Rekuperacja – efektywne rozwiązanie wentylacyjne na nowe czasy



Wentylacja odgrywa istotną rolę w utrzymaniu komfortowych warunków życia w mieszkaniach lub domach. Dotychczas najpopularniejszym rozwiązaniem była wentylacja grawitacyjna, która wymagała wysokich pionów kominowych i specjalnych nawiewników, przez które napływało świeże powietrze z zewnątrz. Jednak rosnące koszty ogrzewania i postępujący rozwój technologii termoizolacji, w powiązaniu z nowymi rozwiązaniami architektonicznymi, umożliwił wprowadzenie nowych technik wspomagania wentylacji. Początkowo były to rożnego rodzaju wiatraczki i wentylatory wyciągowe. Ich stosowanie wiązało się jednak z utratą ciepła. Obecnie najlepszym rozwiązaniem, pozwalającym zarówno na efektywną wentylacje pomieszczeń, jak i na oszczędność ciepła, jest rekuperacja.


Tajemnicza rekuperacja

Co to jest rekuperacja? Najprościej mówiąc, jest to rodzaj wentylacji mechanicznej, w której następuje odzyskiwanie energii cieplnej z zużytego powietrza usuwanego z pomieszczeń i wykorzystanie go do ogrzewania świeżego powietrza pobieranego z zewnątrz. Proces ten prowadzony jest w rekuperatorach, czyli wymiennikach ciepła. Najprostszym rozwiązaniem jest wymiennik krzyżowy, w którym cały proces odbywa się pomiędzy dwoma, przepływającymi w przeciwnych kierunkach strumieniami powietrza. Przepływ ten jest wymuszany wentylatorami: jedne zestawy pobierają zużyte powietrze z pomieszczeń, podczas, kiedy z drugiej strony inne tłoczą świeże, z otoczenia budynku. Powietrze to zostaje dodatkowo przefiltrowane, celem usunięcia z niego zanieczyszczeń, takich jak pyły, pyłki roślin i zarodniki grzybów.

Zalety rekuperacji

Poza oczywistymi korzyściami, związanymi z oszczędnością energii cieplnej zimą oraz redukcją nadmiernego nagrzewania się pomieszczeń latem, rekuperacja ma szereg innych zalet. Oczyszczone przez filtry i nawiewane do pomieszczeń powietrze jest zdrowsze, co docenią szczególnie osoby, cierpiące na alergie oddechowe. Ponadto, do mieszkania nie przenika wiele kurzu, dzięki czemu jest mniej sprzątania.
Inną zaletą, która uwidacznia się już na etapie budowy, jest redukcja niektórych kosztów. Przede wszystkim można zrezygnować z kominów niezbędnych w przypadku wentylacji grawitacyjnej. Przy rekuperacji istnieje również możliwość zainstalowania tańszych okien, pozbawionych nawiewników i możliwości otwierania skrzydeł. Ponadto, niższe będą koszty wykonania instalacji grzewczej, ponieważ dzięki odzyskowi ciepła nie ma potrzeby stosowania mocnych pieców lub instalacji grzewczych. Jeszcze większe korzyści daje wspólne użytkowanie rekuperacji z pompą ciepła. Połączenie to nie tylko obniża koszty ogrzewania zimą, ale daje też możliwość chłodzenia powietrza w czasie gorących, letnich dni i dodatkowo magazynowania ciepła na zimę, np. w glebie.

Wady rekuperacji

Niestety, systemy wentylacji mechanicznej nie są całkowicie pozbawione wad. Podstawowym minusem jest to, że do prawidłowej pracy rekuperacja wymaga zasilania elektrycznego. Każda przerwa w dostawach energii elektrycznej będzie zatem wiązała się z pauzą w pracy całego systemu wentylacyjnego, co latem może doprowadzić do nadmiernego nagrzania pomieszczeń, zaś zimą do przykrego dla domowników spadku temperatury. Ponadto, wykorzystanie energii elektrycznej generuje koszty, które dodatkowo zwiększane są przez konieczne, okresowe prace serwisowe oraz wymianę zużywalnych elementów, takich jak filtry.
Inną wadą, stanowiącą realną przeszkodę w szerokim rozpowszechnieniu układów wentylacji mechanicznej, są wysokie koszty inwestycyjne. Montowanie w istniejących pomieszczeniach wiąże się z dużą liczbą niezbędnych przeróbek oraz może prowadzić do strat w kubaturze pomieszczeń (konieczność poprowadzenia kanałów wentylacyjnych na powierzchni ścian i ich zabudowania np. płytami kartonowo-gipsowymi). Obniżenie kosztów jest jednak możliwe i ma miejsce wtedy, gdy cała instalacja wentylacyjna zostanie uwzględniona już na etapie projektowania budynku i wykonana w czasie budowy.

W przypadku źle wykonanych instalacji rozprowadzających powietrze, szum przepływającego w rurach powietrza może być uciążliwy. Z reguły związane jest to z zastosowaniem przewodów o zbyt małym przekroju lub zbyt długich odcinków kanałów miękkich. Ponadto, z czasem w instalacji gromadzą się zanieczyszczenia, do usunięcia których należy zatrudnić firmę, specjalizującą się z konserwacji systemów wentylacyjnych.
Generalnie, system daje zdecydowanie więcej korzyści niż wad, a większość problemów związanych z eksploatacją wentylacji mechanicznej z rekuperacją wynika z błędów na etapie projektowania, niestarannego lub niechlujnego jej wykonania oraz niewłaściwej eksploatacji urządzeń. Żeby zatem w pełni docenić zalety wentylacji mechanicznej i nie mieć problemów związanych z jej użytkowaniem, warto zainwestować w dobry system, instalowany wyłącznie przez fachowców.
Podobne posty