VAT od użytkowania wieczystego. Z orzecznictwa


Do opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu ustanowionej przed 1 maja 2004 r. trzeba doliczyć VAT. Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z 5.10.2005 r.
Objęcie od 1 maja 2004 r. użytkowania wieczystego podatkiem od towarów i usług od początku budziło wielkie wątpliwości, których przyczyną jest między innymi tryb podwyższania rocznych opłat określony w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jej przepisami właściciel gruntu może podnieść opłatę roczną wyłącznie wtedy, gdy wartość nieruchomości wzrośnie.
Umowy z użytkownikami wieczystymi zawarte przed 1 maja 2004 r. nie przewidywały możliwości doliczenia VAT do rocznych opłat za użytkowanie. Starostowie stanęli więc przez dylematem: czy wolno im doliczyć 22% VAT do ustalonej opłaty rocznej, czy też muszą uznać, że VAT mieści się już w tej opłacie. Większość z nich uznała, że nie można podwyższyć opłaty rocznej o VAT, ponieważ wprowadzenie tego podatku nie powoduje samo w sobie zwiększenia wartości nieruchomości. W efekcie wpływy starostw z tego tytułu zmalały o 22%.

Jakie zdanie miał fiskus...

Sprawa, która trafiła do WSA, rozpoczęła się od pytania zadanego przez starostę organom podatkowym o to, czy opłata ustalona zgodnie z art. 72 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zawiera w sobie podatek od towarów i usług.
Naczelnik urzędu skarbowego oraz dyrektor izby skarbowej uznali, że oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste podlega VAT, a podatnikiem jest w tym przypadku starostwo. Podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu dzierżawy pomniejszona o należny podatek. Kwota ta obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy, co w przypadku oddania w użytkowanie wieczyste obejmuje zarówno pierwszą opłatę, jak i późniejsze opłaty roczne. Tak więc opłata, którą otrzymuje starosta, jest kwotą brutto (z VAT).
Stanowisko to zostało przez starostę zaskarżone do WSA. W skardze wskazano, że interpretacja wydana przez dyrektora izby skarbowej jest krzywdząca dla organu samorządu. Opłaty za użytkowanie wieczyste były ustalane na długie lata, a przepisy praktycznie uniemożliwiają ich zmiany, określając ściśle sytuacje, w jakich można to zrobić (znaczne podwyższenie wartości nieruchomości).

...a jak postanowił sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Uchylając decyzję dyrektora IS i postanowienie naczelnika US w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, uznał je za błędne.
W ocenie WSA pogląd wyrażony przez organy podatkowe zaburza dwie podstawowe zasady VAT – jego neutralność oraz konsumpcyjny charakter. WSA stwierdził, że niemożność doliczenia VAT do opłat rocznych w wysokości ustalonej przed 1 maja 2004 r. jest niezgodna z VI Dyrektywą (prawem unijnym), a także z naszą konstytucją.
Zdaniem sądu interpretacja organów prowadzi też do zróżnicowania podatników. Jednostki samorządu, które ustanowiły opłaty wcześniej (niepodlegające VAT), byłyby w gorszej sytuacji niż te, które zawarły umowy po wprowadzeniu nowej ustawy o VAT (a więc mogły go doliczyć). W efekcie tych rozważań sąd uznał, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nie jest kwotą brutto i starosta może do niej doliczyć 22% VAT (sygn. akt III SA/Wa 1935/05).

Rozwiązanie to zapewne nie ucieszy użytkowników gruntów należących do skarbu państwa lub gmin. Jednak w istocie niemożność doliczenia podatku od towarów i usług do opłat rocznych (ceny za użytkowanie) naruszała podstawową zasadę VAT – jego neutralność. 1/5 każdej opłaty rocznej (także tych, które nie wpłynęły do kasy starosty lub gminy) musiała zostać odprowadzona do urzędu skarbowego. Tymczasem VAT jest podatkiem obciążającym konsumenta – ostatecznego odbiorcę towaru lub usługi.
Wyrok sądu daje właścicielom gruntów prawo do doliczenia VAT do każdej rocznej raty za używanie ich własności.

Jakie opłaty za użytkowanie wieczyste?
Za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne.
PIERWSZA OPŁATA wynosi od 15 do 25% ceny nieruchomości gruntowej. Trzeba ją wnieść jednorazowo, nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste (jeśli miał miejsce przetarg).
OPŁATY ROCZNE wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok – z wyjątkiem roku, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Dla nieruchomości gruntowych oddanych na cele mieszkaniowe opłata roczna to 1% ceny.
AKTUALIZACJA opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego może być dokonywana nie częściej niż raz w roku, tylko wtedy gdy wartość nieruchomości ulegnie zmianie (musi to stwierdzić rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym). Przy aktualizacji opłaty na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną zalicza się wartość nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego nieruchomości na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (na przykład wodociągu czy kanalizacji) po dniu dokonania ostatniej aktualizacji.
WYPOWIEDZENIE opłaty rocznej moźe być dokonane najpóźniej do 31 grudnia roku poprzedzającego podwyżkę.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty