Wybór paneli podłogowych


Posadzka ułożona z paneli może wyglądać doskonale wiele lat, jeżeli będzie właściwie eksploatowana. Jednak panele panelom nierówne, a wybór nie jest wcale taki łatwy...

Początkiem jest zamysł aranżacyjny, który przesądza o tym, jaką kolorystykę i wzór będzie miała posadzka. Jednak wybierając panele, nie można zapominać o ich właściwościach użytkowych.









Z paneli można ułożyć spokojną jasną posadzkę o modnym wzorze desek okrętowych...
Autor: Mariusz Bykowski
...albo ciepłą, przypominającą tradycyjnie układany w jodełkę parkiet
Autor: JATOBA PARQUET



Mogą mieć powierzchnię jak wycyklinowany nowoczesny parkiet (na zdjęciu panele drewniane)...
Autor: BALTIC WOOD
...lub przypominającą szerokie deski z sękami (na zdjęciu panele laminowane)
Autor: PERGO

Jak może wyglądać posadzka z paneli?

Wybór wzorów paneli, zarówno drewnianych, jak i laminowanych, może przyprawić o zawrót głowy. Wierzchnie warstwy paneli drewnianych są wykonywane z kilkudziesięciu gatunków drewna – krajowych i egzotycznych – które mogą wyglądać jak wiekowe drewno lub nowoczesny parkiet. Poza tym często jeden gatunek występuje w kilku wersjach różniących się kolorystyką i usłojeniem (niektórzy producenci oferują nawet osiem takich wersji). Panele laminowane imitują drewno, ale także kamień, posadzki z betonu, terakoty oraz wzorzyste materiały. Dostępne są panele jednolamelowe wyglą-dające jak dyle podłogowe, dwulamelowe – jak deska parkietowa – i trzylamelowe przypominające parkiet. Standardowe są prostokątne – mogą mieć długość od 80 do 260 cm, szerokość od 15 do 40 cm i grubość od 0,7 do 2,5 cm. Dostępne są też panele w kształcie kwadratów czy rombów. Najczęściej układa się z nich posadzkę imitującą terakotę lub mozaikę parkietową o wzorze rombowym. Oprócz paneli podstawowych producenci­ coraz częściej oferują panele dekoracyjne o mniejszych od standardowych wymiarach, by urozmaicić powierzchnię posadzki, wprowadzając inny koloru albo wzór.

Mistrzowie imitacji


Laminat imitujący drewno...
Autor: CLASSEN
...kamień...
Autor: QUICK STEP




...terakotę...
Autor: KRONOSPAN
...beton albo...
Autor: QUICK STEP
...ze wzorem graficznym
Autor: Piotr Mastalerz

Czy trwalsze są panele drewniane czy laminowane?
Powszechna, ale nieprawdziwa jest opinia, że najtrwalsze są panele drewniane. Panele doskonałej i gorszej jakości można znaleźć zarówno wśród drewnianych, jak i laminowanych. Aby się o tym przekonać, wystarczy przyjrzeć się okresom gwarancji udzielanej na panele przez ich producentów. Są one bardzo różne – począwszy od kilku, przez 25, do 100 lat. Przy czym najdłuższa gwarancja jest udzielana na jedne z paneli laminowanych. Panele drewniane są z reguły wykonane z trzech, rzadziej z dwóch warstw różnych gatunków drewna lub drewna połączonego z elementami drewnopochodnymi. Ich wierzchnią warstwę może zabezpieczać od pięciu do siedmiu warstw lakieru utwardzonego promieniami UV, olej albo winyl (PCW). Panele laminowane są najczęściej zbudowane z trzech warstw z materiałów drewnopochodnych oraz tworzyw sztucznych. Laminat zabezpiecza kilkuwarstwowa powłoka utwardzonej żywicy melaminowej odpornej na uderzenia, ścieranie i zarysowania. Dostępna jest jeszcze trzecia grupa paneli, trudna do zakwalifikowania – ze względu na materiał rdzenia można by je uznać za panele drewnopochodne, ale ich licowa warstwa jest materiałem naturalnym. Panele te mają cztery-pięć warstw, przy czym co najmniej jedna z nich jest z korka. W tej grupie są panele z warstwą użytkową z naturalnego drewna zabezpieczonego lakierem i z warstwą licową z naturalnego korka pokrytego lakierem lub winylem.

Panelami drewnianymi można wykańczać nie tylko podłogi, ale i stopnie schodów (na zdjęciu panele drewniane z wierzchnią warstwą drewna doussie)
Autor: DLH

Jak wybrać panelową posadzkę do pomieszczeń intensywnie eksploatowanych?

Głównym kryterium decydującym o wyborze paneli na posadzkę w holu, pokoju dzieci czy na stopnie schodów powinna być ich odporność na ścieranie. Jeżeli w miejscach intensywnie eksploatowanych chcemy ułożyć panele drewniane, przed podjęciem decyzji powinniśmy ustalić, jaka jest twardość drewna wierzchniej warstwy. Podczas specjalnych testów jest ona sprawdzana metodą Brinella – w drewno wciskana jest stalowa kulka o średnicy 10 mm, a potem mierzona średnica otrzymanego wcisku. Oczywiście im mniejsza jest średnica lub głębokość wcisku,­ tym większa jest twardość drewna. Wyniki podawane są w skali Brinella (BHN) i oznaczane liczbą – im jest wyższa, tym twardsza podłoga. Najtwardsze spośród drewnianych paneli są te z wierzchnią warstwą z drewna wenge, iroko, jatoba (twardość powyżej 4 BHN). Jednak w domu jednorodzinnym, w holu można też ułożyć panele z wierzchnią warstwą z drewna dębu, orzecha, jesionu, gruszy czy grabu (3-4 BHN). Oprócz twardości drewna istotny jest także rodzaj warstwy wykańczającej – w pomieszczeniach często użytkowanych najlepiej układać panele zabezpieczone kilkoma warstwami lakieru utwardzonego promieniami UV. Gdy planujemy zrobienie posadzki z paneli laminowanych, musimy ustalić, jakiej są klasy. Jest ona wyznaczana podczas testów Tabera sprawdzających trwałość i odporność na ścieranie. O przydzieleniu do określonej klasy decyduje liczba obrotów specjalnej tarczy, po których zaczynają być widoczne zmiany warstwy zabezpieczającej. Panele są oznaczane sześcioma klasami – im wyższa klasa, tym lepiej. Do najczęściej użytkowanych pomieszczeń w domu przeznaczone są panele czterech klas (23 AC3, 31 AC3, 32 AC4, 33 AC5).

Kocie pazury nie pozostawią śladów tylko na niektórych panelach, na przykład zabezpieczonych kilkoma warstwami twardego lakieru
Autor: BARLINEK

Uwaga! Najbardziej odporne na ścieranie (i najdroższe) są panele oznaczone klasą 33 AC5. Ich odporność na uszkodzenia jest tak duża, że można je układać nawet w sklepach. Osoby mieszkające z czworonogami spacerującymi po podłodze powinny wybrać panele odporne na zarysowania. Pazury zwierząt nie pozostawią trwałych śladów jedynie na panelach o odpornej na zarysowania wierzchniej powłoce zabezpieczającej. Można się zdecydować na ułożenie paneli pokrytych kilkoma warstwami lakieru utwardzonego promieniami UV albo laminowanych o wysokiej odporności na zarysowania.

Które panele są najmniej odporne na uszkodzenia?

Spośród paneli drewnianych najłatwiej uszkodzić te, których wierzchnia warstwa jest wykonana z gatunków drzew iglastych: sosny, świerku i jodły. Mają one niewielką twardość – od 1,5 do 1,8 BHN. Panele laminowane w stosunkowo małym stopniu odporne na ścieranie są oznaczone klasą 21 AC1. Choć wymienione panele są najmniej odporne na uszkodzenia, nie znaczy to,
że nie należy ich w ogóle kupować. Bardzo dobrze sprawdzą się w pomieszczeniach mało eksploatowanych, takich jak sypialnie czy garderoby.


W pomieszczeniach średnio eksploatowanych, takich jak pokoje dzienne, można wyłożyć panele z wierzchnią warstwą drewna średniej twardości - na przykład wiśni
Autor: KÄHRS
Panele laminowane ułożone w pokoju dziennym powinny mieć klasę co najmniej 22 AC2
Autor: KRONOPOL

Czy słońce może zmienić ich kolor?

Niektóre gatunki drewna bardziej niż inne zmieniają swój odcień pod wpływem światła dziennego, na przykład wiśnia staje się bardziej czerwona, a merbau szarzeje. Dlatego lepiej zrezygnować z układania w nasłonecznionych pomieszczeniach paneli z wierzchnią warstwą z takiego drewna. Ważny jest także sposób zabezpieczenia paneli. Mało odporne na promienie słońca będzie drewno olejowane, natomiast dobrze sprawdzi się lakier chroniący przed promieniami UV. Tanie panele laminowane mogą płowieć pod wpływem słońca. Wybierając panele do słonecznego pomieszczenia, trzeba sprawdzić, czy ich producent w karcie technicznej podaje, że są zabezpieczone przed promieniami UV.

Jakie panele można układać w kuchni i łazience?

Tylko niektóre panele mogą być układane w pomieszczeniach szczególnie narażonych na działanie wilgoci, na przykład w kuchni. Woda może odkształcić zarówno panele drewniane, jak i laminowane. Wprawdzie drewniane dzięki krzyżowemu ułożeniu warstw drewna mogą lepiej znieść działanie wilgoci niż lite drewniane elementy, ale ważne jest także to, z jakiego drewna wykonane są wszystkie warstwy. Nie tylko wierzchnia powinna być zrobiona z gatunku odpornego na wilgoć, na przykład teku czy iroko. Istotny jest także gatunek drewna, z którego jest warstwa nośna. Nie może być ona zrobiona z drewna łatwo odkształcającego się pod wpływem wilgoci, na przykład z buku. Najlepszym kryterium dla osób szukających drewnianych paneli do pomieszczeń szczególnie narażonych na wilgoć będzie deklaracja producenta, że można je ułożyć na przykład w kuchni czy w pokoju kąpielowym.

Uwaga! Układając panele drewniane w miejscach szczególnie narażonych na zachlapanie, naj-lepiej zabezpieczyć je dodatkową warstwą lakieru.

Tylko niektóre panele laminowane dobrze zniosą działanie wilgoci czy nawet rozlanie wody w kuchni. Aby tak było, rdzenie paneli muszą być ze specjalnie wzmocnionej, impregnowanej i nasączonej środkami przeciw agresji biologicznej płyty HDF, a krawędzie zaimpregnowane lub zabezpieczone woskiem. Tym razem, tak samo jak w przypadku paneli drewnianych, informacja o tym, że panele są przeznaczone do układania w wilgotnych pomieszczeniach, musi się znajdować na opakowaniu albo w karcie technicznej.

Uwaga! Krawędzie laminowanych paneli warto zaimpregnować specjalnymi preparatami zalecanymi przez producenta.

Która powłoka wymaga najmniej zabiegów konserwujących?

Panele drewniane najczęściej są zabezpieczone lakierem albo olejem. Tylko niektóre z wierzchnią warstwą z korka pokrywa powłoka winylowa (PCW). To ona jest najtrwalsza i praktycznie nie wymaga żadnych zabiegów konserwujących, ale pokryte nią panele mają najmniej naturalny wygląd i są najmniej przyjemne w dotyku. Najbardziej naturalnie wyglądają panele zabezpieczone olejem. Jednak decydując się na nie, należy zdawać sobie sprawę, że będą wymagały regularnych zabiegów pielęgnacyjnych. Ich częstotliwość zależy od tego, jak intensywnie jest eksploatowana posadzka. W sypialniach i garderobach wystarczy przeprowadzić olejowanie lub woskowanie raz w roku, ale już w holu, kuchni i pokojach dzieci trzeba to będzie zrobić trzy-cztery razy w roku. Panele pokryte lakierem są mniej wymagające – wystarczy ułożoną z nich posadzkę, w miarę potrzeby (z reguły raz albo dwa razy w roku) pokryć warstwą impregnującą lub nabłyszczającą – preparatem przeznaczonym do parkietów lakierowanych i niezawierającym silikonu.


Panele drewniane z najwyższej półki są wykonane z drewna o bardzo dobrych właściwościach technicznych - takiego, które przez trzy-pięć lat było poddane procesowi naturalnego sezonowania
Autor: KÄHRS
Drogie panele laminowane są odporne nie tylko na zarysowania i wilgoć, ale również na zaplamienie i wysoką temperaturę. Nawet plamy z gorącego tłuszczu można z nich łatwo zmyć wodą z dodatkiem płynu do mycia naczyń
Autor: PERGO

Uwaga! Panele drewniane – zarówno te zabezpieczone olejem, jak i lakierowane – można poddawać renowacji polegającej na przeszlifowaniu papierem ściernym 240-320. Jeśli to nie wystarczy, by usunąć zarysowania, można przeszlifować panele maszynowo i ułożyć nową warstwę zabezpieczającą. Konserwacja paneli laminowanych jest bardzo prosta, wystarczy raz na jakiś czas przetrzeć je płynem chroniącym przed powierzchniowymi zadrapaniami i tworzącym dodatkową warstwę antystatyczną i przeciwpoślizgową. Nie można stosować środków z woskiem – po ich zastosowaniu na posadzce mogą pozostać smugi, które trudno usunąć. Najlepiej używać płynu zalecanego przez producenta paneli.

Czy panele mogą się odkształcać w czasie wilgotnego lata?

Niektóre niestety tak. Są panele laminowa­ne, które mają tak dużą nasiąkliwość, że zmieniają swoje wymiary przy wysokiej wilgotności powietrza. Dlatego warto sprawdzać, jaką dopuszczalną jej wartość deklaruje producent. Wprawdzie dla laminowanych jest to najczęściej od 40 do 70%, jednak produkowa­ne są też takie, które można użytkować przy wilgotności powietrza 25%! Panele drewniane też różnią się odpornością na wilgoć. Decyduje o niej rodzaj drewna warstwy nośnej – im jej gęstość jest większa, tym są odporniejsze. Producenci większości drewnianych paneli określają dopuszczalną wilgotność powie-trza w pomieszczeniu na poziomie 45-65%. Ale są też takie, które należy użytkować przy wilgotności od 45 do 60%.

Czy można je układać na ogrzewaniu podłogowym?

Drewniane panele są lepszym materiałem na ciepłe podłogi niż lite drewno. Dzięki krzyżowemu ułożeniu poszczególnych warstw praca drewna jest w znacznym stopniu ograniczo­na i między panelami nie powstają szpecące szczeliny. Mimo to na ogrzewanym podkładzie najlepiej układać te gatunki drewna, które mają niski współczynnik skurczu i rozkurczu oraz długi czas osiągania równowagi higroskopijnej, na przykład: doussie, iroko, tek, merbau, jatobę, dąb i akację. Lepiej zrezygnować z paneli z buku, klonu czy grabu. Także wśród paneli laminowanych są takie, które dobrze zniosą częste wahania temperatury i nie będą zbyt kłopotliwą barierą dla ciepła emitowanego przez podkład. Jednak chcąc układać panele laminowane na grzejącym podkładzie, zawsze trzeba wybierać te, które producent opatrzył informacją, że mogą być stosowane na ogrzewaniu podłogowym.

Jakich informacji szukać na opakowaniu?

Oprócz danych dotyczących przeznaczenia i wymiarów paneli na opakowaniu powinny być nazwa i adres producenta i data produkcji. Równie ważna jest także aktualna aprobata techniczna ITB lub certyfikat zgodności z normami oraz atest higieniczny PZH. Aprobata techniczna mówi o zgodności z normą wyglądu zewnętrznego, kształtu i wymiarów, płaskości, zachowania kątów oraz cech posadzki ułożonych z paneli – równości nawierzchni, dopuszczalnych szczelin między elementami, trwałości złączy zaczepowych dla paneli bezklejowych, odporności na zmienne warunki wilgotnościowe, na obciążenia punktowe, na uderzenia, na ścieranie, na wilgoć i na przenikanie wody przez złącza. Atest higieniczny gwarantuje, że emisja formaldehydów nie przekracza dopuszczalnej normy – w przypadku pomieszczeń mieszkalnych (kategorii A) nie może być większa niż 50 mg/(m2.h). Zanim kupimy panele, powinniśmy obejrzeć elementy z kilku paczek. Ustalmy, czy nie są wygięte, czy ich krawędzie są równe i proste. Sprawdźmy, czy panele łatwo się łączą (powinno wystarczyć lekkie dociśnięcie). Szczelina na łączeniu nie powinna być szersza niż 0,2 mm.

Niektóre panele korkowe redukują odgłos kroków o 76dB i odgłosy uderzeniowe o 18dB
Autor: DOM KORKOWY
Podobne posty