Ogród przez lata


Ogród to żywy organizm. Z upływem lat zmienia się, przekształca, dojrzewa. Powinniśmy o tym pamiętać już na etapie projektowania, bo to pomoże dobrze go urządzić. Pokazujemy, co to znaczy 25 lat w życiu ogrodu.


Zakładamy ogród. Zaczynamy od ogrodzenia, wytyczenia ścieżek, poprowadzenia instalacji. Potem budujemy murki, schody, staw z fontanną albo kaskadą. Tworzymy ramy. To wszystko są elementy stałe. Raz solidnie wykonane mogą przetrwać niezmienione przez wiele lat. Takie ramy wypełniamy roślinami. Możemy oczywiście posadzić od razu duże drzewa oraz krzewy i stworzyć gotowy dojrzały ogród, ale koszty będą znaczne. Jeżeli nie chcemy wydać zbyt wiele, wybierzmy młode kilkuletnie drzewka i krzewy i uzupełnijmy je bylinami oraz roślinami jednorocznymi. Ten sposób zakładania ogrodu pozwoli towarzyszyć mu w rozwoju – obserwować wzrastanie i zmiany proporcji – a także powoli dążyć do wymarzonego efektu, czyli dojrzałego ogrodu ukształtowanego zgodnie z naszymi marzeniami.

Młody z przyszłością




Przez kilka pierwszych lat w ogrodzie dominuje trawnik i elementy małej architektury. Wśród roślin prym wiodą jednoroczne i dwuletnie oraz byliny. Czas krzewów i drzew nadejdzie wkrótce
Autor: Magdalena Niezabitowska-Krogulec
Ogród tuż po założeniu. Jednak choć rośliny są małe, nie sprawia wrażenia pustego. To zasługa żwirowo-drewnianej nawierzchni, która tworzy atrakcyjną oprawę domu. Zaletą żwiru jest to, że nie rosną w nim chwasty
Autor: Patrycja Wodnicka , Marcin Wodnicki
Po kilku latach wzrostu zaczynają być widoczne krzewy i drzewa. Ponieważ zostały posadzone luźno, nie zasłaniają się, ale tworzą przejrzystą kompozycję
Autor: Jerzy Romanowski



Po 5-10 latach wzrostu nawet dość wolno rosnące iglaki są na tyle duże, że otulają miękką linią miejsce wypoczynku
Autor: Elżbieta Borkowska-Gorączko
Po około 10 latach formowany żywopłot jest już wysoki i skutecznie izoluje działkę przed otoczeniem tworząc dobre tło dla innych roślin
Autor: Jerzy Romanowski
Jeśli krzewy zostały posadzone blisko siebie po 10-15 latach tworzą gąszcz. Plan ogrodu przestaje być oczywisty, bo ich zwarte bryły dzielą przestrzeń działki na części
Autor: Agnieszka Waszak
Pierwsze pięć lat
To czas, który wymaga od nas cierpliwości. Krzewy i drzewa są jeszcze małe. Nie osłaniają przed spojrzeniami sąsiadów i przechodniów, nie dają cienia, nie otaczają nas zielonymi ścianami. I choć tworzą szkielet ogrodu, często trudno je dostrzec. W tym początkowym okresie istnienia ogrodu najważniejsze stają się pnącza, które szybko rosną i wspinają się po podporach, oraz byliny i rośliny jednoroczne i dwuletnie, bo już w pierwszym roku po posadzeniu osiągają rozmiary właściwe dla gatunku i odmiany. Wprawdzie zamierają na zimę, ale w sezonie letnim spełniają nasze oczekiwania – wypełniają ogród masą zieleni. Możemy posadzić grupy bylin wyrastających nawet do 2 m, jak astry nowoangielskie, rudbekie, ostróżki, słoneczniczki, dalie, dzielżany, liczne trawy ozdobne, oraz jednoroczne kosmosy i słoneczniki oraz dalie i pacioreczniki (kanny), których karpy zimują w pomieszczeniach. W ten sposób stworzymy ogród pełen kwiatów, a to, jak je skomponujemy, zależy od naszych upodobań. Może kipieć barwami, cieszyć stonowaną kolorystyką­ lub kompozycjami monochromatycznymi. Mimo braku dorodnych drzew i krzewów taki młody ogród bywa bardzo atrakcyjny. W tym okresie trzeba szczególnie dbać o żywopłoty. Staranne i systematyczne cięcie pędów w pierwszych latach wzrastania­ spowoduje doskonałe rozkrzewienie i zagęszczenie tuż nad ziemią. Pielęgnacji wymaga też trawnik, który musi być regularnie podlewany i zasilany specjalistycznymi nawozami, a począwszy od czwartego do piątego roku wzrostu napowietrzany. Robimy to przy użyciu aeratora (nakłuwa powierzchnię terenu) lub wertykulatora (przecina zbitą masę rozłogów i źdźbeł trawy oraz nacina podłoże). Wybierając rośliny do nowego ogrodu, trzeba pamiętać, że będą rosnąć wzwyż i rozrastać się na boki. Zanim zdecydujemy się na drzewa i krzewy, warto sprawdzić, jakie parametry osiągną po 10 i 20 latach. Szukajmy tych informacji w literaturze fachowej i u sprzedawców w sklepach ogrodniczych – unikniemy kłopotliwych pomyłek. Trzeba też zdecydować, jak gęsto sadzić drzewa i krzewy. Jeśli posadzimy je w małych odstępach, już po kilku latach powstaną efektowne grupy zieleni, jednak po kolejnych kilku staniemy przed koniecznością wycięcia części z nich, bo będą sobie nawzajem przeszkadzać. Możemy też posadzić drzewa i krzewy w większych odstępach, ale wtedy będziemy musieli dłużej czekać na wymarzony efekt. W tym okresie musimy się uzbroić w cierpliwość i systematycznie walczyć z chwastami (jeżeli ziemi nie wyściółkowaliśmy na przykład korą). Później, gdy rośliny ozdobne się rozrosną, chwasty będą się pojawiały sporadycznie. Od pięciu do dziesięciu
Ogród „wychodzi z powijaków”. Drzewa i krzewy są już na tyle duże, że uwydatnia się ich pokrój i inne cechy charakterystyczne dla gatunku czy odmiany, które zadecydowały o tym, że chcieliśmy je mieć w naszym ogrodzie. Widać ich urodę. Pod koniec tego okresu tworzą one wysokie grupy bujnej zieleni i zaczynają już dominować w przestrzeni ogrodowej nad bylinami i roślinami jednorocznymi i dwuletnimi. Stanowią tło o kontrastowej barwie kwiatów lub liści, osłaniają. Żywopłoty, jeśli były odpowiednio strzyżone, są gęste, a przy tym osiągnęły planowany kształt. Można powiedzieć, że ogród dziesięcioletni dorósł do formy zaplanowanej. Aby podkreślić jego urodę, warto niezmiennie dbać o trawnik i przeprowadzać jego regenerację, kiedy murawa zaczyna źle wyglądać. Po aeracji i wertykulacji należy raz w roku przeprowadzać piaskowanie, czyli rozsypać w ogrodzie warstewkę piasku grubości 0,5-1 cm, który rozluźni podłoże, ułatwi napowietrzenie i przepływ wody. Można też dosiewać nasiona mieszanki trawnikowej,­ aby zagęścić murawę i uzupełnić jej ubytki. Większość bylin wymaga przesadzania co dwa-trzy lata, ale są też takie, jak liliowce, funkie czy piwonie, które mogą rosnąć w jednym miejscu 10-15 lat.

