Okna pod osłoną. Sposoby na zasłonięcie okien od zewnątrz


Dobrze dobrane i zamontowane osłony okienne potrafią skutecznie chronić prywatność. To antidotum na wścibskie spojrzenia, palące słońce i silny wiatr...

Najczęściej montujemy je, gdy chcemy decydować o stopniu nasłonecznienia, poczuciu prywatności albo dla zwiększenia bezpieczeństwa domowników. Niekiedy jednak do wyboru osłony okiennej przekonują nas dodatkowe argumenty – ochrona przed silnym wiatrem, hałasem albo utratą domowego ciepła.
W zależności od tego, jaki efekt chcemy osiągnąć, możemy się zdecydować na rolety, okiennice albo markizy.

1. Rolety

To najbardziej uniwersalne z zewnętrznych osłon okiennych. Wszystkie chronią przed słońcem i wiatrem. Ale są też takie, które dodatkowo tłumią hałas i zapobiegają utracie ciepła z domu.
Rolety mogą przykrywać nawet dużą powierzchnię okna –  płaszcz (pancerz) może mieć do około 7 m². W zależności od typu rolety i producenta mogą mieć szerokość od 60 do 300 cm. 
Najczęściej są produkowane z tłoczonej blachy aluminiowej lub z PCW, rzadziej z blachy stalowej. Najtańsze są rolety z PCW, a najdroższe – stalowe.
Rolety zewnętrzne produkuje się w wielu kolorach. W standardowej ofercie są białe, brązowe, niebieskie, szare, zielone oraz imitujące różne gatunki drewna. Wykonywane na zamówienie mogą mieć dowolny kolor, jednak za to trzeba dopłacić od 10 do 20% ceny rolety.
Każda roleta jest zbudowana z płaszcza (nazywanego też pancerzem), który przesuwa się po prowadnicach bocznych przymocowanych do muru. Prowadnice wykonane z aluminiowych profili montowanych we wnęce okiennej zazwyczaj są wyposażone w gumowe uszczelki tłumiące hałas powstający podczas podnoszenia i opuszczania płaszcza rolety. Na dole znajduje się listwa dolna wyposażona w rygle uniemożliwiające otwarcie zamkniętej rolety od zewnątrz. Płaszcz rolety zwijany jest na walec obudowany kasetą.
Płaszcz jest jedno- albo dwuwarstwowy, wewnątrz może być wypełniony utwardzoną pianką poliuretanową. Może być zbudowany z profili o różnej szerokości (8-20 mm) i wysokości 37, 42, 52 lub 75 mm.
Od grubości warstwy utwardzonej pianki poliuretanowej w płaszczu rolety zależy, w jakim stopniu będzie tłumiony hałas oraz ograniczana ucieczka ciepła z pomieszczeń. Warstwa pianki poliuretanowej może mieć grubość od kilku do kilkunastu milimetrów. Oczywiście, im jest grubsza, tym lepiej izoluje termicznie i akustycznie. Dzięki niej można ograniczyć zużycie energii w sezonie grzewczym nawet do 30%, latem obniżyć temperaturę w pomieszczeniach o blisko 10°C oraz wytłumić dźwięki nawet o 14 dB.

-->

Uwaga! Rolety mogą się rozwijać blisko szyby i dalej od niej. Od tego zależy, jak gruba warstwa powietrza będzie między roletą a szybą. Najlepszą ochronę termiczną okna gwarantują rolety wypełnione pianką poliuretanową, które po zamknięciu od powierzchni szyby oddziela cienka, kilkucentymetrowa warstwa powietrza – wtedy staje się ono bardzo dobrym izolatorem, ponieważ nie dochodzi do cyrkulacji powietrza.
Gdy kaseta rolety jest zabudowana w ścianie, łatwo o utrzymanie czystej elewacji.

Rolety mogą mieć powierzchnię gładką albo...

...perforowaną – wtedy nawet w pozycji zamkniętej wpuszczają nieco światła do pomieszczeń oraz umożliwiają ich wentylację, gdy rolety są zamknięte, a okno otwarte.

Jedną z podstawowych funkcji wielu rolet jest zabezpieczenie okien przed włamaniem. Rolety antywłamaniowe mają bardzo gruby pancerz z profili o ściankach grubości 5 mm (zawsze bez perforacji) oraz dodatkowe zabezpieczenia podwyższające odporność na włamania, wyposażone we wzmocnienie dolnej listwy, maskownicę prowadnicy, która uniemożliwia jej odkręcenie, oraz zamek montowany w dolnej lub środkowej listwie pancerza.
Mają też rygiel ręczny albo zamek automatyczny, montowany w dolnej listwie. Uniemożliwia to podniesienie zamkniętej rolety. Tę samą funkcję co rygle i zamki może pełnić zabezpieczenie grzebieniowe umieszczone w skrzynce rolety.
Rolety antywłamaniowe są najdroższe – sam pancerz i prowadnice są prawie trzy razy droższe od standardowych, a cała roleta dwukrotnie droższa. 

Uwaga! Najbezpieczniejsze i najtrudniejsze do sforsowania są rolety montowane w świetle okna.


Montaż

O zamontowaniu rolet można myśleć już w trakcie budowy domu albo kilka lat po jej zakończeniu. Jednak im wcześniej się na nie zdecydujemy, tym więcej rozwiązań i możliwości jest do wyboru.
Na etapie budowy. Jeżeli montaż rolet zaplanujemy w trakcie budowy, kaseta rolety będzie praktycznie niewidoczna. Może być ukryta w nadprożu fabrycznie wyprofilowanym w sposób umożliwiający umieszczenie w nim kasety, w którą będzie się zwijała. Kaseta może być też zamontowana w specjalnym styropianowym profilu, który mocuje  się do nadproża od spodu. W takich kasetach płaszcz jest zwijany prawoskrętnie – zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Wtedy odległość pomiędzy płaszczem a szybą jest optymalna – około 3-4 cm, co zapewnia ochronę pomieszczeń przed wychłodzeniem przez okno.
Inna możliwość to kaseta podtynkowa, czyli taka, która będzie się licować z elewacją. Jednak można zamontować ją tylko wtedy, gdy ściany domu są grube – najlepiej trójwarstwowe. W takiej sytuacji kaseta będzie się licować z warstwą osłonową ściany. Żeby zachować jak najlepszą izolację cieplną, takie rolety zwijają się lewoskrętnie – wówczas jest zachowana minimalna odległość pomiędzy szybą a osłoną. Powietrze zamknięte między nimi nie cyrkuluje i nie wychładza okna.
Po zakończeniu budowy. Kiedy dom jest już gotowy, można sobie pozwolić tylko na niektóre rozwiązania – kasetę montowaną do nadproża albo do ramy okiennej.
Kasetę rolety, która jest zamontowana do nadproża trudno utrzymać w czystości. Poza tym mur nad kasetą jest narażony na działanie rozpryskującej się wody deszczowej.
Najlepiej, gdy skrzynki montowane do ramy okiennej są takiej samej głębokości jak głębokość ościeża. Mają one jeden mankament – przesłaniają nieco górną ramę okna, przez co są widoczne w pomieszczeniach.

Uwaga! Producenci dołączają instrukcję montażu rolet. Jednak przeprowadzając go samodzielnie, trzeba się liczyć z tym, że gwarancja obejmie same rolety. Dlatego jeśli zdecydujemy się na rolety, zwłaszcza antywłamaniowe, warto zatrudnić wyspecjalizowaną ekipę montażystów. Za roletę kupowaną od razu z usługą producenci doliczają tylko 7%, a nie 22% VAT.

Gdy rolety są montowane już po zakończeniu budowy, ich kaseta może być zamontowana na elewacji...

...albo w otworze okiennym – w świetle okna...

...a nawet w narożu budynku.

Otwieranie, zamykanie

Rolety zewnętrzne mogą być wyposażone w różne mechanizmy otwierania i zamykania. Użytkownicy najbardziej chwalą sobie możliwość regulacji bez konieczności wychodzenia z budynku, dlatego producenci prześcigają się w oferowaniu coraz to nowych, łatwiejszych w obsłudze zintegrowanych urządzeń służących do sterowania roletami.
Najprostsze rozwiązanie będące w standardowym wyposażeniu rolety to siłownik ręczny – regulacja za pomocą taśmy od wewnątrz. Droższe, ale wygodniejsze jest sterowanie elektryczne za pomocą włącznika lub pilota, który uruchamia siłownik – zwija i rozwija roletę. Rolety mogą być też wyposażone w inteligentne systemy reagujące na natężenie światła czujki światła: temperatury oraz programator czasowy. System ten umożliwia sterowanie kilkoma roletami jednocześnie. Programator czasowy może być przydatny podczas nieobecności domowników. Przed wyjazdem można ustawić go tak, żeby na noc rolety się zamykały, a w ciągu dnia były lekko otwarte albo uniesione. Rodzaj mechanizmu otwierania i zamykania rolety w znacznym stopniu wpływa na jej cenę – najtańsze są te otwierane i zamykane ręcznie, dużo droższe – z silnikiem napędzanym elektrycznie z wbudowanym odbiornikiem radiowym – sterowane pilotem.


2. Okiennice

To najstarszy znany w Polsce sposób zasłaniania okien. Chroni przed wiatrem, słońcem i ucieczką ciepła z domu. Często o wyborze tego rozwiązania przesądzają względy estetyczne i architektura domu.
Dostępne na rynku okiennice mogą mieć różne kolory i wzory, dzięki czemu łatwo je dopasować do elewacji albo stolarki okiennej. Pojedyncze skrzydło może mieć maksymalnie 1 m szerokości.
Okiennice są produkowane z naturalnego drewna (najczęściej sosnowego) albo z profili z PCW o grubości od 6 do 9 cm. Najtańsze są te z PCW, droższe z aluminium, a najdroższe drewniane.

Żaluzjowe składają się z ramy, wewnątrz której są umieszczone szczebelki (lamelki) ustawione pod kątem najczęściej 45°. Zamknięte okiennice zaciemniają nieco pomieszczenia, a przy otwartym oknie umożliwiają wentylację pomieszczeń.

Kasetonowe – inaczej zwane płycinowymi – są zbudowane z ramy drewnianej albo z profili PCW, pomiędzy którą umieszczona jest płycina z drewnianych desek albo listew z PCW. Powierzchnia okiennic jest dodatkowo podzielona pionowymi lub poziomymi elementami wzmacniającymi.

Z desek. Są bardzo masywne i ciężkie, ale zamknięte dobrze tłumią hałas i chronią przed utratą ciepła z pomieszczeń. Podobnie jak kasetonowe zaciemniają pomieszczenia.


Montaż

Jeżeli są montowane do ściany jedno- lub trójwarstwowej, trzeba najpierw wywiercić w niej otwory.
Ich głębokość jest uzależniona od materiału, z jakiego jest zbudowana ściana. Może to być 10 cm (gdy jest zbudowana z ceramiki tradycyjnej i silikatów) albo nawet 20 cm (jeśli są to pustaki poryzowane). W wywiercone otwory wbija się kołki, na których zostaną zamocowane zawiasy. Montaż w ścianie dwuwarstwowej przysparza więcej problemów – w miejscu mocowania okiennic trzeba najpierw zamontować elementy drewniane i przykryć cienką warstwą styropianu – tak aby te miejsca licowały się ze ścianą. 
Okiennice można montować samodzielnie, ale wtedy gwarancja obejmie sam produkt. Jeśli zamówimy montaż u producenta albo w autoryzowanej przez niego firmie, to gwarancją, najczęściej dwuletnią, zostanie objęty także montaż.

Uwaga! Zawiasy muszą być tak dobrane, aby utrzymały ciężar okiennicy i pozostała ona w pozycji pionowej. Mechanizm zawiasów ma często specjalne zapadki uniemożliwiające ruch okiennic podczas silnego wiatru. 

Mogą być mocowane do ścian po bokach otworu okiennego...

...albo do ram okiennych.

Otwieranie, zamykanie

Okiennice najczęściej są zamykane na metalowe skoble z blokadą uniemożliwiającą ich otwarcie od zewnątrz. Inne rozwiązanie to zamknięcie drążkowe – przez całą wysokość skrzydła okiennicy przechodzi metalowy pręt, który jest opuszczany przez zaczepy i specjalne uchwyty przymocowane do parapetu albo ramy okiennej.
Okiennice najczęściej otwiera się i zamyka ręcznie – po otwarciu okna. Jednak są też rozwiązania umożliwiające zamykanie i otwieranie okiennic od wewnątrz bez konieczności otwierania okna – za pomocą korby, która znajduje się w pomieszczeniu. Korba jest wtedy połączona z okiennicą specjalną przekładnią. Jeżeli przekładnię podłączy się do silnika, otwieranie okiennic może być sterowane pilotem albo przyciskiem umieszczonym na ścianie tuż przy oknie.



3. Markizy

Chronią przede wszystkim przed słońcem i deszczem. Mogą być wykonane z tkaniny poliestrowej pokrytej lakierem akrylowym, zaimpregnowanego materiału akrylowego albo z wodoodpornej folii połączonej z tkaniną. Wszystkie tworzywa są odporne na zabrudzenia (nawet tłuste oleiste plamy) oraz na promieniowanie UV – nie tracą pod jego wpływem swoich właściwości ani się nie odbarwiają.
Producenci oferują mnóstwo wzorów – paski, kwiaty, ale markizy mogą być też jednobarwne. Dużą zaletą jest to, że materiały, z których są wykonywane, nie mają tak zwanej prawej i lewej strony – po obu stronach wzór i kolor są identyczne. Markizy mogą mieć długość nawet do 7 m i rozpiętość do 4 m. Kąt ich nachylenia może być regulowany w zależności od rodzaju markizy w zakresie od 4 do 80°, a nawet od 0 do 160°. Jest to przydatne zwłaszcza wtedy, gdy przebywamy na tarasie czy balkonie przez dłuższą część dnia i wraz z upływem czasu zmienia się kąt padania promieni słonecznych. Markiza ma dwa albo cztery ramiona – wysięgniki przegubowe, które są połączone z metalową belką przytwierdzoną do elewacji i belką umieszczoną z przodu wysięgników.
Do zadaszenia balkonu mogą służyć zarówno markizy balkonowe, jak i tarasowe (na zdjęciu).

Markiza nawijana jest na walec, który może być nieosłonięty albo zamknięty w kasecie.
Montaż

W ścianie jedno- i trójwarstwowej trzeba wywiercić otwory, w których zostaną umieszczone kołki. Następnie należy przymocować do nich metalową, przyścienną belkę markizy. Podobnie jak przy montażu okiennic, w zależności od materiału, z jakiego jest zbudowana ściana, otwory mogą mieć głębokość od kilku do 20 cm.
Więcej problemów nastręcza montaż, gdy ściana jest dwuwarstwowa – wtedy w miejscach mocowania markizy trzeba wyciąć fragment ocieplenia i przymocować do muru drewniane klocki dystansowe, a następnie zakryć je cienką warstwą styropianu.
Markizy można zamontować samodzielnie, ale wtedy producenci – podobnie jak w przypadku rolet czy okiennic – dają gwarancję tylko na sam produkt.


Markizy tarasowe mogą mieć znacznie większy wysięg niż balkonowe – nawet do kilku metrów.

Ramiona markiz balkonowych są zakończone zawiasami umieszczonymi przy elewacji domu.

Rozkładanie i składanie
Markiza może być zwijana i rozwijana ręcznie albo za pomocą silnika. Niekiedy mechanizm czerpie energię z baterii słonecznej. Wtedy niepotrzebne jest okablowanie i można uniknąć wydatków na prąd.
Wygodnym sposobem jest sterowanie pilotem współpracującym z wbudowanym w silnik sterownikiem radiowym. Można też kupić markizy z czujnikiem wiatru wbudowanym w przednią belkę. Przy zbyt silnym wietrze markiza automatycznie zostanie zwinięta – uchroni ją to przed zniszczeniem. Niektóre markizy mogą mieć również wmontowaną stację pomiaru nasłonecznienia, która będzie wysyłać komendy do sterownika. Dzięki temu automatycznie nachyli on markizy odpowiednio do nasłonecznienia.

Popularne posty z tego bloga

Drewniany balkon

Jak zrobić .Czapka kominowa.

Polskie chałupy. O tradycji architektonicznej wsi