Triumfalny powrót kozy. Wolno stojące piece kominkowe

Dawniej były brzydkie, grzały słabo i kojarzyły się z biedą. Dzisiaj zarówno wyglądem, jak i pod względem walorów grzewczych, mogą konkurować z kominkami.

Wolno stojące piece kominkowe (zwane kozami) to zamknięte paleniska, wykonane z materiałów odpornych na wysoką temperaturę, wyposażone fabrycznie w efektowną obudowę. Gotowa obudowa to ważna zaleta, bo dzięki niej zainstalowanie kozy jest mniej kosztowne, niż zamontowanie wkładu czy kasety kominkowej. Trudno piecem kominkowym ogrzać cały dom, ale może on dogrzewać pomieszczenie i być wspaniałym elementem dekoracyjnym.

Żeliwne lub stalowe
Kozy wykonuje się z żeliwa  lub stali. Wybór materiału konstrukcyjnego decyduje o stylu pieca. Żeliwo umożliwia uzyskanie finezyjnych, delikatnych kształtów, nadających piecom elegancki i stylowy wygląd. Piece stalowe mają prostą i nowoczesną stylistykę. Są też mniejsze od żeliwnych, a tym samym mają słabsze od nich parametry grzewcze.




Koza z żeliwa - źródło ciepła i ozdoba.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD
Nowoczesna koza ze stali, zasilana olejem opałowym.
Autor: DEVILLE

Drewno na opał
Wolno stojące piece na drewno to jedne z najbardziej bezpiecznych i niezależnych źródeł ciepła. Sprawdzają się podczas kryzysów energetycznych, awarii w dostawie prądu lub gazu.
Ogrzewanie przy użyciu drewna jest:
- ekologiczne (paliwo jest w 100% odnawialne),
- łatwe – nie wymaga skomplikowanych urządzeń,
- niezależne,
- wydajne,
- bezpieczne.
Jako paliwo do pieców wolno stojących, podobnie jak i do kominków, najlepiej nadaje się kaloryczne drewno liściaste, o niskiej wilgotności (nie większej niż 20%). Bardzo wygodnym i wydajnym paliwem jest drewno w postaci granulatu (pastylek). Kozy spalające takie paliwo są jednak stosunkowo drogie. Wyposażone są w urządzenia automatycznie dawkujące pastylki, dzięki czemu utrzymują stałą temperaturę, ale pastylki muszą mieć odpowiednie wymiary i można je kupić tylko w specjalistycznych sklepach. Na razie w Polsce nie można jeszcze kupić kóz opalanych drewnem w postaci granulatu.

Kupujemy kozę
Na polskim rynku dostępnych jest kilkadziesiąt różnych pieców wolno stojących. Dobrze jest dokładnie przeanalizować ofertę poszczególnych producentów – pod względem parametrów technicznych, bezpieczeństwa i komfortu użytkowania pieca. Moc. Zanim wybierze się odpowiedni model pieca, trzeba zdecydować, które pomieszczenia chcemy nim ogrzewać, i obliczyć ich kubaturę. Orientacyjnie przyjmuje się 1 kW mocy pieca na 10-12 m2 powierzchni pomieszczenia o wysokości 2,5 m w dobrze izolowanym domu. Dobierając moc pieca, najlepiej jednak poradzić się specjalisty.
Piece dostępne na rynku mają moc od 3 do 17 kW, czyli mogą ogrzać pomieszczenie o kubaturze do 420 m3.
Sprawność i czas palenia. Sprawność dobrej jakości pieców powinna wynosić minimum 70%.
Jeśli zamierzamy korzystać z pieca jako źródła ciepła, powinniśmy wybrać taki, w którym pełny załadunek drewna przy zredukowanym dostępie powietrza spala się nie krócej niż 8 godzin. Najwydajniejsze piece potrafią utrzymać żar nawet do 15 godzin.

Dodatkowe drzwiczki
W większości pieców drewno dokłada się do paleniska przez drzwiczki frontowe. Wygodniej jednak jest uzupełniać opał przez drzwiczki umieszczone z boku pieca lub przez klapę w jego górnej płycie. W ten sposób można jednorazowo dołożyć większą porcję drewna do paleniska, przez co wydłuża się czas palenia.

Koza komfortowa
Dzisiejsze nowoczesne wolno stojące piece na drewno są bez porównania bardziej komfortowe niż dawne kozy. Kiedyś jedynym sposobem regulacji mocy grzewczej kozy było dokładanie odpowiedniej ilości opału. Potem zaczęto instalować w piecach szybry oraz regulatory wlotu powietrza do spalania, którymi regulowano siłę ciągu i moc pieca.
Najnowszym rozwiązaniem, pozwalającym na prawie automatyczną pracę kóz, są termostaty.
Termostat sam reguluje przekrój wlotu powietrza do spalania, zależnie od temperatury w pomieszczeniu.


