Co można zrobić w piwnicy


Puste piwniczne wnętrza kuszą różnymi możliwościami. A gdyby zrobić tam kuchnię lub salkę fitness, a może pokój dla gości? Z czym się wiąże takie przedsięwzięcie i o czym musimy pamiętać?


Budując dom, często decydujemy się na jego podpiwniczenie. Piwnice mają się stać spiżarniami, magazynkami, kotłowniami, ale później przychodzą nam do głowy ciekawsze koncepcje na wykorzystanie tej dodatkowej powierzchni. Przytłaczające koszty wykończenia domu spychają zagospodarowanie podziemnych wnętrz na szary koniec. Przeważnie więc o piwnicy przypominamy sobie dopiero po pewnym czasie od zakończenia budowy i urządzania domu. Zobaczmy, jak możemy zagospodarować piwnice w nowym lub odnawianym domu, jakie trudności nas przy tym czekają i z jakimi kosztami powinniśmy się liczyć.

Piwnica w zgodzie z prawem
Jeśli piwnica ma odpowiednią wysokość, sprawa jest prosta. Możemy tam urządzić dowolne pomieszczenia przeznaczone na pobyt stały lub czasowy. Gdy jest niższa niż 2,5 m, nie powinno tam być pomieszczeń mieszkalnych.­ Jeżeli jednak taka obniżona piwnica ma nie mniej niż 2,2 m, możemy w niej urządzić pomieszczenia przeznaczone na pobyt czasowy, na przykład saunę, salkę fitness, warsztat, salę kina domowego, klub itp. Jeśli mamy zamiar ulokować w piwnicy pełnowartościowe pomieszczenie mieszkalne – sypialnię, pokój, biuro, gabinet – jego podłoga nie może się znaleźć poniżej poziomu gruntu. Ważna jest też kwestia doświetlenia­ tych pomieszczeń światłem naturalnym. Pomieszczenia mieszkalne­ muszą mieć dopływ światła słonecznego. Powierzchnia piwnicznych okien powinna być na tyle duża, aby jej stosunek do powierzchni podłogi wynosił przynajmniej 1:8. W podziemiach mogą też być pomieszczenia oświetlane wyłącznie światłem sztucznym, jeśli ich przeznaczenie będzie dopuszczać taką ewentualność. Nikt nie każe przecież robić dużych okien na przykład w ciemni fotograficznej. Rzeczywistość jest niestety inna, niż chcieliby prawodawcy. W projekcie nie jest bowiem wyraźnie określona funkcja pomieszczeń piwnicznych. A przecież na jego podstawie udzielane jest pozwolenie na budowę. Gdy dom już stoi, w piwnicy możemy zrobić praktycznie wszystko, co nam przyjdzie do głowy. Nikt nam przecież nie zabroni urządzić sobie tam niską sypialnię bez okien.


Urządzenie w piwnicy salki fitness nie wymaga spełnienia żadnych wymogów formalnych. Warto jednak zadbać o jej dobrą wentylację
Autor: Andrzej Szandomirski
Pod parterem można wygospodarować kącik zabaw dla dzieci
Autor: Andrzej Szandomirski

Mieszkalne czy niemieszkalne?
Pomieszczenie mieszkalne to według przepisów... pokój w mieszkaniu. Ciężko więc jednoznacznie stwierdzić, czy salka fitness lub kina domowego są typowymi pomieszczeniami mieszkalnymi. Na pewno nie jest nim kuchnia, którą się zalicza do pomieszczeń pomocniczych. Nie jest nim też sauna – pomieszczenie higieniczno-sanitarne. W Ustawie o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, spotykamy jeszcze jedno rozróżnienie, a mianowicie na pomieszczenia przeznaczone na stały lub czasowy pobyt ludzi. Te pierwsze to takie, w których ta sama osoba przebywa dziennie dłużej niż cztery godziny. Jeśli przebywa krócej, pomieszczenie można uznać za przeznaczone na pobyt czasowy.


Gabinet w piwnicy to pomieszczenie przeznaczone na pobyt stały. Musi mieć podłogę ponad poziomem gruntu, wysokość minimum 2,5 m i odpowiednie doświetlenie naturalne
Autor: Andrzej Szandomirski
By posadzka znalazła się ponad powierzchnią gruntu, konieczne może być odkopanie części ściany piwnicznej. Można wtedy, korzystając z okazji, zrobić oddzielne wejście do piwnicy
Autor: Andrzej Szandomirski

Możliwości zagospodarowania piwnicy
W najniższych partiach domu sytuuje się przeważnie mało reprezentacyjne pomieszczenia – kotłownie, składy opału, pralnie, warsztaty, spiżarnie. Z czasem, gdy na górze zaczyna brakować miejsca, myśli domowników kierują się w dół. Wiadomo, że salonu tam nie przeniesiemy, ale możemy urządzić piwnicę bardziej funkcjonalnie. Oto skromny wachlarz propozycji:
- siłownia lub salka fitness – urządzenia treningowe nie są najpiękniejsze, ponadto ich używanie wiąże się niekiedy z hałasem. Piwnica to najlepsze miejsce na ulokowanie domowego gimnazjonu;
- sauna – obok salki fitness warto ulokować saunę. Będzie dobrym dopełnieniem domowego salonu odnowy biologicznej;
- sala kina domowego – jedno z ulubionych miejsc spędzania wolnego czasu przez domowników. Piwnica, dzięki ograniczonemu dostępowi światła, jest wręcz wymarzonym miejscem do tego celu;
- klubokawiarnia – barek, sala dyskotekowa, a nawet sala bilardowa. To wszystko warto jakoś odizolować od sypialni i pokoi­ dziecięcych, które przeważnie są ulokowane na poddaszu. W przytulnych podziemiach można urządzić naprawdę pełne klimatu miejsce rozrywki i wypoczynku;
- sala zabaw dla dzieci – maluchy­ powinny mieć miejsce, w którym mogą rozładować rozpierającą je energię. Niewiele trzeba,­ żeby piwnica przemieniła się w ich królestwo, w którym wolno krzyczeć i bałaganić do woli;
- pokój gościnny – sypialnia dla gości nie musi przypominać apartamentu w trzygwiazdkowym hotelu. Co ważne, jej lokalizacja­ w piwnicy zapewni intymność i gościom, i gospodarzom;
- kuchnia – ucieczka z kuchnią w głąb gruntu też ma swoje uzasadnienie. Zapachy nie roznoszą się po domu, a w zasięgu ręki można zrobić spiżarnię. Kuchnia nie musi pełnić funkcji reprezentacyjnej, a jedynie użytkową;
- biuro lub gabinet – piwniczne pomieszczenia w sam raz nadają się na siedzibę rodzinnej firmy, pod warunkiem że zdołamy tam zrobić oddzielne wejście;
- pomieszczenia hobbystyczne – niektóre zainteresowania bywają uciążliwe i wymagają miejsca wyizolowanego. W piwnicy można więc zlokalizować modelarnię, kącik do nauki gry na instrumentach, domową hodowlę egzotycznych zwierzaków lub rybek akwariowych.

Niezbędne formalności komentarz prawny Iwona Sysik

Uciążliwość zmagań z biurokracją zależy od tego, jak bardzo zamierzamy zmienić przeznaczenie piwnic. Jeżeli planujemy zaadaptowanie pomieszczenia na czasowy pobyt ludzi, nie musimy o tym informować urzędu. Co innego, jeśli postanowimy ulokować tam pomieszczenie mieszkalne: pokój, gabinet, sypialnię. Wówczas planowaną zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń trzeba zgłosić w starostwie (lub urzędzie miasta powiatowego). Można ją zacząć realizować, jeżeli urząd w ciągu 30 dni nie wyrazi sprzeciwu w formie decyzji. Jeśli zakres przeróbek wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zgoda na zmianę przeznaczenia części obiektu jest wydawana łącznie z pozwoleniem na budowę. Będzie ono konieczne, gdy czeka nas ingerowanie w elementy konstrukcyjne domu – powiększanie okien, wyburzanie ścian, pogłębianie piwnicy – a także kiedy planujemy modernizację instalacji gazowej.  Pozostałe prace – wyciszanie, ocieplanie, wykańczanie – wymagają jedynie oficjalnego zgłoszenia (zgłoszenie zamiaru prowadzenia prac remontowych w danym zakresie). Jeżeli w ciągu dwóch tygodni urząd nie zakwestionuje zgłoszenia, prace mogą się rozpocząć.

Nieuniknione zmiany


Niekiedy podczas adaptacji musimy wymienić okna piwniczne na większe lub dorobić nowe otwory okienne
Autor: MEA
Jeśli piwnica jest całkiem zagłębiona w gruncie, trzeba zastosować okna z oświetlaczami, czyli obudowami zapewniającymi dostęp światła słonecznego
Autor: ACO

Ogrzewanie – bez niego nie zrównamy standardu pomieszczeń podziemnych z pozostałymi częś-ciami domu. W każdym z nowo planowanych pomieszczeń będziemy musieli zrobić ogrzewanie i dostarczać tam odpowiednią ilość ciepła. Konieczna będzie pomoc hydraulików. Niewykluczone, że trzeba będzie wymienić kocioł na wydajniejszy. Temperatura powinna być regulowana. Będzie wtedy możliwość zwiększania jej tuż przed skorzystaniem z pomieszczeń i obniżenia, gdy je opuścimy. Jeśli piwnica jest odpowiednio wysoka, można będzie pomyśleć o ogrzewaniu podłogowym – na przykład elektrycznym – niezależnym od istniejącego układu grzewczego. W przeciwnym razie pozostaje montaż grzejników ściennych.

Uwaga! Modernizacja systemu grzewczego w piwnicy na nic się zda, jeżeli piwnica nie jest zaizolowana termicznie. Większość ciepła przedostawałaby się wtedy poza dom. Konieczne więc będzie ocieplenie ścian piwnicznych i podłóg, a to oznacza poważny remont. Ocieplenie podłogi przeprowadza się od wewnątrz, natomiast ściany najlepiej jest zaizolować od zewnątrz, aby nie zmniejszać kubatury pomieszczseń. Wiąże się to jednak z potrzebą odkopania ścian piwnicznych aż do poziomu ław fundamentowych.

Wentylacja – jest niezbędna tak samo jak ogrzewanie. Jeśli do piwnicy nie doprowadzono kanałów wentylacyjnych (a przeważnie znajdują się one tylko w kotłowni), trzeba będzie pomyśleć o zamontowaniu systemu wentylacji mechanicznej. To wymaga zatrudnienia firmy, która opracuje jej projekt i zajmie się wykonawstwem. Jeżeli kanały są i decydujemy się na wentylację grawitacyjną, warto ją usprawnić, montując okna z nawiewnikami lub – jeśli piwnica jest tylko częściowo zagłębiona w gruncie – zainstalować nawiewniki ścienne. W salach fitness, salach dyskotekowych i kuchniach warto podwiesić pod sufitem wiatraki wymuszające ruch powietrza.
Oświetlenie – o ile w przypadku­ salki kinowej ma to najmniejsze znaczenie, to jeśli planujemy zrobić w podziemiach salę zabaw, pomieszczenie hobbystyczne, kuchnię, salę fitness lub klub, jest bardzo ważne. Gdy okien jest za mało, można wykuć w ścianach otwory i wstawić dodatkowe okna. Kiedy piwnica jest całkiem zagłębiona w gruncie, uratują nas okna z doświetlaczami lub świetliki tunelowe. Pamiętajmy jednak, że według przepisów, w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt stały powierzchnia okien musi wynieść nie mniej niż 1/8 powierzchni podłogi.
Dodatkowe instalacje – w piwnicach zazwyczaj nie ma zbyt wielu gniazd elektrycznych. Trzeba będzie dołożyć kilka, szczególnie gdy mamy zamiar zrobić tam klub, pokój hobbystyczny, siłownię, salkę kinową lub kuchnię. Do sali klubowej lub sypialni gościnnej warto też doprowadzić instalację teleinformatyczną. Kuchnia nie obejdzie się natomiast bez instalacji wodnej, kanalizacyjnej i gazowej, którą trzeba doprowadzić z górnych pomieszczeń. Potrzebny będzie projekt i pozwolenie. Nie liczmy, że uda się nam uzyskać zgodę na wykorzystywanie w pomieszczeniach podziemnych butli z gazem płynnym. Ich przechowywanie i używanie w pomieszczeniach poniżej poziomu terenu jest zabronione. Można się jednak zastanowić nad kuchnią elektryczną, wtedy nie będziemy sobie zawracać głowy instalacją gazową. Kłopotów może też przysporzyć instalacja kanalizacyjna, bo często odpływy z urządzeń zainstalowanych w piwnicy wypadają poniżej wlotu do szamba. Liczmy się z tym, że potrzebna będzie specjalna pompa do odprowadzania ścieków, gdyż same w górę nie popłyną.
Izolacje akustyczne – dodatkowa izolacja akustyczna ścian i sufitu przyda się w salce kinowej lub w sali dyskotekowej. Pamiętajmy jednak, że będzie to oznaczało kosztowną przebudowę wnętrza oraz niewielkie zmniejszenie jego kubatury. Izolację akustyczną robi się bowiem z wełny mineralnej mocowanej za pośrednictwem rusztu nośnego do ścian i sufitu. Wykończenie wnętrza będą wtedy stanowić płyty­ g-k lub g-w. Zmniejszą one powierzchnię użytkową pomieszczenia od strony izolowanej ściany o co najmniej 5 cm. Dodatkowo też obniży się ono o mniej więcej 10 cm.
Nowe posadzki i lepsze wykończenie – zazwyczaj w piwnicach nie przewiduje się luksusów, więc i posadzki są tam najtańsze i najmniej atrakcyjne wizualnie. Gdy chcemy­ zrobić w piwnicy sypialnię, salę zabaw, salkę kinową – trzeba pomyśleć o posadzce z prawdziwego zdarzenia. Do dyspozycji mamy wykładzinę dywanową, parkiet, panele lub posadzkę z ceramiki. Ta ostatnia jest pożądana szczególnie w kuchni lub pomieszczeniu hobbystycznym. Do sali klubowej, siłowni lub sali, gdzie będą stały na przykład stoły bilardowe, nie powinno się wybierać posadzki zbyt miękkiej, gdyż nie będzie wystarczająco wytrzymała na ścieranie i odkształcenia. Najlepszy będzie tu parkiet z twardego drewna, posadzka z twardej ceramiki (gres lub klinkier) lub tak zwana posadzka przemysłowa (na przykład żywiczna). Jeśli ściany piwniczne są wykończone jedynie tanim, mało estetycznym tynkiem cementowym bądź cementowo-wapiennym, trzeba będzie nadać im bardziej dekoracyjny wygląd. Tu pole do popisu jest ogromne. Najprościej jednak będzie wyrównać powierzchnię ścian i sufitów, robiąc na nich gładź gipsową, i pomalować całość farbą. Trzeba będzie również zadbać o estetyczne wykończenie schodów prowadzących do piwnicy. Konieczne mogą się okazać porządne, ładne drzwi wewnętrzne.

Piwnica musi być sucha

Zanim rozpoczniemy adaptację po-mieszczeń piwnicznych, upewnijmy się, że nie panuje w nich wilgoć. Jeśli ściany są mokre, widać brudne zacieki lub wręcz rzucają się w oczy kolonie grzybów pleśniowych, czeka nas naprawa izolacji przeciwwodnej i osuszanie murów. To skomplikowane przedsięwzięcie, ale niestety konieczne. Wilgoć i pleśń, pomijając kwestię estetyki, poważnie szkodzą zdrowiu. Co więcej, gdy ściany są wilgotne, nie spełniają wymogów izolacyjności termicznej. O metodach osuszania zawilgoconych piwnic napiszemy w kolejnym „Muratorze”.

Piwnica do zamieszkania

Oto warunki, jakie musi spełniać pomieszczenie piwniczne, aby mogło być wykorzystywane na stały pobyt ludzi.


Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Koszty wyciągnięte z podziemi
Nie ma co ukrywać, że adaptacja­ piwnicy na cele użytkowe pociąga za sobą wydatki. Ich wielkość zależy od nowego przeznaczenia wnętrz oraz standardu ich wykończenia oraz wyposażenia. Te ostatnie teraz nas jednak nie interesują. Pomijając więc wartość sprzętów, najmniej zapłacimy za piwniczną salę zabaw, salkę kina domowego, solarium, salkę fitness. Najwięcej zaś będzie nas kosztować sypialnia, biuro, kuchnia – bo konieczne będą przebudowy wymagane przepisami budowlanymi – oraz sala klubowa – bo zazwyczaj wykańcza się ją drogimi materiałami. W każdym przypadku poniesiemy­ dodatkowe koszty za montaż grzejników i wentylacji. Wzrosną również opłaty za eksploatację domu. Jeśli piwnice są pozbawione izolacji termicznej, trzeba ją będzie zrobić. To bardzo duży koszt i poważne przedsięwzięcie pod względem organizacyjnym. Sporo zapłacimy za nowe posadzki, drzwi, okna, a jeszcze więcej za wyciszenie pomieszczeń. Ogromne koszty i duży nakład pracy wiążą się też z pogłębieniem piwnicy (aby zyskała wysokość wymaganą dla pomieszczeń mieszkalnych przeznaczonych na pobyt stały – 2,5 m). Konieczny będzie wtedy dokładny projekt konstrukcyjny. Jego realizacją musi się zająć wykwalifikowana ekipa wykonawcza. Prace jednak nie mogą ruszyć, dopóki nie dostaniemy pozwolenia na budowę. Najmniejszy udział w ogólnym rachunku będą miały zmiany w obrębie instalacji elektrycznej i teleinformatycznej. Jeśli piwnica znajduje się w starym, zniszczonym budynku, będziemy musieli ponieść koszt kompleksowego jej remontu, łącznie z doświetleniem, wymianą instalacji, wykonaniem posadzek, wyrównaniem i wykańczeniem ścian, a często też z osuszeniem murów i renowacją izolacji termicznej oraz wodochronnej. Pamiętajmy również, że gdy zechcemy zgodnie z prawem zmienić przeznaczenie pomieszczeń piwnicznych, konieczna będzie adaptacja projektu. Tu zaś wynagrodzenie architekta zaczyna się od 2000 zł (gdy zmiany są naprawdę minimalne), a sięgnąć może nawet trzykrotności tej sumy.
Podobne posty