Ważny szczegół: balustrada





Balustrada może zmienić wygląd schodów i całego wnętrza. Lekka, o finezyjnych kształtach, uniesie schody, a solidna, ciężka, stateczna, bardzo mocno osadzi je we wnętrzu i optycznie je zmniejszy. Dobierajmy balustrady również z myślą o innych elementach wyposażenia.

Balustrada – często postrzegana jedynie jako uzupełnienie schodów – gra rolę niebagatelną: ułatwia wchodzenie po schodach i bezpieczne schodzenie z nich. Zabezpiecza krawędzie antresoli i galerii, chroniąc nas przed wypadnięciem. Gdy schody są wyeksponowane, mocno odziaływuje również na całe wnętrze. Powinna współgrać z pozostałymi elementami schodów: stopniami, podstopnicami, ale także ze ścianami, meblami czy tak drobnymi elementami wyposażenia jak na przykład klamki czy okucia mebli.



Pełna – bezpieczna i dyskretna








Dobrym pomysłem na uatrakcyjnienie formy pełnej balustrady jest murek w kształcie schodków, na których można ustawić dekoracyjne przedmioty. Bryły murków pomalowane na intensywne kolory wydobywają te schody z wnętrza.
Autor: Michał Glinicki , Jacek Kucharczyk

Pełną balustradę wykonuje się z żelbetu, można ją także wymurować z takiego materiału jak ścianki działowe albo odpowiednio stabilną konstrukcję wypełnić płytą drewnianą czy gipsowo-kartonową. Pełna balustrada jest czymś pośrednim między zabudowaną a otwartą klatką schodową. Osłaniające schody ścianki zapewniają bezpieczeństwo: dziecko nie ugrzęźnie między tralkami i żaden przedmiot nie spadnie nam na głowę z dużej wysokości. W przeciwieństwie jednak do zamkniętej klatki schodowej zapewni możliwość wizualnego kontaktu między osobami przebywającymi na parterze i na schodach. Jednak idąc po schodach, będziemy widziani tylko od połowy w górę.
Klatka schodowa z pełną balustradą robi wrażenie zamkniętej przestrzeni, zmniejsza optycznie pomieszczenie i dzieli je na mniejsze części. Nie przenika przez nią światło. Sprawdzi się jedynie wtedy, gdy schody nie są bardzo wąskie. Wykończenie takiej balustrady najlepiej zaplanować, uwzględniając kolor i fakturę ścian: wykonana w kontrastującym z nią kolorze urozmaici przestrzeń.
Poręcz można przymocować z boku lub na wierzchu, a także wpuścić w mur: wtedy nie zwęża biegu schodów.





Drewniana pełna balustrada sprawia, że schody wyglądają bezpiecznie, ale masywnie i ciężko. Klatka schodowa staje się częściowo zamkniętą przestrzenią, do której trzeba zapewnić dopływ światła.
Autor: Maciej Osiecki
Masywna drewniana płyta użyta jako pełna balustrada staje się lekka dzięki zaokrąglonym kształtom. Nowoczesny charakter nadają jej metalowe poręcze.
Autor: Jacek Kucharczyk

Ażurowa z drewna – przyjazna i ciepła
Drewnianą balustradę można dostosować do każdego kształtu schodów, wykorzystując różne techniki: jej elementy mogą być toczone, frezowane, rzeźbione czy wreszcie gięte.
Drewniane elementy balustrady, aby były stabilne, muszą być grubsze niż te, które wykonuje się na przykład z metalu. Przy bardzo wąskich schodach mogą więc wyglądać zbyt ciężko, lepiej je więc zarezerwować do większych przestrzeni.
Wypełnienie w formie tralek zamocowanych między masywniejszymi słupkami podkreśli pionowy kształt schodów. Jeśli tralki są cienkie i proste, takie schody podwyższą optycznie pomieszczenie. Masywne, toczone, frezowane lub bogato rzeźbione tralki i słupki skierują uwagę na schody, dodadzą wnętrzu powagi i stateczności. Trzeba jednak pamiętać, że taka balustrada zmniejszy optycznie całe pomieszczenie: w małym wnętrzu schody będą wyglądały ciężko i mogą je przytłoczyć.
Do wnętrz rustykalnych i nowoczesnych można zastosować balustrady z poziomo zamocowanymi deskami. Aby schody wyglądały stabilnie, elementy balustrady muszą być odpowiednio szerokie. Warto wiedzieć, że ażurowe, otwarte schody z niepełną balustradą z prostych desek ułożonych z dużymi odstępami dają użytkownikom wrażenie mniejszego bezpieczeństwa.
Duże możliwości daje użycie na balustradę drewna giętego. Taką balustradą można wykończyć schody o nietypowych kształtach, z wieloma zakrętami i załamaniami, gdzie użycie drewna niegiętego grozi dużą liczbą połączeń. Bardzo bogatą i przykuwającą uwagę formę może tworzyć balustrada z giętych poziomych desek tworzących wstęgi finezyjnie oplatające słupki. Mimo że zrobiona z szerokich, masywnych elementów, robi wrażenie lekkiej, ale nie pasuje do małych pomieszczeń. Drewno jest naturalne, przyjazne i ciepłe w dotyku, co w wypadku balustrady, której dotykamy, ma duże znaczenie. Można je pomalować kryjącą farbą na dowolny kolor: taka balustrada może być wykonana nawet z gorszych gatunków drewna lub drewna gorszej jakości, na przykład z sękami.





Drewnianą balustradą zazwyczaj wykańcza się drewniane schody: stanowi z nimi całość, zwłaszcza gdy jest wykonana z takiego samego drewna.
Autor: RINTAL POLSKA
Balustrada z poziomo zamocowanych desek dodaje zabudowanym schodom lekkości.
Autor: Wojciech Kryński






Taką balustradę lepiej więc stosować do schodów, które przylegają do ściany.
Autor: DUBOWSKI & RUTKOWSKI/STUDIO
Czasami ze zwykłej, banalnej drewnianej balustrady można stworzyć coś oryginalnego. Pomysłem może być pomalowanie drewna czy metalu na kolor komponujący się z wyposażeniem wnętrza.
Autor: Michał Glinicki , Jacek Kucharczyk







Wstęgi giętego drewna ułożone równolegle do szerokich desek policzkowych dzięki zaokrąglonym brzegom mogą pełnić jednocześnie funkcję poręczy.
Autor: MARCHEWKA SCHODY Z DREWNA
Taka balustrada nadaje się jedynie do dużych, reprezentacyjnych wnętrz.
Autor: SCHODY - TRĄBCZYŃSKI
Toczone i gięte elementy drewnianej balustrady wyglądają masywnie.
Autor: SCHODY - TRĄBCZYŃSKI

Z metalu – tradycyjna lub nowoczesna

Balustrady robi się z kształtowników, prostych i giętych rurek metalowych albo profili zamkniętych o różnym przekroju. Metalowe balustrady można zastosować do różnych schodów – będą pasowały do stopni obłożonych drewnem, ale też kamieniem czy płytkami ceramicznymi.
Balustrady z kolorowych metali wykonane ze spiralnych rur czy jako lite odlewy o tradycyjnych lub niepowtarzalnych wzorach mogą być prawdziwym rękodziełem artystycznym. Powierzchnie tralek, prętów mogą być gładkie, ale także żłobione, grawerowane, a następnie lakierowane, polerowane, patynowane albo też satynowane. Takie balustrady pasują jednak raczej do dużych, reperezentacyjnych wnętrz. Wymagają dużych powierzchni, „oddechu” i odpowiedniego tła, który uwidoczni rysunek wzoru balustrady.
Modne balustrady ze stali kwasoodpornej, tak dobrze znane z biur i nowoczesnych wnętrz mieszkalnych, również silnie oddziałują na charakter pomieszczenia. Dobrze wpasują się we wnętrze nowoczesne albo przynajmniej w części nowocześnie wyposażone. W pokoju w całości umeblowanym antykami taka balustrada może być już zgrzytem.
Balustrady z kutej stali to rozwiązanie dla tych, którzy lubią lekkie metalowe formy, ale bliżsi są tradycyjnej estetyce. Zazwyczaj maluje się je na czarno, kolor stalowy, różne odcienie brązu. Taka balustrada – dobrze zakorzeniona w tradycji – może być jedynym akcentem metalowym we wnętrzu albo współistnieć z innymi podobnymi elementami wystroju wnętrza o zbliżonych formach, które pojawią się w meblach, okuciach, kratach, klamkach czy lampach. Pomalowana na biało będzie lekka i finezyjna. Aby była widoczna, warto zadbać o odpowiednie dla niej tło: inny kolor ściany lub kontrastujące w kolorze stopnie schodów, co uwypukli rysunek wzoru.
Dla wielbicieli stylu high-tech producenci proponują balustrady z metalowej siatki i perforowanej blachy. Nie podkreślają one poziomego kierunku, jak wszelkie poziomo umocowane wypełnienia balustrad, ani pionowego, jak tralki. Jednocześnie nie można się po nich wspiąć, tak jak na poziomo zamocowanych przęsłach, a otwory w blasze czy oczka siatki są na tyle nieduże, że nic się przez nie nie przeciśnie. W swojej funkcji zbliżają się więc do balustrad pełnych, a jednocześnie mają przestrzenną formę. Pozostaje tylko kwestia estetyki: blacha mocno wpływa na styl pomieszczenia, nie zawsze pasuje do wnętrz utrzymanych w innej estetyce niż nowoczesna.
Wszystkie poręcze metalowe są zimne w dotyku. Wyobraźmy więc sobie schodzenie po schodach w chłodny zimowy poranek. Często ta perspektywa przekonuje do użycia na poręcz innego materiału – najczęściej drewna. Firmy sprzedające gotowe balustrady oferują też wykończenie poręczy z tworzywa sztucznego, które daje możliwość uzyskania poręczy o dowolnym kształcie.






