Dachówki ceramiczne


Upływający czas jest dla nich niezwykle łaskawy. Nie dość, że należą do najtrwalszych pokryć dachowych, to jeszcze wiekowa patyna dodaje im uroku. Zapewne dlatego dachówki ceramiczne swoje przysłowiowe pięć minut przeżywają już od stuleci.








Dachówki ceramiczne mogą się znacznie różnić wymiarami. Na 1 m2 ceramicznego pokrycia – karpiówki ułożonej w koronkę – wchodzi aż kilkadziesiąt dachówek, a..
Autor: Wiktor Greg
..gdy pokrycie jest układane z dachówek wielkoformatowych zakładkowych, zaledwie kilka (sześć-dziesięć).
Autor: Jarosław Sosiński

Okazały się odporne na jedno z podstawowych praw rynku – tym razem nowe nie wypiera starego. Wciąż produkuje się i układa najstarsze wzory dachówek ceramicznych i jednocześnie wprowadza się nowe. Dzięki temu liczba ich rodzajów może przyprawić o zawrót głowy. Jednak przyczyn popularności tego pokrycia nie należy upatrywać jedynie w walorach estetycznych. Dachówki ceramiczne bardzo dobrze znoszą zmienne warunki atmosferyczne – bez uszczerbku przechodzą nawet 150 cyklów zamrażania i rozmrażania. Są odporne na ogień. Doskonale tłumią hałas. Nawet ulewny deszcz przeczekiwany pod ceramicznym pokryciem wydaje się bezgłośny. Dachowa ceramika ma nie tylko bardzo dobre parametry, ale także inne praktyczne zalety. Można nią pokryć nawet dachy o bardzo skomplikowanych kształtach. Poza tym podczas układania małą część materiału trzeba spisać na straty, a im dachówka mniejsza, tym mniej powstaje odpadów.

Uwaga! Nie każda więźba udźwignie pokrycie ceramiczne. Jest ono ciężkie, 1 m² może ważyć od 39 do nawet 75 kg, podczas gdy 1 m² blachodachówki waży 5-7 kg, a płyt bitumicznych zaledwie 3,5 kg. Więźba powinna być skrojona na miarę dachówek. Dlatego najlepiej, jeśli jest ona od razu projektowana pod określony rodzaj pokrycia ceramicznego. Jeżeli nie, konieczne są obliczenia wykonane przez konstruktora i ewentualne wzmocnienie istniejącej więźby.

Powierzchniowe wybory
Materiał, z którego jest produkowana dachówka, może być poddawany różnej obróbce. Wprawdzie po uformowaniu z gliny wszystkie dachówki trafiają do pieca, ale niektóre pokrywane są płynną glinką, a inne szkliwione.

Naturalne. Ich produkcja jest najprostsza. Choć są czerwone, ten kolor nie jest efektem zastosowania barwników. Zawdzięczają go związkom żelaza zawartym w glinie, które w czasie wypalania nadają dachówkom barwę. Odcień czerwieni zależy od złoża gliny. Dlatego dachówki produkowane w naturalnym czerwonym kolorze nieco różnią się między sobą barwą. Zrobione z nich pokrycie z reguły nie jest jednolite kolorystycznie. Ten rodzaj dachówek ceramicznych najszybciej porasta mchem i glonami.

Angobowane. Mogą mieć różne kolory, dlatego że przed wypalaniem pokrywa się je płynną glinką z dodatkiem barwników. Dachówki angobowane najczęściej są brązowe, miedziane lub antracytowe. Kolory pochodne, na przykład kasztan i tek, uzyskuje się dzięki zastosowaniu angoby kwarcowej, a głęboką czerń  wykorzystując do zrobienia angoby szlachetną odmianę glinki. Angoba może także mieć taką samą barwę jak naturalne dachówki. Wtedy, choć nie zmienia ich koloru, chroni powierzchnię. Dachówki angobowane są bardziej odporne niż naturalne nie tylko na czynniki atmosferyczne, ale także na porastanie mchem i glonami.

Glazurowane. Po wypaleniu są szkliwione i ponownie wkładane do pieca. Wierzchnia warstwa szkliwa może mieć dowolny kolor albo być bezbarwna. Wszystkie dachówki glazurowane są błyszczące. To one – spośród dachówek ceramicznych – są najmniej nasiąkliwe, najbardziej odporne na zabrudzenia oraz porastanie mchem i glonami. Ponieważ mają zamknięte pory, najłatwiej je wyczyścić.

Naturalne, angobowane i glazurowane
Naturalna czerwień dachówek niejedno ma imię. Jej odcień zależy od złoża – nawet w jednej partii poszczególne elementy mogą mieć nieco inną barwę.




Autor: RÖBEN

Autor: RÖBEN

Autor: RÖBEN

Dachówki angobowane mogą mieć różne kolory: kasztanowy, miedziany lub czarny. Niektóre są pokrywane dwoma kolorami angoby, które się przenikają.



Autor: RÖBEN

Autor: RÖBEN




Autor: RÖBEN

Autor: RÖBEN

Uwaga!  Zarówno dachówki angobowane, jak i glazurowane mogą być barwione nie tylko powierzchniowo, ale w całej swojej masie. Wtedy po przecięciu krawędź dachówki ma taki sam kolor jak jej wierzchnia warstwa. Miejsca uszkodzeń dachówek barwionych w całej masie znacznie mniej rzucają się w oczy niż tych barwionych powierzchniowo.



Angoba szlachetna i kwarcowa zapewnia bardziej błyszczącą powierzchnię.
Autor: KORAMIC
Najbardziej błyszczące spośród dachówek ceramicznych są dachówki glazurowane.
Autor: KORAMIC
Dzięki wypalaniu w temperaturze około 1000oC mają małą porowatość, a przez to niską nasiąkliwość.
Autor: Mariusz Bykowski



