Prefabrykaty w betonie. Przegląd stropów gęstożebrowych


Stropy gęstożebrowe cieszą się ogromną popularnością. Projektanci polubili je za uniwersalność, wykonawcy – za łatwość układania, a inwestorzy – bo są tanie. Czy słusznie są tak doceniane?

Strop gęstożebrowy jest sztywny i ma niewielkie ugięcia, dlatego nadaje się do przykrywania dużych powierzchni.















Autor: Mariusz Bykowski , Andrzej Szandomirski , ERGOBUD , PIETRUCHA , RECTOR , Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki
Choć jest kilka typów stropów gęstożebrowych, wszystkie pracują w podobny sposób. Podstawowymi elementami są żebra, które powstają po zabetonowaniu prefabrykowanych belek stropowych. Za pośrednictwem wieńców przenoszą one obciążenie ze stropu na ściany. Im belki są wyższe i gęściej rozstawione, tym strop mocniejszy. Jeśli odległość między sąsiednimi podporami stropu – ścianami albo podciągami – jest większa niż 4,2 m, prostopadle do belek stropowych wykonuje się usztywniające żebra rozdzielcze. Pola między belkami wypełnia się pustakami stropowymi. Nie pełnią one funkcji konstrukcyjnej, ale od ich rodzaju zależą parametry techniczne stropu. Aby z ułożonych prefabrykatów i zbrojenia powstała przegroda zdolna do przenoszenia obciążeń, trzeba go jeszcze zabetonować. Dopiero kiedy mieszanka zwiąże, powstanie monolityczna konstrukcja z żeber stropowych i kilkucentymetrowej betonowej płyty – czyli strop gęstożebrowy.

Strop gęstożebrowy dobrze usztywnia budynek, a dzięki temu, że prefabrykowane belki mają różne długości, łatwo dopasować go do budynku o nieregularnym kształcie.
Autor: Łukasz Kozłowski

Istotne parametry
Nie każdy strop w domu musi być taki sam. Wymagania zmieniają się w zależności od pomieszczenia, jakie oddziela. Strop nad nieogrzewaną piwnicą albo stropodach to przegrody, które powinny być ciepłe. Dlatego izoluje się je warstwą wełny mineralnej lub styropianu grubości przynajmniej 8-10 cm – taka warstwa zapewnia współczynnik przenikania ciepła U na poziomie 0,3-0,4 W/(m2·K). Z kolei strop między pomieszczeniami parteru i piętra musi być cichy. Ponieważ stropy gęstożebrowe są lekkie, ich izolacyjność jest niewystarczająca i trzeba poprawiać ją odpowiednimi warstwami wykończeniowymi. Dlatego choć nie ma potrzeby izolowania stropu dzielącego ogrzewane kondygnacje, układa się na nim wełnę mineralną lub styropian akustyczny jako warstwę tłumiącą dźwięki. Można też stosować zwykły styropian, ale trzeba go dociążyć szlichtą betonową grubości przynajmniej 4 cm.
Jak pracuje strop


Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Jeśli budynek jest posadowiony na gruncie ściśliwym i mocno osiada, zazwyczaj dąży się do zmniejszenia jego masy. Strop powinien być wówczas lekki. Nie wystarczy jednak­ zastosowanie lekkich elementów wypełniających. Głównym składnikiem masy stropu jest bowiem beton. Złudne bywa wybieranie małych (a więc lżejszych) pustaków, gdyż do zabetonowania stropu potrzeba więcej mieszanki i w rezultacie jest on ciężki. Aby zredukować masę, powinno się wybierać stropy o mniejszej nośności, czyli o jak największym rozstawie osiowym belek i z jak najcieńszą warstwą nadbetonu.


Na rynku
Do wyboru są pustaki stropowe z ceramiki, betonu lekkiego (keramzytobetonu, żużlobetonu, trocinobetonu, betonu komórkowego) lub styropianu. Dzięki temu materiał na wypełnienie stropu można dobrać pod kątem przydatnych parametrów użytkowych, a nawet dopasować do ścian budynku, co znacznie ułatwia późniejsze wykańczanie wnętrza. Oczywiście wszelkie zmiany muszą być uzgadniane z projektantem, bo poszczególne typy stropów różnią się nie tylko rodzajem pustaków, ale też rozkładem belek, wysokością, ciężarem i nośnością.
Znajomość różnych rozwiązań pozwala na większą swobodę podczas adaptacji projektu. Jeśli na przykład planuje się inne usytuowanie ścian działowych, to często trzeba również zmienić rozkład belek stropowych. Może to w konsekwencji prowadzić do zmniejszenia otworu na schody albo do konieczności wykonywania dużych fragmentów stropu jako monolityczne.

