Krajowe á la egzotyczne. Drewno modyfikowane termicznie


Jesion, buk albo akacja w kolorze czekolady, kawy lub kakao. Marzenia o naturalnej drewnianej posadzce czy elewacji o barwie dobieranej z wzornika właśnie zaczynają się stawać realne. Można już kupić drewno, które po obróbce termicznej nie tylko zmienia wygląd, ale też w mniejszym stopniu się odkształca.

Na pomysł termicznego modyfikowania drewna wpadli już wikingowie, którzy w ten sposób hartowali drewno na strzały. Później Finowie zaobserwowali, że wysoka temperatura i wilgoć panujące w saunach bardzo korzystnie zmieniają wygląd i parametry znajdujących się tam drewnianych elementów. Obecnie obróbka termiczna dokonuje się w specjalnych komorach, w których drewno jest poddawane działaniu wysokiej temperatury i wilgotności. Jednak termodrewno może się znacznie różnić jakością, a różnice nie zawsze są widoczne gołym okiem.

Czym termodrewno różni się od zwykłego drewna
Efekty obróbki termicznej są zadziwiające – drewno zmienia barwę, wszystkie przebarwienia stają się mniej widoczne, a sęki ulegają „sprasowaniu” (zmniejszają swoje wymiary). Zachodzą także przemiany, których nie widać na pierwszy rzut oka – przede wszystkim drewno staje się mniej wrażliwe na wilgoć. Dzięki temu jest bardziej stabilne – współczynnik skurczu zmniejsza się nawet o 50%. Odporne na działanie wilgoci termodrewno jest także odporne na gnicie i zagrzybienie. Innym pozytywnym efektem jest usunięcie z drewna żywicy i substancji lotnych, co jest szczególnie istotne w przypadku gatunków iglastych. Niestety, podczas obróbki cieplnej razem z pozytywnymi modyfikacjami w strukturze drewna zachodzą też niekorzystne zmiany – staje się ono bardziej kruche, przez co maleje jego odporność na naprężenia i może pękać.



Oblicówka z termodrewna jest odporna na wilgoć, grzyby i pleśnie.
Autor: Mehmet Sofuoglu FINNFOREST , FINNFOREST
Drewno na nawierzchnię tarasu powinno być poddawane delikatnej obróbce termicznej, aby nie było zbyt kruche.
Autor: Pekka Porko FINNFOREST , FINNFOREST
W posadzce z drewna modyfikowanego cieplnie nie powstają szpecące szczeliny.
Autor: Tartak Stefan

Z klasą albo bezWedług fińskiej klasyfikacji termodrewno występuje w dwóch klasach. To pierwszej klasy jest przeznaczone do stosowania wewnątrz domów, a drugiej na zewnątrz. Przynależność do danej klasy zależy między innymi od stabilności drewna i odporności na pleśń. Oba te parametry są lepsze w przypadku drewna klasy drugiej. Przynależność do poszczególnych klas jest określana na podstawie maksymalnej temperatury obróbki. Drewno pierwszej klasy gatunków liściastych było poddawane maksymalnej temperaturze 180°C, a iglastych 190°C. Drugiej klasy odpowiednio 212°C i 200°C.
Uwaga! Nie wszyscy producenci drewna korzystają z tej klasyfikacji. Po pierwsze – uważają, że może ona wprowadzać kupujących w błąd, ponieważ dotychczasowa, dotycząca zwykłego drewna, jest stworzona na zupełnie odmiennych zasadach. Po drugie – poddają drewno działaniu wyższej temperatury – do 230°C. Właśnie dlatego na rynku jest termodrewno bez określonej klasy, jedynie opisane nazwą koloru.

Jakie gatunkiNie każde drewno w równym stopniu nadaje się do termicznej modyfikacji. Najlepsze rezultaty można osiągnąć, poddając jej tak zwane sprężyste gatunki, na przykład jesion i buk, oraz drewno drzew iglastych – sosny czy świerku. Znacznie więcej trudności nastręcza modyfikacja krajowego dębu. Jego drewno jest kruche, po nieodpowiedniej obróbce termicznej może się w środku rozwarstwiać. Wystarczy, że w komorze będzie za mało pary – wewnątrz drewnianych elementów powstaną uszkodzenia. Podczas cyklinowania mogą się z nich odspajać plastry. Wprawdzie dobry parkieciarz, pukając w drewno, może stwierdzić, czy wewnątrz elementów są puste miejsca, jednak trudno od niego wymagać, by przy zakupie parkietu do całego domu opukiwał każdą klepkę. Dlatego lepiej wybrać drewno, na które producent udziela kilkuletniej gwarancji.

BarwaEuropejskie drewno po wyjęciu z komory przypomina gatunki egzotyczne. Zależnie od ustawienia górnej granicy temperatury zmienia się intensywność barw brązowych. Im wyższa temperatura podczas obróbki, tym ciemniejsze drewno można uzyskać. Szczególnie interesujące efekty są osiągane przez modyfikację drewna o usłojeniu podobnym do egzotycznego albo trudno dostępnego gatunku. Przykładowo: w efekcie odpowiednio dobranej obróbki cieplnej dębu można uzyskać imitację czarnego dębu – drogiego i niezwykle rzadko spotykanego drewna.

Gdzie można stosować
Jest szczególnie polecane tam, gdzie zwykłe drewno mogłoby ulec zniszczeniu przez wilgoć, pleśń czy grzyby. Dlatego z termodrewna powstają meble ogrodowe, tarasy i elewacje domów. Na zewnątrz można stosować wiele gatunków termodrewna (na przykład sosnę, świerk, modrzew). Są wystarczająco stabilne zarówno na oblicówkę, jak i podłogi tarasowe. Wewnątrz domu z termodrewna robi się posadzki, schody, sufity. Decydując się na takie wykończenie pokoju dziennego, holu czy sypialni, można mieć pewność, że między drewnianymi elementami nie powstaną szpecące szpary. Niektóre gatunki drewna po modyfikacji termicznej są także polecane do tak zwanych mokrych pomieszczeń – kuchni, łazienek. Sprawdzi się tu odpowiednio zabezpieczony dąb lub jesion. Choć takie drewno będzie przypominało wyglądem egzotyczne, nie będzie aż tak stabilne jak tek czy iroko.

Jak ciąć, szlifować, mocowaćCięcie, szlifowanie czy wiercenie w termodrewnie nie nastręcza żadnych trudności – wystarczą zwykłe narzędzia. Jednak wszyst-kie prace trzeba wykonywać ostrożniej niż przy obróbce zwykłego drewna. Modyfikowane drewno łatwiej się łamie i pęka. Poza tym znacznie bardziej pyli, dlatego prace przy nim należy przeprowadzać w masce ochronnej. Do mocowania drewnianych elementów lepiej używać wkrętów niż gwoździ. Jeżeli będą to gwoździe, trzeba je wstrzeliwać pneumatycznym pistoletem.

Jak kleićWprawdzie wszystkie czynności są takie same jak przy klejeniu zwykłego drewna, jednak termodrewno inaczej zachowuje się w kontakcie z klejami wodnymi – znacznie wolniej je absorbuje. Dlatego na ich schnięcie trzeba przeznaczyć trzy-sześć razy więcej czasu niż wtedy, gdy klei się zwykłe drewno. Zasada jest prosta – im wyższa była temperatura podczas obróbki cieplnej, tym czas schnięcia kleju wodnego musi być dłuższy. W łazienkach najlepiej przyklejać drewno elastycznymi klejami poli-uretanowymi rozpuszczalnikowymi – jedno- lub dwuskładnikowymi. Nie można też zapomnieć o wypełnieniu szczelin dylatacyjnych materiałami uszczelniającymi, na przykład wokół krawędzi bocznych posadzki.

