Dach z charakterem. Pokrycie z blachy płaskiej


Blacha płaska umożliwia krycie zarówno dachów płaskich – można ją stosować na powierzchni o minimalnym spadku 3-5° – jak i połaci o dużym kącie nachylenia. Ze względu na łatwość formowania sprawdza się ona także przy kryciu dachów krzywoliniowych. Lekkość tego materiału oraz łatwość i szybkość jego montażu powodują, że coraz częściej pojawia się na współczesnych dachach. Do wyboru mamy ładne i bardzo trwałe, ale jednocześnie drogie blachy szlachetne – miedziane i cynkowo-tytanowe – oraz mniej trwałe­ i znacznie tańsze – ze stali ocynkowanej lub pokrytej alucynkiem. Na rynku są też nowoczesne blachy wielowarstwowe – stalowe lub aluminiowe, powlekane kolorowymi powłokami z tworzywa. Materiały i kolory
Miedź. Jest plastyczna, odporna na korozję i wyjątkowo trwała – na dachu wytrzymuje około 300 lat. Blacha miedziana jest najdroższa – może kosztować nawet 30-40% więcej niż dość droga cynkowo-tytanowa. Z czasem pokrywa się patyną, czyli warstwą tlenku miedzi, który nadaje pokryciu charakterystyczny zielony lub ciemno­brązowy kolor. Jednak nie kolor jest tu ważny – patyna to przede wszystkim warstwa ochronna, dzięki której pokrycia z blachy miedzianej nie trzeba konserwować.


Dach w technologii rąbka stojącego może być wykonany na dwa sposoby: z krótkich arkuszy łączonych ze sobą na rąbki leżące równoległe do krawędzi okapu lub pełnymi pasami o długościach równych odległości od okapu do szczytu dachu
Autor: RUUKKI
Arkusze blachy płaskiej łączy się na rąbki stojące i leżące, które zapewniają szczelność pokrycia i tworzą na powierzchni dachu charakterystyczny wzór. Aby dach służył przez długie lata, ważny jest fachowy montaż pokrycia – sprawdzeni dekarze mają do dyspozycji nowoczesne maszyny do profilowania blach oraz zamykania rąbków na pokryciu dachu
Autor: PLANNJA



Do pokrywania lukarn przydaje się blacha profilowana łukowo
Autor: RHEINZINK
Blachę płaską można montować wyłącznie na pełnym deskowaniu. Pomiędzy blachą a podłożem układa się matę strukturalną, która izoluje akustycznie i umożliwia odprowadzanie skroplin gromadzących się na spodniej stronie blachy. Wyjątkiem są systemowe rozwiązania niektórych producentów oferujących arkusze blachy płaskiej z gotowymi zatrzaskami w kształcie rąbków stojących i z pionowymi przetłoczeniami usztywniającymi blachę
Autor: PLANNJA

Uwaga! Ponieważ miedź powoduje korozję innych metali, najlepiej jej z nimi nie łączyć.

Cynk. Ma podobne właściwości jak blacha miedziana i podobnie się pokrywa warstwą ochronną – węglanem cynku. Dzięki temu z upływem czasu nabiera koloru szarosrebrzystego lub ciemnoszarego. Niestety, blacha cynkowa odznacza się mniejszą trwałością (około 50 lat) i dlatego w Europie od dawna się jej nie stosuje. Zastąpiła ją znacznie trwalsza blacha ze znikomym dodatkiem tytanu i miedzi (łącznie 0,005%) – cynkowo-tytanowa – której trwałość szacuje się na 120-140 lat. Dodatek tytanu zwiększa trwałość i wytrzymałość tej blachy, a dodatek miedzi ułatwia jej profilowanie. Niektóre z blach cynkowo-tytanowych są zabezpieczane od dołu warstwą lakieru kompozytowego.
Stal. Dawniej ocynkowane blachy stalowe były popularnym materiałem pokryciowym stosowanym na dachach domów jednorodzinnych. Obecnie wykorzystuje się je do produkcji pokryć powlekanych warstwami, które są wytrzymałe i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Taka warstwa dość dobrze chroni blachę i nadaje jej kolor – blachy płaskie powlekane (wielowarstwowe) są dostępne w kolorach tradycyjnych (na przykład miedziany, srebrzysty, grafitowy) oraz nowoczesnych. Bez barwnej powłoki stal ocynkowana ma kolor srebrzysty, który z czasem szarzeje i matowieje. Niekiedy wierzchnia strona kolorowej blachy bywa zabezpieczana specjalną folią, dzięki której materiał nie rysuje się podczas transportu. Niestety, żywotność kolorowej powłoki jest ograniczona (szacowana na kilkanaście lat) – promienie słoneczne, zanieczyszczenia atmosferyczne oraz bliskość morza to główni sprawcy starzenia się koloru. Obecnie są też produkowane stalowe blachy płaskie pokryte alucynkiem, który ma właściwości samonaprawcze, chroni więc odkrytą stal przed korozją w miejscach zarysowań i na obciętych krawędziach.
Aluminium. Blachę aluminiową, podobnie jak stalową, pokrywa się powłokami ochronnymi. Nie koroduje tak szybko jak stal i jest od niej lżejsza. Niestety, pod wpływem zmian temperatury aluminium się rozszerza i kurczy bardziej niż stal, co trzeba uwzględnić podczas montażu. Z blachy aluminiowej są produkowane przede wszystkim małe elementy, którymi można pokrywać dach.

Praca blachy, praca z blachą

Rozszerzalność termiczna. Należy ją uwzględnić podczas montażu, każdy materiał bowiem zmienia swoje wymiary pod wpływem zmian temperatury (zmiana długości to wynik mnożenia długości początkowej przez stały dla danego materiału współczynnik rozszerzalności termicznej i rozpatrywaną różnicę temperatury). To właśnie rozszerzalność termiczna sprawia, że blacha na dachu „pracuje”, co jest szczególnie ważne, jeśli jej pasy są długie, na przykład sięgają od okapu do kalenicy. Aby zabezpieczyć takie pokrycie dachowe przed deformacją i rozszczelnieniem, dekarz dostosowuje sposób mocowania blachy do podłoża – dopuszczalne ruchy pokrycia wymusza odpowiednim układem i liczbą elementów mocujących stałych oraz ruchomych.
Elastyczność i możliwość formowania. Odkształcalność metalu zależy między innymi od jego temperatury. Jeśli blacha ma przynajmniej 10°C, bez problemu można jej nadać żądaną formę. Elastyczność maleje w temperaturze poniżej 0°C. Aby łatwiej formować materiał, niektóre blachy niepowlekane podgrzewa się nagrzewnicami. Jeżeli jednak temperatura otoczenia jest zbyt niska (niższa niż -10°C), nawet ta metoda okazuje się nieskuteczna. Blach powlekanych nie powinno się formować w temperaturze niższej niż -10°C, ponieważ na zagięciach pojawiają się wówczas mikropęknięcia powłoki.


Sposób na szczelne pokrycie


Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Rozmiar na miarę możliwości

Blachę grubości 0,6-1 mm kupuje się w dociętych na wymiar arkuszach albo w zwojach.

Arkusze. Blacha w arkuszach ma szerokość 1-1,25 m i długość 2 lub 3 m. Pokrycie z arkuszy wyglądem przypomina pokrycia starych dachów, ponieważ blachę układa się na mijankę, czyli sąsiadujące arkusze przesuwa się względem siebie o połowę długości. Wadą takiego sposobu układania blachy są pracochłonne poprzeczne połączenia arkuszy zwiększające koszty robocizny i przedłużające czas robót dekarskich.
Zwoje (rolki, kręgi). Szerokość blachy w zwojach wynosi 57 cm do 1 m. Krycie długimi pasami blachy (ich długość może wynosić nawet 16 m) sprawdza się na dużych połaciach o jednolitej powierzchni oraz na dachach bardzo stromych. Do formowania i zamykania rąbków stojących pomiędzy pasami blachy można używać specjalnych maszyn wypożyczanych zwykle dekarzom przez producentów blach. Usprawnia to roboty dekarskie i skraca czas montażu, dzięki czemu zmniejszają się koszty wykonawstwa.

Trwałość blachy stalowej w dużym stopniu zwiększa kolorowa powłoka – jedna z tych, które wykorzystuje się do powlekania blachodachówek. Dlatego ten rodzaj blachy bywa pokryty folią zabezpieczającą, którą trzeba zdjąć tuż przed montażem
Autor: RUUKKI



Blachy cynkowo-tytanowe i miedziane są na tyle trwałe, że nie wymagają ofoliowania. Ewentualne zarysowania nie mają wpływu na trwałość powłoki i nie są widoczne na dachu. Oczywiście, producenci takich blach mogą zabezpieczyć swój produkt folią, ale radzą stosować to rozwiązanie tylko tam, gdzie szczególnie ważny jest nieskazitelny wygląd blachy, na przykład na elewacji czy na parapecie
Autor: RHEINZINK
Aby zwiększyć atrakcyjność blach szlachetnych, producenci poddają je „fabrycznemu” patynowaniu. Perfekcyjny efekt można osiągnąć, wykorzystując taką samą blachę do wykończenia pozostałych detali – wiatrownic, deski okapowej i orynnowania
Autor: RHEINZINK

Podłoże pod blachę
Blachę płaską układa się na sztywnym poszyciu, najczęściej jest to pełne deskowanie, rzadziej płyty wiórowe lub sklejka wodoodporna. Nie wolno łączyć jej z produktami bitumicznymi (układanie na papie) czy wilgotnym betonem. Pomiędzy poszyciem dachu a blachą często układa się specjalną matę rozdzielającą lub membranę separacyjną zapewniającą wentylację pokrycia. Jej budowa – górna warstwa wykonana ze splątanych włókien lub wypustki w kształcie ściętych stożków – umożliwia wentylację pokrycia oraz tłumi odgłosy deszczu i drgania powodowane porywistym wiatrem.

Miniblacha

Na stromych połaciach pokrycie z blachy płaskiej może być wykonane z płytek w kształcie prostokątów, rombów lub łusek. Najczęściej są one z blachy cynkowo-tytanowej lub z powlekanego aluminium. Montaż pokrycia z drobnych elementów jest niezwykle pracochłonny – w każdy z nich trzeba wbić kilka łączników.


Autor: RHEINZINK

Łączenie i mocowanie
Blachę płaską łączy się prostopadle do krawędzi okapu, zwykle na rąbek stojący pojedynczy lub podwójny. Wysokość takich rąbków wynosi najczęściej 25 mm, ich rozstaw zaś wynika z szerokości pasów blachy (zwykle 50-65 cm). Blachę można też łączyć równolegle do krawędzi okapu (najczęściej na rąbek leżący), co jest konieczne tam, gdzie nie można zastosować długich pasów blachy. Dzięki rąbkom stojącym i leżącym na dachu powstają charakterystyczne pionowe i poziome podziały, pokrycie zaś jest odpowiednio szczelne. Niewielkie arkusze blachy (długości 2-3 m) można co prawda mocować bezpośrednio do podłoża gwoździami, śrubami lub nitami, ale należy to już do rzadkości. Wymaga bowiem przewiercenia blachy i nie pozwala na jej rozszerzanie się i kurczenie pod wpływem zmian temperatury. Takie mocowanie sprawdza się dobrze w niewidocznych (osłoniętych innymi elementami) częściach obróbek, na przykład w mocowaniu pasów okapowych. Jedynym właściwym sposobem montażu pokrycia dachu z blachy płaskiej jest mocowanie pośrednie. Polega ono na stosowaniu dodatkowych elementów – łapek, żabek lub pasków mocujących – które się przytwierdza do sztywnego podłoża wkrętami lub ocynkowanymi gwoździami z szerokim łbem (gwoździami papowymi). Podczas łączenia arkuszy blach te łączniki pozostają w rąbkach. Podczas montażu pokrycia nie dziurawi się blachy, dzięki czemu jest ono szczelne, a łączniki pozwalają mu się swobodnie rozszerzać i kurczyć.
Podobne posty