Żebra bezbelkowe
Nie wszystkie stropy opierają się na belkach prefabrykowanych. W niektórych żebra wykonuje się na budowie, układając zbrojenie w przestrzeniach między elementami wypełniającymi.




Strop Akermana to najstarszy typ stropu gęstożebrowego. Ponieważ nie ma w nim belek, pustaki nie mają się na czym oprzeć i trzeba ułożyć je na pełnym lub ażurowym deskowaniu. Dzięki temu, że zbrojenie żeber układa się między pustakami, w stropie łatwo ukryć belkę lub podciąg.
Autor: PCB LEWKOWO
Nie da się tego zrobić w innych typach stropów – tam prefabrykowane belki muszą się opierać na podciągu, więc wystaje on poniżej powierzchni stropu. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy zależy nam na gładkich sufitach nad dużymi pomieszczeniami. Strop Akermana jest wytrzymały i łatwo przekryć nim nieregularne powierzchnie.
Autor: PCB LEWKOWO
Strop z szalunkowych płyt styropianowych układa się szybciej niż strop Akermana. Płyty są długie i opierają się o ściany lub podciągi, więc nie trzeba robić pod nimi deskowania. Dzięki temu, że są dwa razy szersze niż pustaki Akermana, zmniejsza się liczba potrzebnych żeber, więc zbrojenie stropu również jest mniej pracochłonne.
Autor: Jan Sukiennik

Tymczasem niektóre stropy mają niestandardowe rozstawy osiowe belek i może się okazać, że idealnie wpasują się w nowy rozkład. Często pod stropami robi się sufity­ podwieszane. Jeżeli nie są one uwzględnione w projekcie, pomieszczenia mogą się okazać zbyt niskie i walczy się wówczas o każdy centymetr ich wysokości. Strop gęstożebrowy ma dość dużą grubość konstrukcyjną – od 24 nawet do 34 cm. Można jednak wykonać go w formie płyty żebrowej grubości 14 cm. W tym celu jako wypełnienie stosuje się najniższe pustaki – nawet 8-centymetrowe – a nośność stropu zapewnia 6-centymetrowa zbrojona płyta nadbetonu.


Czasami zmiana grubości ocieplenia stropu albo balkonu wiąże się z koniecznością wyrównania ich poziomów. W takich przypadkach najlepiej zastosować niższe pustaki, jeśli poziom jest zbyt wysoki, albo specjalne płaskie nakładki w celu jego podwyższenia. Trzeba tylko pamiętać, że zmieniając rodzaj stropu, nie można zmniejszyć jego nośności. Gdy nie da się przerobić stropu na wystarczająco wytrzymały, trzeba zamówić belki z mocniejszym zbrojeniem, które przenoszą większe obciążenia. Jeżeli przy wyborze rodzaju stropu istotna jest jego estetyka, warto zamówić system stropowy oparty z belkami ze sprężonego betonu. Mają one znacznie mniejsze ugięcia niż belki żelbetowe, więc po wykończeniu powierzchnia stropu nie powinna pękać. Łatwe w wykończeniu są też stropy z dużych szalunkowych płyt styropianowych.


Pustaki z betonu komórkowego łatwo się przycina, więc można je wykorzystać jako uzupełnienie pustych przestrzeni przy ścianach albo przy fragmentach monolitycznych o nieregularnych kształtach.
Autor: PREFBET ŚNIADOWO
Wstawiając między końce belek po jednym pustaku, łatwo wyznaczyć ich prawidłowy rozstaw.
Autor: PCB LEWKOWO

Co znajdziemy w projekcie- Kierunek układania belek stropowych i ich rozstaw mierzony od krawędzi ścian równoległych do belek;
- wymiary i zbrojenie elementów konstrukcyjnych – wieńców, podciągów, żeber;
- zestawienie ilościowe materiałów;
- klasę betonu konstrukcyjnego i nadbetonu;
- liczbę podpór montażowych i ich rozmieszczenie pod belkami;
- zbrojenie dodatkowe – gatunek stali i średnice prętów zbrojeniowych;
- sposób wykonania w stropie otworów na instalacje.


Żeby zapewnić dobrą współpracę belek stropowych z wieńcem, musi on być względem nich opuszczony. W tym celu często belki podpiera się na deskach, które należy wypoziomować na odpowiedniej wysokości i przybić do ściany albo podeprzeć stemplami.
Autor: Jolanta Pietrucha
Płyta balkonu może sprawiać kłopot, kiedy jest ustawiona prostopadle do belek stropowych. Trudno wówczas odpowiednio połączyć pręty zbrojenia. Trzeba też liczyć się z tym, że fragment stropu przylegający do balkonu staje się monolityczny.
Autor: Andrzej Szandomirski

Teriva stara i nowaStrop Teriva jest dobrze znany na budowie. Większość wykonawców rozróżnia poszczególne typy stropów. Nie wszyscy jednak wiedzą, że obowiązująca od kilku lat norma wprowadziła nieco inne wymagania dotyczące Terivy i w związku z tym zmieniła również oznaczenia jej typów. Inaczej określa się teraz nośność stropów, bo do obliczeń przyjmuje się inne wartości obciążeń – nowe typy stropów mają nośność 400, 600 lub 800 kg/m2, przy czym 400 kg/m2 odpowiada dawnej nośności 150 kg/m2. Jest to wartość w zupełności wystarczająca dla większości domów, dlatego ten typ stropów jest najpopularniejszy. I tak nowa nazwa Teriva 4,0 zastąpiła stare Teriva I i Teriva Nova, a Teriva 6,0 i Teriva 8,0 to dawne Teriva II i Teriva III.
Inne nazwy to nie wszystko. Istotną zmianą jest też konieczność stosowania dodatkowego zbrojenia przy podporach. Ułatwia ono współpracę stropu ze ścianą i zapobiega powstawaniu rys na ich styku.



Pustak pustakowi nierównyIm pustaki są większe, tym więcej mają usztywnień. Pustaki przeznaczone do stropów o mniejszym rozstawie osiowym belek są wąskie, więc wystarczy im jedna pionowa ścianka usztywniająca. Te o większej wysokości dodatkowo wzmacnia się przegrodą poziomą lub łukową. Pustaki o szerokości większej niż 50 cm muszą mieć przynajmniej dwie pionowe ścianki wzmacniające, inaczej łatwo by pękały. Na wymaganiach dotyczących sztywności kończą się jednak podobieństwa pustaków – pozostałe parametry zależą od materiału, z jakiego są zrobione.

Pustaki betonowe. Stropy z nich wykonane są najtańsze. Nie bez znaczenia jednak jest rodzaj użytego kruszywa. Pustaki żużlobetonowe są o połowę cięższe niż keramzytobetonowe, co sprawia, że masa 1 m2 stropu zwiększa się nawet o kilkadziesiąt kilogramów. Stropy z wypełnieniem keramzytobetonowym ważą od 230 do 310 kg/m2, pozostałe od 300 do 530 kg/m2. Mają grubość od 24 do 34 cm. Dodatkowe wypusty w górnej części pustaków wyznaczają miejsce ułożenia zbrojenia podporowego.


Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki




Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki


Pustaki z betonu komórkowego. Są szerokie i dają się przycinać, dlatego sprawdzają się w stropach o nieregularnym kształcie, choć przycięte pustaki trzeba oprzeć na deskowaniu. Dzięki znacznej gęstości dobrze izolują akustycznie. Strop waży około 300 kg/m2 i ma grubość 24 cm. Gładka powierzchnia pustaków ułatwia wykończenie stropu.



Płyty i pustaki styropianowe. Są zdecy­do­wanie­ najcieplejsze – współczynnik przenikania
ciepła U wykonanego z nich stropu wynosi 0,37-0,47 W/(m2.K).­ Nie wymagają więc dodatkowej izolacji, nawet gdy oddzielają pomieszczenia ogrzewane od nieogrzewanych. Są najlżejsze – 1 m2 stropu waży 185-230 kg. Grubość stropu to 15,5-30 cm. Wprawdzie elementy styropianowe źle tłumią dźwięki, ale warstwa nadbetonu sprawia, że parametry akustyczne gotowego stropu są porównywalne z innymi typami i wynoszą około 50 dB.



Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki


Pustaki ceramiczne. Ceramika jest najbardziej wytrzymała na obciążenia punktowe. Ciężar gotowego stropu to 270-400 kg/m2, a jego grubość mieści się w zakresie 19-29 cm. Bezkonkurencyjne pod względem izolacyjności akustycznej są pustaki o przekroju przypominającym plaster miodu – tłumią hałas na poziomie 73-77 dB. Rowkowana powierzchnia pustaków zwiększa przyczepność mieszanki betonowej od góry, a zaprawy tynkarskiej
od dołu stropu.



Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki



Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Część prefabrykowana...

Jeśli teren budowy jest ogrodzony i zabezpieczony przed złodziejami, prefabrykaty można przywieźć wcześniej. Belki układa się na równym podłożu maksymalnie w pięciu warstwach. Pod pierwszą i między kolejnymi umieszcza się po dwie lub trzy drewniane przekładki, aby oddzielić poszczególne belki. Pustaki składuje się w sześciu warstwach, parami, w taki sposób, aby stykały się podstawami, a ich otwory były skierowane do góry. Niedopuszczalne jest zrzucanie pustaków na nieskładne stosy. Jeżeli przez zimę pustaki leżą na placu budowy, trzeba zabezpieczyć je przed opadami.

Wykończenie
Niełatwo estetycznie wykończyć powierzchnię stropów prefabrykowanych – im drobniejsze elementy wypełniające, tym więcej szczelin do zaszpachlowania.


Szerokie szczeliny między pustakami i duże ugięcia belek żelbetowych sprawiają, że wykończenie powierzchni stropu jest bardzo pracochłonne. Żebro rozdzielcze, które nie zostało starannie zadeskowane, stanowi dodatkowy uskok, który trzeba wyrównać.
Autor: Wiktor Greg
Strop ze sprężonymi belkami ma znacznie mniejsze ugięcia niż tradycyjny, a wibroprasowane pustaki są gładkie, dlatego łatwiej uzyskać równy sufit.
Autor: RECTOR



Powierzchnia stropu Akermana jest dość regularna i łatwo wykończyć ją tynkiem cementowo-wapiennym. Rowki żłobione w pustakach zwiększają przyczepność zaprawy tynkarskiej.
Autor: PCB LEWKOWO
Najłatwiej wykańcza się strop z płyt styropianowych – nie ma w nim wiele szczelin, a powierzchnia płyt jest bardzo gładka.
Autor: Jan Sukiennik

Prace rozpoczyna się od ustawienia pierwszej belki stropowej – powinna ona być wskazana w projekcie, bo jej położenie zależy od rodzaju stropu, wielkości obciążenia i rozmieszczenia ścian nośnych. Od niej odmierza się odległość do kolejnych. Opiera się je na deskach albo na gotowych kształtkach wieńcowych. Ważne, aby zachowywać wymaganą głębokość oparcia belek – na ogół im są one dłuższe, tym większą częścią powinny zachodzić na podporę. Między końce belek wstawia się po jednym pustaku – ła­two je wtedy prawidłowo rozmieścić. Następnie ustawia się kolejne pustaki. Można układać je w rzędach mijankowo, rozpoczynając co drugi rząd od połówki pustaka. Takie rozwiązanie zapewnia lepszą współpracę stropu i zapobiega pojawianiu się drobnych rys wzdłuż linii łączenia pustaków. Skrajne pustaki, które będą się stykały z betonem – przy wieńcach, żebrach lub fragmentach monolitycznych – trzeba­ zadeklować, czyli zaślepić ich otwory cienką warstwą zaprawy. W przeciwnym razie mieszanka betonowa wpływałaby do wnętrza pustaków, niepotrzebnie zwiększając ich ciężar. Elementy można montować ręcznie, bez używania ciężkiego sprzętu. Belki długości 6 m ważą około­ 90 kg, najcięższe pustaki – 20 kg, więc do ich ułożenia wystarczą dwie osoby. Podczas prac najlepiej poruszać się po sztywnych pomostach roboczych – na przykład rusztowaniach ustawionych na takiej wysokości, aby móc wygodnie operować prefabrykatami. Niestety, najczęściej wykonawcy noszą belki, wędrując po ścianach parteru, a kolejne pustaki dokładają, stojąc na tych ułożonych wcześniej. Pod stropem nie wykonuje się pełnego deskowania, bo prefabrykowane belki stropowe przejmują część obciążenia. Wystarczy deskowanie częściowe.
Wykonuje się je pod fragmentami wymagającymi betonowania. Oprócz tego stosuje się podpory montażowe. Chodząc po stropie, powinno się korzystać z desek lub pomostów, żeby nie obciążać pojedynczych pustaków i nie przesuwać prętów zbrojenia.


Betonowanie stropu musi się odbywać w sposób ciągły, nie wolno dopuścić do zastygnięcia części betonu ani do jego zbytniego nagromadzenia się w jednej części stropu. Dlatego do rozgarniania należy zatrudnić tyle osób, żeby prace przebiegały sprawnie.
Autor: Jan Sukiennik
Przed tynkowaniem powierzchnię belek żelbetowych trzeba zagruntować, a połączenia pustaków zaszpachlować.
Autor: Mariusz Bykowski


...i monolityczne uzupełnienia
Nie zawsze udaje się rozmieścić prefabrykaty tak, aby przekryły całą powierzchnię stropu. Otoczenie kominów, balkonów, wymiany przy otworach, wieńce i żebra muszą być zbrojone i betonowane tak jak płyta monolityczna. Czasami przy ścianie pozostaje zbyt mała przestrzeń, żeby zmieścić w niej pustaki, a zbyt szeroka na zasłonięcie na przykład dodatkową belką. Projektant stara się unikać takich niespodzianek, ale w praktyce nie należą one do rzadkości – mogą być wynikiem wprowadzania samodzielnych zmian w projekcie albo niezamierzonych błędów wykonawczych. Jest kilka sposobów na wypełnienie takich pustek w stropie. Niektórzy producenci oferują mniejsze pustaki albo takie, które łatwo się przycina i dopasowuje do brakującego fragmentu. Można też zadeskować od dołu przerwę i wypełnić ją cegłami albo zabetonować. Czasami wystarczy ułożyć obok siebie dwie belki stropowe.



BetonowanieUłożony strop musi zostać odebrany przez kierownika budowy, który po­twierdzi jego zgodność z projektem. Przed betonowaniem pustaki należy zwilżyć wodą, aby nie wchłonęły jej z mieszanki. Beton powinien być podawany na strop w sposób zapewniający jego równomierne obciążenie. Najlepiej z wozu z podajnikiem, a jeśli to niemożliwe, to taczkami po sztywnych pomostach ułożonych prostopadle do belek stropowych. Mieszankę trzeba rozgarniać na całej rozpiętości stropu, w kierunku prostopadłym do belek. Potrzeba do tego kilku osób, żeby część betonu nie stwardniała, zanim wypełni się cały strop. Po świeżo zabetonowanym stropie można chodzić już następnego dnia, ale podpory montażowe wolno rozebrać dopiero po 10-14 dniach.

Okiem inwestoraZdania na temat stropów gęstożebrowych są podzielone. Ich zwolennicy uważają, że mają same zalety, przeciwnicy starają się zaakcentować wady. Warto sprawdzić, czy obiegowe opinie są prawdziwe, zanim podejmie się ostateczną decyzję.
1. Stropy gęstożebrowe są tanie.PRAWDA, ale tylko wtedy, kiedy prefabrykaty zajmują przeważającą część stropu. Im więcej fragmentów monolitycznych, tym strop droższy.
2. Strop gęstożebrowy pęka.
NIEPRAWDA, jeżeli prawidłowo się go ułoży. Pękanie wynika zawsze z winy wykonawcy – strop mógł być na przykład nieodpowiednio podparty podczas montażu, nie został wzmocniony w miejscach narażonych na większe obciążenia, nie zastosowano dodatkowego zbrojenia przy podporach albo betonowano go na raty. Dobrze wykonany strop jest sztywny, a jego ugięcia są niewielkie.
3. Powierzchnię stropu trudno estetycznie wykończyć.PRAWDA, bo trzeba zamaskować wszystkie styki między belkami i pustakami. Najlepiej zastosować grubszą warstwę tynku albo okładzinę z płyt gipsowo-kartonowych lub gipsowo­-włóknowych.
4. Strop gęstożebrowy jest odporny na błędy.PRAWDA, bo dopóki się go nie zabetonuje, łatwo skorygować nieprawidłowe ułożenie prefabrykatów albo dołożyć potrzebne zbrojenie.
5. Strop jest gruby, co zmniejsza wysokość pomieszczeń.
PRAWDA, choć można wykonać strop grubości kilkunastu centymetrów ze zbrojoną warstwą nadbetonu. Najczęściej jednak projektant przewiduje grubość stropu w projekcie i odpowiednio dobiera wysokość pomieszczeń.
6. Nie można stosować stropu w budynkach o nieregularnych kształtach.NIEPRAWDA, jeśli zapewni się wystarczającą liczbę podpór stałych – ścian i podciągów.
7. Nie można dowolnie zmieniać ustawienia ścian działowych na stropie.PRAWDA, jeśli ściany są ustawione równolegle do belek stropowych – strop pod nimi musi być wzmocniony. Dowolnie można ustawiać tylko ściany prostopadłe do belek stropowych albo mające lekką konstrukcję szkieletową.
8. Łatwo prowadzić przez nie przewody instalacyjne.
PRAWDA, nawet jeśli zmieni się ich usytuowanie już po zabetonowaniu stropu. Można wybić pustaki albo przewiercić je bez obniżenia nośności stropu, trzeba tylko uważać, żeby nie naruszyć jego zbrojenia.
Podobne posty