Jak zabezpieczać
Modyfikowane termicznie drewno, podobnie jak niepoddawane takiej obróbce, można olejować albo lakierować. Jednak przed zastosowaniem lakieru wodnego należy je koniecznie zagruntować. Specjalnego zabezpieczenia wymaga drewno układane w łazienkach. Najlepiej użyć któregoś z lakierów zawierających żywice uretanowe, ponieważ są elastyczne i nie sklejają bocznych krawędzi drewnianych elementów. Na zewnątrz drewno można zabezpieczyć olejem albo specjalnymi gruntami – drewnochronami, impregnatami chroniącymi przede wszystkim przed promieniami UV zmieniającymi kolor. Termodrewno może też pozostać niezabezpieczone, ale wtedy – tak jak gatunki egzotyczne – po pewnym czasie pokryje się srebrzystą patyną.

Jak to się robi
Obróbka drewna z reguły trwa od 24 do 46 godzin i zawsze jest podzielona na kilka faz. W pierwszym etapie w komorze stopniowo podwyższa się temperaturę i utrzymuje ją przez kilka godzin. W drugim temperatura zostaje podniesiona od 180°C do ponad 200°C, a powietrze znajdujące się w komorze zostaje zastąpione parą wodną. Ten etap może trwać od kilku do nawet kilkunastu godzin. Ostatnią fazą jest stopniowe (trwające kilka godzin) schładzanie drewna. Temperatura i wilgotność muszą być odpowiednio dozowane, dlatego cykle i nawilżanie muszą być regulowane przez program komputerowy. Przy nieodpowiednim nawilżaniu z drewnianych elementów może powstać węgiel drzewny.

Gazowanie, parzenie, obróbka termiczna
Gazowanie odbywa się w temperaturze 60-70°C. Nazywane jest też wędzeniem. Uwaga! Takiej obróbce poddawane jest tylko drewno dębu. Higroskopijny (suchy) dąb chłonie parę amoniaku. Dochodzi do połączenia amoniaku z występującymi w strukturze drewna kwasami. W wyniku reakcji chemicznej barwa drewna zmienia się na ciemną. Parzenie jest przeprowadzane w temperaturze nieprzekraczającej 130°C. Za pomocą pary i ciepła poprawiana jest stabilność i delikatnie zmieniana barwa drewna. Obróbka termiczna – od 150 do 230°C – zdecydowanie zmienia kolor i parametry drewna.

Efekty obróbki termicznej drewna

zalety

- wzrost odporności na wilgoć;
- wzrost odporności na grzyby i pleśnie;
- większa stabilność kształtu (zmniejszenie skurczu nawet o 50%);
- usunięcie żywicy;
- poprawa klasy drewna – przebarwienia i sęki stają się mniej widoczne;
- zmiana barwy.

wady
- zmniejszenie odporności na pękanie (do 50%);
- obniżenie odporności na naprężenia (od 10 do 20%).

Od drewna naturalnego do termodrewnaNiekiedy trudno poznać, że posadzki zrobiono z tego samego gatunku drewna.


Posadzka z naturalnego drewna jesionowego albo...
Autor: Piotr Mastalerz
Schody z drewna bukowego albo...
Autor: Andrzej Szandomirski



... z termojesionu.
Autor: Tartak Stefan
... z termobuku.
Autor: Tartak Stefan



Posadzka z dębu albo...
Autor: Andrzej Szandomirski
... z termodębu.
Autor: Tartak Stefan



Schody z parzonej akacji albo...
Autor: Tartak Stefan
... z termoakacji.
Autor: Tartak Stefan



Na zewnątrz najczęściej stosuje się drewno drzew iglastych (na zdjęciu sosna)...
Autor: Tartak Stefan
...rzadziej termodrewno liściaste (na zdjęciu jesion).
Autor: Tartak Stefan



W saunie ławki z termodrewna są nie tylko bardziej higieniczne, ale także nie parzą tak jak te ze zwykłego drewna.
Autor: Michał Glinicki , Jacek Kucharczyk
Wkręcając śruby w termodrewno, należy uważać, aby nie pękło ani się nie odłupało. Najlepiej najpierw nawiercić otwory w drewnie, a dopiero potem wkręcać w nie śruby.
Autor: Tartak Stefan


Jaka temperatura obróbki, taki kolor drewna.
Autor: Marek Komorowski


Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty