Wełna czy styropian?


Już od wielu lat jesteśmy świadkami wzmożonej konkurencji między producentami tych materiałów. Obydwa mają znakomite właściwości termoizolacyjne i z powodzeniem stosuje się do ocieplania domów. Ani o wełnie, ani o styropianie nie da się jednak powiedzieć, że są wyrobami uniwersalnymi. Spróbujmy więc wspólnie się zastanowić, gdzie lepiej sprawdzi się wełna, a gdzie jej biały rywal.



Wełna mineralna
Wytwarza się ją w procesie rozdmuchiwania roztopionego kamienia lub szkła na cienkie włókna. Nadaje się im później postać płyt, mat lub filców. Te z wełny szklanej uzyskują kolor jasno-żółty, te ze skalnej – żółtobrązowy lub zielonkawy. Wełniane wyroby mają dobre właściwości zarówno termoizolacyjne, akustyczne, jak i ogniochronne. Są całkowicie odporne na ogień, ale, niestety, mają większą nasiąkliwość niż styropian. Umożliwiają wydostawanie się wilgoci przez ściany. Stosuje się je przede wszystkim do ocieplania każdego rodzaju ścian, poddaszy, dachów płaskich i stropów. Służą również do wygłuszania sufitów podwieszanych, stropów i ścian działowych.
Wełna kosztuje więcej niż styropian.

Styropian
Fachowo nazywany jest polistyrenem ekspandowanym. Powstaje w rezultacie spieniania (ekspandowania) polistyrenu z dodatkiem pentanu. W efekcie uzyskuje się małe granulki o zamkniętych porach. Mają one w sobie bardzo dużo powietrza, co zapewnia styropianowi dobrą izolacyjność termiczną. Niestety, nieco gorzej wygląda jego izolacyjność akustyczna. Styropian ma niewielką nasiąkliwość, ale słabo znosi kontakt z ogniem i niektórymi chemikaliami. Jest odporny na zawilgocenie, ale nie jest paroprzepuszczalny, więc hamuje przepływ pary wodnej przez ściany. Lekkie styropianowe płyty łatwo i bezpiecznie się tnie i szlifuje. Najczęściej są one stosowane do ocieplania fundamentów, dachów płaskich, tarasów, ścian murowanych i stropów.
Styropian jest lżejszy i tańszy od wełny mineralnej.

Ciepłowstrzymywacze


Wełna lepiej wypełnia przestrzenie między elementami konstrukcyjnymi.
Autor: URSA
Powietrze stanowi 98% objętości styropianu. Jest on dzięki temu potężną barierą dla ciepła.
Autor: TERMO ORGANIKA

Wełna i styropian zatrzymują ciepło tam, gdzie jest ono potrzebne. Dzięki nim zimą energia nie wydostaje się poza budynek. Latem z kolei promienie słońca nie zamieniają domu w saunę.

I wełna, i styropian to bardzo dobre materiały izolacyjne sprzedawane w dużym asortymencie i niestwarzające poważnych trudności przy układaniu. Aby dokonać odpowiedniego wyboru, trzeba się zapoznać z ich cechami i parametrami. Przedstawiamy je w tabeli.


Dobry wybór to podstawa
O ile w naszym kraju jest zaledwie sześciu producentów wełny mineralnej i wszyscy oferują wyroby bardzo wysokiej jakości, o tyle oferta różnych styropianów jest przeogromna, a ich jakość pozostawia niekiedy wiele do życzenia. Kupując styropian, trzeba więc szczególnie dokładnie czytać i porównywać wszystkie oznaczenia podawane przez wytwórców. Lektura taka może wykazać, że jeden styropian ma większą tolerancję różnic wymiarowych od drugiego. Efektem zastosowania takich niedokładnie przyciętych płyt będą szczeliny pomiędzy nimi, widoczne po ułożeniu ocieplenia. Można też porównać  współczynnik przewodzenia ciepła kilku wyrobów o tej samej grubości i wybrać ten produkt, którego współczynnik l jest najniższy. Najlepiej kupować styropiany mające certyfikat zgodności z nową normą. Wyróżnikiem jakości będzie również specjalna rekomendacja udzielona przez Instytut Techniki Budowlanej.

Ważne współczynniki

Współczynnik przewodzenia ciepła
przez materiał [λ] informuje nas o tym, jak dobre właściwości termoizolacyjne ma dany materiał. Im jego wartość jest niższa, tym lepiej. Materiały o niskim współczynniku izolują najskuteczniej. Producenci zazwyczaj podają wartość deklarowaną λd ustalaną w warunkach laboratoryjnych, ale możliwie najbardziej zbliżoną do ewentualnych warunków występujących w naturze. Najlepsze wyroby z wełny lub ze styropianu osiągają współczynnik przewodzenia ciepła zbliżony do  0,035 W/m·K.
Izolacyjność może też określać opór termiczny [R] (od pewnego czasu podawany przez producentów), który uwzględnia również grubość materiału. Wskazuje, jaki opór stawia ciepłu materiał lub cała przegroda. Wraz ze wzrostem izolacyjności wzrasta wartość oporu cieplnego. Wyliczany jest on z następującego wzoru: R = d/λ [m²·K/W] , gdzie d oznacza grubość wyrobu podaną w metrach.
Współczynnik przenikania ciepła przez przegrody U [W/(m²·K)] informuje, ile ciepła może przeniknąć przez 1 m² ściany, dachu, okna itp. w ciągu jednej sekundy, jeśli różnica temperatury po obu stronach takiej przegrody jest równa 1°C. Im wyższy ten współczynnik, tym gorsza izolacyjność przegrody.
Współczynnik λ odnosi się do samego materiału. Opór cieplny R podobnie jak współczynnik U może charakteryzować izolacyjność zarówno materiału termoizolacyjnego o danej grubości, jak i całej, ocieplonej lub nieocieplonej, przegrody budowlanej (wystarczy zsumować wartość R poszczególnych warstw ściany, aby uzyskać opór cieplny całej przegrody). Współczynnik U w przypadku całych przegród uwzględnia jednak więcej parametrów i jest precyzyjniejszy.
Każdy projektant, konstruktor lub technik budowlany, znając współczynniki  λ danych materiałów, będzie w stanie wyliczyć, jaką izolacyjność termiczną będzie miała wykonana z nich ściana. Wykaże w ten sposób, jak materiał termoizolacyjny podnosi tę izolacyjność. Chcąc więc mieć ciepłe ściany, albo trzeba zrobić je bardzo grube, albo do ich budowy użyć materiałów, które są niezłymi izolatorami termicznymi (ceramika poryzowana, beton komórkowy, keramzytobeton), albo też zastosować materiał termoizolacyjny o jak najniższym współczynniku λ. Ostatnia opcja jest najopłacalniejsza. Dla przykładu wystarczy porównać dwie ściany:
- ściana grubości 36 cm z betonu komórkowego odmiany 400, murowana na zaprawę klejową i wykończona obustronnie tynkiem cementowo-wapiennym będzie miała współczynnik U = 0,29 W/(m²·K);
- ściana z betonu komórkowego odmiany 500 i grubości 24 cm, z 12-centymetrową warstwą ocieplenia (styropian), wykończona tynkiem cementowo-wapiennym i cienkowarstwowym mineralnym, będzie mieć współczynnik przenikania ciepła U = 0,23 W/(m²·K), czyli korzystniejszy.


Niektórzy producenci, aby wyróżnić swój wyrób spośród białej masy płyt innych firm, oferują styropian z czarnymi kropkami. Takie ubarwienie ułatwia identyfikację produktu w razie ewentualnego dochodzenia roszczeń z tytułu umowy gwarancyjnej.
Autor: TERMO ORGANIKA
Wełna jest równie łatwa w obróbce jak styropian.
Autor: ROCKWOOL

Izolacja w dobrej formie

Wiele elementów domu wymaga ocieplenia lub izolacji akustycznej. Do każdego z nich jest przeznaczona grupa specjalnie przystosowanych produktów zarówno styropianowych, jak i wełnianych.

Oprócz tradycyjnych wełnianych lub styropianowych płyt czekają na nas płyty laminowane, zespolone, maty i filce, granulaty i płyty warstwowe. Trzeba jednak wiedzieć, który z wyrobów najlepiej sprosta oczekiwaniom.

Producenci wełny oferują spory wybór mat izolacyjnych, w tym również laminowanych folią aluminiową bądź z welonem szklanym.
Autor: ISOVER

Najpopularniejsze wyroby z wełny
- Płyty tradycyjne
– produkowane w różnych wymiarach (50-60 x 100-120 cm) i mające różną grubość (2-25 cm). Są fabrycznie nasączane impregnatem hydrofobizującym, który zmniejsza ich nasiąkliwość. W sprzedaży są płyty o różnej gęstości:
– sprężyste (miękkie i średnio twarde) – mają gęstość objętościową od 28 do 120 kg/m³. Ich współczynnik przewodzenia ciepła λ wynosi od 0,034 do 0,039 W/m·K.
Płyty mogą być sprzedawane w tradycyjnej formie lub w postaci zrolowanej. Niektórzy producenci oferują również płyty przecięte po skosie na dwie części. Sprężyste płyty nadają się do ocieplania poddaszy użytkowych i nieużytkowych, stropodachów wentylowanych, ścian murowanych i szkieletowych. Służą również do wyciszania stropów drewnianych, sufitów podwieszanych oraz szkieletowych ścian działowych;
– twarde – ich gęstość objętościowa mieści się w przedziale od 120 do 220 kg/m³.
Są też mniej nasiąkliwe niż płyty miękkie. Mają za to gorszą izolacyjność termiczną. Ich deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λ wynosi od 0,039 do 0,041 W/m·K. Płyty z twardej wełny stosuje się do ocieplania dachów płaskich, balkonów i tarasów, ścian fundamentowych i piwnicznych, płyt fundamentowych i podłóg na gruncie oraz do izolowania akustycznego i ocieplania stropów betonowych.
W sprzedaży są też specjalne twarde płyty do izolacji termicznej pod ogrzewanymi podłogami.
- Płyty dwuwarstwowe – ich spodnia warstwa jest wykonana z wełny sprężystej, która odznacza się dobrą izolacyjnością termiczną. Górna jest znacznie twardsza i bardzo wytrzymała na uszkodzenia mechaniczne. Może być stabilnym podkładem, na przykład pod izolację przeciwwilgociową. Dlatego też podwójne płyty są szczególnie polecane do ocieplania dachów płaskich. Dolna warstwa odpowiada wtedy za termoizolacyjność, a górna jest podłożem pod materiały, którymi się takie dachy zabezpiecza i wykańcza. Sprzedawane są też podwójne płyty do ocieplania ścian metodą lekką mokrą (BSO). Twardsza warstwa ma zapewnić równe i stabilne podłoże pod warstwę zbrojącą i tynk, natomiast warstwa sprężysta odpowiada za izolacyjność oraz dobre przyleganie do nierównego muru. Współczynnik przewodzenia ciepła przez płyty dwuwarstwowe wynosi 0,036-0,039 W/m·K.
- Płyty lamelowe – różnią się od tradycyjnych specyficznym układem włókien. O ile w tych pierwszych jest on rozproszony, o tyle w lamelowych włókna ułożone są prostopadle do powierzchni płyty. Izolacyjność termiczna takich płyt jest mniejsza niż pozostałych. Charakteryzuje je ponadto większa elastyczność. Można nimi dokładnie i wygodnie ocieplać powierzchnie łukowe. Płyty lamelowe mają również kilkakrotnie większą wytrzymałość na rozrywanie niż płyty tradycyjne.
Polecane są głównie do ocieplania domów metodą lekką mokrą. Współczynnik przewodzenia ciepła przez takie płyty wynosi 0,041-0,042 W/m·K.
- Płyty z welonem szklanym – są przeznaczone do ocieplania ścian metodą lekką suchą i do wykonywania warstwy termoizolacyjnej w ścianach trójwarstwowych. Welon szklany pełni wtedy funkcję wiatroizolacji. Chroni wełnę przed zawilgoceniem, usztywnia ją i zabezpiecza przed wywiewaniem pojedynczych włókien.
- Płyty z folią aluminiową – folia, zbrojona niekiedy siatką z włókna szklanego, pełni funkcję paroizolacji. Płyty takie stosuje się między innymi do ocieplania poddaszy użytkowych. Zamiast folii aluminiowej niektórzy producenci stosują papier powlekany polietylenem. Jego zadaniem jest również powstrzymanie napływu pary wodnej w głąb ocieplonej przegrody.
- Płyty wysokotemperaturowe – są przeznaczone do izolacji termicznej kominków z wkładem żeliwnym. Ich współczynnik przewodzenia ciepła wynosi około 0,038 W/m·K. Są przystosowane do kontaktu z powierzchniami, których ciągła temperatura nie przekracza 750°C. Ich gęstość objętościowa sięga 110 kg/m³.
- Maty i filce – są znacznie bardziej miękkie i sprężyste niż płyty. Sprzedaje się je zwinięte w bele. Po odpakowaniu i rozwinięciu muszą przez kilka minut się rozprężać, aby osiągnąć deklarowaną grubość. Deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła przez maty wynosi od 0,035 do 0,045 W/m·K. Maty i filce znajdują zastosowanie w ocieplaniu poddaszy użytkowych i nieużytkowych, stropodachów wentylowanych i ścian szkieletowych. Nadają się także do izolowania akustycznego stropów drewnianych, sufitów podwieszanych lub szkieletowych ścian działowych.
W sprzedaży są też maty pokryte jednostronnie papierem aluminiowym.Producenci polecają je do wykonywania ocieplenia między krokwiami połaci dachowych. Papier aluminiowy pełni wówczas funkcję paroizolacji oraz ma zdolność odbijania ciepła, dzięki czemu zostaje go więcej w pomieszczeniu.
Można również kupić maty pokryte welonem z włókna szklanego.
- Granulat
– ma postać wełnianych strzępków nasączonych impregnatem zlepiającym i hydrofobizującym (olej mineralny). Granulat sprzedawany jest w workach. Służy do wykonywania termoizolacji nadmuchowej. Potrzebny jest do tego specjalny agregat z dyszą. Strzępki można też ewentualnie rozsypywać prosto z worka. Granulat ma dość dobrą izolacyjność termiczną, jego współczynnik przewodzenia ciepła λ wynosi od 0,034 do 0,041 W/m·K. Strzępki wełniane są niezastąpione wszędzie tam, gdzie trudno jest się dostać z tradycyjnymi materiałami termoizolacyjnymi.


Standardowe płyty styropianowe są materiałem bazowym, z którego robi się płyty ryflowane, laminowane geowłókniną, laminowane papą lub zespolone z płytami g-k bądź g-w.
Autor: STYROPOL
Zwarta, jednolita powierzchnia nowoczesnego styropianu znacznie mniej wchłania wodę i zapewnia lepszą przyczepność klejom (po lewej styropian o zwartej powierzchni, po prawej styropian tradycyjny).
Autor: Robert Szarapka

Najpopularniejsze wyroby ze styropianu
- Płyty tradycyjne – mają długość 100 cm, szerokość 50 cm i grubość od 1 do 25 cm. Ich krawędzie są zazwyczaj gładkie. Mogą być również wyprofilowane tak, aby dało się je łączyć na wpust i wypust lub na zakład. Powierzchnia płyt może mieć wytłoczoną fakturę poprawiającą przyczepność kleju lub tynku. Ich współczynnik przewodzenia ciepła wynosi 0,031-0,042 W/m·K.
- Płyty sprężyste – są tak skonstruowane, że mają znacznie większą sprężystość niż płyty tradycyjne.
Zawdzięczają to specjalnym, fabrycznie wykonanym nacięciom. Dzięki specyficznej budowie świetnie się nadają do ocieplania konstrukcji drewnianych.
- Płyty elastyczne – to specjalny rodzaj płyt o bardzo małej gęstości (rzędu 7-12 kg/m³) stosowanych do wykonywania izolacji akustycznych stropów i podłóg. Płyty takie mogą chronić jedynie przed dźwiękami uderzeniowymi powstającymi wskutek stąpania lub upadku jakiegoś przedmiotu na podłogę. Nie tłumią przy tym dźwięków powietrznych, takich jak rozmowy, głośna muzyka, odgłos jadących samochodów. Płyty elastyczne mają współczynnik przewodzenia ciepła na poziomie 0,042-0,043 W/m·K.
Ostatnio na rynku pojawiły się elastyczne płyty dwuwarstwowe. Ich głównym wyróżnikiem jest to, że oprócz tłumienia dźwięków są w stanie znacznie poprawić izolacyjność termiczną przegrody.
- Płyty ryflowane – w ich powierzchni są ponacinane równoległe rowki głębokości 1,5 mm służące do odprowadzania wody powstającej podczas skraplania pary. Ułożenie płyt nacięciami do ściany umożliwia wentylowanie przestrzeni między nimi a murem. Dzięki temu nie dochodzi tam do zawilgoceń. Rowki służą też do sprawniejszego odprowadzenia wody z dachów odwróconych, tarasów (płyty układane nacięciami do góry) czy ścian piwnic (płyty skierowane nacięciami w stronę gruntu). Płyty ryflowane są hydrofobizowane, czyli dodatkowo zabezpieczane przed zawilgoceniem.
Na rynku dostępne są również ryflowane płyty styropianowe laminowane geowłókniną, która działa jak filtr i nie dopuszcza do zatkania rowków grudkami ziemi i kamykami.
- Płyty czarne – użyty do ich produkcji styropian zawiera w swym składzie grafit. Nie tylko zmienia on barwę, ale również powoduje poprawę skuteczności izolacyjnej. Grafit odbija bowiem promieniowanie cieplne. Płyty takie mimo małej gęstości mają bardzo niski współczynnik przewodzenia ciepła λ, rzędu 0,032-0,033 W/m·K, który w styropianie tradycyjnym był osiągalny tylko przy bardzo dużych gęstościach. Czarne płyty są szczególnie polecane do ocieplania ścian metodą lekką mokrą i lekką suchą.
- Płyty perforowane – poprzez takie płyty przechodzą cieniutkie kanaliki. Umożliwiają one przepływ pary wodnej poza dom. Polecane są przede wszystkim do ocieplania ścian murowanych.
- Płyty wodoodporne – mają kilkakrotnie mniejszą nasiąkliwość niż pozostałe. Współczynnik przewodzenia ciepła dla takich płyt wynosi około 0,034 W/m·K, a nasiąkliwość przy długotrwałym kontakcie z wodą to zaledwie 1-2%. Do ich produkcji używa się materiałów hydrofobowych. Niektóre firmy produkują hydrofobizowany styropian o zwiększonej spoistości. Zrobione z niego płyty mają jeszcze wyższą odporność na wodę, co jest istotne wówczas, gdy mają dłużej przebywać w warunkach wilgotnych.
- Płyty zespolone z papą – są to płyty styropianowe jedno- lub dwustronnie oklejone papą. Płyty tego rodzaju przeznaczone są do wykonywania izolacji cieplnej dachów płaskich. Ze względu na swoją lekkość nie zwiększają zanadto ich obciążenia. Na płytach laminowanych papą trzeba ułożyć warstwę izolacyjną – na przykład papę wierzchniego krycia w przypadku dachów płaskich. Płyty wykończone papą wykorzystuje się również do robienia izolacji termicznej ścian fundamentowych. Warstwa papy nie pełni tu funkcji hydroizolacji, lecz jest dodatkową osłoną przed uszkodzeniami mogącymi nastąpić podczas zasypywania wykopów.
Współczynnik przewodzenia ciepła tych płyt wynosi około 0,038 W/m·K.
- Płyty laminowane folią aluminiową lub matą refleksyjną – stosowane są jako izolacja termiczna pod instalacje elektrycznego ogrzewania podłogowego. Dzięki folii znakomicie odbijają promieniowanie cieplne, więc nie przenika ono w głąb stropu, tylko jest lepiej wykorzystywane do nagrzania pomieszczeń.
- Płyty zespolone z płytą gipsowo-kartonową lub gipsowo-włóknową – są przeznaczone do docieplania ścian i skosów poddasza od wewnątrz. Styropian ma tu grubość od 2 do 8 cm, a płyta 12,5 mm. Współczynnik przewodzenia ciepła wynosi około 0,037 W/m·K.
- Maty ze styropianu i papy – są wykonane z wąskich pasów styropianu laminowanych papą podkładową.
Maty takie są sprzedawane w postaci zrolowanej. Dzięki temu bardzo szybko się je układa. Są przeznaczone przede wszystkim do termoizolacji dachów płaskich.
- Granulat – stosuje się go najczęściej do ocieplenia trudno dostępnych miejsc. Ma on zastosowanie głównie w izolowaniu stropodachów i poddaszy nieużytkowych. Ponieważ odznacza się gorszą izolacyjnością termiczną niż płyty, trzeba go grubiej układać. Warstwa takiego ocieplenia musi być 10-15% grubsza niż w przypadku płyt.

Jak jest oznaczana wełna?

Zgodnie z normą PN EN 13162:2002, obowiązującą na wyroby z wełny mineralnej, na opakowaniu płyt lub mat powinny się znaleźć następujące informacje:
- nazwa wyrobu;
- nazwa oraz adres producenta lub autoryzowanego przedstawiciela;
- rok produkcji (ostatnie dwie cyfry);
- zmiana, na której wyprodukowano wyrób, albo czas produkcji lub kod pochodzenia;
- klasa reakcji na ogień – wełna mineralna jako materiał niepalny mieści się w klasie A-1;
- deklarowany opór cieplny Rd oraz deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λd (podanie tego współczynnika nie jest obowiązkowe. Nie może on też zastąpić współczynnika Rd);
- grubość nominalna;
- długość nominalna i szerokość nominalna;
- typ okładziny (jeśli występuje);
- liczba sztuk w opakowaniu i powierzchnia w opakowaniu (jeśli dane takie są właściwe dla danego wyrobu);
- kod oznaczenia.


Jak jest oznaczany styropian?

Jeszcze kilka lat temu styropian miał oznaczenie M, któremu towarzyszyła liczba określająca maksymalną gęstość objętościową (M 15, M 20, M 30, M 40). Później weszła w życie norma PN-C-89297:1988 (PN-B-20130 z 1999 roku) i dotychczasowe oznaczenie zastąpiono symbolem FS, przy którym figurowała także liczba informująca, jaką ma on gęstość (kg/m³) (FS 15, FS 20, FS 30, FS 40).
Zgodnie z nową europejską normą PN EN 13163:2004 wyroby ze styropianu mają symbol EPS, a na ich opakowaniach powinny widnieć następujące informacje:
- nazwa wyrobu;
- nazwa, logo oraz adres producenta lub autoryzowanego przedstawiciela;
- rok produkcji (dwie ostatnie cyfry);
- zmiana, na której wyprodukowano wyrób, i czas produkcji oraz miejsce wyprodukowania;
- klasa reakcji na ogień – minimum E. Większość styropianów mieści się w klasie wyższej – D lub C, a niektóre nawet w klasie B;
- deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λd (zawarty w nazwie wyrobu);
- deklarowany opór cieplny Rd;
- grubość nominalna;
- długość nominalna i szerokość nominalna;
- typ okładziny (jeśli występuje);
- liczba sztuk w opakowaniu i powierzchnia w opakowaniu (jeśli dane takie są właściwe dla danego wyrobu);
- kod oznaczenia.
Część tych informacji da się wyczytać z nazwy produktu: np. EPS70-040 FASADA – EPS 70 (styropian o wytrzymałości na ściskanie 70 kg/m³, przy którym nastąpi 10-procentowe odkształcenie) – 040 (deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λd) – FASADA (podstawowe zastosowanie). Pozostałe informacje zaszyfrowane są w kodzie oznaczenia.





Pod ziemią i na ziemi

Styropianowe płyty ocieplające ścianę fundamentową lub piwniczną najwygodniej jest osłonić folią kubełkową. Uchroni ona termoizolację przed uszkodzeniem w trakcie zasypywania wykopu.

Podziemne elementy budynku muszą być wykonywane z wyjątkowo solidnych produktów. Dotyczy to również materiałów ociepleniowych. Najważniejsze, aby były one odporne
na zawilgocenie.

Bez względu na to, z czego jest zrobiony  fundament, będzie wymagać ocieplenia – raz cieńszej, a raz grubszej warstwy. Ochronę przed utratą ciepła zagwarantują zarówno wełna mineralna, jak i styropian. Jednak czy oba te materiały jednakowo poradzą sobie z wilgocią?

Ocieplenie ścian fundamentowych i piwnicznych
Teoretycznie ściany fundamentowe muszą być zaizolowane do głębokości przynajmniej 1 m poniżej powierzchni gruntu. W praktyce jest ocieplana cała ich powierzchnia aż do ław fundamentowych.
Przy ocieplaniu niezwykle istotne jest zachowanie ciągłości izolacji termicznej między ścianami parteru i ścianami fundamentowymi bądź piwnicznymi, gdyż w ten sposób eliminuje się możliwość powstania mostka termicznego na wysokości stropu nad piwnicą lub podłogi parteru. Jeśli więc zaprojektowano trójwarstwową ścianę nadziemną, to i trójwarstwowa powinna być ściana w piwnicy, a jedno i drugie ocieplenie musi się łączyć. To samo dotyczy ścian dwuwarstwowych.
Gdy do ocieplenia piwnicznej lub fundamentowej ściany dwuwarstwowej wybierze się wełnę, powinna ona zostać osłonięta od zewnątrz materiałem hydroizolacyjnym i folią kubełkową, która zabezpieczy ten materiał przed uszkodzeniem podczas zasypywania wykopów fundamentowych. Styropian w podobnym przypadku wystarczy zabezpieczyć jedynie folią kubełkową lub tynkiem na siatce zbrojeniowej. Hydroizolacja znajdzie się wtedy między nim a ścianą.
Takiego zabezpieczenia nie potrzebuje styropian o podwójnej odporności na wilgoć. Wełnę mineralną jest też nieco trudniej przymocować do ścian fundamentowych. Zarówno w układzie dwu-, jak i trójwarstwowym będzie ona wymagać przyklejenia i zakołkowania. Styropian jest na tyle lekki, że do jego ułożenia wystarczy sam klej lub masa hydroizolacyjna. Jednak styropianowe płyty gorzej niż wełniane przylegają do nierównych powierzchni.
Szukając wełny do ocieplania fundamentów i ścian piwnicznych, wybierajmy tę twardą, której kod oznaczenia wygląda następująco: MW-EN13162-T4-CS(10)40-TR7,5-PL(5)200-WS-DS(TH)-MU1. Kosztuje ona 30-64 zł/m² (wełna skalna) lub 42-70 zł/m² (wełna szklana).
Wełna do izolacji trójwarstwowych ścian fundamentowych lub piwnicznych może być bardziej sprężysta. Osłania ją bowiem warstwa muru. Polecana tu będzie taka, której kod oznaczenia wygląda następująco: MW-EN13162-T1-WS-DS(TH)-MU1 (kosztuje od 11 do 30 zł/m²).
Styropian jest lepszy do wykonywania izolacji w miejscach o podwyższonej wilgotności. Do izolacji fundamentowych bądź piwnicznych ścian trójwarstwowych wystarczą płyty o oznaczeniu EPS EN 13163 T2-L2-W2-S1-P3-BS115-DS(N)2-DS(70,-)2-TR100 (10 cm, 11-20 zł/m²). Do ścian dwuwarstwowych najkorzystniej będzie użyć styropianu EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-PS250-CS(10)200-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5-WL(T)3-WD(V)5 (10 cm, 45-57 zł/m²). O ile fundusze na to pozwolą, warto tu również zastosować ryflowane płyty o dużej gęstości laminowane geowłókniną. Nie da się jednak ukryć, że do izolacji podziemnych elementów budynku najlepszy jest polistyren ekstrudowany. Kosztuje on jednak więcej niż styropian (58-114 zł/m²).


Styropianowe płyty mocuje się do zaizolowanych fundamentów za pomocą kleju niezawierającego rozpuszczalników organicznych.

W fundamentowych ścianach trójwarstwowych styropian jest osłonięty murem z bloczków betonowych i cokołem z klinkieru albo cegieł elewacyjnych.


Ocieplenie podłogi na gruncie
W takich podłogach materiał ociepleniowy układa się zazwyczaj na wylewce z chudego betonu zabezpieczonej materiałem hydroizolacyjnym. Konieczne tu będzie zastosowanie dosyć twardych płyt o podwyższonej odporności na zawilgocenie. Dotyczy to zarówno wełny, jak i styropianu. 10-20-centymetrowa warstwa termoizolacyjna powinna być wystarczającą zaporą dla uciekającego ciepła. Na ociepleniu rozkłada się folię budowlaną i na niej wykonuje betonową warstwę dociskową z betonu klasy B12,5 lub większej, niekiedy wzmacnianego siatką zbrojeniową. Na tak przygotowanym podłożu można robić posadzkę. Do izolacji podłogi na gruncie są polecane wełniane płyty twarde zabezpieczone impregnatem hydrofobizującym, który zmniejsza ich nasiąkliwość (kod oznaczenia: MW-EN13162-T4-CS(10)40-TR7,5-PL(5)200-WS-DS(TH)-MU1), takie same jak do izolacji fundamentów dwuwarstwowych. Najlepszy  będzie styropian o oznaczeniu EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS250-CS(10)200-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)S-WL(T)3-WD(V)5.
Jeśli zamiast na wylewce betonowej podłogę będzie się wykonywać bezpośrednio na zagęszczonym podkładzie z piasku, zabezpieczonym hydroizolacyją, wełna będzie wykluczona.


Dwa sposoby ocieplenia podłogi na gruncie

Ocieplenie z zastosowaniem wełny mineralnej.



Ocieplenie z zastosowaniem styropianu o podwyższonej odporności na zawilgocenie.


Ściany z ciepłą otuliną



Podczas ocieplania ścian metodą lekką mokrą płyty styropianowe, jeśli zezwoli na to konstruktor, można mocować bez użycia kołków – tylko na klej.

Pomiędzy płytami termoizolacyjnymi nie powinno się pozostawiać pustych szpar.

W bezspoinowych systemach ocieplania szczególnie dobrze sprawdzają się czarne płyty styropianowe zawierające grafit, który odbija promieniowanie cieplne.


Przez ściany zewnętrzne może uciekać do 40% energii cieplnej, dlatego tak ważna jest ich izolacyjność termiczna. Aby uniknąć strat temperatury i pieniędzy, najkorzystniej jest ocieplić dom wełną mineralną lub styropianem.

Ułożenie termoizolacji pozwoli zmniejszyć zużycie opału o 30-40%. Im będzie jej więcej, tym mniej wydamy na ogrzewanie, będzie jednak rosnąć koszt samego ocieplenia. Najważniejsze więc, aby izolacyjność ścian i innych przegród nie była mniejsza od wymaganej. O ile dla ścian jednowarstwowych (bez ocieplenia) współczynnik przenikania ciepła U musi wynosić nie więcej niż 0,5 W/(m²·K), o tyle dla ścian z ociepleniem – co najwyżej 0,3 W/(m²·K). O bardzo komfortowych warunkach mieszkania i energooszczędności można mówić, gdy ściany osiągną współczynnik U na poziomie  0,20-0,25 W/(m²·K).
Ocieplenie ścian zewnętrznych to również sposób na poprawę warunków mieszkania w starych domach. Taka termomodernizacja pozwala w miarę łatwo zmniejszyć nakłady ponoszone na ogrzewanie i poprawić wygląd budynku.

Ocieplanie ścian metodą lekką mokrą (BSO)
Jest to obecnie najpopularniejszy sposób ocieplania ścian zewnętrznych. W największym skrócie metoda ta polega na zamocowaniu materiału termoizolacyjnego do ściany i wykończeniu go tynkiem. Ponieważ tynk tworzy na ociepleniu jednorodną powłokę, nazywana jest ona również bezspoinowym systemem ociepleń (BSO). Łączna grubość zastosowanego tu materiału termoizolacyjnego powinna wynosić 12-15 cm. Płyty termoizolacyjne mocuje się poziomo, na mijankę, czyli tak, aby ich krawędzie nie wypadały w jednej linii. Materiałem mocującym jest przede wszystkim specjalny klej, ale połączenie płyt ze ścianą wzmacnia się dodatkowo specjalnymi kołkami. Każda z płyt musi być dobrze zamocowana do ściany, nie może być między nimi żadnych szpar. Podczas ocieplania konieczne jest też dokładne sprawdzanie, czy powierzchnia izolacji jest równa i wypoziomowana. Od tego będzie zależał wygląd tynku. Z tego samego powodu ułożone już płyty należy przeszlifować. Metodą lekką mokrą można ocieplać ściany murowane oraz docieplać ściany szkieletowe. W tym drugim przypadku podkładem pod termoizolację jest sztywne poszycie z płyt OSB lub płyt cementowo-włóknowych, którym obudowany jest drewniany bądź stalowy szkielet.
Ocieplanie ścian wełną może być nieco bardziej pracochłonne, szczególnie szlifowanie jej powierzchni. Sprężyste płyty przylegają jednak lepiej do ścian niż twardy styropian. Podczas ocieplania wełną zachodzi ryzyko, że nagły bardzo ulewny deszcz zawilgoci materiał, jeżeli nie zostanie on należycie zabezpieczony.
Wełna będzie musiała później bardzo długo schnąć, co znacznie opóźni zakończenie prac. Zwykły deszcz raczej nie zaszkodzi wełnie, która jest fabrycznie hydrofobizowana. Ze styropianem nie ma tego problemu, gdyż wysycha błyskawicznie. Jest natomiast mniej odporny na działanie promieni UV i gdy wystawimy go na zbyt długie działanie słońca, zżółknie i ulegnie powierzchniowemu zniszczeniu. Trzeba go będzie ponownie przeszlifować.
Wełna jako materiał paroprzepuszczalny, przeciwnie do styropianu, nie hamuje wilgoci, która wydostaje się z ogrzewanych wnętrz. Jednak zasadność jej stosowania zostanie pozbawiona sensu, gdy dom wykończymy materiałami, które nie przepuszczają pary (tynk akrylowy lub silikonowy, a od wewnątrz tapeta winylowa). Paroprzepuszczalność ma istotne znaczenie w pierwszych latach eksploatacji domu. Ułatwia bowiem odparowanie tak zwanej wilgoci technologicznej z murowanych ścian. Później jej znaczenie maleje, gdy w domu jest sprawny system wentylacji mechanicznej.
W systemach ocieplania BSO stosowane są płyty sprężyste (10 cm – 41-66 zł/m²), dwuwarstwowe lub lamelowe (10 cm 34-51 zł/m²), o przykładowym kodzie oznaczenia: MW-EN13162-T4-CS(10)10-TR5-WS-DS(TH)-MU1. Warto tu wspomnieć, że do wełny lamelowej stosuje się kołki z szerszymi talerzykami, których średnica wynosi 13 cm.
Zazwyczaj w metodzie lekkiej mokrej wykorzystywany jest styropian EPS 70-040 FASADA, EPS 80-036 FASADA, o przykładowych kodach: EPS EN 13163 T2-L2-W2-S1-P3-BS115-DS(N)2-DS(70,-)2-TR100 lub EPS EN 13163 T2-L2-W2-S1-P2-BS100-DS(N)2-DS(70,-)2-TR100 (od 11 do 15 zł/m², przy grubości 10 cm). Warto tu zastosować styropian czarny, który odbija promieniowanie cieplne. Od niedawna dostępny jest tak zwany styropian dyfuzyjny. Płyty takie są perforowane, a więc zapewniają dobrą paroprzepuszczalność.



Do ocieplania ścian metodą lekką mokrą chętnie wykorzystywana jest wełna lamelowa o włóknach skierowanych prostopadle do ściany.

Ocieplając mur trójwarstwowy wełną, trzeba pamiętać o zachowaniu szczeliny wentylacyjnej miedzy jej płytami a ścianą osłonową.
Gdy używa się styropianu, szczelina taka jest zbędna.



Miękka, sprężysta wełna znakomicie się nadaje do ocieplania budynków o konstrukcji szkieletowej…

... i szkieletowych ścian działowych.

Ocieplanie ścian metodą lekką suchą
Polega ona na zamontowaniu do ścian rusztu (drewnianego, stalowego lub z PCW), ułożeniu między jego elementami materiału ociepleniowego i zrobieniu elewacji. Łączna grubość materiału termoizolacyjnego powinna wynosić co najmniej 12 cm. Między pojedynczym rusztem zmieści się jedynie 5-8 cm izolacji termicznej. Co więc zrobić, aby dom był skuteczniej ocieplony? Trzeba dołożyć dodatkową warstwę ocieplenia. Umieszcza się ją między elementami dodatkowego rusztu montowanego prostopadle do pierwszego. Materiał ociepleniowy umieszcza się na wcisk pomiędzy elementami rusztu i stabilizuje kołkami (takimi jak przy metodzie lekkiej mokrej) rozmieszczanymi w liczbie 4 szt./m². Elewację metodą lekką suchą można zrobić z wielu materiałów. Jeszcze do niedawna liderem był tu siding winylowy. Dziś powraca się do oblicówek drewnianych. Między elewacją a ociepleniem trzeba pozostawić 2-3 cm przestrzeni wentylacyjnej. W dole ściany należy zostawić otwory zabezpieczone siatką, przez które będzie się dostawać powietrze do tej przestrzeni. W górnej części ściany powinny się znaleźć wyloty powietrza.
W tej metodzie ocieplania korzystniej stosować wełnę mineralną, bo lepiej wypełnia przestrzenie między elementami rusztu. Jednak gdy zastosujemy najlżejsze maty, będą one wymagać osłonięcia folią wiatroizolacyjną, żeby powietrze przepływające przez szczelinę wentylacyjną nie wywiewało z nich ciepła. Styropian (zwykły), choć mniej ściśle wypełnia przestrzenie między elementami rusztu, jest lżejszy i do jego mocowania nie trzeba stosować kołków, zwłaszcza jeśli dom nie ma więcej niż dwie kondygnacje.
Przy metodzie lekkiej suchej wykorzystuje się najczęściej wełnę w postaci płyt lub mat (kod oznaczenia: MW-EN13162-T1-DS(TH) lub MW-EN13162-T1-DS(TH)-MU1). Te o grubości 10 cm kosztują od 19 do 36 zł/m². Warte polecenia są płyty laminowane welonem szklanym – od 31 do 37 zł/m².
Jeśli chodzi o styropian, wykorzystuje się tu płyty takie jak w metodzie lekkiej mokrej. Warto pomyśleć o płytach fabrycznie nacinanych. Mają one większą sprężystość niż tradycyjne i lepiej można je wpasować między listwy rusztu.

Izolacja termiczna w ścianach trójwarstwowych
Jest to bardzo solidny rodzaj muru, w którym warstwa ocieplenia zamocowana do ściany konstrukcyjnej jest zabudowana ścianką osłonową. W ten sposób wzniesiono w Polsce bardzo wiele domów i wciąż wznosi się kolejne, choć metoda straciła nieco na popularności.
Materiał ociepleniowy musi równo i ściśle przylegać do ściany. Wełna lepiej spełnia ten wymóg. Zarówno ona, jak i styropian powinny być zakotwione do ściany nośnej. Kotwy te spinają jednocześnie ścianę nośną z osłonową.
Między wełną a ścianą osłonową najlepiej pozostawiać kilkucentymetrowy odstęp. Powstaje w ten sposób przestrzeń wentylacyjna. Jej wloty znajdują się na dole ściany elewacyjnej, a wyloty na górze. Przemieszczające się nią powietrze wywiewa parę wodną, zanim się ona skropli i zawilgoci termoizolację. Przestrzeń wentylacyjna nie jest konieczna, gdy zastosuje się styropian.
Przy ocieplaniu takich ścian wełną trzeba pamiętać o jej ochronie przed deszczem. Gdy zawilgotnieje, jej suszenie zajmie wiele czasu.
Do ocieplania ścian trójwarstwowych używa się najczęściej sprężystych płyt wełnianych o łącznej grubości około 15 cm. Ich przykładowe kody oznaczenia to: MW-EN13162-T2-WS-WL(P) lub MW-EN13162-T1-WS-DS(TH)-MU1. Płyty grubości 10 cm kosztują 17-36 zł/m². Znajdą tu też zastosowanie płyty laminowane welonem szklanym.
Do ocieplania ścian trójwarstwowych wystarczy zwykły styropian klasy EPS 50-042 (10-11 zł/m² dla grubości 10 cm) lub styropian perforowany.

Ocieplanie ścian szkieletowych
Ściany takie zbudowane są z pionowych słupów i poziomych belek drewnianych lub specjalnych elementów stalowych. Między nimi umieszcza się izolację termiczną. Od wewnątrz ściany zabezpiecza się folią paroizolacyjną i wykańcza drewnem, płytami gipsowo-kartonowymi lub gipsowo-włóknowymi albo innym materiałem. Od zewnątrz konstrukcję usztywniają płyty OSB, sklejka wodoodporna, wiórowe płyty V100 lub płyty cementowo-włóknowe grubości 1,5-2 cm. Na płytach mocuje się folię wiatroizolacyjną i wykonuje elewację z sidingu, desek bądź też muruje się ściankę elewacyjną na przykład z cegieł klinkierowych bądź silikatowych.
Grubość materiału ociepleniowego jest ściśle uzależniona od grubości słupów tworzących konstrukcję ściany (przeważnie 14 cm). Przy budowie nowego domu nie jest to problem, gdyż architekt tak dobierze przekroje elementów konstrukcyjnych, by dało się między nimi umieścić odpowiednio grubą warstwę termoizolacji. Gdy kupimy stary dom szkieletowy i stwierdzimy, że warto poprawić jego parametry cieplne, rozwiązaniem może być docieplenie ścian metodą lekką suchą lub lekką mokrą.
W ociepleniu domu szkieletowego ważne jest, by szerokość płyt termoizolacyjnych była o 2 cm większa niż rozstaw elementów konstrukcyjnych. Musi się ona solidnie trzymać między nimi na wcisk.
Wełna jest najpopularniejszym materiałem do ocieplania „kanadyjczyków”. Stosuje się sprężyste płyty lub maty (przykładowe kody oznaczenia: MW-EN13162-T1-WS-MU1 lub MW-EN13162-T2-WS-WL(P)-MU1), które kosztują od 17 do 36 zł/m² (10 cm). Styropianowe płyty nie są praktycznie wykorzystywane do ocieplania ścian szkieletowych. Mocowanie ich między elementami drewnianej konstrukcji byłoby zbyt pracochłonne, a zastosowanie specjalnego styropianu sprężystego nadmiernie podniosłoby koszt budowy. Ze styropianu chętnie się robi dodatkowe ocieplenie lekkich ścian metodą lekką mokrą lub lekką suchą.










Docieplanie od wewnątrz

Zdarza się, że jedynym rozsądnym sposobem na poprawienie komfortu cieplnego w starych budynkach jest wykonanie docieplenia od strony pomieszczeń. Robi się tak zwłaszcza wtedy, gdy dom ma wyjątkowo atrakcyjną elewację i żal ją zasłaniać (stare domy z ozdobnymi tynkami, domy z elewacją z drewna, domy z bali). Przy takiej metodzie docieplania wykorzystuje się taki sam materiał ociepleniowy jak w metodzie lekkiej suchej. Lepsza jednak okazuje się wełna, gdyż ma korzystniejsze właściwości akustyczne i nie hamuje przepływu pary wodnej przez ścianę.
Docieplanie ścian od wewnątrz zaczyna się od zbudowania przy nich rusztu stalowego lub drewnianego. Między jego elementami układa się płyty termoizolacyjne. Całość zakrywa się pasami folii paroizolacyjnej, które powinny zachodzić na siebie na 10 cm. Folię można przykleić do profili za pomocą taśmy dwustronnie przylepnej. Ważne, by zachodziła ona także na ściany wewnętrzne – konstrukcyjne i działowe (na 10-15 cm) i była do nich szczelnie przyklejona. Gdy paroizolacja jest gotowa, do profili CD przykręca się okładzinę, najczęściej z płyt g-k lub g-w.

Ocieplenie w ścianach dwuwarstwowych



Poszczególne elementy bezspoinowego systemu ociepleń (BSO).

Ocieplenie metodą lekką suchą z zastosowaniem jednej warstwy wełny mineralnej montowanej między elementami rusztu drewnianego.

Cisza między piętrami


Styropian rozmieszcza się na stropie przeważnie w jednej warstwie. Płyty powinny być układane na mijankę.
Wielu producentów styropianu sprzedaje płyty stanowiące izolację stropu i podkład pod ogrzewanie podłogowe.



Wełniane maty o dużej sprężystości są wygodne do układania między belkami stropowymi.

Wełna do izolacji stropów powinna mieć gęstość około 160 kg/m³.


Każdy strop rozdzielający piętra musi być zaizolowany materiałem, który zapewni dobrą ochronę akustyczną. Bywa też, że oprócz poprawy komfortu akustycznego musi zapobiec przepływowi ciepła, na przykład wtedy, gdy oddziela ciepłą sypialnię od znajdującego się niżej nieogrzewanego garażu.

Strop międzykondygnacyjny to przegroda, która działa jak membrana. Chodząc po niej, wytwarzamy drgania, które są przekazywane do pomieszczeń znajdujących się poniżej. Mieszkanie pod stropem, który nie ma odpowiedniej izolacji akustycznej, przypomina siedzenie wewnątrz bębna. I wełna, i styropian są materiałami tłumiącymi dźwięki, jednak nie w identycznym stopniu.

Izolacja akustyczna na stropie
Stopy betonowe – monolityczne, gęstożebrowe lub prefabrykowane – izoluje się tuż przed zrobieniem podkładu podłogowego, który będzie stanowił podłoże pod posadzkę. Robi się więc tak zwaną podłogę pływającą.
Na zabezpieczonym folią lub pomalowanym masą bitumiczną stropie rozmieszcza się termoizolację z płyt wełnianych albo elastycznych styropianowych. Płyty układa się na mijankę, tak aby szczeliny między nimi się nie krzyżowały. Wierzch warstwy ociepleniowej wyściela się folią budowlaną mającą przeciwdziałać dostawaniu się masy cementowej i wilgoci między płyty. Na ociepleniu robi się bowiem wylewkę podłogową (zazwyczaj cementową lub gipsową). Wylewka ta powinna być odgrodzona od ścian paskami wełny lub styropianu o grubości 1-1,5 cm. Paski takie trzeba również umieszczać w progach między sąsiadującymi pomieszczeniami. Spełnienie tych wymagań, oczywiście pod warunkiem zastosowania materiału termoizolacyjnego o odpowiednich właściwościach, zagwarantuje oczekiwany komfort akustyczny.
W izolacji akustycznej stropów stosuje się dosyć twarde płyty wełniane o przykładowym oznaczeniu: MW-EN13162-T5-DS(T+)-CS(10)15-WS-MU1. Taka wełna bardzo dobrze tłumi wszelkie dźwięki. Płyty o grubości 4 cm kosztują od 12 do 31 zł/m².
Strop można też wyciszyć w inny sposób, robiąc piętro niżej sufit podwieszany z płyt gipsowo-kartonowych albo gipsowo-włóknowych i umieszczając tuż pod stropem warstwę wełny (styropian nie jest wykorzystywany do tego celu). Tak się robi w starych domach, które wymagają docieplenia lub doizolowania akustycznego. Ciężko bowiem wtedy układać materiał na już istniejącym stropie z posadzką.
Sufity podwieszane z płyt gipsowych są trudniejsze do wykonania niż tradycyjny tynk na suficie. Ich konstrukcję stanowi ruszt ze specjalnych stalowych profili. Najczęściej zostaje on podwieszony do stropu za pomocą metalowych wieszaków. Wieszaki te są regulowane i dzięki temu sufit można zrobić nieco wyżej lub nieco niżej. Łatwo też jest go wypoziomować. Sufit się wycisza i ociepla, umieszczając między profilami rusztu płyty z wełny mineralnej. Muszą one ściśle wypełniać przestrzeń między profilami. Styropianu nie wykorzystuje się, gdyż ma za słabe właściwości tłumiące dźwięk i jest zbyt mało elastyczny.
Używa się tu sprężystej wełny o przykładowym oznaczeniu: MW-EN13162-T1-DS(TH) lub MW-EN13162-T1-DS(TH)-M1. Płyty lub maty grubości 10 cm kosztują od 16 do 36 zł/m².
W kwestii izolacyjności akustycznej pierwszeństwo trzeba przyznać wełnie, bo tłumi wszystkie rodzaje dźwięków. Sprzedawany przez niektórych producentów styropian elastyczny jest w stanie wytłumić wyłącznie dźwięki uderzeniowe, ale za to znacznie bardziej niż wełna (płyty grubości 3 cm zapewniają tłumienie na poziomie 32 dB).
1 m² takiej izolacji kosztuje około 4 zł. Gdy do wygłuszenia stropu zdecydujemy się użyć styropianu, pamiętajmy, że nie poprawi on zbytnio izolacyjności termicznej. Jeśli zależy nam i na tym, lepiej jest sięgnąć po styropian dwuwarstwowy – elastyczny od dołu, a twardszy i lepiej izolujący termicznie w warstwie wierzchniej.


Dobrą izolację akustyczną stropu drewnianego będzie tworzyć granulat. Do jego aplikacji potrzebna będzie jednak ekipa ze specjalnym agregatem.

Przy izolacji sufitu podwieszanego wełnę podtrzymują stalowe profile, do których będę zamocowane płyty gipsowo-kartonowe lub gipsowo-włóknowe.


Izolacja termiczna na stropie
Izolacja akustyczna stropu zaczyna pełnić więcej funkcji wtedy, gdy między pomieszczeniem górnym i dolnym występuje zbyt duża różnica temperatury. Istotne stają się wówczas także parametry termoizolacyjne wełny lub styropianu.
Wełną lub styropianem ociepla się stropy nad nieogrzewanymi garażami, nieogrzewanymi lub mniej intensywnie ogrzewanymi piwnicami oraz podłogi na gruncie. Dzięki temu z ogrzewanych pomieszczeń nie ucieka ciepło i nie musimy chodzić po lodowatej podłodze.
Ocieplenie jest grubsze od izolacji akustycznej. Płyty powinny więc mieć grubość nie mniejszą niż 10 cm.
Układa się je na całej powierzchni stropu. Styki między płytami nie powinny wypadać w jednej linii. Na ociepleniu rozkłada się folię paroizolacyjną i na niej wykonuje betonową warstwę dociskową z betonu klasy B12,5 lub większej, niekiedy wzmacnianego siatką zbrojeniową. Na tak przygotowanym podłożu można robić posadzkę.
Do ocieplania stropów wykorzystuje się te same rodzaje wełny jak do jego izolacji akustycznej, z tym że dwa razy grubsze.
Styropian to równie dobry materiał do ocieplania stropów. Charakteryzuje się świetną izolacyjnością termiczną. Do izolacji termicznej stropów polecane są płyty EPS o przykładowym oznaczeniu: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS150-CS(10)100-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5 lub EPS 200 o przykładowym oznaczeniu: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS170-CS(10)120-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5 (bardziej odporne na odkształcenia). W pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności, na przykład w łazienkach, na stropie powinno się układać styropian EPS 200 P o przykładowym oznaczeniu: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS200-CS(10)150-DS(N)5-DS(70,-)-2-DLT(1)5-WL(T)3-WD(v)5, o zmniejszonej nasiąkliwości. Koszt 10 cm izolacji będzie wynosił od 12 do 20 zł/m².





Ocieplenie między belkami
Warstwa izolacji termiczno-akustycznej może być też umieszczana między drewnianymi elementami konstrukcyjnymi. Tak jest w międzykondygnacyjnych stropach drewnianych, na przykład w budynkach o konstrukcji szkieletowej.
Przestrzeń między belkami wypełnia się tu przede wszystkim miękką wełną mineralną w postaci mat lub płyt, o przykładowym oznaczeniu:
MW-EN13162-T1-DS(TH) lub MW-EN13162-T1-DS(TH)-M1. Te o grubości 10 cm kosztują od 16 do 36 zł/m².
Płyty, maty lub granulat – i to nie tylko wełniany, ale również styropianowy – są dobrym materiałem do izolacji podłóg, których konstrukcję tworzą drewniane legary.
Rozwiązanie to jest szczególnie polecane wszędzie tam, gdzie należy docieplić lub wygłuszyć stary strop zbudowany z pominięciem ocieplenia.
Drewniane legary układa się wtedy na powierzchni stropu, a między nimi umieszcza materiał termoizolacyjny. Czasem, o ile wysokość pomieszczenia na to pozwoli, drewniana konstrukcja jest dwuwarstwowa. Prostopadle do legarów przybite są wtedy cieńsze od nich listwy, między którymi jest miejsce na kolejną, cieńszą warstwę ocieplenia.

Ocieplenie stropu drewnianego.


Ciepło pod skosami



Poddasze nieużytkowe, pełne zakamarków trudnych do tradycyjnego ocieplenia, najlepiej będzie wypełnić granulatem.
Sprężyste płyty lub maty wełniane bardzo szczelnie wypełniają przestrzenie między krokwiami.

Ciężkie płyty wełniane przed wysuwaniem zabezpieczy drut rozpięty między krokwiami.




Do ocieplania między krokwiami jest przeznaczony styropian nacięty fabrycznie w odpowiedni sposób.
Płyty wełniane można przecinać po skosie, aby lepiej klinowały się między krokwiami.

Nieważne, czy poddasze będzie użytkowe, czy przeznaczymy je jedynie na mały stryszek – bez ocieplenia się nie obejdzie. Zastosowanie znajdą tu zwykłe płyty i maty termoizolacyjne, ale również mniej znany produkt – granulat.

Dach możemy nazywać skośnym wówczas, jeśli jego połacie są nachylone względem stropu pod kątem nie mniejszym niż 20°. Gdy znajdujące się pod nim pomieszczenia posłużą do celów mieszkalnych, będziemy je nazywać poddaszem użytkowym. Jeśli przestrzeń poddasza pozostanie niewykorzystana lub zorganizujemy tam składowisko różnych rupieci, będziemy mówić o poddaszu nieużytkowym. Sposób ocieplania obu rodzajów poddaszy może się znacznie różnić.

Ocieplenie poddasza użytkowego
Elementami budynku przewidzianymi do ocieplenia są tutaj skosy połaci. Warstwę materiału termoizolacyjnego można umieszczać w następujących miejscach:
- między krokwiami – odpowiednio docięty materiał izolacyjny umieszcza się na wcisk między krokwiami, które są głównym elementem konstrukcji dachu. Niestety, rzadko się zdarza, by grubość krokwi pozwalała na wykonanie odpowiednio grubej warstwy ocieplenia. Krokwie są bowiem zazwyczaj niższe niż 15 cm, a termoizolacja powinna mieć przynajmniej 20-25 cm.
Przy takim sposobie ocieplania stosuje się przede wszystkim wełnę, którą można szczelnie wpasować między elementy konstrukcji dachu, co w przypadku zwykłego styropianu jest dosyć trudne do osiągnięcia.
Wełna ma poza tym lepsze niż styropian właściwości wyciszające. Wytłumia hałas docierający spoza budynku i odgłosy deszczu lub gradu rozbijającego się o pokrycie. Nie trzeba dodawać, jak bardzo jest to cecha pożądana, szczególnie gdy na poddaszu mamy sypialnie. Do ocieplania między krokwiami używa się więc najczęściej sprężystych płyt lub mat wełnianych o oznaczeniu MW-EN13162-T1-MU1. Kosztuje ona od 17 do 24 zł/m² (dla grubości 10 cm). Można też zastosować maty laminowane folią paroizolacyjną – kosztują około 22 zł/m² (10 cm grubości). W sprzedaży są również specjalne płyty przecięte po skosie. Można je rozsuwać lub zsuwać, dopasowując w ten sposób do rozstawu krokwi. Trzeba  się jednak liczyć z tym, że stosując je lub docinając płyty tradycyjne, zużyjemy dużo więcej materiału. W wyniku przycinania zmarnujemy sporo wełny. Wielu początkujących inwestorów nie wyobraża sobie, że poddasze użytkowe można też ocieplić styropianem. Najlepsi producenci oferują specjalne płyty harmonijkowe (od 115 zł/m², przy grubości 10 cm), które są na tyle elastyczne, że znakomicie wypełniają przestrzenie między krokwiami. Są też metody, w których między krokwie szczelnie wpasowuje się również zwykłe płyty styropianowe (kosztują 10-15 zł/m², o grubości 10 cm). W płytach EPS 50-042 lub EPS 70-040 o przykładowych kodach: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P2-BS75-DS(N)5-DS(70,-)3-TR80; EPS EN 13163 T2-L2-W2-S1-P3-BS115-DS(N)2-DS(70,-)2-TR100 nacina się rowki równoległe do krokwi lub belek i dopiero po takim przygotowaniu można je umieszczać między nimi na wcisk. Niestety, płyty takie trzeba często dodatkowo mocować, by nie wypadały i nie zsuwały się;
- między krokwiami i pod krokwiami – aby uzyskać wymaganą grubość warstwy ociepleniowej, wełnę lub styropian umieszcza się nie tylko między krokwiami, ale także między elementami rusztu, który mocuje się prostopadle do krokwi. Powstaje wówczas dodatkowa warstwa termoizolacji o mniejszej grubości niż ta między krokwiami. Zaletą takiego rozwiązania, oprócz tego, że pozwala zwiększyć grubość termoizolacji, jest to, że zostają zaizolowane również krokwie. Poprawia to skuteczność ocieplenia. Do takiego izolowania skosów używa się wyrobów podobnych jak do wypełniania przestrzeni między krokwiami;
- na krokwiach połaci – ocieplenie układa się na sztywnym poszyciu przymocowanym do krokwi, a zrobionym z płyt OSB, ze sklejki wodoodpornej lub z zaimpregnowanych desek łączonych na wpust i wypust. Na zaizolowanym papą poszyciu układa się płyty termoizolacyjne i mocuje mechanicznie do konstrukcji dachu. Płyty styropianowe można dodatkowo podkleić masą bitumiczną. Tak przygotowane ocieplenie sprawia, że krokwie mogą pozostać od wewnątrz odsłonięte, co uatrakcyjni wygląd poddasza. Będą one też całkowicie osłonięte materiałem termoizolacyjnym i nie staną się mostkami termicznymi, co miałoby miejsce przy zastosowaniu ocieplenia wyłącznie między krokwiami. Przy takim rozwiązaniu niezastąpiony będzie twardy styropian o zwiększonej odporności na wodę, najlepiej płyty o oznaczeniu EPS 200 P o przykładowym kodzie: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS200-CS(10)150-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5-WL(T)3-WD(V)5 (20-30 zł/m², 10 cm grubości). Wełna jest zbyt nasiąkliwa jak na takie warunki;
- pod krokwiami połaci – jest to bardzo mało popularny sposób na ocieplenie poddasza, ponieważ znacznie zmniejsza jego kubaturę. Wełnę lub styropian mocuje się wyłącznie między elementami rusztu nośnego przytwierdzonego do krokwi. Pomiędzy krokwiami zostaje ogromna pustka powietrzna, która również pełni funkcję izolatora termicznego. Do izolowania połaci pod krokwiami używa się wełny mineralnej w postaci sprężystych płyt bądź mat lub styropianu o przykładowym kodzie: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS170-CS(10)120-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5 (10-15 zł/m², 10 cm grubości). Można też wykorzystać tu płyty gipsowo-włóknowe zespolone z wełną bądź ze styropianem. Przy zastosowaniu podobnych płyt nie trzeba już zabezpieczać poddasza folią paroizolacyjną.
Zabezpieczając termicznie poddasze, trzeba pamiętać, aby łączna grubość warstwy ocieplającej nie była mniejsza niż 20-25 cm. Od strony pomieszczenia należy ją szczelnie obłożyć folią paroizolacyjną, która ma spowolnić przenikanie pary wodnej z ogrzewanego wnętrza w głąb połaci dachu. W taki właśnie sposób zabezpiecza się materiał termoizolacyjny przed możliwością zawilgotnienia. Para, która nie wydostanie się szybko poza dach, skropli się w warstwie ocieplenia i w ten sposób znacznie zmniejszy jego skuteczność.

Uwaga! Gdy na poddaszu użytkowym przewidziany będzie sufit i szkieletowe ścianki stolcowe (tak zwane przedścianki), także trzeba będzie je ocieplić.

Ocieplenie poddasza nieużytkowego
Mimo że w ogóle lub rzadko będziemy korzystać z tego miejsca, musi być ono ocieplone, w przeciwnym razie stanie się gigantycznym mostkiem termicznym odprowadzającym na zewnątrz około 35% ciepła z wnętrza budynku.
Aby uniknąć takiego marnotrawstwa energii, ociepla się jedno z dwóch miejsc:
- strop nad ostatnią kondygnacją – jest to rozwiązanie niedrogie i niestwarzające dużych trudności technicznych.
Polega na ułożeniu 30-centymetrowej warstwy materiału termoizolacyjnego na stropie nad ostatnią kondygnacją lub – jeśli jest to strop drewniany – między jego elementami oraz nad nimi. Ocieplenie stropu nie wyklucza zrobienia na nim prowizorycznej podłogi drewnianej, po której będzie się można poruszać. Do izolacji termicznej takiego stropu najlepsze są miękkie maty i płyty z wełny mineralnej, takie same jak do izolacji między krokwiami.
Warto również polecić wełniany lub styropianowy granulat. Jego ogromną zaletą oprócz łatwego układania jest zdolność dokładnego wypełniania wszelkich zakamarków, które trudno by było ocieplić tradycyjnymi materiałami;
- połacie – wełną lub styropianem można zaizolować także połacie dachu od środka lub od zewnątrz. W przypadku poddasza nieużytkowego będzie to jednak pomysł nieekonomiczny, który pociągnie za sobą większe zużycie materiału i większy koszt robocizny.
Ponieważ nieużytkowe poddasze nie musi być przestronne i wygodne, możemy umieścić tam bardzo grubą warstwę materiału ociepleniowego i nie przejmować się zmniejszeniem kubatury.
Warstwy termoizolacyjnej nie trzeba tu zabezpieczać od środka folią opóźniającą przepływ pary wodnej (folią paroizolacyjną), gdyż na nieogrzewanym poddaszu para nie będzie się zbierać w takim stopniu jak na poddaszu ogrzewanym.
Do ocieplenia stropu wykorzystuje się głównie wełnę w postaci płyt, mat lub granulatu.
Styropianowe płyty nie są tu stosowane, gdyż nie utworzą wystarczająco szczelnej warstwy ociepleniowej.


Poddasze musi oddychać

Zarówno na poddaszach użytkowych, jak i nieużytkowych warstwa termoizolacji powinna być przewietrzana. Powietrze usunie parę wodną mogącą się skraplać i powodować zmniejszenie izolacyjności termicznej materiału. Problem ten dotyczy szczególnie wełny, która charakteryzuje się większą nasiąkliwością niż styropian.
W ocieplanych połaciach dachów z poddaszami użytkowymi wilgoć jest usuwana przez powietrze przemieszczające się przestrzeniami wentylacyjnymi – jedną między wełną a folią lub sztywnym poszyciem i drugą – między pokryciem a folią lub sztywnym poszyciem. Czasem, zależnie od zastosowanych materiałów, może wystarczyć tylko jedna przestrzeń wentylacyjna.
Powietrze wpada do pustej przestrzeni poprzez otwory pozostawione przy okapie dachu i wylatuje szczelinami zlokalizowanymi w kalenicy albo poprzez kominki lub dachówki wentylacyjne.
Na poddaszach nieużytkowych, w których ocieplony jest strop nad ostatnią kondygnacją, wymianę powietrza zapewniają otwory wykonane w ścianach szczytowych i ewentualnie szczeliny w kalenicy.
Zastosowanie styropianu jako materiału ociepleniowego nic tu właściwie nie zmienia. Wentylacja musi być i tak zapewniona.

Trzy sposoby ocieplenia poddasza użytkowego

Poddasze użytkowe z ociepleniem ułożonym na krokwiach.



Poddasze użytkowe z ociepleniem ułożonym między krokwiami i pod nimi.



Poddasze użytkowe z ociepleniem ułożonym pod krokwiami.


Dachy jak stropy


Do izolacji stropodachów niewentylowanych stosuje się styropian o dużej wytrzymałości na ściskanie.

Aby uzyskać właściwą izolacyjność termiczną, płyty wełniane układa się dwuwarstwowo. Warstwę wierzchnią lepiej jest ułożyć z wełny twardej, a spodnią z wełny sprężystej, która lepiej się ociepla.



Aby przyśpieszyć prace dekarskie, warto się zdecydować na styropian laminowany papą podkładową, sprzedawany w dużych rolkach.

Ciekawostką są płyty z wyciętymi kanalikami służącymi do wentylowania warstwy ciepła.


Wybór materiału do ocieplenia dachu płaskiego jest szczególnie trudny. Wiele bowiem zależy od tego, jaka będzie jego konstrukcja.

Stropodachy nazywa się popularnie dachami płaskimi. Kąt nachylenia ich połaci nie jest większy niż 20°. Zazwyczaj wynosi od 0 do 5°. Stropodachy mają budowę wielowarstwową. Najważniejszą rolę odgrywają tu izolacja chroniąca przed wodą opadową i ocieplenie. Są dwie podstawowe konstrukcje takich dachów:
- stropodachy niewentylowane (pełne) – wszystkie warstwy takiego stropodachu ściśle do siebie przylegają i nie ma między nimi odrębnej przestrzeni wentylacyjnej;
- stropodachy wentylowane (dwudzielne) – ich poszczególne warstwy rozdziela przestrzeń zapewniająca cyrkulację powietrza.

Ocieplenie stropodachu niewentylowanego
Zazwyczaj wszystkie warstwy takiego stropodachu są ułożone jedna na drugiej. Podłożem jest przeważnie beton lub blacha trapezowa, rzadziej drewno. Na nim rozłożona jest paroizolacja (folia, masa izolacyjna lub papa). Na tak zabezpieczonym podłożu rozmieszcza się płyty wełny lub styropianu. Wszystkie powinny być ułożone z przesunięciem, żeby styki nie wypadały w jednej linii. Muszą ściśle do siebie przylegać. Gotową warstwę ocieplenia zakrywa się papą podkładową.
Jej pasy są łączone przez zgrzewanie. Przez papę płyty termoizolacyjne są kotwione do podłoża za pomocą łączników zabezpieczonych antykorozyjnie, wyposażonych w podkładki, lub łączników teleskopowych z tuleją plastikową; a do blachy trapezowej – za pomocą łączników ze śrubami samogwintującymi. Ocieplenie można też mocować do podłoża na klej (w przypadku styropianu bezrozpuszczalnikowy). Ostatnią warstwą jest termozgrzewalna papa wierzchniego krycia.
Optymalną izolacyjność stropodachu niewentylowanego zapewni 25-centymetrowa warstwa wełny. Wykorzystuje się tu płyty twarde lub dwuwarstwowe (kod oznaczenia: MW-EN13162-T4-CS(10)40-TR7,5-PL(5)200-WS-DS(TH)-MU1 – płyty twarde lub płyty wierzchnie w ociepleniu dwuwarstwowym, oraz MW-EN13162-T4-CS(10)10-TR1-PL(5)50-WS-DS(TH)-MU1 – sprężyste płyty spodnie – w ociepleniu dwuwarstwowym). Można też zastosować kombinację płyt sprężystych i twardych. Sprężyste stanowią wtedy warstwę spodnią i odpowiadają za dobrą izolacyjność termiczną. Płyty twarde układa się na sprężystych. Ich zadaniem jest stworzenie sztywnego i stabilnego podłoża pod papę bądź membranę hydroizolacyjną. Płyty twarde jednowarstwowe kosztują około 50 zł/m², płyty sprężyste spodnie – od 45 do 60 zł/m², twarde płyty wierzchnie – 15-25 zł/m² (grubość 2 cm).
Stropodach niewentylowany to jeden z tych elementów budynku, które bardzo często są ocieplane właśnie styropianem. Ma on wystarczającą sztywność i sprężystość, aby zapewnić stabilny podkład pod papę lub inne materiały pokryciowe. Nie bez znaczenia jest też jego wysoka odporność na wilgoć. Niestety, styropian – w przeciwieństwie do wełny – jest materiałem podatnym na działanie ognia. W czasie pożaru ulega zniszczeniu i toruje płomieniom drogę do niżej położonych warstw dachu. Jest to szczególnie niebezpieczne, gdy stropodach ma konstrukcję drewnianą. Pewnym zabezpieczeniem przeciwpożarowym może być blacha trapezowa ułożona pod ociepleniem, ale decydując się na takie rozwiązanie, zwiększamy znacznie koszt wykonania stropodachu.
Do ocieplania stropodachów niewentylowanych używa się styropianu odmiany EPS 100 038 lub EPS 200 P o przykładowym kodzie: EPS EN 13163 T1-L1-W1-S1-P3-BS150-CS-(10)100-DS(N)5-DS(70,-)2-DLT(1)5 (20-35 zł/m², grubość 10 cm), głównie w postaci płyt z brzegami prostymi lub wyprofilowanymi (do łączenia na zakład). Znajdują tu również zastosowanie płyty laminowane papą, które  przyśpieszają pracę przy wykańczaniu stropodachu.
Po latach wraca na nasz rynek styropian laminowany papą, ale sprzedawany w postaci mat. Rozwija się go z rolki, dzięki czemu prace dekarskie trwają krócej.

Ocieplenie stropodachu wentylowanego
Stropodach wentylowany konstrukcyjnie niewiele się różni od poddasza nieużytkowego. Odległość między połaciami dachu, których nachylenie jest niewielkie, a stropem jest mała. Trudno się tam wygodnie poruszać. Stropodachy wentylowane zazwyczaj więc nie pełnią funkcji użytkowej. Ocieplenie układa się na stropie, podobnie jak w przypadku poddaszy nieużytkowych. Jego grubość także powinna wynieść 25-30 cm. Tu również stosuje się sprężyste płyty lub maty.
W  takich warunkach świetnie sprawdzi się styropianowy lub wełniany granulat.
Podczas ocieplania stropodachu należy pamiętać, że odległość między wierzchem izolacji a konstrukcją dachu nie może być mniejsza niż 20 cm, gdyż to zakłóciłoby sprawne funkcjonowanie wentylacji.
Wełna jest podstawowym produktem do ocieplania stropodachów wentylowanych. Producenci styropianu raczej nie próbują wkraczać w tę dziedzinę. Najbardziej polecane są tu sprężyste płyty i maty. Wąska przestrzeń między dachem a stropem to idealne miejsce, aby użyć ociepleniowego granulatu.


Tarasy i balkony

Izolacja takich elementów domu wygląda tak samo jak izolacja stropodachów niewentylowanych. Różnica sprowadza się głównie do tego, że po tarasie lub balkonie można się poruszać, a więc zamiast pokrycia ma wykonaną nawierzchnię.

Ocieplenie dachów płaskich

Termoizolacja na stropodachu niewentylowanym.



Termoizolacja na stropodachu wentylowanym.

Poznaj swoją przyszłość

Jedna z najlepszych wróżek w Polsce Wróżka Mira Elżbieta Sobczyk odpowiada na pytania na swoim Facebooku  lub przez e-mail. Problemy ze zdrowiem lub w sprawach "miłosnych" ? A może interesują Cię kwestie finansowe?  Sprawdź swoją przyszłość. Jej odpowiedzi pomogły już tysiącom ludzi w Polsce. Można się z nią skontaktować Jej profil na Facebooku lub http://twojawrozka24.pl
Podobne posty