Po latach



Ogród może też być niezmienny, taki sam po kilku i kilkudziesięciu latach. Pod warunkiem że tworzą go bryły systematycznie przycinanych roślin
Autor: Jerzy Romanowski
Drzewa urosły i ocieniły działkę. Powstał romantyczny zakątek z oczkiem wodnym i lubiącymi cień bylinami
Autor: Jerzy Romanowski
Niezależnie od wieku ogrodu, bardzo ważne są byliny, sezonowe rośliny pojemnikowe, rośliny jednoroczne i dwuletnie. Pozwalają zmieniać aranżacje, a co za tym idzie – klimat panujący w ogrodowych wnętrzach. Warto dobierać je tak, aby barwne kwitnące grupy zdobiły ogród przez cały sezon wegetacyjny.

W ogrodzie, w którym są drzewa, wraz z upływem lat zmieniają się warunki wzrostu niższych roślin. Przybywa cienia, podnosi się wilgotność powietrza, a jeśli nie zgrabiamy liści drzew – tworzy się urodzajna warstwa próchnicy. Powstaje doskonałe siedlisko dla roślin cieniolubnych. Niestety, gorzej rosną rośliny, które lubią słońce, i trawnik.

Wraz ze zmianą wieku ogrodu zmienia się nieco jego pielęgnacja. Pierwsze lata to przede wszystkim walka z chwastami i podlewanie roślin (także drzew i krzewów). W kolejnych większego znaczenia nabiera przycinanie roślin, regeneracja trawnika i renowacja elementów wyposażenia ogrodu. Zawsze trzeba pamiętać o nawożeniu.

Dojrzały piętnastoletni

Jeżeli w naszym ogrodzie drzewa i krzewy zostały posadzone zbyt gęsto, na pewno pojawi się konieczność usunięcia kilku z nich. Jedne po prostu wykarczujemy, inne możemy przesadzić z bryłą korzeniową, ale to wymaga przygotowania – odcięcia korzeni wokół rośliny, uformowania i zabezpieczenia przed uszkodzeniem bryły korzeniowej, a następnie wydobycia i przeniesienia rośliny w inne miejsce. Szczególnie kłopotliwe jest przesadzanie drzew – są bardzo ciężkie i ich przeniesienie wymaga zwykle użycia specjalistycznego sprzętu. Zbyt duże krzewy można odmłodzić, dzieląc i usuwając części najstarsze lub najsłabsze. Krzewy iglaste posadzone w wielogatunkowych grupach często sprawiają kłopoty. Niektóre odmiany przez pierwsze lata po posadzeniu rosną wolno i nagle zaczynają się rozrastać, dominować i zagłuszać inne. Podejmowanie decyzji o wycinaniu i przenoszeniu drzew to moment powtórnego kształtowania przestrzeni ogrodowej. Musimy określić, do czego zmierzamy: czy chcemy wyeksponować pokrój najpiękniejszych egzemplarzy, czy odsłonić zbytnio ocienione fragmenty terenu, czy tylko pozbyć się tych roślin, które nie spełniły naszych oczekiwań. Trawnik i byliny pielęgnujemy podobnie jak w poprzednich latach.
Przed trzydziestką

Duże drzewa i gęste krzewy tworzą zaciszne, ale często cieniste wnętrza ogrodowe. Od tej pory będą wymagały systematycznej pielęgnacji: usuwania uszkodzonych, suchych i chorych konarów, a jeżeli chcemy poprawić warunki życia niższych roślin – prześwietlania koron. Ten ostatni zabieg zawsze osłabia kondycję drzewa. Warto go wykonywać jedynie wtedy, gdy jest niezbędny. Krzewy, żywopłoty, trawniki, byliny i rośliny sezonowe pielęgnujemy tak jak w ogrodach młodszych.
Podobne posty