Zanim zdecydujesz się na oczyszczalnię przydomową




Oczyszczalnie przydomowe nieustannie wzbudzają emocje. Z jednej strony - potencjalnych właścicieli, zmuszonych radzić sobie z zagospodarowaniem ścieków na nieskanalizowanych działkach, z drugiej - lokalnych wydziałów architektury i ochrony środowiska, zobligowanych do troski o stan naszego otoczenia. Jedni i drudzy mają swoje racje, które trzeba jakoś ze sobą pogodzić.

Działaj zgodnie z prawem
Jeżeli zamierzasz budować przydomową oczyszczalnię i korzystać z niej, musisz się upewnić, że wolno ci to zrobić. Będziesz musiał odpowiednio się do tego przygotować i uzyskać stosowne pozwolenia. Przede wszystkim pozwolenie na budowę poprzedzone uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w szczególnych wypadkach - także dodatkowymi uzgodnieniami.
- Po pierwsze, dowiedz się w gminie, czy miejscowe przepisy (na przykład miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarządzenia wojewody o strefach ochronnych wokół ujęć wody, zarządzenia dotyczące ochrony przyrody) dopuszczają wykonanie oczyszczalni.
- Po drugie, w wydziale architektury urzędu miasta lub gminy uzyskaj decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
- Po trzecie, zleć rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych i możliwości zastosowania konkretnej oczyszczalni oraz wykonanie projektu technicznego.
- Po czwarte, wystąp do wydziału architektury urzędu gminy lub starostwa powiatowego o pozwolenie na budowę oczyszczalni. Jeśli budowa oczyszczalni pozostaje w zgodzie z ogólnymi i miejscowymi przepisami, urząd nie powinien odmówić wydania pozwolenia.
- Po piąte, o rozpoczęciu budowy oczyszczalni (oczywiście po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę) - podobnie jak o rozpoczęciu budowy domu - powiadom urząd, który wydał pozwolenie.

Nie lekceważ otoczenia

Oczyszczanie ścieków w oczyszczalniach przydomowych odbywa się dzięki naturalnym procesom biologicznym powodującym biodegradację zanieczyszczeń. Oczyszczone ścieki są odprowadzane do odbiornika, którym najczęściej jest grunt. Bardzo ważne staje się więc dostosowanie sposobu oczyszczania do warunków otoczenia i przestrzeganie wszelkich związanych z tym ograniczeń.

Uwaga! Na odprowadzenie ścieków do wód powierzchniowych (rzeki, jeziora) trzeba uzyskać pozwolenie od odpowiedniego dla danego terenu urzędu administracyjnego, najczęściej gminnego. Może on też zdecydować o sposobie odprowadzenia ścieków.

Minimalne odległości. Aby mieć pewność, że żadne zanieczyszczenia ani mikroorganizmy chorobotwórcze z przydomowej oczyszczalni nie przedostaną się do wód gruntowych i różnych obiektów zlokalizowanych w jej pobliżu, musi ona być odpowiednio od nich oddalona. Pamiętaj, że decydując się na przydomową oczyszczalnię, musisz przestrzegać wymaganych i zalecanych odległości od obiektów, na które może oddziaływać, i to znajdujących się zarówno na twojej działce, jak i na działkach sąsiadów.
- Jeśli na działce (twojej lub sąsiada) jest ujęcie wody (studnia głębinowa lub kopana), system rozsączający biologicznie oczyszczone ścieki musi być od niego oddalony co najmniej o 30 m.
- Przepływowe szczelne osadniki podziemne stanowiące część przydomowej oczyszczalni, służące do wstępnego ich oczyszczania, mogą znajdować się w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych, pod warunkiem że będą odpowietrzane przez instalację kanalizacyjną, a odpowietrzenia zostaną wyprowadzone co najmniej 0,6 m powyżej okien i drzwi zewnętrznych w tych budynkach.
Najprościej jest zaprojektować i wykonać oczyszczalnię przydomową, gdy ma być zrealizowana na terenie uzbrojonym w sieć wodociągową.





Osadnik może się znajdować w bezpośrednim sąsiedztwie domu jednorodzinnego pod warunkiem, że będzie odpowietrzony.
Autor: Wiesław Rudolf
Rury drenarskie powinny być być ułożone w wykopie w odległości co najmniej 1,5 m od siebie. Aby ścieki, przepływając nimi, należycie się oczyściły, powierzchnia drenażu dla pięcioosobowej rodziny musi wynosić od 50 do 90 m2.
Autor: SOTRALENTZ

Przepuszczalność gruntu. Przed przystąpieniem do budowy oczyszczalni, a czasem nawet podczas jej planowania (zanim wystąpi się o pozwolenie na budowę), trzeba sprawdzić warunki gruntowo-wodne panujące na działce, gdzie ma być zbudowana. Przepuszczalność gruntu (od niej zależy rodzaj oczyszczalni) najlepiej oceni fachowiec, któremu zlecisz projekt i/lub wybudowanie oczyszczalni, ale możesz to także zrobić samodzielnie.
Jeśli zdecydujesz się działać „na własną rękę”, zrób wykop co najmniej na głębokość projektowanego drenażu (jednak nie głębiej niż 60-80 cm). W jego dnie zrób dołek o wymiarach 30 x 30 cm i głębokości 15 cm oraz zasyp go warstwą żwiru grubości 5 cm. Następnie wlej do niego wiadro wody. Pięć minut po tym, jak woda wsiąknie, ponownie wlej do dołka 12,5 litra wody i zmierz czas jej wsiąkania.
Na podstawie tabeli możesz teraz określić klasę przepuszczalności gruntu.





Grunty klasy A nie gwarantują wystarczającego oczyszczenia ścieków. Grunty klasy B, C i D nadają się do rozsączania ścieków. W gruntach klasy E może dochodzić do podtapiania drenażu, czyli przenikania do niego wód gruntowych.
Jeśli rodzaj gruntu jest przeszkodą, ale musimy do niego odprowadzać oczyszczone ścieki (bo nie ma innego odbiornika), trzeba wymienić grunt na materiał dobrze przepuszczalny, na przykład piasek, w którym zostanie ułożony drenaż. Jeśli natomiast na działce jest wysoki poziom wód gruntowych, drenaż i rozsączkowanie ścieków trzeba wykonać w kopcu filtracyjnym (usypanej warstwie gruntu) albo gdy to możliwe, zdecydować się na inny odbiornik (rów, rzeka, jezioro).

Oszacuj wydatki

Koszt budowy standardowej przydomowej oczyszczalni ścieków dla pięcioosobowej rodziny wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Różnice w cenie zależą przede wszystkim od przyjętego wariantu doczyszczania oraz rejonu kraju, w którym inwestycja jest realizowana. Zwykle 50-70% ceny oczyszczalni stanowią koszty materiałów. Projekt kosztuje średnio 300-800 zł.
Gdy zdecydujesz się na samodzielny montaż oczyszczalni, możesz zaoszczędzić nawet do 40% wydatków. Eksploatacja oczyszczalni, obejmująca przede wszystkim okresowy wywóz osadu i zużycie energii, to wydatek rzędu od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych miesięcznie, a czasem nawet mniej.
Budowa oczyszczalni kosztuje wprawdzie więcej niż wykonanie szamba, jednak już po niespełna dwóch latach użytkowania oczyszczalni wydane na nią pieniądze równoważą się z kosztami budowy i dwuletniej eksploatacji szamba. Od tej pory możesz już porównywać tylko koszty eksploatacji.
Jeśli wybudujesz szambo, średnio co dwa tygodnie będziesz musiał płacić za jego opróżnienie. Będąc właścicielem oczyszczalni, będziesz musiał jedynie płacić rachunki za wywóz osadu, ale to tylko raz na około dwa lata, i ewentualnie za energię elektryczną do zasilania pompy (lub pomp), jeśli będą zainstalowane.
Możesz starać się o preferencyjny kredyt na budowę oczyszczalni, ale w Polsce częściej od inwestorów indywidualnych otrzymują go grupy inwestorów budujących wspólną oczyszczalnię. Niektóre gminy dofinansowują budowy przydomowych oczyszczalni ścieków z własnych środków. Przepisy dotyczące projektowania, budowy i użytkowania małych oczyszczalni ścieków zawarte są między innymi w ustawie z 7 lipca 1994 r.
– Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późniejszymi zmianami). Zwykłe i „niezwykłe” korzystanie z wody

Według Prawa wodnego właściciel gruntu może bez specjalnego pozwolenia, zwanego pozwoleniem wodnoprawnym, wprowadzać do wód lub do ziemi oczyszczone ścieki, jeśli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Odprowadzanie takiej ilości ścieków mieści się bowiem w kategorii zwykłego korzystania z wody, czyli takiego, które służy zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego.
Pozwolenia wodnoprawnego nie wolno mylić z pozwoleniem na budowę oczyszczalni, które jest wymagane w każdym wypadku, to znaczy również dla oczyszczalni o przepustowości mniejszej niż 5 m3 na dobę.

Ile kosztuje oczyszczalnia?
- Koszt gotowej do użytkowania oczyszczalni z drenażem rozsączającym do domu zamieszkiwanego przez pięć osób zamknie się w kwocie około 9000 złotych (w tym materiał, projekt i montaż).
- Usługi serwisowe, w których skład wchodzą czynności związane z eksploatacją oczyszczalni, jak też ogólny nadzór, mogą być zamawiane na życzenie klienta, a ich roczny koszt to 300-500 zł, zależnie od rodzaju oczyszczalni i zainstalowanych w niej urządzeń.

Ile kosztuje szambo?
- Koszt wykonania szamba nie przekracza zwykle 50% nakładów inwestycyjnych, jakie trzeba przeznaczyć na oczyszczalnię, co przy założeniu, że oczyszczalnia kosztuje około 9000 złotych, wyniesie nie więcej niż 4500 złotych.
- Do tego trzeba jeszcze doliczyć koszt okresowego wywożenia ścieków (opróżnianie szamba), który jest różny w różnych regionach kraju i zależnie od pojemności wozu asenizacyjnego wynosi od 50 do ponad 200 złotych.




Konieczność systematycznego opróżniania szamba to uciążliwy i kosztowny obowiązek właściciela domu.
Autor: Grzegorz Otwinowski

Przykład. Jedna osoba przy umiarkowanym korzystaniu z wody produkuje około 150 litrów (0,15 m3) ścieków na dobę. W domu zamieszkanym przez pięcioosobową rodzinę powstaje w ciągu doby: 5 x 0,15 m3 = 0,75 m3 ścieków.
Szambo zwykle jest opróżniane raz na 10-14 dni, dlatego dla tej rodziny powinno mieć pojemność około 10 m3. Jeśli przyjmiemy koszt pojedynczego kursu samochodu asenizacyjnego (o pojemności 10,5 m3) równy 100 zł, wywiezienie szamba będzie nas kosztowało 100 zł raz na dwa tygodnie. Rok ma 52 tygodnie (52/2 = 26), czyli rocznie wydamy na opróżnianie szamba: 26 x 100 zł = 2600 zł.

Uwaga! Rachunki za wywóz szamba trzeba przechowywać. W przeciwnym razie można być posądzonym o odprowadzanie ścieków do nieszczelnego szamba, za co grozi kara.

Pieniądze to nie wszystko
Warto zastanowić się, jak olbrzymie niebezpieczeństwo dla zdrowia niosą ze sobą nieoczyszczone ścieki, spuszczane pod osłoną nocy do ogrodu sąsiada, przydrożnych rowów lub bezpośrednio do rzeki czy strumienia. Ścieki oczyszczone biologicznie nie są groźne dla gleby i wody, więc nie stanowią też bezpośredniego zagrożenia dla naszego zdrowia. Może więc nadszedł czas, by wszędzie tam, gdzie to możliwe i opłacalne, budować małe oczyszczalnie, ale pod warunkiem, że będą:
- odpowiednio (przez specjalistę) dobrane do lokalnych warunków;
- wybudowane zgodnie z prawem (pozwoleniem na budowę);
- prawidłowo eksploatowane (zasilane tylko ściekami bytowo-gospodarczymi, opróżniane z osadu z częstotliwością zalecaną przez producenta, okresowo kontrolowane).
Podobne posty