Tynki gliniane i wapienne. Nowe wersje starych rozwiązań

Glina i wapno na ścianach kojarzą się ze starą, wiejską chałupą. Tymczasem nowoczesne tynki gliniane i wapienne dają nieograniczone możliwości: można dzięki nim uzyskać nie tylko modne ostatnio chropowate, nierówne ściany, ale również idealnie gładkie.

Tynki gliniane
Glina to materiał trochę zapomniany, mimo że stosowany w budownictwie od kilku tysięcy lat. Kiedyś do tynków glinianych dodawano naturalne włókna: sieczkę, sierść zwierzęcą lub trzcinę. Wzmacniały one tynk, ale powodowały często jego korozję biologiczną, objawiającą się nalotami pleśni i nieprzyjemnym zapachem.
Teraz są dostępne gotowe, fabrycznie przygotowywane mieszanki tynkarskie, pozbawione tych wad. Lepiej jest stosować takie gotowe produkty, zamiast samemu wykonywać zaprawę, ponieważ nie każde złoże gliny nadaje się do wykorzystania i często glina niepewnego pochodzenia, wysychając, nie osiąga wymaganej wytrzymałości.





Naturalny, „swojski” kolor tynku glinianego.
Autor: BAYOSAN

Dlaczego warto je zastosować?

Nie starzeją się. Tynki gliniane są produktem szczególnym, można je składować przez czas nieograniczony, a nawet jeśli zamokną w workach, to po wysuszeniu w dalszym ciągu nadają się do użytku.

Akumulują ciepło. Znaczny ciężar tynku glinianego (1 m2 tynku grubości 1 cm waży ponad 17 kg) nie musi być wadą. Dzięki temu dobrze akumuluje ciepło: gromadzi je i gdy nagle się ochłodzi, powoli oddaje.

Izolują dźwięki. Także dzięki ciężarowi tynk gliniany pochłania dźwięki, a jeśli dodatkowo ma swobodnie ukształtowaną, nierówną fakturę, to na jego powierzchni będą one rozpraszane.

Można  uzyskać dowolny wygląd ściany. Produkowane obecnie tynki z gliny mają różne uziarnienie, co pozwala uzyskać ciekawe faktury: od wyraźnych i chropowatych (gruboziarniste - średnica ziaren kruszywa około 2 mm) po delikatne i gładkie (drobnoziarniste - średnica ziaren około 0,6 mm).

W każdej chwili można zmienić ich wygląd. Choć trudno to sobie wyobrazić, fakturę tynków glinianych można zmienić nawet po wielu latach od jego ułożenia. Wystarczy je zmoczyć i nadać im nową fakturę.

Można je zdjąć i ułożyć od nowa. Tynki gliniane jako jedyne można skuć, zarobić z wodą i nałożyć jeszcze raz.

Na czym można je układać?
Tynki gliniane można układać niemal na wszystkich powszechnie stosowanych materiałach do wznoszenia ścian. Podłoże musi być mocne, ze względu na ciężar tynków. Można je zatem układać na cegłach i pustakach ceramicznych, betonie zwykłym i komórkowym, a także na materiałach wykończeniowych: tynkach wapiennych i cementowych czy wodoodpornych płytach gipsowo-kartonowych.
Tynki gliniane układa się na siatkach podtynkowych z juty lub trzciny, czyli na materiałach całkowicie naturalnych.

Ile kosztuje tynk gliniany?
Za 25-kilogramowy worek na przykład tynku Bayosan VL 14F trzeba zapłać 18,50 zł. Wystarczy on na otynkowanie 1,5 m2 ściany warstwą grubości 1 cm.

Tynki wapienne
Do niedawna na każdej niemal budowie znajdował się dół z wapnem, które leżakowało przez okres co najmniej 3 miesięcy. Dopiero po tym czasie najlepiej nadawało się do zastosowania w zaprawach tynkarskich.
Obecnie można kupić gotowe, suche mieszanki wapna gaszonego na sucho (fabrycznie) z kruszywem, pigmentem (barwnikiem) i ewentualnymi dodatkami. Dzięki temu wnętrze całego budynku można otynkować zaprawą o jednakowych właściwościach, co trudno uzyskać, mieszając zaprawę na budowie z poszczególnych składników.

Dlaczego warto je zastosować?
Można nimi tynkować bez pośpiechu. Czas, po którym powinno się zużyć masę tynkarską, od momentu wymieszania suchej mieszanki z wodą jest długi i może wynosić nawet do trzech godzin. Pozwala to na spokojne tynkowanie bez pośpiechu i obawy, że zaprawa szybko stwardnieje.

Nie powstają  na nich rysy skurczowe. Tynki wapienne wolno twardnieją i zwiększają swoją wytrzymałość. W warunkach optymalnych każdy 1 mm grubości odpowiednio pielęgnowanego (chronionego przed przesuszeniem i zawilgoceniem) tynku wapiennego schnie przez jeden dzień. Między innymi dlatego na ich powierzchni nie powstają rysy skurczowe.

Nadają się do renowacji. W porównaniu z innymi rodzajami tynków wapienne mają nieco mniejszą wytrzymałość. Jest to istotne zwłaszcza wtedy, gdy odnawiamy stary, nie najmocniejszy już tynk. Zgodnie z zasadą: „nakładać słabsze na mocniejsze” słabszy tynk wapienny można nałożyć niemal na każde podłoże, bo będzie ono mocniejsze.
Tynki wapienne nie zawierają cementu i gipsu. Dlatego w razie wymiany tynku stosunkowo łatwo je odkuć, nie uszkadzając przy tym podłoża. Dzięki tym cechom są przydatne do prac tynkarskich w budynkach zabytkowych.

Regulują wilgotność. Ważną właściwością tynków wapiennych jest duża porowatość. Dzięki temu bardzo dobrze przepuszczają parę wodną. Jest to ważne, bo pozwala na naturalną regulację wilgotności powietrza w pomieszczeniach. Z tego samego względu tynki wapienne są doskonałym podłożem pod farby mineralne.

Łatwo je stosować. Zaprawy wapienne bardzo dobrze się urabia i łatwo nadać im żądaną fakturę.

Mogą mieć różne faktury. Ich wygląd zależy od wielkości i kształtu kruszywa użytego do mieszanki. Mieszanka gruboziarnista tworzy fakturę chropowatą, o wyraźnym, widocznym z daleka wzorze; drobnoziarnista - gładką z mało wyraźnym wzorem.


Wyraźna i chropowata faktura tynku wapiennego z mieszanki gruboziarnistej.
Autor: Krzysztof Zasuwik

Autor: Krzysztof Zasuwik



Delikatna, słabo widoczna faktura tynku wapiennego uzyskana z drobnoziarnistej mieszanki.
Autor: Krzysztof Zasuwik

Autor: Krzysztof Zasuwik

Na czym można je układać?

Istotną zaletą tynków wapiennych jest to, że można je stosować na większości materiałów mineralnych, powszechnie używanych do wznoszenia ścian: cegłach oraz pustakach ceramicznych i silikatowych, betonie zwykłym i komórkowym. Podłoże powinno być czyste suche i nie powinno się kruszyć.
Dzięki temu, że jest nieco mniej wytrzymały od innych tynków, można go też układać na wszystkich rodzajach starych tynków.

Ile kosztuje tynk wapienny?
Za 35-kilogramowy worek na przykład tynku Bayosan RK 38 trzeba zapłać 32,90 zł. Wystarczy on na otynkowanie około 2,7 m2 ściany warstwą grubości 1 cm.
Podobne posty