Jak dobrze zrobić beton? Budowlane ABC

Jak kupować beton?
-->

Jeżeli zdecydujemy się przygotować mieszankę betonową na budowie, to powinniśmy wiedzieć, że wcale nie jest to łatwe. Aby uzyskać beton dobrej jakości, należy właściwie dobrać proporcje składników i odpowiednio wykonać mieszankę betonową.

Jaki powinien być dobry beton?
Z betonu wykonuje się elementy nośne w budynku - fundamenty, stropy, schody - i dlatego powinien on przez długie lata bezpiecznie przenosić założone obciążenia. Jego najważniejszą cechą jest wytrzymałość. Określa ją klasa betonu - na przykład B 7,5, B 15, B 20. Im większa liczba, tym wyższa klasa, a więc i większa wytrzymałość betonu.
O jakości betonu decyduje także jego trwałość - odporność na czynniki niszczące: promienie słoneczne, mróz i uderzenia. Dobry beton nie pęka i nie kruszy się.









Od czego zależy jakość betonu?

Aby uzyskać beton dobrej jakości, należy właściwie dobrać proporcje składników i odpowiednio wykonać mieszankę betonową.
Autor: Grzegorz Otwinowski

Rodzaje składników
Wytrzymałość betonu i konsystencja mieszanki zależą od rodzaju składników - cementu, kruszywa i wody oraz ich jakości i wzajemnych proporcji.

Cement. Najczęściej stosuje się cement portlandzki (CEM I), rzadziej cement portlandzki z dodatkami (CEM II) lub cement hutniczy (CEM III). Wytrzymałość betonu zależy od klasy cementu. Do betonów B 7,5 - B 20 stosuje się cementy klas 32,5 lub 42,5.

Uwaga! Cement nie powinien być zwietrzały (zawierać twardych grudek), bo to obniży jego wytrzymałość. Trzeba przechowywać go w suchym miejscu i zamkniętych workach.
Kruszywo. Należy stosować kruszywo o zróżnicowanych frakcjach, czyli różnej wielkości ziaren. Najczęściej używa się kruszywo drobne - piasek, i grube - żwir. Piasek powinien stanowić ponad 30% masy całego kruszywa.

Uwaga! Kruszywo nie powinno zawierać zanieczyszczeń: kawałków drewna, szkła, muszli, torfu, humusu (czyli ziemi roślinnej) oraz gruntów pylastych i ilastych. Wszelkie zanieczyszczenia trzeba usunąć. W tym celu piasek i żwir przesiewa się przez sita.

Woda. Najlepszą wodą zarobową jest woda pitna. Można stosować także wodę z jeziora, rzeki lub stawu. Taka woda nie powinna mieć gnilnego zapachu i zawierać zanieczyszczeń. Najlepiej sprawdzić jej przydatność w laboratorium budowlanym.

Proporcje składników
Beton powinien być wykonany według określonej receptury. Zwykle przy ustalaniu składu mieszanki betonowej korzysta się z norm, tablic. Na ich podstwie ustala się recepturę roboczą 1 m3 mieszanki.

Uwaga! Zbyt mała ilość cementu lub kruszywa obniży wytrzymałość betonu. Podobnie woda, dodana w nadmiernej ilości nie tylko upłynni konsystencję mieszanki betonowej, ale i osłabi beton. Lepiej więcej wody lać na beton niż do betonu.
Gęstej mieszanki betonowej nie należy rozrzedzać samą wodą, lepiej zrobić to zaczynem cementowym, czyli mieszaniną cementu i wody.

Przygotowywanie mieszanki
Właściwości mieszanki betonowej zależą także od sposobu jej przygotowania i ułożenia w deskowaniu oraz pielęgnacji betonu. Istotny wpływ na jakość betonu ma zatem:
- dokładność odmierzania składników - trzeba pamiętać, że zmiana receptury może zmienić właściwości betonu - wytrzymałość i konsystencję mieszanki;
- kolejność i sposób mieszania składników - składniki należy mieszać dokładnie i w odpowiedniej kolejności (najpierw piasek, żwir i cement, potem woda), tylko wtedy otrzymamy jednorodną mieszankę betonową;
- transport mieszanki do miejsca ułożenia - trzeba to zrobić tak, aby składniki mieszanki podczas transportu nie uległy rozdzieleniu i zanieczyszczeniu;
- układanie betonu - warto wiedzieć, że wysokość, z której będzie zrzucana mieszanka, nie może być zbyt duża (zwykle 1 m), aby nie nastąpiło rozdzielenie składników. Jeżeli przerwiemy betonowanie i będziemy je kontynuować następnego dnia, trzeba pamiętać o zapewnieniu przyczepności świeżego betonu. Można to zrobić, przeciągając drucianą szczotką po zaschniętej powierzchni poprzedniej warstwy betonu;
- zagęszczanie mieszanki betonowej - mieszankę trzeba zagęszczać po to, by dokładnie wypełniała deskowanie. W ten sposób usuwa się też nieporządane pęcherzyki powietrza, które osłabiają strukturę betonu. W czasie zagęszczania betonu trzeba uważać, by nie przesunąć prętów zbrojenia;
- pielęgnacja betonu - mieszanka betonowa powinna wiązać i twardnieć w odpowiednich warunkach, w przeciwnym razie obniży się wytrzymałość i szczelność betonu oraz zmniejszy jego odporność na czynniki zewnętrzne.
Świeżą mieszankę mniej więcej przez 12 godzin po ułożeniu trzeba chronić przed deszczem, który może rozmyć jej powierzchnię i wypłukać z niej cement.
Latem, w czasie silnych upałów, powinniśmy zabezpieczyć ją przed wiatrem i promieniami słonecznymi. Czynniki te przyspieszają odparowanie wody oraz twardnienie mieszanki i beton szybko pęka. Przez pierwsze 7 do 14 dni beton musimy zwilżać wodą. Przy temperaturze poniżej 10°C beton schnie wolno i nie trzeba go polewać wodą.
Zimą lub późną jesienią, gdy zaskoczą nas mrozy, nie można dopuścić, by woda w mieszance zamarzła. Dlatego trzeba zapewnić właściwą temperaturę mieszanki zarówno w trakcie jej przygotowania, jak i po ułożeniu.

Co trzeba znać, aby ustalić skład mieszanki betonowej?

Klasę betonu
Informację tę znajdziemy w opisie technicznym projektu architektoniczno-budowlanego. W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się jako warstwę podkładową chudy beton klasy B 7,5 (rzadziej B 10), a na elementy konstrukcyjne B 15 lub B 20 (rzadziej B 17,5).

Konsystencję mieszanki lub przeznaczenie betonu

W zależności od rodzaju konstrukcji, do której przeznaczony będzie beton, ustala się konsystencję mieszanki betonowej. W domach jednorodzinnych elementy konstrukcyjne wykonane są z mieszanki o konsystencji plastycznej, czasem półciekłej lub ciekłej. Jako warstwę podkładową stosuje się chudy beton o konsystencji wilgotnej lub gęstoplastycznej.
Konsystencję określa wykonawca, można też o nią zapytać doradcy technicznego w laboratorium budowlanym.

Pojemność betoniarki
Informacja ta jest niezbędna do ustalenia składu mieszanki betonowej na jeden zarób (jest to objętość mieszanki wykonana jednorazowo w betoniarce).


Kto ustali skład betonu?

Na budowie
Najczęściej przy budowie domu jednorodzinnego skład mieszanki betonowej ustala wykonawca. Musimy więc zaufać jego doświadczeniu i umiejętnościom. Niestety, zdarza się i tak, że nie są zachowane odpowiednie proporcje składników i w konsekwencji otrzymujemy beton złej jakości.

W laboratorium budowlanym

Aby mieć pewność, że składniki i ich proporcje będą dobrze dobrane, można zwrócić się o pomoc do laboratorium budowlanego (można je znaleźć na przykład przy wytwórni betonu). Skład mieszanki ustalany jest tu metodą doświadczalno-obliczeniową, na podstawie analizy laboratoryjnej składników. Laboratorium wydaje dokument, który powinien zawierać: przeznaczenie i klasę betonu, konsystencję mieszanki, rodzaje i ilości składników.
Za taką usługę trzeba zapłacić od 600 do 1000 zł.

Jak wykonujemy mieszankę betonową?
1. Mieszamy składniki betonu

Przy niewielkiej ilości betonu składniki możemy wymieszać w szczelnej skrzyni lub taczce ręcznie za pomocą łopaty. Równomiernie rozkładamy warstwę piasku, a na niej cement. Przegarniamy składniki do momentu, aż otrzymamy jednobarwną mieszaninę, i dosypujemy żwiru. Gdy mamy przygotowaną suchą mieszankę, dolewamy wodę i dokładnie mieszamy. Najczęściej jednak przy wykonywaniu betonu korzysta się z betoniarki. Kolejność łączenia składników jest nieco inna, gdyż ziarna cementu przykleiłyby się do wilgotnych ścianek betoniarki. Wlewamy więc do betoniarki część wody i wsypujemy cement. Stopniowo do zaczynu dosypujemy piasku i żwiru, dolewając jednocześnie resztę wody.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

2. Transportujemy mieszankę do miejsca ułożenia


Mamy dwie możliwości. Najczęściej na niewielkich budowach mieszanka transportowana jest taczkami.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Przy większych ilościach betonu bardzo praktyczne są podajniki lub kosze zasypowe, ale tylko wówczas, gdy na budowie jest dźwig.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

3. Układamy beton


Mieszankę na powierzchnię podłóg lub innych poziomych elementów wyrzucamy bezpośrednio z taczki lub za pomocą łopaty.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Przy betonowaniu elementów położonych poniżej poziomu terenu lub wąskich i wysokich, do układania mieszanki stosujemy rynny lub leje. Bardzo przydatne są wtedy kosze zasypowe. Mieszankę betonową o konsystencji plastycznej trzeba równomiernie rozprowadzać, rzadsza – o konsystencji ciekłej lub półciekłej – sama się rozpłynie i wypełni deskowanie.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

4. Zagęszczamy beton



Najczęściej mieszankę zagęszcza się ręcznie przez dziobanie stalowym prętem – sztychowanie. W ten sposób zagęszczamy 10-20-centymetrową warstwę mieszanki, ułożoną na przykład w deskowaniu fundamentów.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Beton możemy również zagęścić przez energiczne opukiwanie deskowania drewnianym kołkiem lub gumowym młotkiem. Pamiętajmy jednak: aby nie uderzać bezpośrednio w deskowanie, należy podłożyć drewnianą listwę. Metodę tę stosuje się zazwyczaj do zagęszczania mieszanki w elementach smukłych – ścianach i słupach.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Praktycznymi i skutecznymi urządzeniami do zagęszczania mieszanki są mechaniczne wibratory wgłębne lub przyczepne. Pierwsze stosuje się na przykład przy betonowaniu fundamentów, drugie – słupów. Gęstoplastyczne i wilgotne mieszanki zagęszczamy do momentu, aż pojawi się na ich powierzchni połysk, ciekłe – aż zacznie wydzielać się mleczko cementowe.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

5. Pielęgnujemy beton



Latem – zapewniamy właściwą wilgotność. Po upływie 12 godzin od ułożenia mieszanki beton polewamy wodą za pomocą konewki lub węża ogrodowego. Powinniśmy to robić rano i wieczorem, wtedy jego powierzchnia nie jest nagrzana. Inną metodą pielęgnacji, która nie wymaga codziennych zabiegów, jest nakrycie betonu folią, deskami lub pomalowanie jego powierzchni środkiem paroszczelnym.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Zimą – utrzymujemy właściwą temperaturę. Stwardniały beton przykrywamy plandeką, trocinami lub piaskiem. Możemy również pozostawić go w deskowaniu na dłuższy czas, niż jest to konieczne.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Zawsze – chronimy przed uszkodzeniami. Po upływie około 12 godzin na powierzchni betonowanego elementu układamy deski, po których możemy chodzić.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Podobne posty