Mosiężne fragmenty balustrady można dopasować do innych elementów schodów, na przykład podstopnic.
Autor: Aleksander Rutkowski
Zaletą stalowych balustrad jest to, że są bardzo przestrzenne i dodają schodom lekkości. Można z powodzeniem stosować je do wąskich schodów.
Autor: Marek Gardulski
Balustrada z kutej stali robi wrażenie lekkiej i jest prawdziwą ozdobą wnętrza.
Autor: Wojciech Kryński

Ze stalowych linek i szkła – lekka i przestrzenna
Linki – ocynkowane lub ze stali nierdzewnej – mogą służyć jedynie jako wypełnienia balustrad. Najlepiej stosować je wtedy, gdy przynajmniej jeden bok schodów przylega do ściany. Lepiej unikać ich w otwartych schodach, na antresolach i galeriach oraz jako zakończenia wysoko usytuowanych podestów. Ponieważ są cienkie, mają tę przewagę nad innymi poziomymi elementami balustrad, że dzieci nie będą mogły się po nich wspinać.
Wypełnienia balustrady ze szkła i pleksi najczęściej spotyka się w formie przęseł składających się z metalowej ramy, najczęściej wykonanej ze stali kwasoodpornej. Takie balustrady zadomowiły się na dobre w biurach i budynkach użyteczności publicznej, a stamtąd wraz z nowoczesną estetyką dostały się do naszych domów. Nie zamykają przestrzeni, otwierają widok na wnętrze i nie hamują dopływu światła. Szkło, podobnie jak w innych elementach wyposażenia domu, rozświetla pomieszczenie i nadaje mu lekkości.
Czasami używa się szkła tylko w części balustrad jako uzupełnienie innych materiałów. Szklane balustrady dobrze harmonizują z drewnianymi stopniami, ale także ze stopniami z innych materiałów. Wadą jest utrzymanie takiej balustrady w czystości. Szkło łatwo się brudzi i mycie szczególnie jego zewnętrznej strony w wyższych partiach schodów jest uciążliwe.




Wypełnienie ze szkła dodaje pełnej murowanej balustradzie lekkości, otwiera przestrzeń i zapewnia dopływ światła.
Autor: Jacek Kucharczyk
Balustrady ze stalowych linek tworzą bardzo lekką formę zapewniającą pełną widoczność. Bardzo dobrze komponują się z drewnianymi stopniami.
Autor: Michał Glinicki , Jacek Kucharczyk

Bezpieczna balustrada
Przepisy budowlane nie określają wymogów dotyczących balustrad w domach jednorodzinnych. Warto jednak przestrzegać zaleceń sformułowanych dla budownictwa wielorodzinnego:
- Jeśli klatka schodowa jest zamknięta, osłaniającą funkcję balustrady spełni ściana: konieczna jednak wtedy jest poręcz. Jeśli schody są odkryte przynajmniej z jednej strony, balustrada jest konieczna;
- Balustrada ma mniejsze znaczenie w dolnym biegu schodów: do piątego stopnia może nie być jej w ogóle;
- Przepisy określają bezpieczną wysokość balustrady. Standardowa wysokość wynosi 90 cm, ale gdy mieszkańcy domu są wysocy, balustrada na antresoli, galerii czy zamykająca górny podest schodów powinna być odpowiednio wyższa: powinna sięgać dolnej granicy klatki piersiowej osoby z niej korzystającej;
- Kształt poręczy powinien być dostosowany do kształtu dłoni i umożliwiać gładkie przesuwanie dłoni po jej powierzchni.          
Podobne posty