Gaz ziemny - paliwo wygodne i czyste. Jakie paliwo wybrać



Liczba użytkowników kotłów centralnego ogrzewania zasilanych gazem ziemnym rośnie z roku na rok. I byłoby ich zapewne jeszcze więcej, gdyby nie bariera, jaką często jest brak sieci gazowej w pobliżu domu.

Gaz ziemny jest wykorzystywany do ogrzewania domów już od stu lat. Wtedy bowiem skonstruowano pierwsze kotły opalane gazem.
















Pierwsze kotły gazowe podgrzewały wodę do centralnego ogrzewania już ponad sto lat temu.
Autor: Wiesław Rudolf

Rodzaje gazu ziemnego

Zależnie od regionu kraju zakłady gazownicze oferują dwa rodzaje gazu ziemnego, różniące się składem, kalorycznością i ceną:
- gaz wysokometanowy – GZ 50,
- gaz zaazotowany – GZ 35.
Bardziej rozpowszechniony jest gaz wysokometanowy, dostarczany odbiorcom w Polsce centralnej i na wschodzie kraju. Gaz zaazotowany stosowany jest głównie w zachodniej Polsce.
Gaz ziemny zaazotowany (GZ 35) ma mniejszą wartość opałowąi niższą cenę, ale koszt uzyskania jednej kilowatogodziny energii z obu rodzajów gazu jest zbliżony.



Rozmnieszczenie sieci gazowych z uwzględnieniem rodzaju gazu. Na mapie zaznaczono gazociągi o średnicy min. 150mm.

Dlaczego warto stosować gaz ziemny?

Gaz ziemny jako paliwo ma wiele zalet. Dlatego nie dziwi fakt, że działki budowlane, w pobliże których jest doprowadzony, osiągają wyższą cenę i są chętniej kupowane.

Gaz jest wygodny w użytkowaniu.
- Jest paliwem bezobsługowym. Procesy spalania można łatwo regulować. Rozwiązania techniczne stosowane w kotłach – nowoczesne palniki, automatyka – pozwalają na ich pełną automatyzację. Zależnie od potrzeb kocioł sam się włącza i wyłącza, a płomień palnika odpowiednio się moduluje.
- Nie wymaga magazynowania. Nie trzeba instalować zbiorników, wydzielać składów paliwa ani też martwić się o cykliczne dostawy opału. Gaz dostarczany jest w takiej ilości, jaką zużywamy.
- Jego skład jest niezmienny.
- Gaz może służyć do różnych celów. Można go wykorzystywać do ogrzewania domu i przygotowywania ciepłej wody użytkowej, ale także do gotowania.
- Można nim zasilać różne urządzenia: kotły jedno- i dwufunkcyjne, wiszące lub stojące, z otwartą lub zamkniętą komorą spalania. To pozwala na swobodę w wyborze miejsca na kotłownię (piwnica, poddasze) czy sposobu usuwania spalin (komin tradycyjny wyprowadzony ponad dach lub przewód powietrzno-spalinowy odprowadzający spaliny przez ścianę zewnętrzną).

Gaz jest ekonomiczny.
- W odniesieniu do uzyskanej z niego energii cieplnej cena gazu jest najniższa wśród paliw bezobsługowych (paliwa stałe będą tańsze, ale ich użytkowanie jest uciążliwe) i wynosi około 0,13 zł/kWh (przy cenie 1,1 zł za m3 gazu GZ 50).
Droższy w użytkowaniu jest olej opałowy, który kosztuje 0,15 zł/kWh (przy cenie z dowozem 1,4 zł/l), oraz gaz płynny, który kosztuje od 0,20 do 0,25 zł/kWh (przy cenie 1,30 zł/l z dowozem w lecie i 1,60 zł/l w zimie). Jednostkową cenę 1 kWh obliczono, przyjmując sprawność kotła 90%. Najdroższa jest energia elektryczna – 0,30 zł/kWh, gdy korzysta się tylko z I taryfy.
- Korzystna jest również forma płatności. Za gaz płacimy po jego zużyciu. Opłaty są rozłożone w ciągu roku. Nie trzeba płacić jednorazowo za paliwo na cały sezon grzewczy, tak jak zwykle płaci się za paliwa płynne (olej, gaz płynny) lub stałe (węgiel kamienny, drewno).
- Kotły gazowe mają wysoką sprawność:
  – tradycyjne – ponad 90%,
  – kondensacyjne, w których wykorzystywane jest ciepło kondensacji zawarte w parze wodnej znajdującej się w spalinach – ponad 100%.
Wykorzystanie technik kondensacyjnych daje największe rezultaty właśnie w kotłach gazowych. Wynika to z faktu, że różnica procentowa pomiędzy ciepłem spalania a wartością opałową dla tego nośnika energii jest największa.

Gaz jest ekologiczny.
Ta cecha gazu wpływa na decyzję indywidualnego inwestora w mniejszym stopniu –  niestety – niż pozostałe. Warto jednak zdać sobie sprawę, że gaz ziemny jest najczystszym spośród dostępnych paliw kopalnych. Produkty jego spalania znacznie mniej zanieczyszczają środowisko naturalne niż produkty spalania węgla kamiennego, brunatnego czy oleju opałowego. Emisja dwutlenku węgla (odpowiedzialnego w głównej mierze za efekt cieplarniany) przy spalaniu gazu jest o połowę niższa niż w wypadku węgla kamiennego, a tlenków azotu – aż o 70%. Podczas spalania gazu nie powstają tlenki siarki, które przyczyniają się do powstawania kwaśnych deszczy, a w produktach spalania nie ma sadzy i popiołu.






Za gaz płacimy po jego zużyciu. Zużycie gazu określane jest według wskazań gazomierza umieszczonego w łatwo dostępnej skrzynce.
Autor: Jolanta Pietrucha
Automatyka kotła zapewnia wygodę użytkowania i ekonomiczną pracę urządzenia.
Autor: VIESSMANN
Nowoczesne kotły kondensacyjne nie wymagają budowy komina. Produkty spalania można wyprowadzić przewodem powietrzno-spalinowym ponad dach lub przez ścianę zewnętrzną.
Autor: VAILLANT

Jak bezpiecznie korzystać z gazu?
Gaz jest paliwem bezpiecznym, ale pod warunkiem, że używa się go umiejętnie i przestrzega przy tym określonych zasad.

- Gaz ziemny nie jest wybuchowy, ale w połączeniu z powietrzem może tworzyć mieszaninę wybuchową. Niekontrolowany, gwałtowny wybuch gazu może nastąpić, gdy jego stężenie w powietrzu wynosi między 5 a 15%. Potrzebne jest do tego źródło ognia. Przy stężeniu mniejszym niż 5% (tak zwana dolna granica wybuchowości ) wybuch nie nastąpi, a przy wyższym niż 15% (tak zwana górna granica wybuchowości ) płomień nie będzie się rozprzestrzeniał i mieszanina nie wybuchnie.

- Gaz ziemny nie jest trujący, ale trujące mogą być produkty jego spalania. Jeżeli do procesu spalania nie dostarczymy odpowiedniej ilości tlenu, wówczas w spalinach pojawi się trujący tlenek węgla – CO, zwany popularnie czadem. Jest niebezpieczny dla zdrowia, ale ponieważ jest bezbarwny i bezwonny, człowiek nie jest w stanie wyczuć jego obecności. Dlatego zatrucia tlenkiem węgla zdarzają się znacznie częściej niż wybuchy gazu.

Gdy podejrzewasz, że ulatnia się gaz...






Wyłącz wszystkie urządzenia gazowe - zamknij wszystkie kurki przed urządzeniami i gazomierzem.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki
Nie włączaj i nie wyłączaj światła oraz innych urządzeń elektrycznych (telefonów, dzwonków).
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki
Otwórz szeroko okna i drzwi, by spowodować przewiew.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki







Zawiadom sąsiadów i opuścić budynek.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki
Nie używaj otwartego ognia.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki
Zawiadom pogotowie gazowe - telefon 992.
Autor: Agnieszka Sternicka , Marek Sternicki

Detektory gazu

Bezpieczeństwo użytkowania gazu zwiększają urządzenia zwane detektorami. Kontrolują one obecność gazu w pomieszczeniu i w razie przekroczenia określonego stężenia włączają sygnalizację świetlną, a po pewnym czasie również akustyczną. W domach jednorodzinnych montuje się urządzenia wykrywające obecność tlenku węgla lub gazu ziemnego.
- Detektory gazu ziemnego – metanu, instaluje się w pomieszczeniach, w których są urządzenia gazowe (kotły, podgrzewacze wody, kuchenki, gazomierze), czyli w kotłowniach, łazienkach, kuchniach i korytarzach. Metan jest lżejszy od powietrza i zbiera się u góry pomieszczenia, dlatego urządzenia wykrywające montuje się w odległości nie większej niż 30 cm od sufitu i zazwyczaj nie większej niż 8 m od źródła gazu.
- Detektory tlenku węgla instaluje się w pomieszczeniach, gdzie może wystąpić niepełne spalanie gazu, na przykład w niewystarczająco wentylowanej łazience z gazowym podgrzewaczem wody. Zalecana wysokość montażu wynosi maksymalnie 180-200 cm nad podłogą i najczęściej nie dalej niż 6 m od źródła emisji. Odległości detektorów od źródeł emisji są określone przez producenta urządzeń. Mogą zatem się nieznacznie różnić od wyżej podanych.
Detektory zasilane są energią elektryczną o napięciu 230 lub 12 V. Mogą współpracować z domowym systemem alarmowym, a detektor gazu ziemnego dodatkowo z zaworem odcinającym gaz. Mają niewielkie wymiary: 140 x 85 x 55 mm (wysokość x szerokość x głębokość). Kosztują około 140 zł.





Detektory gazu ziemnego lub tlenku węgla zwiększają bezpieczeństwo użytkowania urządzeń gazowych. Umieszcza się je pod sufitem pomieszczenia.
Autor: Grzegorz Otwinowski

Właściwości fizyczne i chemiczne gazu ziemnego

- Skład: mieszanina węglowodorów, której główny składnik stanowi metan CH4.
- Wartość opałowa: GZ 50 – 34 330 MJ/m3, GZ 35 – 23 400 MJ/m3.
- Ciepło spalania:  GZ 50 – 38 147 MJ/m3, GZ 35 – 26 000 MJ/m3.
- Lżejszy od powietrza – gęstość 0,75 kg/m3.
- Bezwonny – ze względów bezpieczeństwa nawaniany.
- Bezbarwny.
- Nietrujący.
- Po zmieszaniu z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową.

Pomieszczenie kotłowni

Kotły gazowe o mocy do 30 kW nie muszą być instalowane w specjalnie wydzielonym pomieszczeniu. Mogą być umieszczone na przykład w kuchni lub przedpokoju, z zastrzeżeniem, że nie powinno tam być miejsca do spania. Lepiej unikać montowania kotła w łazience ze względu na możliwość jej wychłodzenia na skutek dopływu dużej ilości powietrza potrzebnego do spalania. Ponadto powietrze w łazience, bardziej wilgotne niż w innych pomieszczeniach, sprzyja korozji elementów kotła.
Pomieszczenie kotłowni powinno mieć:
- wysokość nie mniejszą niż 2,2 m, choć w modernizowanych pomieszczeniach technicznych dopuszcza się wysokość 1,9 m,
- kubaturę dobraną do mocy kotła (na 1 m3 kubatury pomieszczenia powinno przypadać maksimum 4,65 kW mocy urządzenia gazowego), lecz nie mniejszą niż 8 m3,
- wentylację nawiewną i wywiewną; otwór nawiewny powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 200 cm2, a jego dolna krawędź nie może się znajdować wyżej niż 30 cm nad podłogą; otwór wywiewny powinien znajdować się możliwie blisko stropu i mieć powierzchnię nie mniejszą niż 200 cm2.
Nie ma szczególnych przepisów dotyczących pomieszczeń dla kotłów z zamkniętą komorą spalania. Wielkość pomieszczenia narzucona jest względami montażowymi. Powinno ono być na tyle duże, by serwisowanie urządzenia nie było kłopotliwe. Kotłownia powinna mieć wentylację służącą wymianie powietrza, choć nie są wymagane otwory i przewody doprowadzające powietrze do spalania, ponieważ jest ono dostarczane przewodem powietrzno-spalinowym bezpośrednio do komory spalania kotła.






Kotły jednofunkcyjne z zasobnikiem c.w.u produkowane są w wersji wiszącej...
Autor: VIESSMANN
... i stojącej.
Autor: BUDERUS
Kotły gazowe o mocy do 30 kW można montować na przykład w kuchni.
Autor: VAILLANT

Jeśli chcesz bezpiecznie korzystać z gazu:
- kupuj tylko urządzenia z atestami:
– kotły gazowe do otwartych układów centralnego ogrzewania, przepływowe podgrzewacze wody, kuchenki gazowe, ogrzewacze pomieszczeń – ze Znakiem Bezpieczeństwa,
– kotły gazowe do układów c.o. zamkniętych i pojemnościowe podgrzewacze wody – z dopuszczeniem UDT;
- przynajmniej raz w roku zleć przegląd urządzeń gazowych: kuchenki, kotła, podgrzewacza gazowego;
- zadbaj o systematyczne kontrole kominiarskie przewodów kominowych:
– wentylacyjnych – raz w roku,
– spalinowych – dwa razy w roku;
- nie likwiduj ani nie przesłaniaj kratek wentylacji nawiewnej i wywiewnej.

Zapamiętaj, gaz ma wiele zalet:- nie wymaga obsługi i magazynowania
- proces jego spalania można w pełni zautomatyzować
- jest uniwersalny (może zasilać kotły c.o., podgrzewacze c.w.u., kuchenki)
- jest tani w eksploatacji
- płaci się za niego po zużyciu
- wielkość dostaw jest równa zapotrzebowaniu
- pozwala na stosowanie technik kondensacyjnych
- jest ekologiczny

a wady – nieliczne:
- jego cena jest nieznana w dalszej perspektywie, tym bardziej że ma być „uwolniona”
- koszt podłączenia do sieci gazowej, zwłaszcza gdy jest oddalona od domu, jest wysoki
- trzeba często kontrolować instalację i urządzenia gazowe w trosce o bezpieczeństwo

SŁOWNICZEK
Ciepło spalania – ilość ciepła, która powstaje przy całkowitym spaleniu 1 m3 gazu, wówczas gdy spaliny ochładzane są do temperatury początkowej paliwa, a zawarta w nich para wodna skrapla się.

Wartość opałowa gazu – ciepło spalania gazu pomniejszone o ciepło parowania wody wydzielonej z gazu podczas spalania; jest w przybliżeniu o około 10% mniejsza od ciepła spalania.

Dolna granica wybuchowości DGW – minimalna zawartość gazu palnego w powietrzu, przy której może już nastąpić spalanie wybuchowe; oznacza to, że jeżeli stężenie gazu jest mniejsze, to mieszanina nie może się zapalić i wybuchnąć.

Górna granica wybuchowości GGW – maksymalna zawartość gazu palnego w powietrzu, przy której jeszcze może nastąpić spalanie wybuchowe, powyżej tej zawartości płomień nie będzie się rozprzestrzeniał i mieszanina nie wybuchnie.
Podobne posty