Klapa w górnej płycie pieca ułatwia dokładanie do paleniska dużych porcji drewna.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD
Termostaty - wyposażenie nowoczesnych kóz.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD

Koza jak otwarty kominek
Nowoczesne wolno stojące piece na drewno wyposażone są w duże, przeszklone drzwiczki, dzięki którym można obserwować palące się polana. Podczas palenia w piecu drzwiczki te mogą być otwarte – wtedy widać i słychać ogień tak, jak w tradycyjnym otwartym kominku.

Pojemnik na popiół
Podobnie jak w kominku, po spaleniu drewna w wolno stojącym piecu pozostaje popiół. I choć w nowoczesnych kozach jest go niewiele, warto zwrócić uwagę na sposób jego usuwania.
Najlepiej, gdy piec wyposażony jest w oddzielny pojemnik na popiół. Popielnik może być dodatkowo wyposażony w pokrywę, która zapobiega wysypywaniu się popiołu podczas przenoszenia go przez pokój.


Duże, przeszklone drzwiczki można otworzyć i korzystać z kozy jak z tradycyjnego otwartego kominka.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD
Popielnik z pokrywą ułatwia utrzymanie czystości.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD

Akcesoria
Większość producentów oferuje liczne akcesoria do swoich pieców:
- rękawice ochronne – przydatne przy dokładaniu drewna,
- nawilżacze powietrza (do wody można dodawać olejki eteryczne),
- parawany zabezpieczające przed wydostawaniem się iskier podczas palenia przy otwartych drzwiczkach,
- boczne półeczki,
- pojemniki na drewno.

Koza w domu
Pieców wolno stojących używa się głównie do ogrzewania miejscowego i są pod tym względem bardzo wygodnym i tanim źródłem ciepła. Piec może być zainstalowany w każdym pomieszczeniu, w którym jest przewód kominowy o odpowiednich wymiarach.
Miejsce na kozę powinno być specjalnie przygotowane. Obudowa pieca rozgrzewa się do wysokiej temperatury, tak że muszą być zachowane bezpieczne odległości od przedmiotów wykonanych z materiałów łatwo palnych (szczegółowe wymagania dotyczące konkretnych pieców mogą się różnić, można je znaleźć w instrukcji obsługi pieca). Miejsce, na którym ma stanąć piec, powinno być wyłożone materiałem niepalnym, na przykład cegłą klinkierową, kamieniem, terakotą lub szkłem.


Miejsce na kozę - w pobliżu komina i z podłogą wyłożoną materiałem niepalnym.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD
Ciepło rozchodzi się najlepiej, gdy piec kominowy ustawiony jest w centralnym punkcie domu.
Autor: VERMONT CASTINGS/KFD

Montujemy kozę
Samodzielne zamontowanie w domu pieca wolno stojącego nie jest bardzo trudne. Firmy instalatorskie również nie każą sobie płacić zbyt dużo za wykonanie takiej usługi.
Na przygotowanym miejscu (blisko komina i z podłogą wyłożoną niepalnym materiałem), ustawia się piec i podłącza do przewodu kominowego. W tylnej części pieca znajduje się króciec wylotu spalin: może być skierowany do góry lub do tyłu w kierunku ściany oparcia. Piec łączy się z przewodem kominowym rurą stalową, której średnica powinna odpowiadać średnicy króćca przy piecu.
Uwaga! Przewód kominowy powinien mieć przekrój określony przez producenta w dokumentacji technicznej pieca. Na drewno, węgiel, gaz lub olej
Podobnie jak w innych urządzeniach grzewczych, w piecach wolno stojących można spalać różne paliwa. Najpopularniejsze są kozy na drewno, niektóre przystosowane są do spalania węgla kamiennego.
Obecnie wiele firm oferuje również piece na gaz ziemny i płynny – propan-butan. Są wygodne w użytkowaniu, jednak ze względu na cenę gazu (znacznie przewyższającą cenę drewna czy węgla) w Polsce – mało popularne.
Są też kozy opalane olejem opałowym – również niekłopotliwe w obsłudze. Podłącza się je do zbiornika umieszczonego na zewnątrz domu, rzadziej – do zbiornika zamontowanego wewnątrz pieca.

Rozwiązania przyjazne dla środowiska
Niektóre współczesne piece kominkowe mają konstrukcję umożliwiającą wtórne spalanie lub są wyposażone w katalizator. Dzięki temu wydzielają do atmosfery znikome ilości szkodliwych substancji.


Piec z wtórnym spalaniem jest tak skonstruowany, że przemieszczające się ku górze cząsteczki dymu mogą się dopalać.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
W piecu katalizatorowym dopalanie następuje w temperaturze dużo niższej, niż w piecu z wtórnym spalaniem, dzięki czemu zwiększa się sprawność pieca.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

Jak działa piec radiacyjny i konwekcyjny
Piece radiacyjne oddają ciepło równomiernie we wszystkich kierunkach – ściany, podłogi, sufit, meble oraz ludzie znajdujący się wokół pieca są ogrzewani bezpośrednio. W ten sposób działa większość pieców żeliwnych.

Piece konwekcyjne ogrzewają powietrze, które dostaje się między korpus pieca i tak zwany drugi płaszcz, a następnie napływa do pomieszczenia. Wloty powietrza znajdują się w dolnej części pieca, a kratki wylotowe ogrzanego powietrza – w górnej części.

Wydajność cieplna pieców radiacyjnych i konwekcyjnych jest podobna, ale:
- piec radiacyjny lepiej sprawuje się w otwartych pomieszczeniach, gdzie ciepło łatwo się rozchodzi. Zamontowany w małym pomieszczeniu może sprawić, że osoby, które tam przebywają będą czuły nadmierne ciepło. Ciepło z pieca radiacyjnego trudno „przetransportować” do innych pomieszczeń w budynku;
- powietrze ogrzane przez piec konwekcyjny szybko i łatwo przemieszcza się do innych pomieszczeń. Można przebywać blisko pieca konwekcyjnego i nie odczuwać zbyt dużego ciepła. Piec konwekcyjny jest szczególnie polecany do pomieszczeń nie całkiem otwartych na pozostałą cześć domu.
Większość pieców dostępnych na rynku ma cechy zarówno pieców radiacyjnych, jak i konwekcyjnych: tylna i boczne ścianki, gdzie ogrzewane jest powietrze, są dodatkowo izolowane, a przód i góra pieca oddają ciepło przez promieniowanie

Czy koza może ogrzać cały dom?
Trudno piecem kominkowym ogrzać cały dom, nawet wtedy gdy jest on tylko parterowy. Kozy doskonale sprawdzają się jako ogrzewanie miejscowe. Jeżeli całe pomieszczenie parteru jest otwarte, to kozę najlepiej ustawić w centralnym punkcie. Walory grzewcze tak ustawionego pieca dają się najlepiej wykorzystać. Ogrzane powietrze będzie mogło swobodnie krążyć i w każdym miejscu będzie zbliżona temperatura.

Można też ogrzać parter podzielony ścianami, pod warunkiem że rozmieszczenie pomieszczeń umożliwi swobodny przepływ ciepła. Ciepło będzie dobrze się rozchodzić, jeżeli przez wszystkie pomieszczenia na kondygnacji uda się przejść bez cofania. Ciepłe powietrze będzie wtedy dobrze cyrkulować, nawet gdy piec nie zostanie zainstalowany w centralnym miejscu.

Gdy piec umieszczony jest z dala od centrum, a na kondygnacji są liczne zamknięte pomieszczenia, cyrkulację ciepłego powietrza można wspomóc, instalując w ścianach działowych małe wentylatory. Będą wymuszały ruch ciepłego powietrza do najbardziej oddalonych pomieszczeń.



Piec w centrum domu o otwartym układzie pomieszczeń - ogrzewa całość najbardziej efektywnie.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Piec z dala od centrum, ale układ pomieszczeń pozwala na to, aby ciepło mogło krążyć swobodnie po całym domu.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka
Piec z dala od centrum, liczne zamknięte pomieszczenia - utrudnione rozchodzenie się ciepła.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

Trzy najczęstsze problemy z kozą

Niepoprawnie zaprojektowany system kominowy. Może powodować szybkie schładzanie dymu i ograniczenie ciągu. Tak dzieje się często, gdy komin zamontowany jest na zewnętrznej ścianie domu, podłączenie do komina jest długie lub ma więcej niż dwa załamania. Jeśli dodatkowo piec jest na najniższej kondygnacji, prawdopodobieństwo wydobywania się dymu z pieca jest duże i trudne do uniknięcia.

Instalacje pieców wolno stojących.
Autor: Marek Sternicki , Agnieszka Sternicka

Wysokie podciśnienie w budynku. Nowoczesne domy są zwykle szczelne, przez to – wyjątkowo wrażliwe na nieskuteczną wentylację. Często na skutek silnego podciśnienia w budynku ciąg może zostać odwrócony. Dym z pieca zaczyna się cofać do pomieszczenia, co zwykle zdarza się podczas rozpalania lub pracy ze zredukowaną mocą. Wtedy konieczne jest doprowadzenie z zewnątrz powietrza do spalania.

Niewłaściwy sposób użytkowania. Dłuższa praca pieca, ze znacznie zredukowaną mocą, prowadzi do spadku temperatury w kominie, a to znacznie ogranicza siłę ciągu. Jeśli wtedy otworzy się drzwiczki pieca, dym zacznie się wydobywać do pomieszczenia. Takich kłopotów można uniknąć, gdy piec użytkuje się zgodnie z instrukcją obsługi, to znaczy między innymi umiejętnie się go rozpala i rozgrzewa do odpowiedniej temperatury.
 



Piec ADELIE 7769.5 francuskiej firmy DEVILLE. Opalany drewnem (maksymalna długość polan 55 cm). Czas spalania porcji drewna to 10 godzin. Drzwiczki do załadunku drewna umieszczone są z przodu. Wyposażony jest w termostat. Dostępny jest w wielu wersjach kolorystycznych. Moc: 10 kW. Materiał: stal i żeliwo. Masa: 120 kg. Wymiary: wysokość 124 cm, szerokość 82 cm, głębokość 37 cm. Gwarancja: 5 lat. Cena z VAT-em (dla wolno stojących pieców 7%): 3300 zł.
Autor: DEVILLE
Piec DOVRE 550 CB norweskiej firmy DOVRE N.V. Opalany drewnem (maksymalna długość polan 40 cm). Drzwiczki do załadunku drewna od frontu. Piec ma katalizator. Wyposażony jest w nóżki z możliwością regulowania wysokości. Moc: 8 kW. Materiał: żeliwo. Masa: 126 kg. Wymiary: wysokość 76,5-84,5 cm, szerokość 55 cm, głębokość 44,5 cm. Gwarancja: 5 lat. Cena z VAT-em: 2000 zł.
Autor: DOVRE N.V.




Piec F 3TDBP (czarny lakier) norweskiej firmy JOTUL. Opalany drewnem (długość polan 46 cm). Przeszklone drzwiczki do załadunku drewna umieszczone są z przodu pieca. Czas spalania porcji drewna to 8-10 godzin. Moc: 6 kW. Materiał: żeliwo. Masa: 90 kg. Wymiary: wysokość 70 cm, szerokość 57,7 cm, głębokość 48 cm. Gwarancja: 5 lat. Cena z VAT-em: 2190 zł.
Autor: JOTUL
Piec nr 9 polskiej firmy KORNAK. Opalany drewnem (długość polan 40 cm) i brykietami. Drzwiczki do załadunku umieszczone są z przodu pieca. Czas spalania porcji drewna lub brykietów około 5 godzin. Moc: 6 kW. Materiał: żeliwo. Masa: 130 kg. Wymiary: wysokość 72 cm, szerokość 54 cm, głębokość 48 cm. Gwarancja: 2 lata. Cena z VAT-em: 1080 zł.
Autor: KORNAK

 


Piec PIU niemieckiej firmy SPARTHERM. Opalany drewnem (długość polan 50 cm). Możliwość załadunku drewna od góry. Wyróżnia się nietypowym kształtem, ma wysoką sprawność. Moc: 7 kW. Materiał: stal żaroodporna i wysokiej jakości okładzina ceramiczna, palenisko z szamotu (gliny ogniotrwałej) Masa: 180 kg. Wymiary: wysokość 170 cm, średnica 54 cm. Gwarancja: 5 lat (bez szamotu i szyby). Cena z VAT-em: 7500 zł lub 9000 zł i ewentualne dopłaty za specjalne wykończenie drzwiczek.
Autor: SPARTHERM
Piec RETRO 7 francuskiej firmy FRANCO BELGE. Opalany drewnem (długość polan 40 cm), węglem antracytowym, brykietami z węgla brunatnego. Możliwość załadunku drewna z przodu i od góry. Czas spalania porcji paliwa do około 11 godzin. Piec ogrzewa do 240 m3. Jest wyposażony w popielnik. Dostępny w trzech kolorach. Moc: 7 kW. Materiał: żeliwo, stal, szamot (glina ogniotrwała). Masa: 105 kg. Wymiary: wysokość 97,5 cm, szerokość 54 cm, głębokość 35 cm. Gwarancja: rok. Cena z VAT-em: 2550 zł.
Autor: FRANCO BELGE-KOPERFAM
Podobne posty