Szkliwo może być bezbarwne albo mieć dowolny kolor: wiśniowy...
Autor: KORAMIC
...błękitny...
Autor: KORAMIC
...lub brązowy.
Autor: KORAMIC
Kształt określa połać
To, na jaki typ dachówki się zdecydujemy, w znacznym stopniu określi styl całego domu. Może to być któraś z najbardziej tradycyjnych, najstarszych – minich-mniszka albo karpiówka – lub jeden z najnowszych wzorów dachówek zakładkowych, wyglądem przypominający łupek czy łuskę miedzianą.
Mnich-mniszka to dachówka pamiętająca czasy starożytnego Rzymu. Dziś najczęściej można ją zobaczyć na zabytkach sakralnych. Wśród prywatnych inwestorów ma grono zagorzałych zwolenników. Już nazwa sugeruje, że ten rodzaj pokrycia składa się z dwóch podstawowych elementów – dachówek mniszek i mnichów. Na podłożu najpierw układane są mniszki, które tworzą wklęsłe rynny od kalenicy do okapu. Na nich układa się dachówki wypukłe – mnichy – tak, by zakrywały miejsce połączenia dwóch mniszek. Robione są przy tym 5-8-centymetrowe zakłady. Dzięki temu ten rodzaj pokrycia uznaje się za najszczelniejszy.
Dawniej dachówki łączono zaprawą, dziś montuje się je „na sucho” – przymocowując do łat za pomocą specjalnych klamer lub drutu. Ten rodzaj pokrycia pozwala na większy rozstaw łat niż przy układaniu innych dachówek. Może on wynosić nawet 37 cm. To piękne pokrycie przywołujące wspomnienie tradycyjnej, szlachetnej architektury ma, niestety, także wady. Jest drogie, a jego ułożenie wymaga dużego nakładu pracy. Zapewne dlatego na rynku pojawiły się imitacje mnichów-mniszek – dachówki zakładkowe, które są tańsze i łatwiej się je montuje.
Karpiówka jest układana na dachach od średniowiecza. To najmniejsza spośród dachówek ceramicznych. Dzięki temu może być wykorzystywana do krycia dachów o bardzo skomplikowanych kształtach. Oprócz płaskich dachówek tego typu produkowane są także wklęsłe i wypukłe, które ułatwiają układanie pokrycia na krzywych fragmentach połaci. Ułożone obok siebie małe karpiówki pozwalają nawet na zrezygnowanie z wykonywania obróbek blacharskich kosza. Z reguły w karpiówkach są otwory, w które wkłada się gwoździe montażowe lub drut. Spody niektórych karpiówek (także tych z otworami) są specjalnie profilowane – tak aby można je było zaczepić na łatach. Pokrycie z karpiówek może być ułożone na dwa sposoby – w łuskę albo w koronkę. Wzór w łuskę wymaga małego rozstawu łat – około 14 cm. Do każdej łaty mocowany jest rząd dachówek. Kolejny rząd układa się z przesunięciem o pół dachówki – dzięki temu styki elementów się mijają. Układane w łuskę dachówki z pierwszego rzędu lekko pokrywają się z nałożonym trzecim rzędem. W przypadku wzoru w koronkę rozstaw łat jest dwukrotnie większy niż przy łusce. Każda łata trzyma dwa rzędy dachówek. Z powodu małych rozmiarów dachówek układanie z nich pokrycia jest bardzo pracochłonne. Choć jedna karpiówka waży zaledwie 1,8 kg, wykonane z nich pokrycie jest jednym z cięższych – 1 m² może ważyć nawet 75 kg.
Esówki swoją nazwę zawdzięczają kształtowi poprzecznego przekroju, który przypomina literę S. Do łat przymocowuje się je wyprofilowanymi zaczepami umieszczonymi na spodzie każdej dachówki. Układa się je zawsze od prawej strony połaci. Esówki pozwalają na zmianę długości krycia. Rozsunięcie poszczególnych rzędów (rozstaw łat) można zwiększać od 2 do 4 cm. Jest to szczególnie istotne przy zmianie pokrycia, kiedy starych łat nie trzeba wymieniać. Natomiast układając nowe pokrycie, po uwzględnieniu wymiarów połaci można uniknąć docinania elementów. Esówki były kiedyś bardzo popularne, dziś coraz częściej zastępują je dachówki zakładkowe. Mogą przypominać je kształtem, ale mają wyprofilowane zamki.
Dachówki zakładkowe są dziś najczęściej układane na dachach. Zapewne dlatego produkuje się je w tak wielu wzorach. Zaczynając od najstarszej marsylki, która pojawiła się w XIX wieku, poprzez dachówki rombowe, romańskie, renesansowe, przypominające esówki, mnicha-mniszkę, imitujące karpiówkę, kończąc na najnowszych wzorach. Dziś oferowane są między innymi dachówki przypominające łupek naturalny albo łuskę miedzianą. Mają one wyprofilowane zamki najczęściej na dwóch zbiegających się krawędziach (górnej i bocznej), ale produkowane są też takie, które mają tylko jeden – boczny zamek. Zastosowanie zamków nie tylko ułatwia układanie pokrycia, ale także gwarantuje jego większą szczelność. Zamki niektórych dachówek są tak skonstruowane, że pozwalają na rozsuwanie ich rzędów do 8 cm. O tyle centymetrów można w takiej sytuacji zmieniać rozstaw łat, dostosowując go do wielkości połaci tak, by uniknąć docinania dachówek.


Pod tymi dachówkami nie trzeba zostawiać szczeliny wentylacyjnej, ponieważ potrafią same się wentylować.
Autor: Mariusz Bykowski
Niektóre rodzaje dachówek mnich-mniszka można kupić z powierzchnią przypominającą wiekową patynę.
Autor: IMERYS



Układanie mniszek, a potem mnichów może zająć dwukrotnie więcej czasu niż ułożenie innego ceramicznego pokrycia.
Autor: Mariusz Bykowski
Karpiówka doskonale nadaje się do pokrycia lukarny, wykonania kosza, a nawet na dach stożkowy.
Autor: Daniel Rumiancew


Tabela: Krycie różnymi typami dachówek.

Uwaga! Produkowane są także wielkoformatowe dachówki zakładkowe. Zaledwie sześć-dziesięć takich dachówek wystarczy, by ułożyć 1 m² pokrycia. Zwiększeniu wymiarów bardzo często towarzyszy zmniejszenie ciężaru pokrycia, przy jednoczesnym zachowaniu jego parametrów wytrzymałościowych. Wprowadzanie dachówek wielkoformatowych ma duże znaczenie dla przyspieszenia i uproszczenia prac dekarskich, a to z reguły zmniejsza koszt robocizny. Jednak dachówki takie nie najlepiej sprawdzają się na małych połaciach, na przykład na daszkach lukarn lub tych umieszczanych nad wejściami. Ze względu na konieczność wykonania wielu docięć zrobienie z nich pokrycia nie jest ekonomiczne, a poza tym nie wygląda ono ładnie.



Produkowane są karpiówki o gładkim...
Autor: KORAMIC
...chropowatym...
Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ
...lub żłobionym licu.
Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ


Karpiówki mogą być układane w łuskę albo...
Autor: Daniel Rumiancew
...w koronkę.
Autor: Andrzej Szandomirski




Postarzane karpiówki produkowane są w różnych kolorach.
Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ

Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ

Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ




Żłobiona faktura dachówek sprawia, że pokrycie sprawia wrażenie masywniejszego.
Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ

Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ

Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ

Pochylą się nad połacią
Decyzja o wyborze dachówki nie może być podyktowana jedynie jej wyglądem. Istotne jest dostosowanie typu dachówki do stopnia pochylenia połaci dachu. Producenci określają minimalny zalecany kąt jej pochylenia. Zawsze powyżej takiego kąta pokrycie będzie szczelne, i tak jednak dobrze jest wykonać wstępne krycie z folii przymocowanej do kontrłat lub układanej na sztywnym poszyciu. Dobrą ochroną będzie również ułożona na sztywnym poszyciu papa. Nie znaczy to wcale, że dachówek nie można układać na dachu o mniejszym niż zalecany kącie nachylenia. Można, ale wtedy, gdy nachylenie połaci jest mniejsze od najniższego zalecanego kąta o 6-10°, pod dachówkami koniecznie trzeba zrobić sztywne poszycie. Niektórzy producenci określają także minimalny i maksymalny kąt nachylenia połaci, które są nieprzekraczalne.


Esówki nazywane też holenderkami nie mają zamków.
Autor: KORAMIC
Z dachówek można wykonać szczelne pokrycie na dachach o kącie nachylenia 16-90°. Gdy kąt nachylenia połaci dachu jest mniejszy, konieczne jest ułożenie pod dachówkami sztywnego poszycia i szczelnej warstwy papy lub folii.
Autor: Jarosław Sosiński




Na dachówkach naturalnych mogą powstawać przebarwienia od leżących na dachu igieł i liści. Z reguły można je usunąć przeznaczonymi do tego celu preparatami.
Autor: Andrzej Szandomirski
Ważną zaletą pokrycia z dachówek ceramicznych jest łatwość przeprowadzenia prac remontowych. Naprawa wiąże się jedynie z usunięciem uszkodzonych dachówek - nie trzeba demontować całego pokrycia.
Autor: Mariusz Bykowski
Dach z esówek pokrytych rustykalną angobą.
Autor: KORAMIC

Dachowe specjalizacje
Jeśli chcemy, żeby dach wyglądał estetycznie, nie wystarczy ułożenie podstawowych dachówek. Dlatego producenci do każdego typu pokrycia oferują elementy, dzięki którym powierzchnia dachu i jego miejsca newralgiczne, takie jak na przykład kalenica czy szczyty dachu, mogą wyglądać jednolicie. Jednak dachówki do zadań specjalnych w znacznym stopniu podnoszą cenę pokrycia.



Gąsiory – służą do wykańczania kalenicy i grzbietów dachu. Mocuje się je do łaty kalenicowej specjalnymi klamrami. W niektórych systemach oferowane są tak zwane gąsiory początkowe i końcowe, którymi zaczyna się i kończy układanie rzędu gąsiorów.
Autor: Mariusz Bykowski
Trójniki – są elementami wykańczającymi połączenie kalenicy i naroża. Nakłada się je na gąsior na brzegu kalenicy.
Autor: RUPPCERAMIKA
Dachówki skrajne (boczne, krawędziowe, szczytowe) – mogą być prawe albo lewe. Są zakończeniem połaci. Układa się je wzdłuż krawędzi połaci. Wykorzystywane są także do wykończenia miejsc przy oknach i kominach.
Autor: Jarosław Sosiński



Gąsior.
Autor: FABRYKA CERAMIKI BUDOWLANEJ
Gąsior końcowy.
Autor: CREATON
Zaślepka do gąsiora nie musi być zrobiona z wypalanej gliny. Niekiedy jest metalowa albo plastikowa. Niektórzy producenci oferują zaślepki perforowane poprawiające wentylację kalenicy.
Autor: CREATON




Dachówki mansardowe i kątowe – są wykorzystywane do łączenia pokrycia na załamaniach połaci. Produkuje się je na indywidualne zamówienie.
Autor: PRODACH
Dachówki pulpitowe (kalenicowe) – służą do wykańczania kalenic dachów jednospadowych.
Autor: CREATON
Dachówki wentylacyjne – są układane w miejscach, gdzie wentylacja połaci jest przerwana, na przykład przy oknach dachowych i kominach.
Autor: Jarosław Sosiński

Dachowa galanteria


Dachówki przelotowe z kominkami – odpowietrzają kanalizację lub pion wentylacji grawitacyjnej.
Autor: RÖBEN
Dachówki antenowe – pozwalają na przeprowadzenie przez połać dachu kabli antenowych i zamocowanie wsporników anteny.
Autor: RUPPCERAMIKA



Dachówki do montowania stopni i ław kominiarskich – są wyposażone w specjalne uchwyty służące do przymocowania stopnia albo ławy kominiarskiej. Są mocniejsze od pozostałych dachówek – niekiedy metalowe. Montuje się je przy kominach, wyłazach i w miejscach, które wymagają regularnej konserwacji.
Autor: RUPPCERAMIKA
Dachówki do montażu systemów przeciwśnieżnych – są bardziej wytrzymałe niż zwykłe dachówki. Mają uchwyty, do których mocuje się płotki przeciwśnieżne lub bale.
Autor: RUPPCERAMIKA
Co jest gwarantowane
Producenci dachówek udzielają na nie gwarancji od 25 do 50 lat. Należy pamiętać jednak, że nie każde uszkodzenie będzie nią objęte. Gwarancja dotyczy zazwyczaj trwałości i mrozoodporności. Z reguły z dobrodziejstw gwarancji można korzystać wtedy, gdy zniszczenie powstało na skutek działania warunków atmosferycznych, na przykład dachówka popękała pod wpływem mrozu. Uwzględniane są też wady uznane przez obowiązującą normę za niedopuszczalne, na przykład zbyt duże różnice wymiarów dachówek albo nierówności na ich zamkach. Gwarancja nie obejmuje jednak uszkodzeń mechanicznych.

Uwaga! Aby móc ubiegać się o wymianę dachówek w ramach gwarancji, należy, układając pokrycie, przestrzegać zaleceń producenta – począwszy od kąta nachylenia połaci, a skończywszy na zasadach montażu.



Marsylka i...
Autor: KORAMIC
...jej następczynie - dachówka renesansowa...
Autor: KORAMIC
...rombowa...
Autor: RUPPCERAMIKA



...przypominająca miedzianą łuskę...
Autor: RUPPCERAMIKA
...imitująca mnicha-mnieszkę...
Autor: IMERYS



..udająca esówkę i..
Autor: KORAMIC
...podszywająca się pod karpiówkę.
Autor: IMERYS

Dlaczego zmieniają kolor?
Wszystkie dachówki ceramiczne z czasem ciemnieją. Angobowane i glazurowane w niewielkim stopniu, natomiast zmiana barwy dachówek naturalnych jest dostrzegalna na pierwszy rzut oka. Poza tym wraz z upływem czasu na ceramicznych dachach często pojawiają się zacieki albo naloty. Przyczyny ich pojawienia się bywają bardzo różne...
Białe lub szare zacieki powstają przez wypłukiwanie i wykruszanie się zaprawy tynkarskiej, na przykład z lukarn lub kominów. Aby się ich pozbyć, trzeba przede wszystkim zlikwidować ich przyczynę – naprawić tynk lub zastąpić go na przykład oblicówką.
Na terenach przemysłowych dachówki pokrywają się czarnymi zanieczyszczeniami. Chemiczny nalot niszczy wierzchnią warstwę dachówki. Są firmy, które usuwają takie zabrudzenia urządzeniami wydmuchującymi sprężone powietrze lub piasek. Przed takim czyszczeniem dachówki trzeba jednak zdjąć z połaci.Pojawienie się na dachówkach zielonego nalotu – glonów, mchów lub porostów – nie świadczy o wadzie pokrycia. Wprawdzie zła wentylacja dachu zwiększająca wilgotność materiału pokryciowego może nasilić rozwój dachowej flory, jednak nawet na dobrze pokrytym dachu w miejscach słabo nasłonecznionych (zazwyczaj od zacienionej strony północnej) pojawia się zielony nalot. Połacie, na których flory jest niewiele, wystarczy kilkakrotnie zmyć wodą z detergentem, na przykład płynem do mycia naczyń, a potem pokryć preparatem biobójczym, który je zaimpregnuje. Jeżeli flora dachowa jest bujna, najlepiej od razu zastosować środek biobójczy. Aby jej usuwanie zakończyło się sukcesem, po takiej aplikacji powierzchnia dachu przez 12 godzin nie powinna zostać zmoczona.
Można zapobiegać zielenieniu dachu i usuwać je. Skutecznym sposobem jest zastosowanie elementów miedzianych, które wytwarzają jony zapobiegające rozwijaniu się flory dachowej. Można też zamontować miedziane kształtki albo taśmę miedzianą, którą przykleja się do dachu.

Jakie parametry?
Obowiązująca europejska norma określa minimalną nośność dachówek oraz to, w jakim stopniu mogą chłonąć wodę.Minimalna nośność jest uzależniona od typu dachówki – pokrycie mnich-mniszka powinno mieć zadeklarowaną przez producenta nośność co najmniej 1000 N, karpiówki – 600 N, dachówki zakładkowe z równą powierzchnią licową 900 N, a wszystkie pozostałe – 1200 N. Nikogo nie trzeba przekonywać, jak istotna jest niska chłonność materiału pokryciowego. Ma to znaczenie nie tylko ze względu na szczelność dachu, ale także z powodu obciążenia więźby. Im pokrycie bardziej odporne na działanie wody, tym mniejszy ciężar będzie musiała ona dźwigać podczas deszczu. Maksymalna przesiąkliwość określona przez normę dla dachówek I kategorii powinna wynosić 0,5-0,8 cm³/cm²/24 h; przesiąkliwość dachówek II kategorii – 0,8-0,925 cm³/cm²/24 h .

Uwaga! Dachówki II kategorii mogą być stosowane tylko wówczas, gdy zostanie pod nimi umieszczona szczelna powłoka, na przykład folia albo papa.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty