Płyta fundamentowa


Można na niej posadawiać budynki zarówno na gruntach o bardzo dobrej, jak i słabej nośności. Decydując się na takie rozwiązanie, zyskujemy nie tylko fundament, ale także podłogę pierwszej kondygnacji domu.

Wznoszenie domów jednorodzinnych na płycie fundamentowej jest rozpowszechnione w krajach skandynawskich. W Polsce z reguły stosuje się ją wtedy, gdy warunki gruntowe są niekorzystne i osiadanie podłoża mogłoby doprowadzić do uszkodzenia konstrukcji domu. Moda z zagranicy spowodowała, że płytę fundamentową spotyka się najczęściej w domach drewnianych. Polscy inwestorzy powoli przekonują się do tego, że może być ona atrakcyjnym rozwiązaniem także wtedy, gdy dom wznosi się w innej technologii i na gruntach o dobrej nośności.


Czas budowy

Zalety posadawiania domu na płycie fundamentowej bez wątpienia docenią ci, którym zależy na skróceniu czasu budowy. Płytę można wykonać w zaledwie cztery-siedem dni. Po takim czasie beton zwiąże na tyle, by ekipa budowlana mogła zacząć murować ściany.
Prace przy tradycyjnych fundamentach trwają znacznie dłużej – z reguły od momentu rozpoczęcia robót muszą upłynąć trzy tygodnie, zanim zacznie się wznosić ściany. Sprawdzonym sposobem na szybsze zakończenie budowy jest też połączenie płyty fundamentowej z systemem ogrzewania. Dzięki ułożeniu w płycie rur grzewczych ogrzewanie można uruchomić już w trakcie budowy i w ten sposób przyspieszyć schnięcie tynku czy farb.

Prace

Płyta fundamentowa może się okazać szczególnie interesującym rozwiązaniem dla osób, które zdecydowały się na budowę domu niepodpiwniczonego. Wybór takiego sposobu fundamentowania pozwoli na znaczne ograniczenie zakresu robót ziemnych. Nie trzeba będzie – tak jak pod tradycyjne fundamenty – robić głębokich wykopów, wystarczy jedynie zdjąć ziemię roślinną (humus) i warstwy nienośne gruntu.
Gdy po usunięciu humusu zostaną odkryte grunty niewysadzinowe (piaski), można od razu ułożyć chudy beton. Natomiast jeżeli pod ziemią roślinną są grunty wysadzinowe (gliny, iły), należy najpierw ułożyć warstwę zagęszczanego piasku, żwiru lub tłucznia (co najmniej 15 cm) albo na obrzeżach płyty do głębokości przemarzania gruntu wykonać tak zwane ostrogi z chudego betonu, a dopiero potem położyć pod nią podkład (10-15 cm). Następnie rozkłada się zbrojenie i betonuje płytę – betonem klasy co najmniej B25. Płyta zasadnicza pod domy jednorodzinne ma z reguły grubość 18-30 cm. Zbrojenie z siatki podstawowej zawsze powinno być wykonane na dole i na górze płyty. W miejscach, w których mają stanąć ściany konstrukcyjne, należy dozbroić płytę. Pod ścianami najistotniejsze jest dozbrojenie jej dolnej części, ponieważ pod wpływem obciążenia płyta będzie zginana, a jej dół rozciągany. Natomiast w polach przęsłowych (powierzchnie wydzielone przez ściany konstrukcyjne) ze względu na wypór podłoża dozbrajamy górę.
Izolacja termiczna może być ułożona w dwojaki sposób – na płycie albo jeszcze przed ułożeniem zbrojenia na chudym betonie. Pod płytę fundamentową można stosować styropian o odpowiedniej gęstości – co najmniej EPS 250 036 Dach/Podłoga/Parking (dawne oznaczenie FS 40) – albo polistyren ekstrudowany, który ma większą odporność na ściskanie. Gdy termoizolacja jest układana na płycie, można ją zrobić ze styropianu niższej klasy – EPS 100 038 Dach/Podłoga (dawne oznaczenie FS 20). Warstwa termoizolacji zawsze powinna mieć 10-15 cm.
Izolacja przeciwwilgociowa nie zawsze jest konieczna. Wykonując płytę fundamentową z betonu wodoszczelnego, można jej nie robić. Jeżeli jednak ma być ona zrobiona z betonu, który nie jest wodoszczelny, już na warstwie chudego betonu należy ułożyć izolację, na przykład papę lub folię (taką samą, jakiej się używa do izolowania tradycyjnych fundamentów).

Uwaga! O ile tradycyjne fundamenty zwyczajowo posadawia się głębiej, niż przemarza grunt, o tyle płytę fundamentową możemy zrobić powyżej głębokości przemarzania, czyli w przestrzeni pomiędzy 50 a 80-140 cm poniżej powierzchni terenu. W domach wznoszonych za granicą płyty są wykonywane na głębokości zaledwie 30 cm. Polska Norma nakazuje, by fundamentowanie było zrobione co najmniej 50 cm poniżej poziomu terenu (wtedy, kiedy grunty są piaszczyste, czyli niewysadzinowe).

Ciepły fundament

Decydując się na połączenie płyty fundamentowej z systemem ogrzewania, zabetonowuje się w niej ocynkowane rury stalowe oraz agregat z grzałkami elektrycznymi lub nagrzewnicę wodną (z dostępem przez właz w podłodze).
Ogrzewanie płyty odbywa się przez rozprowadzenie ciepłego powietrza w zabetonowanych w niej rurach. Tak nagrzana płyta działa na zasadzie akumulatora ciepła, który dostarcza tyle energii cieplnej, ile wynika z zapotrzebowania na ogrzanie pomieszczeń do określonej temperatury. Ponadto w przypadku przerwy w dostawie prądu ciepło utrzymuje się w domu dłużej niż dostarczane przez inne systemy ogrzewania.
Dopiero po kilku dniach płyta fundamentowa zupełnie się wychładza.
Obsługa systemu jest bardzo prosta, ogranicza się jedynie do zaprogramowania termostatu ściennego umieszczonego w ogrzewanym pomieszczeniu.

Jak może być zbudowana płyta fundamentowa
Płyta fundamentowa może mieć różną konstrukcję (grubość, klasę betonu i stopień zbrojenia). Zależy to od rodzaju gruntu oraz obciążeń, które na nią przypadają, a także od geometrii budynku.

Płyta na gruncie niewysadzinowym. Te grunty nie zwiększają swojej objętości pod wpływem mrozu. Wykonując na nich płytę fundamentową, wystarczy zrobić pod nią 10-15-centymetrowy podkład betonowy.

Płyta na gruncie wysadzinowym. To grunty spoiste (gliny, iły), które mają więcej niż 10% drobnych cząstek – mniejszych niż 0,02 mm. Pod wpływem mrozu powiększają swoją objętość i budynek jest wypychany do góry. Dlatego podkład betonowy wokół płyty powinien sięgać głębokości przemarzania.

Płyta ze wzmocnieniami. Zamiast zwiększać grubość całej płyty lub ją dozbrajać, można ją miejscowo pogrubić – pod ścianami konstrukcyjnymi czy kominem (wybór rozwiązania zależy od konstruktora). Głębokość pogrubienia jest z reguły równa wysokości płyty.

Uwaga! Nawet konstrukcja dachu domu może wpływać na budowę płyty fundamentowej. Przy dachu z wiązarów drewnianych obciążającym tylko ściany zewnętrzne  konieczne może być wykonanie lokalnych wzmocnień płyty pod tymi ścianami – ze względu na brak obciążeń wewnątrz płyta byłaby cieńsza niż przy budynku z wewnętrznymi ścianami konstrukcyjnymi. Projekt płyty przygotowany przez konstruktora powinien przewidywać, że ściany działowe można ustawić w dowolnym miejscu. Jeżeli z jakichś względów płyta jest tak zaprojektowana, że przyjęto do obliczeń ściśle określoną lokalizację ścian działowych, chcąc wprowadzić zmiany, należy uzyskać zgodę projektanta konstrukcji.

Jakie fundamenty wybrać pod dom na skarpie
W takiej sytuacji lepszym rozwiązaniem jest posadowienie domu na płycie niż na tradycyjnych fundamentach, ponieważ w ten sposób minimalizuje się ryzyko nierównomiernego osiadania budynku pod wpływem utraty stateczności skarpy. Jednak przed podjęciem decyzji o budowie należy koniecznie wykonać badania geotechniczne i obliczenia sprawdzające, jakie obciążenie jest w stanie przenieść skarpa.



 

Gdy warunki gruntowe są trudne

Płyta fundamentowa dzięki możliwości płytkiego posadowienia doskonale sprawdza się na terenach o wysokim poziomie wody gruntowej – nawet wtedy, gdy woda gruntowa jest około 50 cm poniżej poziomu terenu. Nie zawsze przed rozpoczęciem budowy fundamentów trzeba więc obniżać poziom wody gruntowej.
Poza tym dzięki zastosowaniu płyty ciężar budynku jest rozkładany na znacznie większą powierzchnię niż przy tradycyjnym fundamentowaniu, w ten sposób nacisk na każdy centymetr obciążonego gruntu jest dużo mniejszy. Właśnie dlatego płyta jest bardzo dobrym rozwiązaniem, gdy dom ma stanąć na gruntach o słabej nośności albo wtedy, gdy pod częścią budynku są grunty o lepszej, a pod częścią o słabszej nośności. Wznoszenie domu na takim trudnym terenie wiąże się zazwyczaj z koniecznością zwiększenia sztywności płyty (żeby zapobiec jej dużym odkształceniom i pękaniu).
W takiej sytuacji konstruktor, dostosowując projekt do warunków gruntowych, na podstawie przeprowadzonych obliczeń podejmuje decyzję o zwiększeniu grubości płyty. To ona przesądza o sztywności konstrukcji – ma decydujące znaczenie dla przenoszenia obciążeń. Zastosowanie betonu wyższej klasy i zwiększenie stopnia zbrojenia mają pod tym względem drugorzędne znaczenie.

Płyta fundamentowa z ogrzewaniem

O ile płyta bez zainstalowanego w niej systemu ogrzewania może mieć grubość zaledwie 18 cm (w przypadku małych obciążeń i dobrego podłoża), o tyle grubość płyty z kanałami grzewczymi zwiększa się do 25-30 cm.








Płyta fundamentowa w domu podpiwniczonym
Stosuje się ją nie tylko wtedy, gdy jest niski poziom wód gruntowych, ale przede wszystkim
wówczas, gdy wysoki poziom tych wód zagraża podmakaniem piwnic.

Z betonu wodoszczelnego. Przy wysokim poziomie wód gruntowych płytę i ścianę piwnicy robi się z betonu wodoszczelnego, a na ich połączeniu stosuje się taśmę uszczelniającą, która gwarantuje szczelność tego połączenia.

Z izolacją przeciwwodną. Gdy konieczne jest zastosowanie ciężkiej izolacji przeciwwodnej, należy dodatkowo wykonać osłonę chroniącą izolację przed naporem wody.

izolacją przeciwwilgociową. W piwnicach zagrożonych jedynie wodą opadową wystarczy zastosować rozwiązanie tańsze niż tradycyjne – ułożyć na płycie fundamentowej i na ścianach izolację przeciwwilgociową.


Zalety:


- ciężar budynku jest rozkładany na znacznie większą powierzchnię niż przy tradycyjnym fundamentowaniu, dlatego płyta fundamentowa doskonale sprawdza się na gruntach o słabej nośności i niejednorodnych;
- niższe koszty niż przy tradycyjnym fundamentowaniu (gdy płyta jest posadowiona na gruntach niewysadzinowych);
- wykonując fundamenty, uzyskuje się od razu podłogę na gruncie;
- skrócenie czasu budowy – płytę fundamentową wykonuje się szybciej niż tradycyjne fundamenty.

Wady:
- już na etapie projektowania koniecznie trzeba przewidzieć, gdzie będą przyłącza;
wyższe koszty niż przy tradycyjnym fundamentowaniu (jeżeli dom jest wznoszony na gruntach wysadzinowych);
- nie można stosować betonu zrobionego metodą gospodarczą na placu budowy, tylko z wytwórni;
- po zakończeniu budowy nie ma możliwości dobudowania nawet małej piwnicy.

Ile to kosztuje

Sprawdziliśmy, ile kosztuje wykonanie tradycyjnych fundamentów, a ile płyty fundamentowej (na powierzchni 74 m²) domu wznoszonego na gruntach wysadzinowych (glinach), w których konieczne jest obniżenie poziomu wody gruntowej przed rozpoczęciem prac. Ustaliliśmy też, ile kosztowałaby płyta fundamentowa o takiej samej powierzchni na gruntach niewysadzinowych. Aby porównanie było miarodajne, do kosztu tradycyjnych fundamentów doliczyliśmy koszt podłogi na gruncie, tak aby w obu przypadkach prace zakończyły się na poziomie podłogi parteru.


Rzut ław fundamentowych

Rzut płyty fundamentowej.

Kalkulacje sporządzono na podstawie średnich cen krajowych. Różnice kosztów mogą ulegać zmianie w różnych rejonach kraju (negocjacje przy zakupie materiałów i określaniu robocizny.

Podobne posty