwą z kruszywem i samym tłoczonym betonem. Dlatego też niektóre firmy mają w ofercie elementy, w których kruszywo znajduje się w całej masie (nie tylko na wierzchu). Takie płyty można przycinać, nadając krawędziom dowolny kształt i nie obawiając się, że będą się odróżniały od tych nieprzyciętych.


6. Drewno

Nawierzchnia drewniana jest uważana za nietrwałą. Niesłusznie. Jeśli użyje się odpowiedniego gatunku drewna, prawidłowo wykona konstrukcję nośną, a drewno dobrze zabezpieczy, będzie służyła przez długie lata.
Drewno egzotyczne jest najtrwalsze. Zawdzięcza to swojej zwartej strukturze oraz zawartości naturalnych substancji konserwujących – dużo garbników i wosków. Ścisła struktura drewna daje ponadto piękną gładką powierzchnię odporną na niszczące działanie szkodników i gnicie. Tarasową nawierzchnię wykonuje się najczęściej z teku, bangkirai, massaranduby, tatajuby, ipe lub cumaru. To twarde, wytrzymałe na ścieranie oraz odporne na niekorzystne czynniki atmosferyczne gatunki drewna, które nie muszą być impregnowane. Pozostawione w stanie surowym z upływem lat będą zmieniały barwę na srebrzystoszarą, ale nie ulegną zniszczeniu. Można je też pokryć olejem do drewna – podkreśli on jego naturalny kolor (od słonecznych żółcieni aż po mahoniowe brązy i czerwienie). Kolor można zmienić, używając oleju barwiącego. Na nawierzchnie nadaje się również drewno krajowe. Dąb to najtwardsze i najbardziej wytrzymałe rodzime drewno. Może być stosowane na zewnątrz, wymaga jednak wcześniejszej impregnacji lub zabejcowania.
Niekiedy tarasowe posadzki układane są również z sosny lub ze świerku. Jednak decydując się na takie rozwiązanie, trzeba pamiętać, że są to miękkie gatunki drewna, które łatwo uszkodzić – wgnieść czy zarysować. Poza tym łatwo niszczeją pod wpływem warunków atmosferycznych. Dlatego powinny być odpowiednio chronione. Najlepiej wybierać te impregnowane próżniowo. Wtedy impregnat znacznie głębiej wnika w drewno, niż gdyby je w nim przez kilkanaście minut moczyć.
Do ochrony drewna najbardziej nadają się impregnaty rozpuszczalnikowe i olejowe. Nie są natomiast wskazane impregnaty wodorozcieńczalne, które mogą być z czasem wypłukiwane przez deszcz. Użycie impregnatu chroni drewno głównie przed zniszczeniem biologicznym, nie poprawia jednak jego odporności na uszkodzenia.
Jeśli jest się tego świadomym, nie jest to traktowane jako wada, lecz coś, co nadaje nawierzchni indywidualny charakter.

7. Plastik

Choć plastikowe elementy wyglądem przypominają prawdziwe deski, są wykonane z wtórnie przetworzonego plastiku. Produkt ten można z powodzeniem ułożyć na tarasie – jego parametry wytrzymałościowe są odpowiednie dla takiego miejsca. Plastik jest mrozoodporny – nie łuszczy się pod wpływem mrozu i słońca. Panele mają na powierzchni rowki, więc nawet w czasie mrozu czy deszczu nie ma niebezpieczeństwa poślizgnięcia się na plastikowej posadzce. Boczne ścianki mają rowki, dzięki którym nie widać systemu mocowania, powierzchnia jest gładka, nie ma śrub ani gwoździ. Plastikowe elementy mają grubość 30 mm, szerokość 150 mm i długość 3600 mm. Ich żywotność jest określana na 35 lat, producent daje 10-letnią gwarancję. Do obróbki używa się takich samych narzędzi jak do elementów drewnianych.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty