Możesz już nie bać się gazu. Domowe detektory

Odpowiednio wczesne wykrycie ulatniającego się gazu lub czadu może zapobiec wielu nieszczęściom. Dlatego warto mieć w domu urządzenie, które ostrzeże nas przed zagrożeniem.

Z gazem zawsze trzeba się obchodzić ostrożnie. W pomieszczeniach, w których zainstalowane są urządzenia gazowe, musi sprawnie działać wentylacja, przewód spalinowy musi być szczelny i wytwarzać odpowiedni ciąg kominowy. Co najmniej raz w roku trzeba też przeprowadzać przegląd instalacji gazowej, przewodów spalinowych, dymowych i wentylacyjnych. Aby zwiększyć poczucie bezpieczeństwa, warto również zainstalować detektory gazu. Detektor umożliwia ciągłą kontrolę stężenia niebezpiecznych substancji w pomieszczeniu (najczęściej gazu ziemnego, płynnego oraz tlenku węgla). W domu można zamontować pojedyncze detektory albo cały system wykrywania i wyłączania gazu.

Detektory
Detektor do wykrywania gazu mierzy stężenie gazów wybuchowych: ziemnego, płynnego (propanu-butanu) oraz oparów benzyny. Już stężenie 15 razy mniejsze od tego, przy którym może nastąpić wybuch, powoduje włączenie sygnalizacji optycznej i dźwiękowej. Detektor wykrywający czad działa podobnie, a włącza się, gdy stężenie tlenku węgla w powietrzu osiągnie 0,01%. Już przy dwukrotnie mniejszym stężeniu detektor włącza sygnalizację optyczną, a gdy stężenie to utrzymuje się ponad 10 minut, również sygnalizację dźwiękową. Gdy włączy się alarm, należy natychmiast otworzyć okno, zamknąć zawór gazowy i wezwać gazownika. Detektory mogą współpracować z zaworami zamontowanymi na instalacji gazowej i wtedy dopływ gazu odcinany jest automatycznie. Do detektora można podłączyć także wentylator usprawniający wymianę powierza w pomieszczeniu, w którym ulatnia się gaz, lub dodatkową syrenę.

System ostrzegający
Zamiast pojedynczych detektorów można zainstalować system wykrywania i wyłączania gazu. Składa się on z:
- centralki umieszczonej w widocznym miejscu;
- detektorów podłączonych do centralki, zainstalowanych 2-3 m od urządzeń gazowych;
- zaworu elektromagnetycznego zamontowanego na instalacji gazowej w pobliżu licznika gazu; jego zadaniem jest odcięcie dopływu gazu.
Gdy gaz zaczyna się ulatniać, automatycznie i natychmiast w centralce włącza się alarm dźwiękowy i świetlny. Jednocześnie uruchamiany jest zawór odcinający dopływ gazu.
System umożliwia natychmiastowe powiadomienie mieszkańców i szybką lokalizację miejsca awarii.

Gdzie zamontować
Detektor powinno się zamontować nie dalej niż 8 m od potencjalnego źródła emisji gazu. Gazy lżejsze od powietrza (na przykład metan) unoszą się w kierunku sufitu. Czujnik (detektor) umieszcza się maksymalnie 30 cm od sufitu, zawsze powyżej górnej krawędzi drzwi lub okien, z dala od otworów wentylacyjnych i okien.

Detektor w pomieszczeniu z kotłem na gaz ziemny.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

Gazy cięższe (na przykład gaz płynny) opadają w kierunku podłogi. Czujnik umieszcza się maksymalnie 30 cm nad podłogą, z dala od drzwi, nie nad zagłębieniami, progami i innymi przeszkodami.

Detektor w pomieszczeniu z kuchenką na gaz płynny.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

Gazy o ciężarze zbliżonym do ciężaru powietrza (na przykład tlenek węgla – czad) unosząc się, wypełniają całe pomieszczenie. Czujnik powinien być około 180 cm nad podłogą.

Uwaga! Detektory nie powinny być narażone na działanie słońca, wiatru ani pary wodnej. Nie powinny być zamontowane nad źródłami ciepła: kotłami, grzejnikami.

Dodatkowe informacje
Kupując detektor, należy się upewnić, czy ma Znak Bezpieczeństwa "B". Za detektor gazu trzeba zapłacić około 140 zł, za taki, który może współpracować z zaworami odcinającymi dopływ gazu - 170 zł. Za detektor tlenku węgla zapłacimy około 130 zł. Dodatkowa syrena zewnętrzna (sygnalizacja dźwiękowa) kosztuje około 50 zł, dodatkowa lampa - 60 zł. Za centralkę zapłacimy 360-790 zł (zależnie od ilości wyjść), za zawór odcinający - około 980 zł.

Gdzie zamontować...

...detektor tlenku węgla:
- w kuchni i łazience z gazowym podgrzewaczem wody,
- w kotłowni z piecem opalanym drewnem lub koksem,
- w pomieszczeniu z kominkiem,
- w pomieszczeniu z przenośnym piecykiem gazowym,
- w garażu i pomieszczeniu sąsiadującym.

...detektor gazu:
- w kotłowni z kotłem gazowym,
- w kuchni wyposażonej w kuchenkę gazową, gazowy podgrzewacz wody,
- w łazience z gazowym podgrzewaczem wody,
- w pomieszczeniu, w którym znajdują się urządzenia gazowe, na przykład liczniki, butle, zbiorniki, przewody.


Detektor gazu ziemnego umieszcza się nie niżej niż 30 cm od sufitu kotłowni.
Autor: Grzegorz Otwinowski
Detektor gazu płynnego powinien być zainstalowany maksymalnie 30 cm nad podłogą.
Autor: Grzegorz Otwinowski

O gazie...
Którędy się ulatnia? Gaz ulatnia się przez nieszczelności mogące powstać w urządzeniach gazowych, w przewodach, a zwłaszcza w miejscach ich połączeń. Nieszczelności może spowodować zawarty w gazie siarkowodór, który działa korozyjnie na przewody. Gaz może napływać do pomieszczeń również z zalanego wrzątkiem palnika kuchenki gazowej lub z gazowego podgrzewacza wody, z którego pobiera się ciepłą wodę przy zgaszonym płomieniu.

Uwaga! Gaz ziemny dostarczany do domów i mieszkań jest szczególnie niebezpieczny - nie widać go ani nie czuć, więc trudno go wykryć. Nawaniany jest jedynie okresowo, w celu wykrycia ewentualnych nieszczelności w instalacji.

Kiedy wybucha? Gaz napływa do pomieszczenia, a gdy jego stężenie osiągnie wartość 5-15% objętości powietrza, tworzy z nim mieszaninę wybuchową. Wystarczy wtedy iskra - włączenie światła czy latarki - aby nastąpił wybuch. Jednak gdy stężenie gazu będzie większe od 15% - powietrza jest za mało, by nastąpił wybuch, ale jest i za mało tlenu, by człowiek mógł oddychać.

...i czadzie
Jak powstaje? Urządzenia opalane gazem, węglem, drewnem oraz olejem wymagają określonej ilości powietrza (tlenu) do spalania. Jeśli dopływa do nich za mało tlenu, spalanie jest niepełne. W wyniku niepełnego spalania powstaje silnie trujący tlenek węgla, zwany czadem.
Co powoduje? Wdychanie go nawet przez krótki czas może spowodować trwałe uszkodzenie mózgu, a nawet śmierć. Trudno go wykryć, bo podobnie jak gaz ziemny nie ma barwy i zapachu.
Podobne posty