Odległości między budynkami ze względu na bezpieczeństwo pożarowe


Na dużych działkach zachowanie wymaganych odległości nie jest problemem, ale na małych bywa gorzej. Zanim wybierzemy projekt, zmierzmy działkę i sprawdźmy, co zbudowano na sąsiednich.

Projektując lokalizację domu jednorodzinnego na działce, trzeba uwzględnić jego gabaryty oraz wymagane minimalne odległości od granic sąsiednich działek i obiektów budowlanych. Mogą one wynikać z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów rozporządzenia ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Część uwarunkowań lokalizacyjnych wynika z przepisów bezpieczeństwa pożarowego zawartych w tym rozporządzeniu.

Ogólne zasady lokalizacji

W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
- 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
- 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Natomiast w § 271 ust. 1 określono minimalne odległości, jakie muszą być zachowane pomiędzy ścianami zewnętrznymi budynków ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Podane odległości dotyczą ścian, które nie są ścianami oddzielenia przeciwpożarowego i na powierzchni większej niż 65% mają klasę odporności ogniowej E odpowiednią do przeznaczenia i wysokości budynku. Zgodnie z § 216 ust. 1 oznacza to, że ściana zewnętrzna na powierzchni większej niż 65% musi być wykonana z elementów nierozprzestrzeniających ognia o szczelności ogniowej wymaganej dla danego rodzaju budynku.
Odległość ściany domu jednorodzinnego od innego takiego budynku znajdującego się na działce sąsiedniej, a także od budynku gospodarczego, inwentarskiego lub garażowego, powinna wynosić minimum 8 m. Taka odległość między budynkiem położonym na działce i budynkiem najbliżej usytuowanym na działce sąsiedniej jest jednak dopuszczalna, pod warunkiem że ściana zewnętrzna domu jednorodzinnego ma klasę odporności ogniowej co najmniej E 30 (jest wykonana z elementów murowanych jak cegły czy pustaki), a ściana budynku gospodarczego lub garażowego jest nierozprzestrzeniająca ognia (nie stawia się jej szczególnych wymagań w zakresie klasy odporności ogniowej E).

Uwaga! W przypadku budynków położonych na tej samej działce w zabudowie jednorodzinnej nie wymaga się zachowania określonych odległości między ich ścianami zewnętrznymi.

Kiedy można bliżej, a kiedy trzeba dalej

Odległość między budynkami położonymi na sąsiednich działkach może być zmniejszona do 6 m, jeżeli budynki będą skierowane do siebie ścianami i dachami niemającymi otworów i nierozprzestrzeniającymi ognia (§ 271 ust. 9).
Jeśli jedna ze ścian zewnętrznych zlokalizowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków nie ma odporności ogniowej i może rozprzestrzeniać ogień, odległość należy zwiększyć o połowę, czyli do 12 m. Jeżeli obie ściany zewnętrzne lub przekrycia dachów obu budynków są rozprzestrzeniające ogień, to odległość należy zwiększyć do 16 m (§ 271 ust. 2).

Jak daleko od granicy niezabudowanej działki

W § 272 przewidziano również odległości ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej, niezabudowanej jeszcze działki budowlanej.
Według ust. 2 tego przepisu budynki jednorodzinne, rekreacji indywidualnej, a także budynki mieszkalne w zabudowie zagrodowej (w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych) oraz budynki gospodarcze mające ściany i dachy nierozprzestrzeniające ognia, powinny być sytuowane w odległości zgodnej z § 12 rozporządzenia, przy czym nie ma konieczności określenia cech budynku, który może być wzniesiony w przyszłości na niezabudowanej działce (ewentualny rodzaj budynku, który może być wzniesiony, należy ustalić zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego). W przepisie tym nie wymieniono budynków garażowych, co oznacza, że garaże (ścianę zewnętrzną) należy lokalizować od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki co najmniej w połowie odległości określanej zgodnie z § 271. Jeśli miejscowy plan przewiduje zabudowę jednorodzinną, to odległość ściany garażu od granicy działki może wynosić minimum 4 lub 3 m (pod warunkiem że dach i ściana od strony granicy będą nierozprzestrzeniające ognia oraz nie mają otworów), czyli tyle, ile wynika z § 12.
Jeżeli przekrycie dachu lub ściana zewnętrzna (usytuowana od strony granicy) projektowanego budynku jednorodzinnego, gospodarczego lub garażowego będzie rozprzestrzeniająca ogień, to odległość od granicy z niezabudowaną działką powinna wynosić minimum 6 m.
Późniejsze usytuowanie budynku na działce niezabudowanej w zależności od jego przeznaczenia i odporności ogniowej będzie wymagało zachowania odległości od wcześniej zrealizowanych budynków na działce sąsiedniej zgodnych z § 271.

Uwaga! Najmniejsza dopuszczalna odległość od granicy lasu do budynku jednorodzinnego, gospodarczego lub garażu wynosi 12 m. Odległość tę należy liczyć od granicy obszaru (nieruchomości) przeznaczonego pod gospodarkę leśną, a nie od linii drzewostanu istniejącego w danej chwili na tym obszarze (może bowiem ulec zmianie na przykład w wyniku wyrębu).

Kiedy konieczna ściana oddzielenia przeciwpożarowego

W szczególnych przypadkach usytuowania budynku wymienionych w § 12 rozporządzenia wymagana jest ściana oddzielenia przeciwpożarowego wykonana z materiałów niepalnych:
- zgodnie z ust. 3 budynek można zlokalizować bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości 1,5 m od granicy, jednak pod warunkiem, że ściana budynku skierowana ku granicy nie ma otworów okiennych ani drzwiowych i że takie usytuowanie dopuszczają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (na przykład plan przewiduje zabudowę bliźniaczą lub zwartą szeregową). Taka lokalizacja jest możliwa również wtedy, gdy ze względu na zbyt małe rozmiary działki nie można zachować trzymetrowej odległości ściany budynku bez otworów od granicy. Budynek stawiany na granicy powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Taką ścianę należy także wykonać w budynku usytuowanym w odległości 1,5 m od granicy, ale tylko wtedy, gdy nie będzie zachowana odległość od budynku istniejącego na działce sąsiedniej, wynikająca z przepisów § 271;
- zgodnie z ust. 4, jeżeli na sąsiedniej działce w odległości od granicy równej lub większej niż 1,5 m, ale mniejszej od 3 m, albo bezpośrednio przy granicy stoi budynek ze ścianą bez otworów albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszczalne jest zlokalizowanie budynku ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. We wszystkich tych sytuacjach projektowany budynek powinien mieć od strony granicy działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.
Ściana oddzielenia przeciwpożarowego w budynkach jednorodzinnych oraz gospodarczych w zabudowie jednorodzinnej i garażach musi być wykonana z elementów o klasie odporności ogniowej minimum REI 60. Taką samą klasę odporności musi mieć ściana oddzielająca poszczególne segmenty w przypadku zabudowy jednorodzinnej bliźniaczej, szeregowej lub atrialnej.
W ścianie oddzielenia przeciwpożarowego mogą znajdować się otwory wypełnione materiałem przepuszczającym światło o klasie odporności ogniowej nie niższej od E 30. Materiałem takim są luksfery lub cegła szklana. Powierzchnia otworów nie może przekraczać 10% powierzchni ściany.

Uwaga! Projekty budowlane budynków jednorodzinnych, gospodarczych i garażowych w zabudowie jednorodzinnej nie wymagają uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Oczywiście inwestor może z własnej woli uzgodnić projekt pod względem zastosowanych rozwiązań w zakresie spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej.

Podział budynków na kategoria zagrożenia
Przepisy rozporządzenia ministra infrastruktury wprowadzają podział budynków ze względu na ich przeznaczenie i sposób użytkowania na kategorie zagrożenia. Budynki jednorodzinne zalicza się do IV grupy kategorii zagrożenia ludzi oznaczanej jako ZL, natomiast często występujące w zabudowie jednorodzinnej garaże oraz budynki gospodarcze są zaliczane do kategorii określanej jako PM, obejmującej budynki produkcyjne i magazynowe.

Klasy odporności pożarowej
DLA BUDYNKÓW (lub ich części) ustanowiono pięć klas odporności pożarowej, oznaczonych literami od A do E. Najwyższe wymagania w tym zakresie narzuca klasa A, a najniższe – klasa E. W każdej z klas wymaga się odpowiedniej odporności ogniowej dla poszczególnych elementów składowych budynku: głównej konstrukcji nośnej, konstrukcji i przekrycia dachu, stropów, ścian zewnętrznych i wewnętrznych. Miarą odporności ogniowej jest określana w minutach: nośność ogniowa (oznaczana jako R), szczelność ogniowa (oznaczana jako E) oraz izolacyjność ogniowa (oznaczana jako I). Wszy-stkie elementy budynku zakwalifikowanego do jednej z pięciu klas odporności pożarowej powinny być nierozprzestrzeniające ognia, czyli wykonane z materiałów niepalnych lub niezapalnych.
DOMY JEDNORODZINNE (także budynki mieszkalne, zagrodowe i rekreacji indywidualnej) do trzech kondygnacji nadziemnych, wolno stojące budynki gospodarcze do dwóch kondygnacji nadziemnych w zabudowie jedno­rodzinnej oraz wolno stojące garaże do dwóch stanowisk postojowych zostały w § 213 rozporządzenia zwolnione z wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej (opisanych powyżej). W praktyce pozwala to na zastosowanie do budowy budynku jednorodzinnego, gospodarczego i garażu jedno- lub dwustanowiskowego w zabudowie jednorodzinnej drewna lub innych materiałów niemających odporności ogniowej. Jednak w takich sytuacjach konieczne jest zwiększenie odległości budynku mogącego rozprzestrzeniać ogień od budynków zlokalizowanych na sąsiednich działkach budowlanych (§ 271 ust. 2).

Klasyfikacja pod względem palności i rozprzestrzeniania ognia
WYROBY BUDOWLANE pod względem reakcji na ogień dzieli się na palne lub niepalne. Materiały palne ze względu na stopień palności określający łatwość zapoczątkowania spalania mogą być: niezapalne, trudno zapalne lub łatwo zapalne.
ELEMENTY BUDYNKU pod względem stopnia rozprzestrzeniania ognia klasyfikuje się następująco: jako nierozprzestrzeniające ognia, słabo albo silnie rozprzestrzeniające ogień. Jest to umowna klasyfikacja określająca zachowywanie się materiału poddanego działaniu ognia pod względem rozprzestrzeniania się płomieni po jego powierzchni lub wewnątrz, występowanie płonących kropli.
Przyjmuje się, że elementy nierozprzestrzeniające ognia wykonane są z materiałów niepalnych lub niezapalnych.
Za nierozprzestrzeniające ognia uważa się między innymi: elementy wykonane z betonu, elementy murowane (cegła, pustaki ceramiczne, beton komórkowy), elementy przekrycia dachu, takie jak dachówki ceramiczne, betonowe, blachodachówka, a z elementów wykończenia wnętrz płyty gipsowo-kartonowe.
Materiały i wyroby z drewna miękkiego (sosny, świerku, jodły, a także drewnopochodne) zalicza się do łatwo zapalnych, a wykonane z drewna twardego (dębu, buku, klonu) uznaje się za trudno zapalne. Drewno i materiały drewno­pochodne zabezpieczone środkami ogniochronnymi uzyskują jednak klasyfikację niezapalnych lub trudno zapalnych.
Rozprzestrzeniające ogień są gonty i trzcina mogące stanowić pokrycie dachu.

Podstawa prawna:
- rozporządzenie ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.)
- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. nr 121, poz. 1137)

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty