Skosy na sucho. Płyty do zabudowy poddasza.


Poddasze użytkowe najwygodniej i najszybciej wykańcza się płytami. Które z nich wybrać? Czy lepsze będą te z gipsu, cementu, czy z drewna?


Gdy chcemy zamieszkać na poddaszu, powinniśmy czymś zabudować drewniane krokwie stanowiące konstrukcję dachu. Owszem, w niektórych przypadkach mogą one pozostać odsłonięte, co wygląda nawet dekoracyjnie, ale zazwyczaj w przestrzenie między nimi wpasowany jest materiał ociepleniowy wymagający ukrycia.
Krokwie najłatwiej jest schować za okładziną z płyt. Taki sposób zabudowy jest szybki i skuteczny. Później, po odpowiednim przygotowaniu, płyty wystarczy pomalować lub okleić tapetą.
Czym się kierować przy wyborze płyt? Najważniejsze, by były one możliwie jak najbardziej odporne na wgniecenia i pęknięcia oraz na wilgoć, która może się niekiedy pojawiać na poddaszu. Istotny jest też łączny koszt ich zastosowania. Niektóre bowiem, choć z pozoru tanie, będą wymagały wielu akcesoriów podnoszących cenę 1 m² gotowej okładziny. Zwracajmy też uwagę na to, czy płyty, których kupno przewidujemy, będą się nadawać do łazienek oraz jak
w razie pożaru poradzą sobie z ogniem.

Jak się montuje płyty?
Poddasze o ładnie wykończonych skosach staje się wygodnym miejscem do zamieszkania.

Płyty gipsowo-włóknowe są na tyle odporne na wilgoć, że można nimi wykańczać łazienki na poddaszach.

Płyty cementowo-włóknowe są twarde i odporne na uszkodzenia.

Płyty OSB są sztywne, wytrzymałe na uszkodzenia i odporniejsze na wilgoć niż zwykłe płyty g-k.

Krawędzie płyt OSB mogą być proste...

Nieczęsto są one montowane bezpośrednio do krokwi. Dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze, rzadko wystarcza jedna warstwa materiału termoizolacyjnego ułożona między krokwiami, aby zapewnić odpowiednią izolacyjność cieplną dachu. Po drugie, tylko najbardziej wytrzymałe płyty nie ulegną zniszczeniu w wyniku ruchów konstrukcji powodowanych silnym wiatrem, zmianami wilgotności powietrza czy obciążeniem dachu śniegiem.
Większość nowych poddaszy ociepla się dwiema warstwami wełny lub styropianu. Pierwsza znajduje się między krokwiami, a druga między elementami rusztu (najczęściej stalowego) zamocowanego prostopadle do nich. Do tego rusztu przykręca się płyty.
Powinny one być tak rozmieszczane, aby ich krótsze krawędzie nie wypadały w jednej linii. Tylko układ „na mijankę” zapewni okładzinie optymalną wytrzymałość.
Ważną cechą dodatkowego rusztu nośnego – oprócz tego, że umożliwia zrobienie termoizolacji o odpowiedniej grubości – jest to, że zmniejsza ryzyko pękania lub powstawania naprężeń w płytach okładzinowych. Konstrukcja dachu wciąż bowiem pozostaje w ruchu. Ruszt powinien być dobrze wypoziomowany, aby przykręcone do niego płyty znajdowały się w jednej płaszczyźnie. Listwy rusztu drewnianego poziomuje się za pomocą klinów podkładanych między nie a krokwie. Ruszt stalowy jest zawieszany za pośrednictwem specjalnych wieszaków lub uchwytów umożliwiających regulację jego położenia.
Płyty ustawia się tak, aby ich dłuższe krawędzie skierowane były prostopadle do listew lub profili rusztu. Przykręcanie płyt rozpoczyna się w ich środkowej części i trzeba się kierować w stronę narożników. Liczba wkrętów zależy od rodzaju płyt i ich grubości.
Między elementami rusztu a płytami można umieścić podkładki z taśmy filcowej, aby poprawić właściwości akustyczne okładziny.
Wykańczanie spoin między płytami i styków okładziny – na przykład z murem, sufitem lub ścianami działowymi – jest różne w zależności od rodzaju płyt.

Płyty gipsowo-kartonowe

Zalety:
- są bardzo łatwe w obróbce;
- chronią przed rozprzestrzenianiem się ognia (szczególnie GKF);
- gwarantują gładkie podłoże pod farbę lub tapetę;
- są tanie i łatwe w montażu;
- wykonuje się z nich dość lekką okładzinę – od 7 do 22 kg/m²
Wady:
- są niezbyt odporne na pęknięcia i wgniecenia;
- bardzo chłoną wodę (wszystkie poza GKBI);
- biały pył powstający w trakcie cięcia płyt lub szlifowania spoin jest bardzo brudzący.

Śmiało można stwierdzić, że jest to obecnie najpopularniejszy materiał do wykańczania skosów poddaszy użytkowych. Płyty g-k zbudowane z gipsowego rdzenia obłożonego obustronnie usztywniającym kartonem są dosyć tanie i wygodne w montażu. Przykręca się je jedno- lub dwuwarstwowo – albo do stalowego lub drewnianego rusztu, albo bezpośrednio do konstrukcji więźby dachowej. Do ich przycinania wystarczy zazwyczaj zwykły nóż. Gdy okładzina jest gotowa, styki między płytami wypełnia się gipsową masą szpachlową, najczęściej wzmacniając dodatkowo takie połączenie pasem siatki bądź taśmy zbrojącej. Wypełnianie spoin jest możliwe dzięki temu, że płyty mają lekko sfazowane krawędzie. Po zamontowaniu dwóch płyt powstaje więc między nimi płytkie zagłębienie, w którym zmieści się cienka warstwa masy szpachlowej i siatka zbrojąca.
Po przeszlifowaniu spoin i zagruntowaniu płyt odpowiednim preparatem można rozpocząć malowanie, tapetowanie lub inne prace wykończeniowe.
Do zabudowy poddasza można użyć płyt:
- tradycyjnych – oznaczanych symbolem GKB. Są to najpopularniejsze i najtańsze płyty gipsowo-kartonowe. Ich grubość wynosi 9,5 lub 12,5 mm, a długość – od 200 do 300 cm. Szerokość jest standardowa i wynosi 120 cm. Zwykłe płyty g-k nie są wystarczająco odporne na wilgoć, by można je stosować w kuchniach, pralniach i łazienkach. Układa się je w pomieszczeniach o maksymalnej wilgotności 70%;
- grubych – są zbudowane podobnie jak zwykłe płyty gipsowo-kartonowe, z tym że ich grubość jest większa (15, 20 lub 25 mm), a szerokość mniejsza – 65 cm. Takie płyty są sztywniejsze i bardziej wytrzymałe na działanie ognia. Dobrze sprawdzają się jako podkład pod płytki ceramiczne. Produkowane są również grube płyty wysoce ogniochronne. Ich powierzchnia jest laminowana welonem z włókna szklanego, a do gipsu dodana niewielka ilość włókien celulozowych;
- zwiększonej wytrzymałości na ogień – oznacza się je symbolem GKF. Oprócz gipsu i kartonu znajduje się w nich wzmacniająca siatka z włókna szklanego lub rozproszone włókna szklane, które zapewniają wielokrotnie większą wytrzymałość na działanie ognia. Podczas pożaru tradycyjna płyta gipsowo-kartonowa rozsypałaby się już po 15-30 min. W płytach GKF włókno utrzyma gips w stanie nienaruszonym nawet przez dwie godziny, chroniąc drewnianą konstrukcję przed ogniem. Warunkiem jest jednak ich poprawne i szczelne ułożenie. Płyty takie wyróżniają się przeważnie czerwonym zabarwieniem kartonu lub czerwonym kolorem nadrukowanych na nim napisów informacyjnych. Płytami GKF warto obudować wszystkie drewniane elementy poddasza oraz murowane przewody kominowe;
- zwiększonej odporności na wodę – mają one oznaczenie GKBI. Płyty takie są fabrycznie zaimpregnowane specjalnym środkiem, który powoduje, że mają większą odporność na wodę od pozostałych płyt gipsowo-kartonowych. Nadają się do pomieszczeń, w których wilgotność powietrza sięga 85%. Taka wilgotność nie może jednak utrzymywać się dłużej niż dziesięć godzin. Mają kolor zielony lub zielone napisy informacyjne;
- kompaktowych – łączących zalety płyt odpornych na ogień i odpornych na wodę. Mają rdzeń z włókna szklanego i są zaimpregnowane środkiem hydrofobowym. Ich oznaczenie to GKFI;
- małych – są to zwykłe płyty gipsowo-kartonowe, które poza rozmiarem mają niezmienione wszystkie pozostałe parametry. Z racji swej wielkoś­ci (wysokość 130 cm, szerokość 60-90 cm) są lżejsze i wygodniejsze do transportowania. Można je przewozić każdym samochodem mającym duży bagażnik;
- białych – ich karton jest fabrycznie zagruntowany. Dzięki temu po ułożeniu i zaszpachlowaniu połączeń od razu można przystąpić do malowania. Inne płyty trzeba wcześniej pokryć środkiem gruntującym.
Do montażu tradycyjnych płyt gipsowo-kartonowych potrzebne będą: wkręty, profile CW, wieszaki lub uchwyty do ich mocowania, masa szpachlowa i ewentualnie siatka bądź taśma zbrojąca oraz preparat gruntujący.

Uwaga! Do malowania okładzin z płyt g-k lub g-w nie wolno używać farb krzemianowych ani zawierających wapno lub szkło wodne.

Płyty gipsowo-włóknowe

Zalety:
- są bardzo łatwe w obróbce;
- chronią przed rozprzestrzenianiem się ognia;
- gwarantują gładkie, równe podłoże pod farbę lub tapetę;
- są łatwe w montażu;
- nie wymagają gruntowania;
- ich spoiny wykańcza się łatwiej niż spoiny płyt g-k;
- są odporniejsze na uszkodzenie, wilgoć i ogień niż zwykłe płyty g-k;
- wykonuje się z nich stosunkowo lekką okładzinę – od 10 do 18 kg/m²
Wady:
- są droższe od płyt g-k (choć łączny koszt okładziny, po zsumowaniu wszystkich niezbędnych akcesoriów, jest zbliżony);
- biały pył powstający w trakcie cięcia jest nieco brudzący.

Na pierwszy rzut oka wyglądają bardzo podobnie jak płyty gipsowo-kartonowe. Wytwarzane są jednak inaczej. Produkuje się je z masy gipsowej wymieszanej z włóknami celulozowymi. Są więc jednorodne na całej grubości. Taka budowa zapewnia lepszą sztywność i wytrzymałość na wgniecenia, niż mogą osiągnąć płyty g-k. Zwiększoną odporność na wilgoć zapewnia im impregnacja na etapie produkcji preparatem hydrofobizującym.
Płyty g-w mają długość 150, 200 i 300 cm i szerokość 100 lub 120 cm. Ich grubość wynosi zaś 10, 12,5 lub 18 mm.
Płyty gipsowo-włóknowe grubości 12,5 mm można bez obaw mocować bezpośrednio do krokwi dachowych albo do elementów drewnianego rusztu. Ruszt ze stalowych profili nie jest więc tu konieczny, choć warto o nim pomyśleć, gdyż jest łatwiejszy do właściwego wypoziomowania.
Do drewnianego rusztu płyty g-w można przytwierdzać wkrętami lub specjalnymi klamrami, których potrzeba co prawda więcej, ale są tańsze i szybsze w użyciu. Styki między płytami g-w wypełnia się albo dwiema warstwami masy szpachlowej (bez siatki czy taśmy zbrojącej), albo masą szpachlową i specjalnym klejem do spoin. W tej drugiej metodzie klej nanosi się na krawędzie zamontowanej płyty i dostawia sąsiednią. Płyt nie można jednak zestawiać na ścisk. Musi pozostawać między nimi 5-7-milimetrowa szczelina, którą po zrobieniu całej okładziny wypełnia się gipsową masą szpachlową. Tak można spoinować fabrycznie wykończone krawędzie płyt lub krawędzie przecinane, ale pod warunkiem że cięcie zostanie przeprowadzone wyjątkowo równo. Metoda z użyciem kleju jest znacznie szybsza niż nakładanie dwóch warstw masy szpachlowej i zapewnia trwalsze połączenie płyt.
Płyt gipsowo-włóknowych nie trzeba gruntować przed malowaniem. Może to być wymagane jedynie przed przyklejaniem płytek ceramicznych.
Do montażu płyt gipsowo-włóknowych potrzebne będą: wkręty lub klamry, masa szpachlowa i ewentualnie klej do wykonywania spoin. Jeśli się zdecydujemy mocować je do rusztu stalowego, potrzebne będą także profile CW oraz wieszaki lub uchwyty.

Płyty cementowo-włóknowe

Zalety:
- są sztywne i odporne na uszkodzenia;
- łatwe w montażu i odporne na działanie wilgoci;
- można je mocować bezpośrednio do krokwi i innych elementów konstrukcyjnych poddasza;
- całkowicie odporne na ogień.
Wady:
- nie są zbyt łatwe w obróbce;
- sporo kosztują.

Są to płyty wykonane z cementu, wzmocnione od wewnątrz dwiema warstwami siatki z włókna szklanego. Takie materiały i budowa zapewniają im wyjątkową odporność na wilgoć. Płyty te stosuje się więc z powodzeniem między innymi do wykańczania łazienek. Ponadto wyróżnia je duża wytrzymałość na uszkodzenia mechaniczne: wgniecenia, pęknięcia, złamania. Są również absolutnie odporne na działanie ognia. Płyty cementowo-włóknowe mogą być sprzedawane wraz z kompletnym systemem do wykonywania wodoszczelnych okładzin w pomieszczeniach sanitarnych. System obejmuje preparat gruntujący oraz płynną folię uszczelniającą, a także taśmy i opaski uszczelniające do zabezpieczania narożników i miejsc szczególnie narażonych na zalanie.Płyty cementowo-włóknowe mają długość od 100 do 300 cm, szerokość od 60 do 225 cm i grubość 6, 9 i 12,5 mm. Nie są zbyt ciężkie – ich 1 m2 waży około 12 kg.
Płyty c-w najwygodniej przycinać elektryczną pilarką tarczową, ostatecznie można użyć nożyka z wymiennymi ostrzami.
Płyty przykręca się albo bezpośrednio do krokwi, albo do stalowego bądź drewnianego rusztu. 3-4-milimetrowe szczeliny między nimi wypełnia klej do spoin, taki sam jak w przypadku płyt gipsowo-włóknowych. Nanosi się go na krawędzie zamontowanej płyty (starając się, by jego pas był umieszczony centralnie) i dopiero domontowuje kolejną płytę. Klej powinien wycieknąć nieco na wierzch. Po zastygnięciu ten nadmiar się odcina i spoina jest gotowa.
Szpachlowanie spoin masą gipsową konieczne jest tylko w pomieszczeniach o zwiększonej wilgotności. Ponadto szpachluje się łebki wkrętów, gdy okładzinę zamierzamy pomalować. W sprzedaży są też takie płyty cementowo-włóknowe, które mają krawędzie fazowane w nieco podobny sposób jak płyty gipsowo-kartonowe. Ich styki wypełnia się więc gipsową masą szpachlową i zbroi siatkową taśmą z włókna szklanego.
Do montażu płyt cementowo-włóknowych potrzebne będą: wkręty samonawiercające, klej do wykonywania spoin i ewentualnie profile oraz uchwyty bądź wieszaki do montażu rusztu.

Płyty OSB

Zalety:
- są łatwe w obróbce;
- sztywne i odporne na uszkodzenia;
- łatwe w montażu;
- odporne na działanie wilgoci zawartej w powietrzu;
- można je mocować bezpośrednio do krokwi i innych elementów konstrukcyjnych poddasza.
Wady:
- są łatwopalne;
- ich powierzchnia nie nadaje się do dekoracyjnego malowania.

Są wytwarzane z wiórów drzewnych zlepionych żywicą. Mają budowę trójwarstwową – wióry dolnej i górnej warstwy przebiegają prostopadle do wiórów warstwy środkowej. Osiągają długość od 244 do 280 cm i szerokość od 60 do 250 cm. Grubość płyt OSB wynosi 11, 12, 15, 16, 18 i 22 mm. Mają krawędzie proste lub profilowane, tak aby dało się je łączyć na wpust i wypust. Ten drugi rodzaj połączenia gwarantuje większą szczelność okładziny.
Płyty OSB są na tyle sztywne i wytrzymałe, że można je przybijać bezpośrednio do krokwi, oczywiście jeśli krokwie będą równe i ustawione w jedne osi.
Zawsze wtedy przybija się je dłuższymi bokami prostopadle do krokwi. Wpływa to korzystnie na sztywność całego dachu. Gwoździe wbija się co 30 cm w środkowej części płyt i co 15 cm po ich obwodzie. Ich odległość od krawędzi nie może być mniejsza niż 1 cm. Gdy używamy płyt o prostych krawędziach, pamiętajmy, że trzeba pozostawiać między nimi 3-milimetrowe odstępy niezbędne do niwelowania drobnych ruchów okładziny spowodowanych zmianami wilgotności powietrza. Szczeliny takie pozostawia się puste. Powyższe zalecenia nie dotyczą płyt łączonych na wpust i wypust.
Okładzinę z płyt OSB można bezpośrednio wykończyć tapetą wzmocnioną włóknem szklanym. Jeśli komuś nie przeszkadza specyficzna faktura takich płyt, może je polakierować lub wykończyć lakierobejcą, szczeliny między płytami maskując płaskimi listewkami.
Do montażu płyt OSB potrzebne będą: gwoździe pierścieniowe lub spiralne albo wkrętysamonawiercające.

Sklejka

Zalety:
- są łatwe w obróbce;
- lekkie;
- odporne na uszkodzenia;
- mają najlepszą ze wszystkich płyt drewnopochodnych wytrzymałość na odkształcenia;
- są łatwe w montażu;
- można je mocować bezpośrednio do krokwi i innych elementów konstrukcyjnych poddasza.
Wady:
- są łatwopalne

Materiał ten powstaje ze sklejenia kilku warstw drewnianego forniru o grubości około 1,5 mm. Każda z nich jest ukierunkowana prostopadle do poprzedniej. Taka budowa zapewnia dużą sztywność, odpowiednią­ sprężystość i wytrzymałość na odkształcenia. Płyty ze sklejki mają długość od 152 do 250 cm i szerokość od 125 do 152 cm. Ich grubość może wynosić od 3 do 50 mm. Zazwyczaj wytwarzane są z drewna drzew liściastych: brzozy, topoli, buku, olchy. Tak jak wszystkie wyroby z drewna mogą mieć różną klasę, zależnie od jego jakości. Klasa I gwarantuje najmniejszą liczbę sęków i przebarwień. Klasy niższe – II i III – dopuszczają więcej wizualnych mankamentów.
Krawędzie płyt sklejkowych są proste, ścięte (ukosowane) lub wyprofilowane we wpust i wypust. Do wykańczania poddaszy najkorzystniej zastosować sklejkę wodoodporną.
Płyty ze sklejki mocuje się identycznie z mocowaniem płyt OSB. Po ułożeniu można je polakierować lub wykończyć farbą, lakierobejcą, bejcą lub olejem do drewna.
Można też wypełnić szczeliny między płytami kitem trwale elastycznym (silikonem, uszczelniaczem akrylowym lub polimerowym) i okleić tapetą.
Do montażu płyt ze sklejki potrzebne będą: gwoździe pierścieniowe lub spiralne albo wkręty samonawiercające.

UCHWYTY I WIESZAKI
Najlepszym sposobem na zamontowanie płyt g-k do skosów poddasza jest przykręcenie ich do rusztu nośnego ze stalowych profili CW. Profile takie dostarczają producenci płyt. Ruszt mocuje się do krokwi przeważnie na dwa sposoby:
- za pośrednictwem uchwytów ES przykręcanych do czoła krokwi – tak wykonany ruszt tworzy stabilną, a jednocześnie elastyczną konstrukcję. Uchwyty pozwalają na regulację wysokości rusztu. Dzięki nim można wypoziomować powierzchnię okładziny. Profile CW przykręca się do uchwytów, gdy zostanie już zamocowana druga, dodatkowa warstwa ocieplenia;
- za pośrednictwem metalowych wieszaków mocowanych do boku krokwi – pozwalają one wygodniej niż uchwyty regulować wysokość rusztu i poziomować powierzchnię okładziny.
W sprzedaży są wieszaki zwykłe i samozaciskowe. Gdy są zwykłe, profile nasuwa się na nie od boku. Do wieszaków samozaciskowych profile zaczepia się od góry (zaklikuje).
Zabezpieczone przed rdzą profile metalowe mogą być przycinane tylko specjalnymi nożycami. Nie powinno się używać do tego szlifierki kątowej.
Odstępy między elementami rusztu, zarówno drewnianego, jak i metalowego, powinny wynosić od 50 do 75 cm. W przeciwnym razie okładzina nie będzie wystarczająco sztywna.

DO SKOSÓW GOTOWI, START...
Pora na wykańczanie poddasza przychodzi wówczas, gdy w domu zakończone zostaną tak zwane prace mokre: tynkowanie, wylewanie posadzek, układanie płytek. Oczywiście musi być pokryty dach i wstawione wszystkie okna. Wilgotność powietrza nie może przekraczać 70%, a jego temperatura nie powinna być niższa niż 5°C.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty